# HMGS ve Hakimlik II (Özel Hukuk): Medeni Hukuk, Borçlar Hukuku (Genel/Özel), Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK), Ticaret Hukuku, İcra-İflas ve İş Hukuku > HMGS ve Adli Yargı Hakimlik sınavları için Türk Medeni Kanunu, Türk Borçlar Kanunu, HMK (6100 s. Kanun), Türk Ticaret Kanunu, İcra ve İflas Kanunu ve İş Hukuku temel kuralları. - **Canonical URL:** https://flashcards.world/flashcards/sets/41cc70f6-4342-4a21-a928-277f5b78d220/ - **Markdown URL:** https://flashcards.world/flashcards/sets/41cc70f6-4342-4a21-a928-277f5b78d220.md - **Level:** intermediate - **Languages:** tr → tr - **Total Cards:** 32 ## Flashcards (32 Cards) | # | Front (Term / Prompt) | Back (Definition / Answer) | Example | Multiple-Choice Options | | :--- | :--- | :--- | :--- | :--- | | 1 | TTK Kıymetli Evrak Hukukunda Poliçe, Bono ve Çek'in zorunlu şekil şartları ve Çekte İbraz Süreleri nelerdir? | Poliçe ve Bonoda **vade** ihtiyari unsurdur (yazılmazsa görüldüğünde ödenecek sayılır); **Çekte vade yoktur**, ibraz süreleri: düzenlendiği yerde ödenecekse **10 gün**, başka yerde (aynı kıtada) ödenecekse **1 ay**, farklı kıtada ödenecekse **3 ay**'dır. Çekte kabul yasağı vardır ve muhatap sadece bir **banka** olabilir. | | | | 2 | Türk Medeni Kanunu'na (TMK) göre Hak Ehliyeti ile Fiil Ehliyeti arasındaki fark ve fiil ehliyetinin olumlu/olumsuz şartları nelerdir? | **Hak ehliyeti** sağ ve tam doğumla başlar, çocuğun ana rahmine düştüğü andan itibaren (sağ doğmak koşuluyla) vardır; genellik ve eşitlik ilkesine tabidir. **Fiil ehliyeti** için ise: **1) Ayırt etme gücüne sahip olmak, 2) Ergin olmak (18 yaş, evlenme veya 15 yaşını doldurup mahkeme kararıyla kazai rüşt), 3) Kısıtlı olmamak** gerekir. | | | | 3 | İş Kanunu m. 18-21 uyarınca «İş Güvencesi (İşe İade Davası)» şartları ve Arabuluculuk/Dava açma süreleri nelerdir? | İş güvencesinden yararlanmak için: **1) İş Kanunu/Basın İş Kanunu'na tabi olmak, 2) Belirsiz süreli iş sözleşmesiyle çalışmak, 3) İşyerinde en az 30 işçi çalışması, 4) En az 6 aylık kıdeme sahip olmak** (yer altı işlerinde kıdem aranmaz), **5) Belirli düzeyde işveren vekili olmamak** gerekir. Fesih bildiriminden itibaren **1 ay** içinde zorunlu **arabulucuya**, anlaşma olmazsa son tutanaktan itibaren **2 hafta** içinde İş Mahkemesine başvurulur. | | | | 4 | Milletlerarası Özel Hukukta (MÖHUK — HMGS) Türk vatandaşlarının Kişi Halleri, Sözleşmeler ve Haksız Fiillere uygulanacak hukuk kuralı nedir? | **Ehliyet** ve aile/kişi halleri ilgilinin **milli hukukuna** tabidir (vatansızlar ve mülteciler için yerleşim yeri hukuku). **Sözleşmeler** tarafların açıkça seçtikleri hukuka, seçmemişlerse sözleşmeyle **en sıkı ilişkili hukuka** (karakteristik edim borçlusunun mutad meskeni/işyeri hukukuna); **Haksız fiiller** ise haksız fiilin **işlendiği ülke hukukuna** tabidir. | | | | 5 | TTK Şirketler Hukukunda Kollektif, Komandit, Anonim (A.Ş.) ve Limited (Ltd. Şti.) şirketlerin asgari sermaye ve ortak sorumluluğu farkları nelerdir? | **Kollektif ve Adi Komandit** şahıs şirketleridir (kollektif ortaklar ve komandite ortaklar şirket borçlarından ikinci derecede **sınırsız ve müteselsil** sorumludur). **Anonim ve Limited** şirketler sermaye şirketleridir; A.