# Klinische Afkortingen, Voorschrijfcode, Medische Acroniemen en Eponieme Tekens

> 32 herhaalkaarten over Latijnse receptafkortingen, TJC/ISMP-regels voor medicatieveiligheid, klinische SOAP/SBAR-verslaglegging, acroniemen voor lichamelijk onderzoek en IC, en klassieke eponieme klinische tekens en triaden.

- **Canonical URL:** https://flashcards.world/flashcards/sets/458dc29d-3b09-479b-a903-7dfb76f90323/
- **Markdown URL:** https://flashcards.world/flashcards/sets/458dc29d-3b09-479b-a903-7dfb76f90323.md
- **Category:** Medical Terminology: Prefixes, Suffixes & Roots
- **Level:** advanced
- **Languages:** nl → nl
- **Total Cards:** 32

## Flashcards (32 Cards)

| # | Front (Term / Prompt) | Back (Definition / Answer) | Example | Multiple-Choice Options |
| :--- | :--- | :--- | :--- | :--- |
| 1 | Hoe voer je de Lachman-test / voorste-schuifladetest, de McMurray-test en de Thompson-test uit bij orthopedisch onderzoek van de onderste extremiteit? | De Lachman-test (voorwaartse translatie van de tibia bij 20–30° knieflexie, meest sensitief) en de voorste-schuifladetest (bij 90° flexie) tonen een voorste-kruisbandruptuur (VKB) aan; de McMurray-test (flexie/extensie van de knie met varus-/valgusstress en endo-/exorotatie van het onderbeen) wekt een pijnlijke klik op bij een meniscusletsel; de Thompson-test (knijpen in de kuit in buikligging geeft geen passieve plantairflexie van de voet) bevestigt een achillespeesruptuur. |  |  |
| 2 | Wat zijn het teken van Homans, het teken van Kussmaul, pulsus-paradoxus en de pols van Corrigan (waterhamerpols)? | Teken van Homans: kuitpijn bij passieve dorsaalflexie van de voet (historisch geassocieerd met DVT, lage sensitiviteit en specificiteit); Teken van Kussmaul: paradoxale stijging (of uitblijven van daling) van de jugulaire veneuze druk tijdens inspiratie (gezien bij pericarditis constrictiva, restrictieve cardiomyopathie of rechterventrikelinfarct, NIET bij harttamponnade); Pulsus-paradoxus: versterkte daling van de systolische bloeddruk > 10 mmHg tijdens inademing (harttamponnade, ernstige astma/COPD); Pols van Corrigan: krachtige, snel stijgende en snel wegvallende arteriële pols bij chronische aortaklepinsufficiëntie. |  |  |
| 3 | Waar staan de cardiovasculaire ziekte-afkortingen HTN, HLD, CAD, ACS, STEMI, NSTEMI, CHF (HFrEF vs. HFpEF), AFib, DVT, PE en PAD voor? | HTN = arteriële hypertensie; HLD = hyperlipidemie (dyslipidemie); CAD = coronairlijden; ACS = acuut coronair syndroom; STEMI = myocardinfarct met ST-elevatie; NSTEMI = myocardinfarct zonder ST-elevatie; CHF = congestief hartfalen (HFrEF = met verminderde ejectiefractie, HFpEF = met behouden ejectiefractie); AFib = atriumfibrilleren (boezemfibrilleren); DVT = diepe veneuze trombose; PE = longembolie; PAD = perifeer arterieel vaatlijden (PAV). |  |  |
| 4 | Wat betekenen de tijds- en voorwaardelijke voorschrift-afkortingen PRN, STAT, AC, PC, HS, AM/PM en QOD (om de dag)? | PRN (lat. pro-re-nata) = zo nodig; STAT (statim) = onmiddellijk / direct; AC (lat. ante-cibum) = vóór de maaltijd; PC (lat. post-cibum) = na de maaltijd; HS (lat. hora-somni) = voor het slapengaan; AM (lat. ante-meridiem) = ochtend en PM (lat. post-meridiem) = middag/avond; QOD (lat. quaque-altera-die, tegenwoordig voluit geschreven) = om de dag. |  |  |
