# Decentrale Selectie Geneeskunde & NHG-Standaarden: Fysiologie, Farmacologie en Klinisch Redeneren > Cardiovasculaire, respiratoire en renale fysiologie, farmacologie, neurologie en klinische casuïstiek volgens de NHG-Standaarden en WGBO. - **Canonical URL:** https://flashcards.world/flashcards/sets/2e0bb8b5-c68f-46d6-afb0-05ae3f70e8c3/ - **Markdown URL:** https://flashcards.world/flashcards/sets/2e0bb8b5-c68f-46d6-afb0-05ae3f70e8c3.md - **Level:** advanced - **Languages:** nl → nl - **Total Cards:** 32 ## Flashcards (32 Cards) | # | Front (Term / Prompt) | Back (Definition / Answer) | Example | Multiple-Choice Options | | :--- | :--- | :--- | :--- | :--- | | 1 | Welke klinische kenmerken en liquorbevindingen passen bij een acute bacteriële meningitis en wat is het directe empirische beleid? | De klassieke trias bestaat uit koorts, nekstijfheid (meningeale prikkeling: tekens van Kernig en Brudzinski) en een gedaald bewustzijn; de liquor toont een verhoogde openingsdruk, polymorfonucleaire pleiocytose (hoge leukocyten), verhoogd eiwit en verlaagd glucose. Na afname van bloedkweken en lumbaalpunctie wordt direct gestart met dexamethason (vóór of met de eerste gift antibiotica) plus intraveneus ceftriaxon en amoxicilline. | | | | 2 | Wat zijn de alarmsymptomen (rode vlaggen) bij dyspepsie of slikklachten waarvoor volgens de NHG-Standaard Maagklachten direct een gastroscopie is geïndiceerd? | Hematemesis (bloedbraken) of melaena (zwarte teerontlasting), progressieve dysfagie of odynofagie (passageklachten), onverklaard gewichtsverlies, persisterend braken, ijzergebreksanemie of nieuw ontstane maagklachten boven het 50e levensjaar. | | | | 3 | Wat zijn de componenten van de CHA2DS2-VASc-score bij atriumfibrilleren en wanneer is orale antistolling (DOAC of vitamine-K-antagonist) geïndiceerd? | Congestief hartfalen (1), Hypertensie (1), Leeftijd ≥ 75 jaar (2), Diabetes mellitus (1), Eerdere beroerte/TIA/trombo-embolie (2), Vasculair lijden zoals myocardinfarct of PAV (1), Leeftijd 65–74 jaar (1) en Vrouwelijk geslacht (1). Bij een score ≥ 2 bij mannen of ≥ 3 bij vrouwen (of volgens vernieuwde ESC-richtlijn CHA2DS2-VA ≥ 2) is orale antistolling met bij voorkeur een DOAC sterk geïndiceerd. | | | | 4 | Welke elektrocardiografische (ECG) criteria en biomarkers bevestigen een acuut ST-elevatie-myocardinfarct (STEMI) versus een NSTEMI en wat is het acute beleid (MONA/dubbele plaatjesremming)? | Een STEMI toont nieuwe ST-segment-elevaties in ten minste twee aangrenzende afleidingen (of nieuw LBTB/posterior-infarct) door een volledige coronaire occlusie en vereist spoed-PCI binnen 90–120 minuten plus acetylsalicylzuur, een P2Y12-remmer (zoals ticagrelor of prasugrel) en heparine; een NSTEMI vertoont ST-depressies of T-topinversies met een stijging/daling van hoog-sensitief troponine zonder persisterende ST-elevatie. | | | | 5 | Wat is de anatomische lokalisatie van een laesie in de visuele baan bij respectievelijk monoculaire blindheid, bitemporale hemianopsie en homonieme hemianopsie? | Een laesie vóór het chiasma opticum (nervus opticus) geeft uitval van één oog; compressie van de kruisende nasale vezels in het chiasma opticum (bijv. door een hypofyseadenoom) veroorzaakt bitemporale hemianopsie; een retrochiasmale laesie (tractus opticus, radiatio optica of occipitale visuele cortex) veroorzaakt een contralaterale homonieme hemianopsie. | | | | 6 | Wat zijn de klinische tekens bij lichamelijk onderzoek van een acute appendicitis en hoe verloopt de diagnostische work-up? | Migratie van pijn van periumbilicaal naar het rechteronderkwadrant (punt van McBurney), drukpijn en loslaatpijn, psoas- en obturatorteken, koorts en verhoogd CRP/leukocytose; na klinische verdenking en uitsluiten van