# Genetik Kalıtım, Mayoz ve DNA Eşlenmesi

> Mendel kalıtımı, mayotik rekombinasyon, DNA yapısı ve eşlenmesi, telomerler ve X inaktivasyonu üzerine 32 tekrar kartı. Giriş düzeyinde hücre biyolojisi bilgisi gerektirir.

- **Canonical URL:** https://flashcards.world/flashcards/sets/7660e880-cbbd-46c1-a76c-b6010a0d177a/
- **Markdown URL:** https://flashcards.world/flashcards/sets/7660e880-cbbd-46c1-a76c-b6010a0d177a.md
- **Level:** basic
- **Languages:** tr → tr
- **Total Cards:** 32

## Flashcards (32 Cards)

| # | Front (Term / Prompt) | Back (Definition / Answer) | Example | Multiple-Choice Options |
| :--- | :--- | :--- | :--- | :--- |
| 1 | Eşlenme çatalında DNA zincirlerini hangi enzim ayırır? | DNA helikaz, ATP hidrolizinden sağlanan enerjiyle çift sarmalı açar ve kopyalanacak zincirleri ayırır. |  |  |
| 2 | Telomerler nedir ve insan telomer DNA'sında hangi tekrar bulunur? | Telomerler doğrusal kromozomların uçlarını koruyan DNA–protein yapılarıdır. İnsanın G bakımından zengin telomer zinciri genellikle art arda 5'-TTAGGG-3' tekrarları içerir. |  |  |
| 3 | Genotip ve fenotip nasıl farklılaşır? | Genotip, alelleri de içeren genetik yapıdır. Fenotip ise organizmanın gözlenebilir özellikleridir; hem genotipi hem de çevresel etkileri yansıtabilir. |  |  |
| 4 | Olağan DNA eşlenmesinde DNA polimeraz zinciri uzatmadan önce neden bir başlatıcı gerekir? | DNA polimeraz nükleotitleri mevcut bir 3'-OH'ye ekler; DNA zincirini sıfırdan başlatmaz. Olağan eşlenme yolunda primaz bir RNA başlatıcısı sağlar. |  |  |
| 5 | Genetik bağlantı nedir? | Aynı kromozomdaki yakın lokuslar, bağımsız dağılımın öngördüğünden daha sık birlikte kalıtılma eğilimindedir. Krossing-over alellerini ayırabilir; uzak lokuslar bağlantısızmış gibi davranabilir. |  |  |
| 6 | AaBb × AaBb ne zaman beklenen 9:3:3:1 fenotip oranını verir? | Mendel ayrılması, bağımsız dağılım, her lokusta tam baskınlık, epistaz bulunmaması ve eşit yaşama gücü koşullarında: 9 her iki lokusta baskın, 3 yalnız A'da baskın, 3 yalnız B'de baskın ve 1 her ikisinde çekinik. |  |  |
| 7 | Telomeraz nedir ve telomerleri nasıl uzatır? | Bir ribonükleoprotein enzimidir. RNA bileşeni kalıp sağlar; ters transkriptaz alt birimi TERT, kromozomun 3' ucuna telomerik DNA tekrarları ekler. |  |  |
| 8 | İki gen lokusu ne zaman bağımsız dağılır? | Farklı kromozomlardaki lokuslar normal mayozda genellikle bağımsız dağılır. Aynı kromozomda birbirinden çok uzak lokuslar yaklaşık %50 rekombinasyon gösterebilir ve bağlantısızmış gibi davranabilir. |  |  |
| 9 | Krossing-over mayozun hangi evresinde ve hangi kromatitler arasında gerçekleşir? | Profaz I'de, eşleşmiş homolog kromozomların kardeş olmayan kromatitleri arasında gerçekleşir. Karşılık gelen DNA parçalarını değiştirerek yeni alel birleşimleri oluşturabilir. |  |  |
| 10 | Geciken zincir neden Okazaki parçaları hâlinde sentezlenir? | Kalıplar antiparaleldir, ancak DNA polimeraz yalnızca 5'ten 3'e uzatır. Bu yüzden geciken zincir, ilerleyen çataldan uzaklaşarak büyüyen ve sonradan birleştirilen kısa parçalar hâlinde yapılır. |  |  |
