# Íslenskupróf vegna ríkisborgararéttar & Hagnýt íslenska — Samfélag, opinber þjónusta, réttindi og daglegt mál

> Undirbúningur fyrir íslenskupróf umsækjenda um íslenskan ríkisborgararétt (A2 samkvæmt Evrópska tungumálarammanum hjá Miðstöð menntunar og skólaþjónustu): hagnýt samskipti, opinber þjónusta (Ísland.is, Þjóðskrá, Heilsuvera), réttindi og skyldur á vinnumarkaði og daglegt mál.

- **Canonical URL:** https://flashcards.world/flashcards/sets/11b3a0b6-875e-4c14-a532-c7b4c81c0d7b/
- **Markdown URL:** https://flashcards.world/flashcards/sets/11b3a0b6-875e-4c14-a532-c7b4c81c0d7b.md
- **Level:** basic
- **Languages:** is → is
- **Total Cards:** 32

## Flashcards (32 Cards)

| # | Front (Term / Prompt) | Back (Definition / Answer) | Example | Multiple-Choice Options |
| :--- | :--- | :--- | :--- | :--- |
| 1 | Hvaða hæfnisþrep samkvæmt Evrópska tungumálarammanum (CEFR) miðast íslenskupróf vegna umsóknar um íslenskan ríkisborgararétt við, og hvaða stofnun annast framkvæmd prófsins? | Prófið miðast við hæfnisþrep A2 (grunnstig) og er í umsjón Miðstöðvar menntunar og skólaþjónustu (MMS) í samstarfi við Útlendingastofnun. | Samkvæmt lögum um íslenskan ríkisborgararétt nr. 100/1952 og reglugerð um íslenskupróf þurfa umsækjendur að standast próf á hæfnisþrepi A2 sem Miðstöð menntunar og skólaþjónustu (MMS, áður Menntamálastofnun) heldur. | A) Prófið miðast við hæfnisþrep C1 (framhaldsstig) og er lagt fyrir af Háskóla Íslands og Þjóðskrá Íslands.; B) Prófið miðast við hæfnisþrep B2 (miðstig) og er haldið af Vinnumálastofnun og Samgöngustofu.; C) Prófið miðast við hæfnisþrep A2 (grunnstig) og er í umsjón Miðstöðvar menntunar og skólaþjónustu (MMS) í samstarfi við Útlendingastofnun. ✓; D) Prófið miðast við hæfnisþrep A1 og er eingöngu munnlegt viðtal hjá sýslumanni. |
| 2 | Hvaða spurnarorð eru notuð í íslensku til að spyrja um staðsetningu, stefnu til staðar og stefnu frá stað? | „Hvar?“ (staðsetning/dvöl), „Hvert?“ (hreyfing til staðar) og „Hvaðan?“ (uppruni eða hreyfing frá stað). | Þrenningin hvar (hvar býrðu? — í Reykjavík), hvert (hvert ertu að fara? — í vinnuna) og hvaðan (hvaðan ertu? — frá Póllandi) er grunnstoð í munnlega hluta A2-prófsins. | A) „Hvenær?“ er notað um staðsetningu og „Hvers vegna?“ um hreyfingu.; B) „Hver?“ er notað um tímasetningu og „Hvað?“ um stefnu frá stað.; C) Aðeins orðið „Hvar?“ er til í íslensku fyrir bæði dvöl, komu og brottför.; D) „Hvar?“ (staðsetning/dvöl), „Hvert?“ (hreyfing til staðar) og „Hvaðan?“ (uppruni eða hreyfing frá stað). ✓ |
| 3 | Hvaða reglur gilda í íslenskum sundlaugum um hreinlæti áður en farið er ofan í laugina? | Öllum gestum er skylt að þvo sér hátt og lágt með sápu án sundfata í sturtu áður en farið er í sundfötin og út í sundlaugina. | Sundlaugamenning er ríkur þáttur í íslensku daglegu lífi og þar sem lítið klór er notað í hitaveituvatnið er ströng skylda um þvott án sundfata í sturtu. | A) Gestir mega fara beint í sundlaugina í fötunum án þess að fara í sturtu.; B) Það er bannað að nota sápu í sturtum íslenskra sundlauga.; C) Öllum gestum er skylt að þvo sér hátt og lágt með sápu án sundfata í sturtu áður en farið er í sundfötin og út í sundlaugina. ✓; D) Aðeins börn yngri en sex ára þurfa að fara í sturtu fyrir sund. |