| 5 | Wat is het verschil tussen het teken van Trousseau bij latente tetanie en het teken van Trousseau bij maligniteit (syndroom van Trousseau)? | Het teken van Trousseau bij latente tetanie is een carpopedale spasme na occlusie van de arteria brachialis bij hypocalciëmie; het syndroom van Trousseau bij maligniteit is daarentegen een migrerende oppervlakkige tromboflebitis die zich presenteert als een paraneoplastisch hypercoagulabiliteitssyndroom veroorzaakt door mucineproducerende viscerale adenocarcinomen (vooral pancreas-, maag- of longcarcinoom). |  |  |
| 6 | Waar staan de spoedeisende en reanimatie-acroniemen CPR, AED, BLS, ACLS, ROSC, DNR, DNI en AMA voor? | CPR = cardiopulmonale reanimatie; AED = automatische externe defibrillator; BLS = basale reanimatie (Basic-Life-Support); ACLS = geavanceerde cardiovasculaire reanimatie; ROSC = herstel van spontane circulatie; DNR = niet-reanimeren (geen borstcompressies/defibrillatie bij circulatiestilstand); DNI = niet-intuberen; AMA = vertrek of ontslag tegen medisch advies in. |  |  |
| 7 | Waar staan de anamnese-onderdelen CC, HPI, PMH, PSH, FH, SH, ROS, NKDA en WNL voor? | CC = hoofdklacht (reden van komst); HPI = speciële anamnese van de huidige aandoening (OLDCARTS / OPQRST); PMH = medische voorgeschiedenis; PSH = chirurgische voorgeschiedenis; FH = familieanamnese; SH = sociale anamnese; ROS = tractusanamnese (systeemoverzicht); NKDA = geen bekende geneesmiddelenallergieën; WNL = binnen normale grenzen (niet-afwijkend). |  |  |
| 8 | Hoe voer je de proef van Phalen en het teken van Tinel bij de pols en de test van Finkelstein bij de duim uit en hoe interpreteer je ze? | De proef van Phalen (polsen gedurende 60 seconden in maximale flexie houden) en het teken van Tinel (bekloppen van het ligamentum carpi transversum) wekken tintelingen/doofheid op in duim, wijs-, middel- en radiale ringvinger bij het carpaletunnelsyndroom (compressie van de nervus medianus); de test van Finkelstein (duim in de vuist sluiten en de pols ulnair deviëren) veroorzaakt scherpe pijn over de processus styloideus radii bij tendovaginitis van De Quervain (pezen van abductor pollicis longus en extensor pollicis brevis). |  |  |
| 9 | Wat betekenen de Latijnse doseringsfrequentie-afkortingen QD (dagelijks), BID, TID, QID, Q4H, Q6H en Q8H? | QD (lat. quaque-die, tegenwoordig voluit geschreven als dagelijks) = eenmaal daags; BID (lat. bis-in-die) = tweemaal daags; TID (lat. ter-in-die) = driemaal daags; QID (lat. quater-in-die) = viermaal daags; Q4H = elke 4 uur (6 maal/dag); Q6H = elke 6 uur (4 maal/dag); Q8H = elke 8 uur (3 maal/dag). |  |  |
| 10 | Hoe wek je het teken van Brudzinski en het teken van Kernig op, en op welke aandoening wijzen ze? | Beide wijzen op meningeale prikkeling (meningisme, bijv. acute bacteriële meningitis of subarachnoïdale bloeding): het teken van Brudzinski is een onwillekeurige flexie van de heupen en knieën wanneer de onderzoeker de nek van de patiënt passief buigt; het teken van Kernig is hevige pijn en weerstand in de hamstrings bij een poging om de knie verder dan 135 graden te strekken terwijl de heup in 90 graden flexie staat. |  |  |