Ş.'de ortaklar sadece taahhüt ettikleri sermaye payıyla şirkete karşı sorumludur, Limited şirkette ise ortaklar **kamu borçlarından** sermaye payları oranında doğrudan sorumludur. | | | | 6 | TBK'da Genel Zamanaşımı Süresi (m. 146) ile 5 Yıllık Zamanaşımına (m. 147) tabi alacaklar hangileridir? | Kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça her alacak **10 yıllık** genel zamanaşımına tabidir. Kira bedelleri, anapara faizleri ve ücret gibi dönemsel edimler; otel/lokanta giderleri; küçük sanat işleri ve perakende satışlar; ortaklık sözleşmesinden doğan alacaklar; **vekâlet, komisyon, acentelik, simsarlık** ve **eser sözleşmesinden** (ağır kusur hariç) doğan alacaklar **5 yıllık** zamanaşımına tabidir. | | | | 7 | İİK'da Hacze İştirak (Adi ve İmtiyazlı İştirak) ile Sıra Cetveline İtiraz ve Şikayet yolları nasıl işler? | İlk haciz üzerine satılan malın tutarı vezneye girenceye kadar **adi iştirak** (öncelik şartı + resmi belge) veya **imtiyazlı iştirak** (eş, çocuk, nafaka alacaklısı — belge aranmaz) mümkündür. Sıra cetvelinde alacağın **esasına ve miktarına** itiraz **7 gün** içinde Genel Mahkemede davayla; **sıraya** itiraz ise **7 gün** içinde İcra Mahkemesinde şikayet yoluyla yapılır. | | | | 8 | İİK'ya göre Kambiyo Senetlerine Mahsus Haciz Yoluyla Takipte Ödeme ve İtiraz süreleri kaç gündür? | Kambiyo senetlerine özgü haciz yolunda ödeme süresi **10 gün**, imzaya ve borca itiraz ile şikayet süresi ise ödeme emrinin tebliğinden itibaren **5 gün**'dür ve itiraz icra dairesine değil doğrudan **İcra Mahkemesine** yapılır (satıştan başka icra takip işlemlerini kendiliğinden durdurmaz!). | | | | 9 | HMK'da Kesin Yetki ile Kesin Olmayan Yetki arasındaki fark ve Yetki Sözleşmesi yapabilmenin şartları nelerdir? | **Kesin yetki** (taşınmazın aynından doğan davalarda taşınmazın bulunduğu yer mahkemesi, miras davalarında ölenin son yerleşim yeri vb.) dava şartıdır ve her aşamada re'sen gözetilir. **Yetki sözleşmesi** ise kesin yetki bulunmayan hallerde sadece **tacirler veya kamu tüzel kişileri** arasında **yazılı** olarak yapılabilir. | | | | 10 | Avukatlık Kanunu'na (1136 s. Kanun — HMGS) göre Avukatlık Stajı süresi ve Avukatlıkla Birleşebilen İşler nelerdir? | Avukatlık stajı **1 yıldır** (ilk **6 ayı mahkemelerde**, kalan **6 ayı** ise en az 5 yıl kıdemli bir **avukat yanında** yapılır). Avukatlıkla birleşebilen işler: **Milletvekilliği, il genel/belediye meclisi üyeliği, hukuk alanında profesör ve doçentlik**, özel/kamu tüzel kişilerinin hukuk müşavirliği, **hakemlik, arabuluculuk** ve tasfiye memurluğudur. | | | | 11 | İşçilik alacaklarında (Kıdem tazminatı, İhbar tazminatı, Kötüniyet tazminatı, Yıllık izin ücreti ve Ücret alacakları) zamanaşımı süresi kaç yıldır? | Ücret alacakları (fazla çalışma, hafta tatili, UBGT dahil) ile sözleşmenin sona ermesine bağlı **Kıdem tazminatı, İhbar tazminatı, Kötüniyet tazminatı ve Yıllık izin ücreti** alacaklarında zamanaşımı süresi **5 yıl**'dır. | | | | 12 | Türk Borçlar Kanunu'na (TBK) göre İrade Bozukluğu halleri (Yanılma, Aldatma, Korkutma) ile Aşırı Yararlanma (Gabin) iptal süreleri nelerdir? | **Yanılma, Aldatma ve Korkutmada** sözleşmeyi iptal süresi; yanılma veya aldatmanın öğrenildiği ya da korkutmanın etkisinin ortadan kalktığı andan itibaren **1 yıl**'dır. **Aşırı Yararlanma (Gabin)** halinde ise zarar gören, düşüncesizlik/deneyimsizliği öğrendiği veya zor durumun ortadan kalktığı tarihten itibaren **1 yıl** ve her halde sözleşmenin kurulmasından itibaren **5 yıl** içinde iptal veya oransızlığın giderilmesini isteyebilir. | | | | 13 | İİK m. 257 vd. uyarınca «İhtiyati Haciz» şartları, tamamlayan merasim süresi ve İhtiyati Hacze İtiraz süresi nedir? | Rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş (veya borçlunun yerleşim yeri yoksa/mallarını kaçırıyorsa vadesi gelmemiş) para alacakları için mahkemeden alınır. Alacaklı karar tarihinden itibaren **10 gün** içinde uygulanmasını istemeli ve haczin uygulanmasından/tebliğinden itibaren **7 gün** içinde takip talebinde bulunmalı veya dava açmalıdır. Borçlu **7 gün** içinde mahkemeye itiraz edebilir. | | | | 14 | TMK Miras Hukukunda Yasal Mirasçıların Saklı Pay Oranları (Altsoy, Anne-Baba ve Sağ Kalan Eş) ne kadardır? | **Altsoy** için yasal miras payının **yarısı ($\frac{1}{2}$)**; **Ana ve babadan her biri** için yasal miras payının **dörtte biri ($\frac{1}{4}$)**; **Sağ kalan eş** için 1. ve 2. zümre ile birlikte mirasçı ise yasal miras payının **tamamı ($\frac{4}{4}$)**, diğer hallerde **üçte ikisi ($\frac{3}{4}$)**'dir. (**Kardeşlerin saklı payı kaldırılmıştır!**) | | | | 15 | TMK Aile Hukukunda Mutlak Butlan ile Nisbi Butlan sebepleri nelerdir ve Yasal Mal Rejimi hangisidir? | **Mutlak Butlan**: Eşlerden birinin evlenme sırasında evli olması, sürekli ayırt etme gücü yokluğu, akıl hastalığı ve yasak derecede hısımlık. **Nisbi Butlan**: Geçici ayırt etme gücü yokluğu, yanılma, aldatma, korkutma (**6 ay / 5 yıl**). Yasal mal rejimi **Edinilmiş Mallara Katılma Rejimi**'dir. | | | | 16 | TBK'ya göre Haksız Fiil ve Sebepsiz Zenginleşmede zamanaşımı süreleri kaç yıldır? | Hem **Haksız Fiilde (m. 72)** hem de **Sebepsiz Zenginleşmede (m. 82)** istem hakkı; zarar görenin/hak sahibinin zararı ve tazminat yükümlüsünü (veya geri isteme hakkını) öğrendiği tarihten başlayarak **2 yıl** ve her halde fiilin işlendiği/zenginleşmenin gerçekleştiği tarihten başlayarak **10 yıl**'ın geçmesiyle zamanaşımına uğrar (haksız fiilde ceza zamanaşımı daha uzunsa o uygulanır). | | | | 17 | 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'na (TTK) göre Ticari İşletmenin unsurları ve Ticari İş Karinesi ile sonuçları nelerdir? | Ticari işletmenin 4 unsuru: **Gelir sağlamayı hedef tutma, Devamlılık, Bağımsızlık ve Esnaf faaliyetini aşan çap**. Bir tacirin borçlarının ticari olması asıldır; ticari işlerde **teselsül karinesi** (müteselsil sorumluluk) ve **ticari temerrüt faizi** uygulanır. | | | | 18 | TBK Özel Borç İlişkilerinde «Adi Kefalet» ile «Müteselsil Kefalet» ve Kefalet Sözleşmesinin geçerlilik şartları nelerdir? | Kefalet sözleşmesi **yazılı** şekilde yapılmadıkça ve kefilin sorumlu olacağı **azami miktar** ile **kefalet tarihi** (ve müteselsil kefil ise bu ibare) kefilin **kendi el yazısıyla** belirtilmedikçe geçerli olmaz; ayrıca eşin yazılı rızası gerekir. Kefalet hakları en çok **10 yıl** sonra sona erer. | | | | 19 | İş Kanunu m. 53'e göre Yıllık Ücretli İzin süreleri (Kıdeme ve Yaşa göre) en az kaç gündür? | En az 1 yıl çalışmış olan işçilere: hizmet süresi **1 yıldan 5 yıla kadar (5 yıl dahil)** olanlara **14 gün**; **5 yıldan fazla 15 yıldan az** olanlara **20 gün**; **15 yıl (dahil) ve daha fazla** olanlara **26 gün** izin verilir. **18 ve daha küçük** yaştaki işçilerle **50 ve daha yukarı** yaştaki işçilere verilecek yıllık izin süresi **20 günden** az olamaz (yer altı işçilerinde dörder gün artırılır). | | | | 20 | TBK m. 71, 65-69 uyarınca Kusursuz Sorumluluk halleri (Hakkaniyet, Özen ve Tehlike Sorumluluğu) nasıl sınıflandırılır? | **Hakkaniyet Sorumluluğu**: Ayırt etme gücü bulunmayanların sorumluluğu. **Özen (Olağan Sebep) Sorumluluğu**: Adam çalıştıranın (kurtuluş kanıtı getirebilir), hayvan bulunduranın (kurtuluş kanıtı getirebilir), yapı malikinin (**kurtuluş kanıtı getiremez!