| 4 | Hvert er almennt búsetuskilyrði (lögheimilisfesta á Íslandi) fyrir erlenda ríkisborgara sem sækja um íslenskan ríkisborgararétt samkvæmt lögum nr. 100/1952, ef engar sérreglur eiga við? | Samfelld sjö ára búseta (lögheimili) á Íslandi, en fjögurra ára búseta fyrir ríkisborgara annarra Norðurlanda. | Samkvæmt 8. gr. laga um íslenskan ríkisborgararétt nr. 100/1952 er meginreglan 7 ára búseta á Íslandi, en styttri tími gildir m.a. um ríkisborgara Norðurlandanna (4 ár) og maka íslenskra ríkisborgara (3–5 ár eftir aðstæðum). | A) Samfelld sjö ára búseta (lögheimili) á Íslandi, en fjögurra ára búseta fyrir ríkisborgara annarra Norðurlanda. ✓; B) Tíu ára samfelld búseta fyrir alla umsækjendur án tillits til ríkisfangs eða hjúskaparstöðu.; C) Tveggja ára búseta á Íslandi fyrir alla umsækjendur af Evrópska efnahagssvæðinu (EES).; D) Fimmtán ára búseta á Íslandi og skylduseta í framhaldsskóla í þrjú ár. |
| 5 | Hvaða munur er á fallstjórn forsetninganna „í“ og „á“ þegar lýst er hreyfingu á stað annars vegar og dvöl á stað hins vegar? | Hreyfing á stað tekur þolfall („ég fer í skólann / á pósthúsið“), en dvöl eða kyrrstaða á stað tekur þágufalli („ég er í skólanum / á pósthúsinu“). | Forsetningarnar í, á, undir og yfir stýra þolfalli þegar spurt er „hvert?“ (hreyfing), en þágufalli þegar spurt er „hvar?“ (kyrrstaða/dvöl). | A) Hreyfing á stað tekur þolfall („ég fer í skólann / á pósthúsið“), en dvöl eða kyrrstaða á stað tekur þágufalli („ég er í skólanum / á pósthúsinu“). ✓; B) Hreyfing tekur alltaf eignarfall en kyrrstaða tekur nefnifall.; C) Dvöl á stað tekur alltaf þolfall en hreyfing tekur þágufall.; D) Enginn munur er á föllunum; bæði hreyfing og dvöl taka nefnifall. |
| 6 | Hvaða réttur gildir um leigjendur íbúðarhúsnæðis á Íslandi samkvæmt húsaleigulögum nr. 36/1994 og hvar þarf að skrá húsaleigusamning til að fá húsnæðisbætur? | Gera skal skriflegan húsaleigusamning og skrá hann í leiguskrá Húsnæðis- og mannvirkjastofnunar (HMS) til að leigjandi geti sótt um húsnæðisbætur. | Skráning húsaleigusamnings í leiguskrá HMS og lögheimilisskráning í húsnæðinu eru skilyrði fyrir greiðslu húsnæðisbóta á Íslandi. | A) Munnlegur samningur nægir alltaf til húsnæðisbóta og engin opinber skráning er til.; B) Gera skal skriflegan húsaleigusamning og skrá hann í leiguskrá Húsnæðis- og mannvirkjastofnunar (HMS) til að leigjandi geti sótt um húsnæðisbætur. ✓; C) Leigusamninga þarf að þinglýsa hjá Landhelgisgæslunni til að þeir séu gildir.; D) Húsnæðisbætur eru eingöngu greiddar eigendum einbýlishúsa en aldrei leigjendum. |
| 7 | Hvernig beygist lýsingarorðið „komin/kominn/komið“ í setningunni: „Maðurinn er ___, konan er ___, barnið er ___ og foreldrarnir (karl og kona) eru ___“? | Maðurinn er kominn (kk. et.), konan er komin (kvk. et.), barnið er komið (hk. et.) og foreldrarnir eru komin (hk. ft. vegna blandaðs kyns). | Sagnfylling með sögninni „að vera“ lagar sig að kyni, tölu og falli frumlagsins: -inn (kk. et.), -in (kvk. et.), -ið (hk. et.) og -in (hk. ft. fyrir blandaðan hóp). | A) Maðurinn er komin, konan er kominn, barnið er komin og foreldrarnir eru komnir.; B) Maðurinn er kominn (kk. et.), konan er komin (kvk. et.), barnið er komið (hk. et.) og foreldrarnir eru komin (hk. ft. vegna blandaðs kyns). ✓; C) Öll orðin enda á -ið óháð kyni og tölu frumlagsins.; D) Lýsingarorð í sagnfyllingu beygjast aldrei í íslensku. |
| 8 | Hvaða stofnun veitir dvalarleyfi og tekur við umsóknum um íslenskan ríkisborgararétt? | Útlendingastofnun (UTL) tekur við og vinnur úr umsóknum um dvalarleyfi og ríkisborgararétt. | Útlendingastofnun fer með framkvæmd laga um útlendinga og tekur ákvörðun um veitingu ríkisborgararéttar samkvæmt stjórnsýslufyrirmælum laga nr. 100/1952 (auk þess sem Alþingi getur veitt ríkisborgararétt með lögum). | A) Vegagerðin veitir dvalarleyfi og ríkisborgararétt.; B) Umhverfisstofnun tekur við umsóknum um ríkisborgararétt.; C) Hagstofa Íslands gefur út dvalarleyfiskort og vegabréf.; D) Útlendingastofnun (UTL) tekur við og vinnur úr umsóknum um dvalarleyfi og ríkisborgararétt. ✓ |