| 11 | Waar staan de vaattoegang-afkortingen PIV, PICC, CVC, IJ, SCV, AVF en IO voor? | PIV = perifere intraveneuze katheter (infuusnaald); PICC = perifeer ingebrachte centraal-veneuze katheter; CVC = centraal-veneuze katheter (centrale lijn); IJ = vena jugularis interna; SCV = vena subclavia; AVF = arterioveneuze fistel (shunt voor hemodialyse); IO = intraossale toegang (spoedinfusie in de beenmergholte, bijv. proximale tibia). |  |  |
| 12 | Wat zijn Koplik-vlekken, het teken van Nikolsky, het teken van Auspitz en de moederplek (tache mère) in de dermatologische diagnostiek? | Koplik-vlekken: kleine wit/blauwgrijze zoutkorrelachtige laesies op het erythemateuze wangslijmvlies tegenover de kiezen, pathognomonisch voor het prodromale stadium van mazelen; Teken van Nikolsky: loslating van de oppervlakkige epidermis bij lichte laterale vingerdruk op schijnbaar gezonde huid (positief bij pemfigus vulgaris, Stevens-Johnson-syndroom/toxische epidermale necrolyse en stafylokokken-scalded-skin-syndroom, negatief bij bulleus pemfigoïd); Teken van Auspitz: puntbloedingen wanneer zilverachtige schilfers van een psoriasisplaque worden afgekrabd; Moederplek (plaque mère): solitaire zalmkleurige ovale plaque die voorafgaat aan de kerstboomachtige huiduitslag van pityriasis-rosea. |  |  |
| 13 | Wat betekenen de oogheelkundige en oorheelkundige afkortingen OD, OS, OU, AD, AS, AU en gtt, en waarom zijn ze foutgevoelig? | Oogheelkundig (oculus): OD = rechteroog, OS = linkeroog, OU = beide ogen; Oorheelkundig (auris): AD = rechteroor, AS = linkeroor, AU = beide oren; gtt (guttae) = druppels; ze zijn foutgevoelig omdat OD/OS/OU vaak worden verward met AD/AS/AU, waardoor wordt aanbevolen om rechteroog, linkeroor enz. altijd voluit te schrijven. |  |  |
| 14 | Wat betekenen de voedings- en verpleegkundige afkortingen NPO, PO, AD LIB, I&O, BM, BRP en OOB? | NPO (lat. nil-per-os) = niets per mond (nuchter blijven); PO (lat. per-os) = via de mond (oraal); AD LIB (lat. ad-libitum) = naar believen / vrij; I&O = strikte vochtbalanscontrole (inname en uitscheiding); BM = stoelgang (defecatie); BRP = toestemming om naar het toilet te gaan; OOB = uit bed (mobilisatie). |  |  |
| 15 | Waar staan de neurologische, endocriene en musculoskeletale afkortingen CVA, TIA, ICP, MS, ALS, DM (DKA vs. HHS), SIADH, DI, OA, RA, SLE en ORIF voor? | CVA = cerebrovasculair accident (beroerte); TIA = voorbijgaande ischemische aanval; ICP = intracraniële druk (hersendruk); MS = multiple sclerose; ALS = amyotrofische laterale sclerose; DM = diabetes mellitus (DKA = diabetische ketoacidose, HHS = hyperosmolair hyperglykemisch syndroom); SIADH = syndroom van inadequate secretie van antidiuretisch hormoon; DI = diabetes insipidus; OA = artrose (osteoartrose); RA = reumatoïde artritis; SLE = systemische lupus erythematodes; ORIF = open repositie en interne fixatie. |  |  |
| 16 | Hoe wek je het teken van Murphy en het teken van Courvoisier op bij hepatobiliair onderzoek en hoe interpreteer je ze? | Teken van Murphy (acute cholecystitis): plotselinge inspiratoire ademstop door pijn bij diepe palpatie in het rechterbovenkwadrant onder de ribbenboog wanneer de ontstoken galblaas tegen de vingers van de onderzoeker daalt; Teken van Courvoisier (maligne galwegobstructie, bijv. pancreaskopcarcinoom): een palpabele, niet-pijnlijke, vergrote galblaas in combinatie met pijnloze icterus. |  |  |