**) ve ev başkanının sorumluluğu. **Tehlike Sorumluluğu**: Önemli ölçüde tehlike arz eden işletmelerin sorumluluğu. | | | | 21 | 4857 sayılı İş Kanunu m. 17'ye göre «Süreli Fesih (İhbar Süreleri)» kıdeme göre kaç haftadır? | İşi **6 aydan az** sürmüş işçi için **2 hafta**; **6 aydan 1,5 yıla kadar** sürmüş işçi için **4 hafta**; **1,5 yıldan 3 yıla kadar** sürmüş işçi için **6 hafta**; **3 yıldan fazla** sürmüş işçi için **8 hafta**'dır. Bu süreler asgaridir, sözleşmeyle artırılabilir; günde en az **2 saat** yeni iş arama izni verilir. | | | | 22 | 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'na (İİK) göre Genel Haciz Yoluyla İlamsız Takipte Ödeme Emrine İtiraz, İtirazın Kaldırılması ve İptali süreleri nelerdir? | Borçlu ödeme emrinin tebliğinden itibaren **7 gün** içinde icra dairesine itiraz edebilir (takip durur). Alacaklı, elinde İİK m. 68 belgesi varsa **6 ay** içinde İcra Mahkemesinden **İtirazın Kaldırılmasını** (inkar tazminatı en az **%20**); belge yoksa **1 yıl** içinde Genel Mahkemeden **İtirazın İptalini** (inkar tazminatı en az **%20**) talep edebilir. | | | | 23 | HMK m. 200 uyarınca Senetle İspat Zorunluluğu sınırı ve Senetle İspat Zorunluluğunun İstisnaları (m. 203 — Tanık dinlenebilen haller) nelerdir? | Bir hakkın doğumu, düşürülmesi, devri gibi hukuki işlemlerin yapıldıkları zamanki miktar veya değeri kanuni sınırı aşarsa **senetle** ispat olunması gerekir. Ancak; **altsoy-üstsoy, kardeşler, eşler, kayınpeder/kayınvalide ile damat/gelin** arasındaki işlemler, senedin yangın/deprem gibi olaylarda kaybolması, irade bozukluğu/gabin iddiaları ve **delil başlangıcı** bulunması halinde tanık dinlenebilir. | | | | 24 | TMK Eşya Hukukunda Taşınır ve Taşınmazlarda «Kazandırıcı Zamanaşımı» süreleri kaç yıldır? | Başkasının **taşınır** malını davasız ve aralıksız **5 yıl** iyiniyetle ve malik sıfatıyla zilyetliğinde bulunduran kişi mülkiyeti kazanır (çalınmış/kaybolmuş eşyada iyiniyetli üçüncü kişiye karşı **5 yıl** içinde taşınır davası açılabilir). **Taşınmazlarda** ise **Adi Kazandırıcı Zamanaşımı (tapuda yolsuz tescil + iyiniyet) 10 yıl**, **Olağanüstü Kazandırıcı Zamanaşımı 20 yıl**'dır. | | | | 25 | TMK'ya göre Gaiplik kararı verilebilmesi için aranan süreler, görevli mahkeme ve gaipliğin evliliğe etkisi nedir? | **Ölüm tehlikesi** içinde kaybolmada tehlikenin üzerinden **1 yıl** (mirasın güvence karşılığı teslimi için **5 yıl**), **uzun zamandan beri haber alınamamada** son haber tarihinden itibaren **5 yıl** (miras için **15 yıl**) geçmelidir. Görevli mahkeme **Sulh Hukuk Mahkemesi**'dir. Gaiplik kararıyla evlilik kendiliğinden sona ermez; eşin ayrıca evliliğin feshini talep etmesi gerekir. | | | | 26 | İİK m. 277-284 uyarınca «Tasarrufun İptali Davası» (İvazsız tasarruflar, Aciz halinde yapılanlar ve Zarar verme kastıyla yapılanlar) süreleri nelerdir? | Aciz vesikası sahibi alacaklı tarafından açılır: **İvazsız (bağışlama) tasarruflar** haciz/acizden