| 9 | Hvert er hlutverk stéttarfélaga á íslenskum vinnumarkaði og hvernig eru lágmarkslaun og réttindi starfsfólks ákveðin? | Stéttarfélög semja um kjarasamninga við samtök atvinnurekenda sem ákvarða lágmarkslaun, orlofsrétt, veikindarétt og vinnutíma í hverri starfsgrein. | Á Íslandi eru engin almenn lagaboðin lágmarkslaun í krónutölu frá ríkinu, heldur gilda kjarasamningar stéttarfélaga og atvinnurekenda sem lágmarkskjör fyrir alla launþega á viðkomandi félagssvæði samkvæmt lögum nr. 55/1980. | A) Stéttarfélög semja um kjarasamninga við samtök atvinnurekenda sem ákvarða lágmarkslaun, orlofsrétt, veikindarétt og vinnutíma í hverri starfsgrein. ✓; B) Alþingi setur árlega lög um nákvæma launatöflu hvers einasta fyrirtækis án aðkomu stéttarfélaga.; C) Stéttarfélög eru eingöngu góðgerðarfélög og hafa engan samningsrétt um laun eða vinnutíma.; D) Vinnuveitandi ákveður einhliða hvort starfsmaður fái greitt orlof eða veikindadaga. |
| 10 | Hvað þýðir hugtakið „orlof“ á íslenskum vinnumarkaði og hver er lágmarksorlofsréttur samkvæmt lögum um orlof nr. 30/1987? | Orlof er launað sumarfrí starfsmanns; lágmarksorlofsréttur er 24 virkir dagar á ári (tveir dagar fyrir hvern unninn mánuð) og orlofslaun nema minnst 10,17% af launum. | Allt launafólk á Íslandi ávinnur sér rétt til orlofs og orlofslauna (a.m.k. 10,17% en oft hærra samkvæmt kjarasamningum, auk desember- og orlofsuppbótar). | A) Orlof er ólaunað leyfi sem starfsmaður á aðeins rétt á eftir 10 ára starf hjá sama fyrirtæki.; B) Orlof merkir veikindaleyfi vegna vinnuslysa og er greitt af Sjúkratryggingum Íslands.; C) Orlof er launað sumarfrí starfsmanns; lágmarksorlofsréttur er 24 virkir dagar á ári (tveir dagar fyrir hvern unninn mánuð) og orlofslaun nema minnst 10,17% af launum. ✓; D) Lágmarksorlof á Íslandi er 5 dagar á ári og engin orlofsuppbót er greidd. |
| 11 | Hvenær öðlast erlendur ríkisborgari sem flytur lögheimili sitt til Íslands utan EES-svæðisins almennt rétt til sjúkratrygginga hjá Sjúkratryggingum Íslands? | Að jafnaði sex mánuðum eftir að lögheimili er skráð hjá Þjóðskrá Íslands, en EES-borgarar geta flutt tryggingarétt sinn strax með vottorði (t.d. E-104 / S1). | Samkvæmt lögum um sjúkratryggingar nr. 112/2008 verður einstaklingur sjúkratryggður eftir 6 mánaða lögheimilisskráningu á Íslandi, nema milliríkjasamningar (t.d. EES-reglur eða Norðurlandasamningur) kveði á um annað. | A) Að jafnaði sex mánuðum eftir að lögheimili er skráð hjá Þjóðskrá Íslands, en EES-borgarar geta flutt tryggingarétt sinn strax með vottorði (t.d. E-104 / S1). ✓; B) Eftir fimm ára samfellda búsetu á Íslandi án tillits til fyrri trygginga á EES-svæðinu.; C) Sjálfkrafa á fyrsta degi við komu til Keflavíkurflugvallar, jafnvel án skráðs lögheimilis.; D) Eingöngu eftir að viðkomandi hefur fengið íslenskan ríkisborgararétt. |