gynaecologische/urologische oorzaken (zwangerschapstest, urinesediment) is echografie van het abdomen de eerste beeldvormende stap (gevolgd door CT of MRI bij inconclusieve echo). | | | | 7 | Hoe onderscheid je spirometrisch een obstructieve longziekte (zoals COPD en astma) van een restrictieve longziekte en hoe beoordeel je reversibiliteit? | Een obstructieve stoornis wordt gekenmerkt door een verlaagde Tiffeneau-index (FEV1/FVC-ratio < 0,70 of onder het 5e percentiel / Z-score < -1,64); een toename van de FEV1 met ≥ 12% én ≥ 200 ml na inhalatie van een kortwerkende bèta-2-agonist (salbutamol) toont reversibiliteit aan (passend bij astma). Bij restrictie zijn zowel FEV1 als FVC en TLC verlaagd met een normale of verhoogde FEV1/FVC-ratio. | | | | 8 | Hoe classificeer je een anemie op basis van het gemiddelde celvolume (MCV) en het reticulocytengetal en welke oorzaken horen bij microcytaire, normocytaire en macrocytaire anemie? | Microcytair (MCV < 80 fL): ijzergebreksanemie (laag ferritine), thalassemie en chronische-ziekte-anemie; Normocytair (MCV 80–100 fL): acuut bloedverlies, hemolyse (met verhoogde reticulocyten), nierinsufficiëntie (EPO-tekort) of beenmergfalen; Macrocytair (MCV > 100 fL): vitamine B12- of foliumzuurdeficiëntie (megaloblastair), alcoholgebruik, hypothyreoïdie of myelodysplastisch syndroom. | | | | 9 | Hoe verloopt de primaire opvang van een acuut zieke of traumatische patiënt volgens de ABCDE-systematiek? | Airway (vrije luchtweg en cervicale wervelkolom-immobilisatie bij trauma), Breathing (ademfrequentie, saturatie, symmetrie, auscultatie en behandeling van spanningspneumothorax), Circulation (hartfrequentie, bloeddruk, capillaire refill, stelpen van bloedingen en i.v.-toegang met vulling), Disability (AVPU/Glasgow Coma Scale, pupillen en bloedglucose) en Exposure/Environment (volledig lichamelijk onderzoek en voorkomen van hypothermie). | | | | 10 | Hoe beschrijft het Frank-Starlingmechanisme het verband tussen het einddiastolisch volume (preload) en het slagvolume van het hart? | Een grotere veneuze terugvloed vergroot het einddiastolisch volume en rekt de ventrikelspiervezels verder uit tot een optimalere overlap van actine- en myosinefilamenten (met verhoogde troponine-C-gevoeligheid voor Ca2+), waardoor de contractiekracht en het slagvolume toenemen. | | | | 11 | Hoe onderscheid je pre-hepatische, intrahepatische en post-hepatische (cholestatische) icterus op basis van bilirubinefracties, transaminasen (ALAT/ASAT), AF/GGT en urinebevindingen? | Pre-hepatische icterus (hemolyse) geeft ongeconjugeerde hyperbilirubinemie zonder bilirubine in de urine (wel verhoogd LDH en verlaagd haptoglobine); intrahepatische schade (hepatitis) geeft sterk verhoogd ALAT en ASAT met gemengde hyperbilirubinemie; post-hepatische galwegobstructie (choledocholithiasis, pancreaskopcarcinoom) geeft geconjugeerde hyperbilirubinemie, donkere urine, ontkleurde stopverffeces en sterk verhoogd alkalische fosfatase (AF) en gamma-GT. | | | | 12 | Wat zijn de diagnostische afkapwaarden voor diabetes mellitus en hoe ziet het medicamenteuze stappenplan voor diabetes mellitus type 2 zonder zeer hoog cardiovasculair risico eruit volgens de NHG-Standaard? | Diagnose diabetes mellitus bij twee nuchtere veneuze plasmaglucosewaarden ≥ 7,0 mmol/L (of niet-nuchter ≥ 11,1 mmol/L met klachten, of HbA1c ≥ 48 mmol/mol). Medicamenteus bij patiënten zonder zeer hoog risico: Stap 1 metformine; Stap 2 toevoegen van een sulfonylureumderivaat (bij voorkeur gliclazide); Stap 3 toevoegen van NPH-insuline of langwerkend insuline-analoog (of DPP4-remmer/GLP1-agonist/SGLT2-remmer). Bij zeer hoog cardiovasculair risico of chronische nierschade/hartfalen staat een SGLT2-remmer (en/of GLP1-agonist) op de eerste plaats. | | | | 13 | Hoe herken en behandel je een anafylactische reactie acuut volgens de richtlijnen? | Anafylaxie is een snel optredende, potentieel levensbedreigende IgE-gemedieerde systeemreactie met huid-/slijmvliesverschijnselen (urticaria, angio-oedeem) én respiratoire (stridor, bronchospasme) of circulatoire betrokkenheid (hypotensie, shock). De onmiddellijke eerstekeusbehandeling is intramusculaire toediening van adrenaline (0,5 mg bij volwassenen in de anterolaterale zijde van het bovenbeen, m. vastus lateralis), aangevuld met vrije luchtweg, zuurstof, platliggen met verhoogde benen (of halfzittend bij dyspneu) en intraveneuze vulling. | | | | 14 | Hoe beïnvloeden constrictie van het afferente arteriool versus constrictie van het efferente arteriool de glomerulaire filtratiesnelheid (GFR) en de renale bloeddoorstroming (RBF)? | Afferente vasoconstrictie (bijv. door NSAID's die prostaglandines remmen) verlaagt zowel de glomerulaire capillaire druk als de GFR en RBF; matige efferente vasoconstrictie (door angiotensine II) verlaagt de RBF maar verhoogt de glomerulaire druk en de filtratiefractie, waardoor de GFR op peil blijft. Omgekeerd verlagen ACE-remmers de efferente weerstand. | | | | 15 | Welke verwekkers en empirische eerste-keus-antibiotica gelden volgens de NHG-Standaard voor respectievelijk een ongecompliceerde cystitis bij een niet-zwangere vrouw en een thuis opgelopen pneumonie (CAP)? | Een ongecompliceerde urineweginfectie wordt meestal veroorzaakt door Escherichia coli en in eerste instantie behandeld met nitrofurantoïne gedurende 5 dagen (tweede keus fosfomycine eenmalig of trimethoprim 3 dagen); een thuis opgelopen pneumonie wordt meestal veroorzaakt door Streptococcus pneumoniae en behandeld met amoxicilline gedurende 5 dagen (bij allergie of verdenking op atypische verwekker doxycycline). | | | | 16 | Waarin verschilt een laesie van het centrale motorische neuron (UMN / piramidebaan) klinisch van een laesie van het perifere motorische neuron (LMN / voorhoorncel of perifere zenuw)? | Een centrale motorische laesie kenmerkt zich door spastische parese (verhoogde spiertonus), hyperreflexie en een pathologische voetzoolreflex volgens Babinski zonder uitgesproken spieratrofie; een perifere motorische laesie veroorzaakt een slappe parese (hypotonie), areflexie of hyporeflexie, fasciculaties en sterke neurogene spieratrofie. | | | | 17 | Waarom is de gelijktijdige combinatie van een diureticum, een RAS-remmer (ACE-remmer of ARB) en een NSAID ('triple whammy') berucht voor het veroorzaken van acute nierinsufficiëntie? | Het diureticum veroorzaakt ondervulling, het NSAID remt de prostaglandine-gemedieerde afferente vasodilatatie en de RAS-remmer blokkeert de angiotensine-II-gemedieerde efferente vasoconstrictie, waardoor de intraglomerulaire filtratiedruk wegvalt en een prerenale acute nierschade ontstaat. | | | | 18 | Wat is het stappenplan voor de medicamenteuze behandeling van astma bij volwassenen volgens de huidige NHG-Standaard Astma bij volwassenen? | Stap 1 bij intermitterende klachten: zo nodig een lage dosis ICS/formoterol (of zo nodig SABA met ICS); Stap 2: onderhoudsbehandeling met lage dosis inhalatiecorticosteroïd (ICS) of vervolg ICS/formoterol zo nodig; Stap 3: lage dosis ICS + langwerkende bèta-2-agonist (LABA) als onderhoud; Stap 4: middelhoge dosis ICS + LABA (eventueel met LAMA). | | | | 19 | Hoe interpreteer je een arteriële bloedgasanalyse bij een respiratoire acidose versus een metabole acidose en hoe werkt de anion gap (AG)? | Bij een primaire pH < 7,35 wijst een verhoogde PaCO2 (> 6,0 kPa) op een respiratoire acidose (met renale HCO3--retentie als chronische compensatie), terwijl een verlaagd HCO3- (< 22 mmol/L) duidt op een metabole acidose (met hyperventilatie/Kussmaul-ademhaling