| 11 | Mayotik ayrılmama nedir? | Homolog kromozomların veya kardeş kromatitlerin doğru ayrılmamasıdır. Fazladan ya da eksik kromozomlu gametler oluşturabilir; döllenmeden sonra trizomi 21 gibi anöploidilere yol açabilir. |  |  |
| 12 | Pleyotropi ve poligenik kalıtım nasıl farklılaşır? | Pleyotropide bir gen birden çok özelliği etkiler. Poligenik kalıtımda birden çok gen, boy gibi tek bir özelliğe katkıda bulunur; genlerin bağımsız olması gerekmez ve çevre de katkıda bulunabilir. |  |  |
| 13 | Eşlenme yapan DNA polimerazlar yeni zinciri hangi yönde uzatır? | 5'ten 3'e sentez yapar; büyüyen zincirin 3' ucuna eklerken kalıbı 3'ten 5'e okurlar. |  |  |
| 14 | Eksik baskınlık ve eş baskınlık nasıl farklılaşır? | Eksik baskınlıkta heterozigot fenotip iki homozigotun arasındadır. Eş baskınlıkta iki alelle ilişkili ürünler veya özellikler de saptanır; AB kanındaki A ve B antijenleri gibi. Her iki durumda da aleller ayrı kalır. |  |  |
| 15 | E. coli'de RNA başlatıcılarını hangi enzim çıkarır ve yerlerine DNA koyar? | DNA polimeraz I, 5'ten 3'e ekzonükleaz etkinliğiyle başlatıcıları çıkarır ve polimeraz etkinliğiyle oluşan boşlukları DNA ile doldurur. |  |  |
| 16 | Yakın lokuslar için santimorgan ile rekombinasyon sıklığı nasıl ilişkilidir? | Kısa aralıklarda 1 santimorgan (cM), yaklaşık %1 rekombinant gamete karşılık gelir. Çoklu krossing-over olayları, uzun aralıklarda gözlenen rekombinasyonun harita uzaklığını olduğundan küçük göstermesine yol açabilir. |  |  |
| 17 | Mendel'in ayrılma yasası diploit bir lokustaki iki alel hakkında ne söyler? | Gamet oluşumu sırasında iki alel ayrılır ve her gamet birini alır. Olağan Mendel ayrılmasında her iki alelin bir gamete geçme olasılığı eşittir. |  |  |
| 18 | Çift zincirli DNA'daki standart baz eşleşmesi hangi miktar ilişkilerini doğurur? | A = T ve G = C; dolayısıyla toplam pürinler (A + G), toplam pirimidinlere (T + C) eşittir. Bu ilişkiler tek bir DNA zinciri için ayrı olarak genellikle geçerli değildir. |  |  |
| 19 | İşlenmiş Okazaki parçaları arasında kalan tek zincir kesiklerini hangi enzim kapatır? | DNA ligaz, boşluklar doldurulduktan sonra bitişik 3'-OH ve 5'-fosfat uçları arasında fosfodiester bağları oluşturur. |  |  |
| 20 | Birçok X'e bağlı çekinik durum neden XY kromozom takımına sahip kişilerde daha yaygındır? | Genellikle ilgili X'e bağlı genin tek kopyasına sahiptirler; dolayısıyla hastalık yapıcı varyantın etkisini maskeleyebilecek ikinci bir X'e bağlı kopya yoktur. Şiddet değişebilir ve iki X kromozomu olan kişiler de etkilenebilir. |  |  |
| 21 | E. coli ile yapılan Meselson–Stahl deneyi hangi eşlenme modelini destekledi? | Yarı korunumlu eşlenme: Her yavru çift zincirli DNA molekülü bir eski ana zincir ve bir yeni sentezlenmiş zincir içerir. |  |  |