| 12 | Hvaða fjórir meginþættir tungumálafærni eru prófaðir í íslenskuprófi fyrir umsækjendur um íslenskan ríkisborgararétt? | Lesskilningur, hlustun (hlustunarskilningur), ritun og tal (munnleg færni og samtal). | Íslenskupróf vegna ríkisborgararéttar skiptist í skriflegan hluta (lesskilningur, hlustun og ritun stuttra hagnýtra texta) og munnlegan hluta (tal og samræður um daglegt líf). | A) Stafsetning úr forníslensku, bragfræði, bókmenntarýni og þýðingar úr dönsku.; B) Eingöngu krossaspurningar úr íslenskri stjórnarskrá og skattarétti án munnlegs hluta.; C) Lesskilningur, hlustun (hlustunarskilningur), ritun og tal (munnleg færni og samtal). ✓; D) Hraðlestur, skrautskrift, tölvunotkun og munnlegur flutningur á bundnu máli. |
| 13 | Hvernig virkar veðurstig viðvörunarkerfis Veðurstofu Íslands (vedur.is) og hvað þýða gul, appelsínugul og rauð viðvörun? | Gul viðvörun bendir á varhugavert veður á tilteknu svæði, appelsínugul viðvörun táknar hættulegt veður með truflunum á samgöngum og rauð viðvörun táknar ofsaveður þar sem enginn á að vera á ferli. | Á Íslandi er nauðsynlegt að fylgjast með vedur.is og umferdin.is (Vegagerðinni) áður en lagt er af stað í ferðalög, enda eru veðurviðvaranir lykilatriði í almannavörnum og daglegu öryggi. | A) Gul viðvörun bendir á varhugavert veður á tilteknu svæði, appelsínugul viðvörun táknar hættulegt veður með truflunum á samgöngum og rauð viðvörun táknar ofsaveður þar sem enginn á að vera á ferli. ✓; B) Rauð viðvörun þýðir sólskin og hlýindi, en gul viðvörun þýðir frost.; C) Viðvaranir Veðurstofunnar gilda eingöngu fyrir fiskiskip á úthafinu en ekki á landi.; D) Appelsínugul viðvörun þýðir að allir vinnustaðir og verslanir séu opnar allan sólarhringinn. |
| 14 | Hvað þýðir hugtakið „ópersónuleg sögn með þágufalli“ í daglegu máli, t.d. í setningunum „Mér er kalt“, „Mér líður vel“ og „Mér finnst gaman á Íslandi“? | Frumlag setningarinnar stendur í þágufalli („mér“, „þér“, „honum/henni“) í stað nefnifalls („ég“), en sögnin stendur í 3. persónu eintölu. | Í daglegu tali og á íslenskuprófi vegna ríkisborgararéttar koma sagnir sem lýsa líðan, skoðun og tilfinningum (mér líður, mér finnst, mér þykir, mér er kalt/hlýtt) stöðugt fyrir. | A) Frumlagið verður alltaf að vera í nefnifalli („Ég er kalt“ og „Ég líður vel“).; B) Frumlag setningarinnar stendur í þágufalli („mér“, „þér“, „honum/henni“) í stað nefnifalls („ég“), en sögnin stendur í 3. persónu eintölu. ✓; C) Slíkar sagnir eru aðeins notaðar í forníslenskum kveðskap en aldrei í nútímamáli.; D) Frumlagið stendur í eignarfalli („Mín er kalt“). |
| 15 | Hvernig er klukkan sögð á íslensku þegar hún er 13:30 og 13:45 í töluðu daglegu máli? | Klukkan 13:30 er „hálftvö“ (hálfgengin í tvö) og klukkan 13:45 er „korter í tvö“. | Í íslensku vísar „hálf-“ alltaf til næstu klukkustundar fram undan: 13:30 er hálftvö, 07:30 er hálfátta og 11:30 er hálftólf. Þetta er algengt prósatriði í hlustunarhluta A2-prófsins. | A) Klukkan 13:30 er „hálfeitt“ og klukkan 13:45 er „korter yfir tvö“.; B) Klukkan 13:30 er „þrjátíu í eitt“ og klukkan 13:45 er „hálfþrjú“.; C) Klukkan 13:30 er „korter í eitt“ og klukkan 13:45 er „fimbulfamb“.; D) Klukkan 13:30 er „hálftvö“ (hálfgengin í tvö) og klukkan 13:45 er „korter í tvö“. ✓ |
| 16 | Hvað er kennitala á Íslandi, hvernig er hún uppbyggð og hvaða stofnun gefur hana út? | Kennitala er tíu tölustafa persónuauðkenni (fæðingardagur DDMMÁÁ + fjórir tölustafir þar sem sá síðasti táknar öld) sem Þjóðskrá Íslands gefur út. | Kennitala er lykilauðkenni í öllum samskiptum við opinberar stofnanir, banka, vinnuveitendur og heilbrigðiskerfið á Íslandi og er gefin út af Þjóðskrá Íslands (nú hluti af Stafrænu Íslandi / Þjóðskrá). | A) Kennitala er átta tölustafa skattanúmer sem Ríkisskattstjóri úthlutar eingöngu við ráðningu í starf.; B) Kennitala er tólf stafa bókstafa- og töluruna sem lögreglustjóri gefur út við komu til landsins.; C) Kennitala er sex tölustafa sjúkratrygginganúmer sem Heilsugæslan úthlutar við fyrstu læknisheimsókn.; D) Kennitala er tíu tölustafa persónuauðkenni (fæðingardagur DDMMÁÁ + fjórir tölustafir þar sem sá síðasti táknar öld) sem Þjóðskrá Íslands gefur út. ✓ |