| 17 | Hoe wek je drukpijn op het punt van McBurney, het teken van Rovsing, het psoas-teken en het obturatorius-teken op bij acute appendicitis? | Punt van McBurney: maximale drukpijn op een derde van de lijn tussen de rechter spina iliaca anterior superior (SIAS) en de navel; Teken van Rovsing: pijn in het rechteronderkwadrant opgewekt door diepe palpatie in het linkeronderkwadrant; Psoas-teken (retrocaecale appendix): pijn rechts onder in de buik bij passieve extensie van de rechterheup (of actieve flexie tegen weerstand); Obturatorius-teken (pelviene appendix): pijn rechts onder in de buik bij passieve endorotatie van de gebogen rechterheup. |  |  |
| 18 | Welke aanvullende risicovolle afkortingen worden afgeraden door het Instituut voor Veilig Medicatiegebruik (ISMP) (bijv. µg, cc, TIW, HS/qhs, SC/SQ, D/C)? | µg (verward met mg = 1000-voudige overdosering -> schrijf mcg of microgram); cc (verward met U [eenheden] -> schrijf mL); TIW (driemaal per week, verward met TID of tweemaal per week -> schrijf 3 keer per week); HS (halve sterkte vs. voor het slapengaan -> schrijf voluit); SQ / SC (verward met SL -> schrijf SubQ of subcutaan); D/C (zowel geïnterpreteerd als stopzetten als ontslag -> schrijf het bedoelde woord voluit). |  |  |
| 19 | Wat betekenen de recept- en afleveringsafkortingen Rx, Sig, Disp, qs, NR, DAW en OTC? | Rx (recipe) = neem / medisch voorschrift; Sig (signa) = vermeld op het etiket / gebruiksinstructies voor de patiënt; Disp = afleveren (hoeveelheid); qs (lat. quantum-sufficit) = een voldoende hoeveelheid; NR = geen herhalingen; DAW = afleveren zoals voorgeschreven (merkgeneesmiddel medisch noodzakelijk, geen generieke substitutie); OTC = vrij verkrijgbaar (zonder recept). |  |  |
| 20 | Wat zijn Janeway-laesies, Osler-noduli, Roth-vlekken en splinterbloedingen, en met welke ziekte zijn ze geassocieerd? | Alle vier zijn klassieke kenmerken van infectieuze endocarditis: Janeway-laesies zijn PIJNLOZE erythemateuze of hemorragische maculae op de handpalmen en voetzolen (septische micro-embolieën); Osler-noduli zijn PIJNLIJKE paarsrode noduli op de toppen van vingers en tenen (immuuncomplexdepositie); Roth-vlekken zijn retinale bloedingen met een bleekwit centrum; splinterbloedingen zijn lineaire roodbruine streepvormige bloedingen onder het nagelbed. |  |  |
| 21 | Wat zijn het teken van Cullen en het teken van Grey Turner, en op welke levensbedreigende aandoeningen wijzen ze? | Het teken van Cullen is een blauwpaarse peri-umbilicale ecchymose (rond de navel) en het teken van Grey Turner is een bilaterale ecchymose in de flanken; beide wijzen op een retroperitoneale bloeding die zich via fascievlakken verspreidt, klassiek bij ernstige hemorragisch-necrotiserende pancreatitis, een geruptureerde extra-uteriene graviditeit of een geruptureerd aneurysma van de abdominale aorta. |  |  |
| 22 | Waar staan de ademhalings- en intensive-care-afkortingen RA, NC, NRB, BiPAP, CPAP, ETT, PEEP, FiO2 en SpO2 voor? | RA = kamerlucht (FiO2 21%); NC = neusbril (neuscanule); NRB = non-rebreathing-masker met reservoirzak; CPAP = continue positieve luchtwegdruk; BiPAP = bifasische positieve luchtwegdruk; ETT = endotracheale tube; PEEP = positieve eind-expiratoire druk; FiO2 = fractie ingeademde zuurstof; SpO2 = perifere capillaire zuurstofsaturatie (pulsoximetrie). |  |  |