önceki **2 yıl** içinde, **Aciz halinde yapılan tasarruflar** önceki **1 yıl** içinde, **Alacaklılara zarar verme kastıyla yapılan tasarruflar** ise tasarruf tarihinden itibaren **5 yıllık** hak düşürücü süre içinde iptale tabidir. | | | | 27 | 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'na (HMK) göre Sulh Hukuk Mahkemesi ile Asliye Hukuk Mahkemesinin görevi nasıl ayrılır? | Dava konusunun değer ve miktarına bakılmaksızın malvarlığı ve şahıs varlığına ilişkin davalarda genel görevli mahkeme **Asliye Hukuk Mahkemesi**'dir. **Sulh Hukuk Mahkemesi** ise kira ilişkisinden doğan tüm davalar (ilamsız tahliye hariç), taşınır/taşınmaz paylaştırılması (izale-i şüyu), yalnız zilyetliğin korunması davaları ve çekişmesiz yargı işlerine bakar. | | | | 28 | HMK'da «Yazılı Yargılama Usulü» ile «Basit Yargılama Usulü» arasındaki dilekçe teatisi ve ıslah/iddia-savunmanın genişletilmesi farkı nedir? | **Yazılı yargılamada** 4 dilekçe aşaması vardır (dava, cevap, cevaba cevap, ikinci cevap — süreler **2 hafta**) ve iddia/savunmanın genişletilmesi yasağı **cevaba cevap ve ikinci cevap** dilekçeleriyle başlar. **Basit yargılamada** (Sulh Hukuk, İş Mahkemesi, İhtiyati tedbir/haciz vb.) sadece **dava ve cevap dilekçesi** verilir ve yasak **dava ve cevap dilekçelerinin verilmesiyle** hemen başlar. | | | | 29 | HMK'da İstinaf ve Temyiz başvuru süreleri ile Kesinlik Sınırlarının uygulanma zamanı kuralı nedir? | Hem **İstinaf** hem de **Temyiz** başvuru süresi kararın usulüne uygun **tebliğinden itibaren 2 hafta**'dır. Parasal kesinlik sınırlarında davanın açıldığı tarih değil, **hükmün verildiği tarihteki** parasal sınır esas alınır; manevi tazminat davalarında ise miktar veya değere bakılmaksızın istinaf yoluna başvurulabilir. | | | | 30 | TTK'ya göre Haksız Rekabet davalarında kimler dava açabilir ve zamanaşımı süresi ne kadardır? | Zarar gören veya zarar görme tehlikesi bulunan rakipler, müşteriler ve mesleki/ekonomik birlikler **tespit, men, eski hale iade ve maddi/manevi tazminat** davası açabilir. Zamanaşımı süresi, dava hakkının doğumunun öğrenildiği günden itibaren **1 yıl** ve her halde **3 yıl**'dır. | | | | 31 | İİK m. 82 uyarınca Tamamen Haczedilemeyen ve Kısmen Haczedilebilen mal ve haklar nelerdir? | Devlet malları, borçlunun haline münasip **evi**, borçlu ve ailesinin **2 aylık** yiyecek ve yakacağı, mesleki aletleri ve **öğrenci bursları** tamamen haczedilemez. **Maaş ve ücretlerin** ise borçlunun ve ailesinin geçinmeleri için icra müdürünce takdir edilen miktar saklı kalmak üzere **dörtte birinden ($\frac{1}{4}$) az olmamak** üzere haczi mümkündür (**Emekli maaşları** ise nafaka borcu hariç borçlunun muvafakati olmadan haczedilemez!). | | | | 32 | 4857 sayılı İş Kanunu'na göre İş Kanunu kapsamı dışında kalan işler (m. 4) ve Belirli/Belirsiz Süreli İş Sözleşmesi ayrımı nedir? | Deniz ve hava taşıma işleri, **50'den az (50 dahil)** işçi çalıştırılan tarım ve orman işleri, ev hizmetleri, çıraklar, sporcular ve **3 kişinin** çalıştığı esnaf işyerleri İş Kanunu kapsamı dışındadır. İş sözleşmesinde **deneme süresi** en çok **2 ay** (toplu iş sözleşmesiyle **4 ay**)'dır. | | | --- Study this deck interactively with FSRS-6 spaced repetition, audio review, and multiple-choice mode at [Flashcards World](https://flashcards.world/flashcards/sets/41cc70f6-4342-4a21-a928-277f5b78d220/).