| 17 | Hvaða vefgátt sameinar opinbera þjónustu ríkis og sveitarfélaga á Íslandi og hver er vefslóð heilbrigðisgáttar fyrir almenning? | Ísland.is er sameiginleg þjónustugátt opinberra aðila, en Heilsuvera (heilsuvera.is) er vefgátt almennings fyrir samskipti við heilsugæslu og bókun tíma. | Á Ísland.is (Mínum síðum) geta íbúar nálgast opinber gögn, umsóknir og stafrænt pósthólf, en á Heilsuveru er hægt að panta tíma hjá heilsugæslu, endurnýja lyfseðla og skoða bólusetningaskrá. | A) Alþingi.is er þjónustugátt fyrir læknatíma og Stjórnarráðið.is sér um lyfjaendurnýjun.; B) Tryggingastofnun.is sér um alla skráningu lögheimilis og Samgöngustofa.is sér um bólusetningar.; C) Vinnumálastofnun.is rekur heilsugæslustöðvar og Þjóðskrá.is bókar tíma hjá sérfræðilæknum.; D) Ísland.is er sameiginleg þjónustugátt opinberra aðila, en Heilsuvera (heilsuvera.is) er vefgátt almennings fyrir samskipti við heilsugæslu og bókun tíma. ✓ |
| 18 | Hvernig er kurteisleg beiðni eða pöntun orðuð á íslensku á kaffihúsi, í verslun eða hjá þjónustufulltrúa? | „Góðan daginn, ég ætla að fá einn kaffibolla, takk“ eða „Gætirðu aðstoðað mig við að fylla út þetta eyðublað?“ | Í íslensku er eðlilegt og kurteislegt að nota „Ég ætla að fá…“, „Mætti ég fá…“ eða „Gætirðu hjálpað mér…“ ásamt kveðjunni „Góðan daginn“ og „takk fyrir“. | A) „Gefðu mér kaffi strax!“ er eina viðurkennda kurteisisformið í íslensku.; B) Notast er við enska orðið „please“ í lok hverrar setningar í opinberu máli.; C) „Góðan daginn, ég ætla að fá einn kaffibolla, takk“ eða „Gætirðu aðstoðað mig við að fylla út þetta eyðublað?“ ✓; D) Í íslensku má aldrei ávarpa þjónustufólk í fyrstu persónu eintölu. |
| 19 | Hvaða skilyrði um framfærslu og sakavottorð gilda við umsókn um íslenskan ríkisborgararétt samkvæmt lögum nr. 100/1952? | Umsækjandi þarf að sýna fram á sjálfstæða framfærslu (án fjárhagsaðstoðar sveitarfélags sl. 3 ár), vera skuldlaus við ríkissjóð og uppfylla ströng skilyrði um óflekkað mannorð. | Auk búsetu- og íslenskuprófsskilyrða kveða 9. gr. laga nr. 100/1952 á um sjálfstæða framfærslu, að umsækjandi hafi ekki þegið framfærslustyrk frá sveitarfélagi sl. þrjú ár og hafi ekki hlotið refsidóma umfram tiltekin mörk. | A) Umsækjandi þarf að eiga skuldlausa fasteign að lágmarksvirði 100 milljónir króna.; B) Engin skilyrði eru gerð um sjálfstæða framfærslu eða sakavottorð við umsókn.; C) Umsækjandi þarf að sýna fram á sjálfstæða framfærslu (án fjárhagsaðstoðar sveitarfélags sl. 3 ár), vera skuldlaus við ríkissjóð og uppfylla ströng skilyrði um óflekkað mannorð. ✓; D) Umsækjandi verður að hafa rekið hlutafélag á Íslandi í minnst tíu ár. |
| 20 | Hvernig á að tilkynna veikindi til vinnuveitanda í ritunarhluta A2-prófsins og hvaða upplýsingar þurfa að koma fram? | Tilgreina þarf ástæðu fjarveru (t.d. veikindi eða veikindi barns), áætlaða lengd fjarveru og bjóðast til að skila læknisvottorði ef þörf krefur, með skýrri kveðju og nafni. | Í ritunarhluta íslenskuprófsins er oft beðið um stuttan, hagnýtan tölvupóst (t.d. til yfirmanns, kennara barns eða leigusala) þar sem hagnýtum upplýsingum er komið skýrt á framfæri. | A) Tilgreina þarf ástæðu fjarveru (t.d. veikindi eða veikindi barns), áætlaða lengd fjarveru og bjóðast til að skila læknisvottorði ef þörf krefur, með skýrri kveðju og nafni. ✓; B) Skrifa þarf 10 síðna læknisfræðilega ritgerð á latínu um sjúkdómsgreininguna.; C) Nóg er að senda eitt spurningarmerki í tölvupósti án nafns eða skýringar.; D) Tilkynna þarf veikindi eingöngu til Alþingis tveimur vikum fyrir fram. |