| 22 | Öncü zincir eşlenme çatalının hareketine göre nasıl sentezlenir? | Genellikle 5'ten 3'e kesintisiz olarak, ilerleyen çatalla aynı genel yönde sentezlenir. |  |  |
| 23 | Pürin ve pirimidinlerin halka yapıları nasıl farklıdır? | Adenin ve guanin gibi pürinlerin kaynaşmış altı ve beş üyeli halkaları vardır. Sitozin, timin ve urasil gibi pirimidinlerin tek bir altı üyeli halkası vardır. |  |  |
| 24 | Kontrol çaprazlaması bilinmeyen genotipi belirlemeye nasıl yardımcı olur? | Baskın fenotipli birey homozigot çekinik bir test bireyiyle çaprazlanır. Tam baskınlıklı basit Mendel kalıtımında çekinik yavrular, incelenen ebeveynin heterozigot olduğunu gösterir; sonlu bir örneklemde çekinik yavru olmaması homozigotluğu kanıtlamaz. |  |  |
| 25 | DNA çift sarmalının iki zinciri için antiparalel ne demektir? | Şeker–fosfat omurgaları zıt yönlerde uzanır: biri 5'ten 3'e, diğeri 3'ten 5'e. Bu işaretler omurganın yönünü belirtir; her DNA ucunda belirli serbest grupların bulunmasını şart koşmaz. |  |  |
| 26 | Standart Watson–Crick A–T ve G–C baz çiftlerinde kaç hidrojen bağı vardır? | A–T'de 2, G–C'de 3 hidrojen bağı vardır. |  |  |
| 27 | DNA eşlenme çatalının önündeki burulma gerilimini hangi enzim sınıfı giderir? | Topoizomerazlar DNA'yı geçici olarak kesip yeniden birleştirerek topolojisini değiştirir. Bakteriyel DNA giraz, çatalın önündeki pozitif süper sarmalları giderebilen bir örnektir. |  |  |
| 28 | Hata düzeltme yapan DNA polimerazlarda yanlış eşleşmiş uç nükleotidi hangi etkinlik çıkarır? | 3'ten 5'e ekzonükleaz etkinliği, sentez sürmeden önce yanlış nükleotidi büyüyen zincirin 3' ucundan çıkarır. Her DNA polimeraz bu etkinliğe sahip değildir. |  |  |
| 29 | Tek zincirli DNA'ya bağlanan proteinler eşlenme çatalında ne yapar? | Açığa çıkan tek zincirli DNA'yı kaplayıp kararlı tutarlar; yeniden eşleşmeyi ve engelleyici saç tokası yapılarının oluşmasını önlemeye yardımcı olurlar. |  |  |
| 30 | Mendel ayrılması, eşit yaşama gücü ve tam baskınlık altında Aa × Aa için hangi oranlar beklenir? | Genotipler: 1 AA : 2 Aa : 1 aa. Fenotipler: 3 baskın : 1 çekinik. Bunlar beklenen olasılıklardır; küçük bir ailede kesin yavru sayıları değildir. |  |  |
| 31 | Barr cisimciği nedir ve XIST'in rolü nedir? | Yoğunlaşmış ve büyük ölçüde etkisizleşmiş bir X kromozomudur. XIST, kromozomu kaplayan ve susturulmanın kurulmasına yardımcı olan uzun kodlamayan bir RNA'dır; bazı genler X inaktivasyonundan kaçar. |  |  |
| 32 | Son RNA başlatıcısının çıkarılması neden doğrusal kromozom ucunda boşluk bırakabilir? | Olağan geciken zincir modelinde uçtaki başlatıcının çıkarılması, 5' uçta DNA polimerazın uzatmaya başlayabileceği önceki bir 3'-OH bulunmayan boşluk bırakır. Halkasal kromozomda buna karşılık gelen serbest uç yoktur. |  |  |

---
Study this deck interactively with FSRS-6 spaced repetition, audio review, and multiple-choice mode at [Flashcards World](https://flashcards.world/flashcards/sets/7660e880-cbbd-46c1-a76c-b6010a0d177a/).