als respiratoire compensatie); de anion gap [Na+] - ([Cl-] + [HCO3-]) onderscheidt zuurwinst (bijv. lactaatacidose, ketoacidose) van HCO3--verlies (diarree, renale tubulaire acidose). | | | | 20 | Hoe gebruik je de klinische beslisregel van Wells in combinatie met de (leeftijdsafhankelijke) D-dimeertest bij verdenking op een diepe veneuze trombose (DVT) of longembolie? | Bij een lage voorafkans (niet-waarschijnlijke Wells-score) wordt een D-dimeerbepaling verricht (boven de 50 jaar afkapwaarde = leeftijd × 10 µg/L): een normale D-dimeer sluit DVT/longembolie veilig uit; bij een hoge Wells-score of verhoogde D-dimeer volgt direct beeldvormend onderzoek (compressie-echografie van het been respectievelijk CT-pulmonalisangiografie). | | | | 21 | Welke criteria worden gehanteerd voor het beoordelen van wilsbekwaamheid bij medische beslissingen onder de WGBO (Wet op de geneeskundige behandelingsovereenkomst)? | Een patiënt is wilsbekwaam ter zake van een specifieke behandelbeslissing indien hij of zij: 1) een keuze kan maken en kenbaar kan maken, 2) de relevante medische informatie feitelijk begrijpt, 3) de betekenis en gevolgen van de opties voor de eigen situatie beseft en waardeert, en 4) logisch kan redeneren bij het afwegen van de behandelopties. | | | | 22 | Welke fasen doorloopt de actiepotentiaal van een ventriculaire cardiomyocyt ten opzichte van een pacemakercel in de sinusknoop? | Een ventriculaire cardiomyocyt heeft een stabiele rustpotentiaal (-90 mV, IK1), een steile depolarisatie (fase 0 via snelle Na+-instroom), een plateaufase (fase 2 via L-type Ca2+-instroom tegenover K+-uitstroom) en repolarisatie (fase 3); de sinusknoop heeft een spontane diastolische depolarisatie (funny current If) en depolariseert via Ca2+-kanalen. | | | | 23 | Welke vier hoofdcategorieën van circulatoire shock worden onderscheiden en hoe verschillen hun hemodynamische profielen (hartminuutvolume, centraal-veneuze druk en systemische vaatweerstand)? | 1) Hypovolemische shock (verbloeding, dehydratie): laag HMV, lage vullingsdruk (CVD) en hoge vaatweerstand (SVR); 2) Cardiogene shock (myocardinfarct): laag HMV, hoge CVD/wiggedruk en hoge SVR; 3) Obstructieve shock (harttamponnade, massale longembolie, spanningspneumothorax): laag HMV, hoge CVD en hoge SVR; 4) Distributieve shock (septische, anafylactische of neurogene shock): primair sterk verlaagde SVR (warme extremiteiten in de vroege fase) met initieel normaal tot verhoogd HMV. | | | | 24 | Hoe onderscheid je bij een patiënt met acute draaiduizeligheid via het HINTS-onderzoek een benigne perifere oorzaak (zoals neuritis vestibularis) van een centraal hersenstaminfarct? | HINTS staat voor Head Impulse test, Nystagmus en Test of Skew: een afwijkende hoofdimpulstest (correctiesaccade naar het gezonde oor), een unidirectionele horizontale nystagmus en afwezigheid van verticale scheelziensdeviatie (skew deviation) pleiten voor een perifere vestibulaire uitval; een normale Head Impulse test, een blikrichtingsafhankelijke nystagmus of een positieve Test of Skew bij acute continue vertigo wijst op een centrale beroerte (INFARCT). | | | | 25 | Welke farmacokinetische begrippen worden bedoeld met biologische beschikbaarheid (F), first-pass-effect, verdelingsvolume (Vd) en halveringstijd (t1/2 = 0,693 × Vd / Cl)? | De biologische beschikbaarheid F is de fractie van een toegediende dosis die onveranderd de systemische circulatie bereikt na eventuele presystemische afbraak in darmwand en lever (first-pass-effect); het schijnbare verdelingsvolume Vd = dosis / C0 koppelt de hoeveelheid geneesmiddel in het lichaam aan de plasmaconcentratie; de eliminatiehalveringstijd neemt toe bij een groter Vd en neemt af bij een hogere klaring (Cl). | | | | 26 | Hoe berekent de wet van Starling voor capillaire filtratie de netto vloeistofbeweging tussen het capillair lumen en het interstitium? | De netto filtratiedruk wordt bepaald door het verschil tussen de capillaire hydrostatische druk (Pc, duwt vocht naar buiten) en de colloïd-osmotische druk van plasmaproteïnen zoals albumine (πc, trekt vocht naar binnen): Netto druk = (Pc - Pi) - σ·(πc - πi). | | | | 27 | Wat is het verschil in pathogenese en klinische presentatie tussen de ziekte van Graves en de ziekte van Hashimoto? | De ziekte van Graves wordt veroorzaakt door stimulerende auto-antistoffen tegen de TSH-receptor (TSI), wat leidt tot hyperthyreoïdie (verlaagd TSH, verhoogd FT4, tachycardie, gewichtsverlies, diffuus struma en endocriene orbitopathie); bij Hashimoto-thyreoïditis veroorzaken anti-TPO-antistoffen en lymfocytaire infiltratie destructie van schildklierfollikels en primaire hypothyreoïdie (verhoogd TSH, verlaagd FT4). | | | | 28 | Hoe werken lisdiuretica (furosemide, bumetanide), thiazidediuretica (hydrochloorthiazide) en kaliumsparende diuretica (spironolacton, amiloride) in de niertubulus? | Lisdiuretica remmen de Na+-K+-2Cl--cotransporter (NKCC2) in het dikke opstijgende deel van de lis van Henle; thiaziden remmen de Na+-Cl--cotransporter (NCC) in de vroeg-distale tubulus; spironolacton is een competitieve aldosteronreceptorantagonist in de verzamelbuis en amiloride blokkeert direct het epitheliale natriumkanaal (ENaC). | | | | 29 | Hoe reguleert het renine-angiotensine-aldosteronsysteem (RAAS) de bloeddruk en de extracellulaire volume-homeostase bij renale hypoperfusie? | Juxtaglomerulaire cellen scheiden renine uit dat angiotensinogeen omzet in angiotensine I; ACE zet dit om in angiotensine II, wat zorgt voor arteriolaire vasoconstrictie, efferente glomerulaire constrictie (behoud GFR), dorstprikkeling, ADH-afgifte en bijnierstimulatie tot aldosteronafgifte (Na+-terugresorptie en K+/H+-excretie in het verzamelbuisje). | | | | 30 | Wat is het werkingsmechanisme van directe orale anticoagulantia (DOAC's zoals apixaban, rivaroxaban, edoxaban en dabigatran) ten opzichte van coumarinederivaten (acenocoumarol, fenprocoumon)? | Apixaban, rivaroxaban en edoxaban remmen direct geactiveerde stollingsfactor Xa, en dabigatran remt direct trombine (factor IIa); coumarinederivaten remmen het enzym vitamine-K-epoxide-reductase (VKORC1) in de lever, waardoor de gamma-carboxylering van de vitamine-K-afhankelijke stollingsfactoren II, VII, IX en X (en proteïne C en S) wordt geblokkeerd. | | | | 31 | Welke klinische relevantie heeft remming of inductie van cytochroom P450-iso-enzymen (zoals CYP3A4 en CYP2D6) voor geneesmiddelinteracties? | Een CYP-remmer (zoals claritromycine, itraconazol of grapefruitsap voor CYP3A4) vertraagt de afbraak van substraten (zoals simvastatine of bepaalde DOAC's/immunosuppressiva), wat tot toxische spiegels leidt; een CYP-inductor (zoals rifampicine, carbamazepine of sint-janskruid) versnelt het metabolisme, waardoor subtherapeutische spiegels ontstaan (tenzij het middel een prodrug is zoals clopidogrel of codeïne). | | | | 32 | Wat is het pathofysiologische verschil tussen een ventilatie-perfusiewanverhouding (shunt versus dode-ruimteventilatie) bij hypoxemie? | Bij een intrapulmonale shunt (V/Q = 0, bijv. atelectase of pneumonie) wordt een niet-geventileerde alveolus wel doorbloed, waardoor zuurstoftoediening de hypoxemie nauwelijks corrigeert; bij dode-ruimteventilatie (V/Q = ∞, bijv. longembolie) wordt een wel-geventileerde alveolus niet doorbloed. | | | --- Study this deck interactively with FSRS-6 spaced repetition, audio review, and multiple-choice mode at [Flashcards World](https://flashcards.world/flashcards/sets/2e0bb8b5-c68f-46d6-afb0-05ae3f70e8c3/).