| 21 | Hvaða málfræðilega regla gildir um kyn og beygingu tölunnar „einn, ein, eitt“ til „fjórir, fjórar, fjögur“ í daglegu máli þegar verslað er eða talað um tíma og fjölda? | Tölurnar 1 til 4 beygjast í kynjum (karlkyn, kvenkyn, hvorugkyn) og fjórum föllum eftir nafnorðinu sem þær standa með, t.d. tveir miðar, tvær krónur, tvö börn. | Í hagnýtri íslensku á A2-stigi er mikilvægt að beygja tölurnar 1–4 rétt eftir kyni nafnorðsins: einn strætó / ein vika / eitt ár; þrír dagar / þrjár vikur / þrjú ár. | A) Tölurnar 1 til 4 beygjast í kynjum (karlkyn, kvenkyn, hvorugkyn) og fjórum föllum eftir nafnorðinu sem þær standa með, t.d. tveir miðar, tvær krónur, tvö börn. ✓; B) Allar tölur frá 1 til 100 eru óbeygjanlegar í íslensku líkt og í ensku.; C) Aðeins talan 10 beygist í kynjum en tölurnar 1–4 breytast aldrei.; D) Tölurnar 1–4 standa alltaf í hvorugkyni óháð nafnorðinu sem fylgir. |
| 22 | Hvaða þrjú persónufornöfn eru notuð í 3. persónu eintölu og fleirtölu í íslensku (hann, hún, það — og kynhlutlausa fornafnið hán)? | Í eintölu: hann (kk.), hún (kvk.), það (hk.) og hán (kynhlutlaust); í fleirtölu: þeir (kk.), þær (kvk.) og þau (hk. eða blandaður hópur kynja). | Þegar vísað er til hóps fólks af ólíkum kynjum í fleirtölu er alltaf notað hvorugkynsfornafnið „þau“ (t.d. „Jón og María eru komin, þau sitja inni“). | A) Í eintölu: hann (kk.), hún (kvk.), það (hk.) og hán (kynhlutlaust); í fleirtölu: þeir (kk.), þær (kvk.) og þau (hk. eða blandaður hópur kynja). ✓; B) Í fleirtölu er alltaf notað „þeir“ þegar talað er um blandaðan hóp karla og kvenna.; C) Í fleirtölu er aðeins til eitt orð, „þeirra“, í nefnifalli fyrir öll kyn.; D) Orðið „þau“ er eingöngu notað um dauða hluti í eintölu. |
| 23 | Hvert er hlutverk Sýslumanns á Íslandi í þjónustu við almenning? | Sýslumenn annast m.a. útgáfu vegabréfa, ökuskírteina, þinglýsingar fasteignakaupa, hjónavígslur, skilnaðarmál, dánarbú og sifjamál. | Sýslumannsembættin um allt land veita fjölbreytta stjórnsýslu- og réttarfarsþjónustu á sviði fjölskyldu-, eignar- og skilríkjamála. | A) Sýslumenn stjórna kennslu í grunnskólum og semja aðalnámskrá framhaldsskóla.; B) Sýslumenn reka Landspítalann og sjá um sjúkraflutninga.; C) Sýslumenn annast veðurspár og jarðskjálftamælingar á Íslandi.; D) Sýslumenn annast m.a. útgáfu vegabréfa, ökuskírteina, þinglýsingar fasteignakaupa, hjónavígslur, skilnaðarmál, dánarbú og sifjamál. ✓ |
| 24 | Hvaða stofnun annast skráningu atvinnuleitenda, greiðslu atvinnuleysisbóta og greiðslur úr Fæðingarorlofssjóði á Íslandi? | Vinnumálastofnun (VMST) annast bæði þjónustu við atvinnuleitendur, atvinnuleysistryggingar og Fæðingarorlofssjóð. | Vinnumálastofnun rekur vinnumiðlun, greiðir atvinnuleysisbætur, hefur umsjón með Fæðingarorlofssjóði og veitir jafnframt atvinnuleyfi í samstarfi við Útlendingastofnun. | A) Vinnumálastofnun (VMST) annast bæði þjónustu við atvinnuleitendur, atvinnuleysistryggingar og Fæðingarorlofssjóð. ✓; B) Samgöngustofa annast greiðslu atvinnuleysisbóta og fæðingarorlofs.; C) Sýslumaðurinn á höfuðborgarsvæðinu greiðir atvinnuleysisbætur og skráir atvinnuleitendur.; D) Ríkislögreglustjóri hefur umsjón með Fæðingarorlofssjóði og vinnumiðlun. |