| 23 | Welke officiële afkortingen staan op de verbodslijst van de Joint Commission (TJC) en waarom is elk ervan verboden in klinische opdrachten? | 1) U of u (verward met 0, 4 of cc -> schrijf eenheid); 2) IU (verward met IV of 10 -> schrijf Internationale Eenheid); 3) QD, Q.D., qd, q.d. en QOD, Q.O.D., qod, q.o.d. (onderling of met QID verward -> schrijf dagelijks en om de dag); 4) Achterloopnul X,0 mg (komma gemist met 10-voudige overdosering als gevolg -> schrijf X mg) en ontbrekende voorloopnul ,X mg (schrijf 0,X mg); 5) MS, MSO4 en MgSO4 (morfinesulfaat en magnesiumsulfaat worden met elkaar verward -> schrijf de volledige stofnaam). |  |  |
| 24 | Waar staan de veelgebruikte diagnostische afkortingen CBC, BMP, CMP, ABG, UA, LP, CXR, CT, MRI, TTE en TEE voor? | CBC = volledig bloedbeeld; BMP = basis metabool paneel; CMP = uitgebreid metabool paneel; ABG = arteriële bloedgasanalyse; UA = urineonderzoek (urinestatus); LP = lumbaalpunctie (ruggenprik); CXR = thoraxfoto (X-thorax); CT = computertomografie; MRI = magnetische resonantiebeeldvorming; TTE = transthoracale echocardiografie; TEE = transoesofageale echocardiografie. |  |  |
| 25 | Wat zijn de trias van Beck, de trias van Virchow, de trias van Charcot (biliair vs. neurologisch) en de pentade van Reynolds? | Trias van Beck (harttamponnade): hypotensie, gestuwde halsvenen (JVD) en zachte/gedempte harttonen; Trias van Virchow (veneuze trombo-embolie): endotheelschade, veneuze stase en hypercoagulabiliteit; Biliaire trias van Charcot (acute cholangitis): koorts, icterus en pijn rechtsboven in de buik (plus hypotensie en verwardheid/bewustzijnsdaling = pentade van Reynolds); Neurologische trias van Charcot (multiple sclerose): nystagmus/internucleaire oftalmoplegie, intentietremor en scanderende spraak. |  |  |
| 26 | Waar staan de acroniemen voor gestructureerde klinische verslaglegging SOAP en SBAR voor? | SOAP (statusvoering): Subjectief (hoofdklacht, speciële anamnese, klachten van de patiënt), Objectief (vitale parameters, lichamelijk onderzoek, laboratorium- en beeldvormingsuitslagen), Analyse/Evaluatie (differentiaaldiagnose en klinische conclusie) en Plan (diagnostiek, behandeling, vervolgbeleid); SBAR (gestructureerde overdracht): Situatie, Achtergrond (Background), Beoordeling (Assessment) en Aanbeveling (Recommendation). |  |  |
| 27 | Hoe wek je de voetzoolreflex van Babinski, de reflex van Hoffmann-Trömner en de proef van Romberg op bij neurologisch onderzoek? | Teken van Babinski: dorsaalflexie (extensie) van de grote teen met spreiding van de overige tenen bij het bestrijken van de laterale voetzoolrand, passend bij een laesie van het centrale motorische neuron (piramidebaan) bij patiënten ouder dan 1 jaar; Reflex van Hoffmann: reflexmatige flexie van duim en wijsvinger bij het knippen tegen de nagel van de middelvinger (cervicale piramidebaanlaesie); Proef van Romberg: verlies van evenwicht bij staan met gesloten voeten na het SLUITEN van de ogen (na stabiel staan met geopende ogen), wijzend op verlies van proprioceptie (achterste strengen) of vestibulaire functie (sensorische ataxie). |  |  |