| 25 | Hvaða opinberu frídagar á Íslandi tengjast íslenskri menningu og sögu, svo sem 17. júní og Sumardagurinn fyrsti? | 17. júní er þjóðhátíðardagur Íslendinga (fæðingardagur Jóns Sigurðssonar og stofndagur lýðveldisins 1944) og Sumardagurinn fyrsti er fyrsti fimmtudagur eftir 18. apríl. | Þjóðhátíðardagurinn 17. júní og Sumardagurinn fyrsti eru lögbundnir frídagar á Íslandi sem spurt er um í samfélags- og menningarhluta íslenskunáms. | A) 17. júní er fyrsti vetrardagur og Sumardagurinn fyrsti er alltaf haldinn 1. júlí.; B) Þjóðhátíðardagur Íslands er 4. júlí og Sumardagurinn fyrsti er 24. desember.; C) 17. júní er þjóðhátíðardagur Íslendinga (fæðingardagur Jóns Sigurðssonar og stofndagur lýðveldisins 1944) og Sumardagurinn fyrsti er fyrsti fimmtudagur eftir 18. apríl. ✓; D) Engir lögbundnir frídagar eru á Íslandi á vorin eða sumrin. |
| 26 | Hvað felst í staðgreiðslu skatta af launum á Íslandi og hvað er persónuafsláttur? | Staðgreiðsla er tekjuskattur til ríkisins og útsvar til sveitarfélags sem dreginn er af launum í hverjum mánuði, en persónuafsláttur er föst fjárhæð sem lækkar reiknaðan skatt hvers einstaklings. | Í íslenska staðgreiðslukerfinu heldur launagreiðandi eftir tekjuskatti og útsvari mánaðarlega, en allir skattgreiðendur eiga rétt á mánaðarlegum persónuafslætti sem getur safnast upp ef hann nýtist ekki að fullu. | A) Staðgreiðsla er virðisaukaskattur sem launþegi greiðir í reiðufé í banka í lok hvers árs.; B) Persónuafsláttur er afsláttarkort í matvöruverslanir sem eingöngu eldri borgarar fá.; C) Staðgreiðsla þýðir að enginn skattur er greiddur af launum fyrstu þrjú árin á Íslandi.; D) Staðgreiðsla er tekjuskattur til ríkisins og útsvar til sveitarfélags sem dreginn er af launum í hverjum mánuði, en persónuafsláttur er föst fjárhæð sem lækkar reiknaðan skatt hvers einstaklings. ✓ |
| 27 | Hvaða reglur gilda um flokkun heimilisúrgangs á Íslandi samkvæmt hringrásarlögum? | Skylt er að flokka heimilisúrgang við heimili í a.m.k. matarleifar (lífrænan úrgang), pappír/pappa, plastumbúðir og blandaðan úrgang, auk þess sem gler, málmar og spilliefni fara á grenndar- eða endurvinnslustöðvar. | Með samræmdu flokkunarkerfi um allt land frá 2023 er skylda að flokka úrgang við hvert heimili í sérmerktar tunnur. | A) Öllum úrgangi, þar á meðal rafhlöðum og málningu, skal blanda saman í eina tunnu.; B) Flokkun úrgangs er bönnuð í fjölbýlishúsum á höfuðborgarsvæðinu.; C) Íbúar þurfa sjálfir að brenna plast og pappír í garðinum heima hjá sér.; D) Skylt er að flokka heimilisúrgang við heimili í a.m.k. matarleifar (lífrænan úrgang), pappír/pappa, plastumbúðir og blandaðan úrgang, auk þess sem gler, málmar og spilliefni fara á grenndar- eða endurvinnslustöðvar. ✓ |
| 28 | Hvaða þjónustu annast sveitarfélög á Íslandi (t.d. Reykjavíkurborg, Kópavogsbær, Akureyrarbær) fyrir íbúa sína? | Sveitarfélög reka leikskóla, grunnskóla, félagsþjónustu, sorphirðu, skipulagsmál, frístundaþjónustu og almenningssamgöngur á sínu svæði. | Samkvæmt sveitarstjórnarlögum nr. 138/2011 eru nærþjónusta við íbúa — einkum leik- og grunnskólar, félagsþjónusta, barnavernd, skipulags- og byggingarmál og veituþjónusta — á hendi sveitarfélaganna. | A) Sveitarfélög annast landhelgisgæslu, útgáfu vegabréfa, rekstur Hæstaréttar og peningamálastefnu Seðlabankans.; B) Sveitarfélög sjá eingöngu um rekstur millilandaflugvalla og tollgæslu.; C) Sveitarfélög reka leikskóla, grunnskóla, félagsþjónustu, sorphirðu, skipulagsmál, frístundaþjónustu og almenningssamgöngur á sínu svæði. ✓; D) Sveitarfélög ákveða stýrivexti og gefa út íslenskan ríkisborgararétt. |
| 29 | Hvaða föll stýra forsetningarnar „til“, „án“, „meðfram“ og „vegna“ í íslensku? | Þær stýra alltaf eignarfalli (t.d. „ég fer til læknis“, „vegna veikinda“, „án vegabréfs“). | Forsetningarnar til, án, auk, milli, vegna, sakir og meðfram taka alltaf eignarfall í íslensku. | A) Þær stýra alltaf eignarfalli (t.d. „ég fer til læknis“, „vegna veikinda“, „án vegabréfs“). ✓; B) Þær stýra alltaf nefnifalli (t.d. „til læknir“, „vegna veikindi“).; C) Þær stýra alltaf þolfalli í eintölu en þágufalli í fleirtölu.; D) Þær stýra engu falli heldur standa með nafnhætti sagnar. |
| 30 | Hvaða neyðarnúmer gildir um allt Ísland fyrir lögreglu, slökkvilið, sjúkraflutninga og björgunarsveitir? | Neyðarnúmerið er 112 (Neyðarlínan), sem svarar allan sólarhringinn vegna slysa, veikinda, elds og lögreglumála. | Neyðarlínan (112) tekur við öllum neyðarköllum á Íslandi; símanúmerið 1700 (Upplýsingamiðstöð heilsugæslunnar / vaktsími) er hins vegar notað fyrir heilbrigðisráðgjöf þegar ekki er um bráða lífshættu að ræða. | A) Neyðarnúmerið á Íslandi er 911 fyrir lögreglu en 999 fyrir sjúkrabíl.; B) Neyðarnúmerið er 1770 fyrir bráðatilvik og 1818 fyrir slökkvilið.; C) Neyðarnúmerið er 1144 fyrir sjúkraflutninga og 110 fyrir björgunarsveitir.; D) Neyðarnúmerið er 112 (Neyðarlínan), sem svarar allan sólarhringinn vegna slysa, veikinda, elds og lögreglumála. ✓ |
| 31 | Hvernig skiptist skólakerfið á Íslandi í fjögur meginstig og á hvaða aldri er skólaskylda? | Skólakerfið skiptist í leikskóla, grunnskóla, framhaldsskóla og háskóla, og skólaskylda gildir í grunnskóla fyrir börn á aldrinum 6 til 16 ára (1.–10. bekk). | Samkvæmt lögum um grunnskóla nr. 91/2008 er tíu ára skólaskylda á Íslandi (1.–10. bekkur, 6–16 ára), og sveitarfélög bera ábyrgð á rekstri leikskóla og grunnskóla en ríkið á framhaldsskólum og háskólum. | A) Skólaskylda gildir frá 2 ára aldri í leikskóla til 20 ára aldurs við lok framhaldsskóla.; B) Skólakerfið skiptist í tvo hluta: barnaskóla (8–12 ára) og iðnskóla (13–15 ára).; C) Engin skólaskylda er á Íslandi heldur hefst valkvætt nám við 10 ára aldur.; D) Skólakerfið skiptist í leikskóla, grunnskóla, framhaldsskóla og háskóla, og skólaskylda gildir í grunnskóla fyrir börn á aldrinum 6 til 16 ára (1.–10. bekk). ✓ |
| 32 | Hvert er hlutverk rafrænna skilríkja á Íslandi og hvar eru þau notuð í daglegu lífi? | Rafræn skilríki eru fullgild persónuskilríki á netinu (í síma eða á korti) sem notuð eru til innskráningar á Ísland.is, í netbanka, á Heilsuveru og til lögformlegrar undirritunar. | Rafræn skilríki (Auðkenni) eru grunnstoð stafrænnar stjórnsýslu á Íslandi og jafngilda eiginhandarundirskrift samkvæmt lögum um rafræna auðkenningu og traustþjónustu. | A) Rafræn skilríki gilda eingöngu sem strætókort á höfuðborgarsvæðinu og í sundlaugar.; B) Rafræn skilríki eru eingöngu ætluð ríkisstarfsmönnum til að opna læstar skrifstofubyggingar.; C) Rafræn skilríki koma í stað vegabréfs við ferðalög utan Schengen-svæðisins.; D) Rafræn skilríki eru fullgild persónuskilríki á netinu (í síma eða á korti) sem notuð eru til innskráningar á Ísland.is, í netbanka, á Heilsuveru og til lögformlegrar undirritunar. ✓ |

---
Study this deck interactively with FSRS-6 spaced repetition, audio review, and multiple-choice mode at [Flashcards World](https://flashcards.world/flashcards/sets/11b3a0b6-875e-4c14-a532-c7b4c81c0d7b/).