| 28 | Waar staan de long-, maag-darm- en nierziekte-afkortingen COPD, ARDS, OSA, GERD, PUD, IBD (UC vs. CD), GI, AKI, CKD, ESRD, BPH en UTI voor? | COPD = chronische obstructieve longziekte; ARDS = acuut respiratoir distress-syndroom; OSA = obstructief slaapapneusyndroom; GERD = gastro-oesofageale refluxziekte; PUD = peptisch ulcuslijden (maag-/darmzweer); IBD = inflammatoire darmziekte (UC = colitis ulcerosa, CD = ziekte van Crohn); GI = gastro-intestinaal; AKI = acute nierschade; CKD = chronische nierziekte; ESRD = eindstadium nierfalen; BPH = benigne prostaathyperplasie; UTI = urineweginfectie (UWI). |  |  |
| 29 | Wat houden de trias van Whipple in de endocrinologie en de trias van Waddell bij pediatrisch trauma in? | Trias van Whipple (insulinoom / echte hypoglykemie): 1) symptomen van hypoglykemie (neuroglycopeen/autonoom), 2) gedocumenteerd verlaagd plasmaglucose (< 55 mg/dL) tijdens de klachten en 3) direct herstel van de klachten na toediening van glucose; Trias van Waddell (kind als voetganger aangereden door een motorvoertuig): 1) ipsilaterale femurschachtfractuur, 2) ipsilateraal thoracaal of intra-abdominaal letsel (milt/lever) en 3) contralateraal schedel-hersenletsel. |  |  |
| 30 | Wat betekenen de afkortingen voor parenterale en enterale toedieningswegen IV, IVP, IVPB, IM, SubQ (SC), ID, SL, PR, NGT en PEG? | IV = intraveneus; IVP = intraveneuze bolusinjectie; IVPB = secundaire intermitterende intraveneuze infusie; IM = intramusculair; SubQ / SC = subcutaan (onderhuids); ID = intradermaal (intracutaan); SL = sublinguaal (onder de tong); PR = rectaal; NGT = neus-maagsonde; PEG = percutane endoscopische gastrostomiesonde. |  |  |
| 31 | Hoe wek je het teken van Chvostek en het teken van Trousseau op, en welke elektrolytstoornis geven ze aan? | Beide wijzen op latente tetanie door HYPOCALCIËMIE (of hypomagnesiëmie/alkalose): het teken van Chvostek is een ipsilaterale spiertrekking van de aangezichtsspieren bij het bekloppen van de nervus facialis (N. VII) vlak vóór de tragus van het oor; het teken van Trousseau is een carpopedale spasme (hand- en MCP-flexie met IP-extensie en duimadductie, oftewel obstetrische hand) opgewekt door een bloeddrukmanchet gedurende 3 minuten 20 mmHg boven de systolische bloeddruk op te pompen. |  |  |
| 32 | Waar staan de standaardafkortingen bij het lichamelijk onderzoek HEENT, PERRLA, EOMI, JVD, RRR, CTA-B, NT/ND en A&Ox4 voor? | HEENT = hoofd, ogen, oren, neus en keel; PERRLA = pupillen isocoor, rond en direct/consensueel reagerend op licht en convergentie; EOMI = oogvolgbewegingen intact in alle richtingen; JVD = gestuwde halsvenen (verhoogde centraal-veneuze druk); RRR = reguliere hartfrequentie en regelmatig ritme; CTA-B = vesiculair ademgeruis beiderzijds schoon bij auscultatie; NT/ND = abdomen soepel, niet drukpijnlijk en niet opgezet; A&Ox4 = helder en georiënteerd in 4 dimensies (persoon, plaats, tijd en situatie). |  |  |

---
Study this deck interactively with FSRS-6 spaced repetition, audio review, and multiple-choice mode at [Flashcards World](https://flashcards.world/flashcards/sets/458dc29d-3b09-479b-a903-7dfb76f90323/).
