# Gedistribueerde systemen: API's, gegevens, betrouwbaarheid en uitrol

> 32 kaarten voor gevorderde herhaling van systeemontwerp over API's, caching, replicatie, berichtenuitwisseling, opslag, waarneembaarheid, uitrol en patronen voor gedistribueerde diensten. Vereist praktische kennis van programmeren, databases en netwerkbasisprincipes.

- **Canonical URL:** https://flashcards.world/flashcards/sets/8834cb36-091c-40ce-aa6f-ae05911fa591/
- **Markdown URL:** https://flashcards.world/flashcards/sets/8834cb36-091c-40ce-aa6f-ae05911fa591.md
- **Category:** Computer Science
- **Level:** advanced
- **Languages:** nl → nl
- **Total Cards:** 32

## Flashcards (32 Cards)

| # | Front (Term / Prompt) | Back (Definition / Answer) | Example | Multiple-Choice Options |
| :--- | :--- | :--- | :--- | :--- |
| 1 | Welke drie observability-signalen zijn gebruikelijk en zijn ze volledig? | Metrics vatten numerieke metingen samen; logs leggen gebeurtenissen vast; gedistribueerde traces koppelen werksegmenten tussen componenten. Correlatie helpt systeemgedrag verklaren. Het zijn gangbare signalen, geen volledige definitie van waarneembaarheid; profielen en andere telemetrie kunnen ook belangrijk zijn. |  |  |
| 2 | Hoe beperkt consistent hashing op een ring herverdeling wanneer knooppunten veranderen? | Sleutels worden aan opvolgende ringposities gekoppeld; toevoegen of verwijderen van een knooppunt verandert alleen betrokken bereiken. Bij evenwichtige verdeling van K sleutels over N knooppunten verplaatst één wijziging doorgaans een aantal sleutels van de orde K/N, zonder onvoorwaardelijke worstcasegarantie. Virtuele knooppunten kunnen de balans verbeteren. |  |  |
| 3 | Hoe verschilt loadbalancing op laag 4 van die op laag 7? | L4 verdeelt verbindingen of datagrammen op basis van netwerk-/transportinformatie, zoals adressen en poorten. L7 kan HTTP-paden, headers of cookies gebruiken. Inspectie van versleutelde HTTP-inhoud vereist ergens op het pad TLS-ontsleuteling; niet elke L7-opstelling beëindigt TLS zelf. |  |  |
| 4 | Hoe verschillen event sourcing en CQRS, en moeten ze samen worden gebruikt? | Event sourcing bewaart veranderingen als een reeks events waaruit toestand kan worden herbouwd. CQRS scheidt opdracht-/schrijfmodellen van query-/leesmodellen. Ze kunnen samen of afzonderlijk worden gebruikt; CQRS vereist niet vanzelf aparte databases of event sourcing. |  |  |
| 5 | Wat zijn de twaalf factoren van 12-Factor App? | Eén codebasis, expliciete afhankelijkheden, omgevingsconfiguratie, aangesloten achterliggende diensten, gescheiden build/release/run, toestandloze processen, poortbinding, procesgebaseerde gelijktijdigheid, wegwerpbaarheid, ontwikkel-/productiepariteit, logs als eventstromen en eenmalige beheertaken. Dit zijn ontwerprichtlijnen, geen garantie voor schaalbaarheid of betrouwbaarheid. |  |  |
| 6 | Welke beperkingen definiëren REST, naast resource-URL's en HTTP-methodenamen? | Scheiding tussen client en server, toestandloze verzoeken, cachebeperkingen, een uniforme interface en een gelaagd systeem; code op aanvraag is optioneel. De uniforme interface omvat resource-identificatie, bewerking via representaties, zelfbeschrijvende berichten en hypermedia die de applicatietoestand stuurt. REST is niet simpelweg CRUD via HTTP. |  |  |
| 7 | Welk probleem lost de transactionele outbox op en welke beperking blijft? | De dienst schrijft bedrijfswijziging en uitgaand eventrecord in één lokale transactie. Een relay publiceert later gecommitteerde records en voorkomt een onveilige afzonderlijke dubbele schrijfoperatie naar database en berichtendienst. Herpogingen kunnen duplicaten opleveren; afnemers of vervolgacties hebben geschikte deduplicatie of idempotentie nodig. |  |  |
| 8 | Hoe verschillen SLI, SLO en SLA? | Een SLI meet dienstgedrag, bijvoorbeeld het aandeel verzoeken dat binnen 200 ms klaar is. Een SLO stelt daarvoor een doel en meetvenster vast. Een SLA spreekt prestaties en gevolgen bij niet-nakoming af; het is geen extra meetwaarde en hoeft niet gelijk te zijn aan het interne SLO. |  |  |
| 9 | Hoe verschillen two-phase commit en een saga bij coördinatie tussen diensten? | 2PC laat deelnemers zich voorbereiden en meldt daarna commit of afbreken; voorbereide deelnemers kunnen blokkeren zolang het besluit niet beschikbaar is. Een saga commit lokale transacties en gebruikt zo nodig compenserende acties. Dat is bedrijfslogisch herstel, geen automatische globale rollback of isolatie; geen aanpak is altijd beter. |  |  |
| 10 | Hoe verschillen blue–green- en canary-uitrol? | Blue–green bereidt een aparte kandidaatomgeving voor en schakelt verkeer van de huidige om. Een canary biedt de nieuwe versie eerst aan een beperkt verkeers- of gebruikersdeel aan, gevolgd door uitbreiding op basis van resultaten. Database- en toestandscompatibiliteit vragen planning; geen aanpak garandeert moeiteloos terugdraaien. |  |  |
| 11 | Hoe verschillen cache-aside, write-through en write-back? | Cache-aside laadt bij een cachemisser uit de achterliggende opslag; de applicatie beheert updates of ongeldigverklaring. Write-through werkt die opslag synchroon bij met cacheschrijfacties. Write-back bevestigt de cache-update vóór asynchrone duurzame opslag; nog niet weggeschreven gegevens moeten tegen uitval worden beschermd. |  |  |
| 12 | Welke standaard-HTTP-methoden zijn idempotent en wat garandeert dat? | GET, HEAD, OPTIONS, TRACE, PUT en DELETE zijn volgens hun semantiek idempotent: herhaling heeft hetzelfde bedoelde servereffect als één uitvoering. Antwoorden en bijkomende logging mogen verschillen. POST en PATCH zijn niet intrinsiek idempotent, maar een applicatie kan specifieke bewerkingen veilig herhaalbaar maken. |  |  |
| 13 | Hoe verschillen B-tree- en LSM-opslagontwerpen en waarom zijn absolute prestatieranglijsten onjuist? | B-trees onderhouden geordende pagina's met updates, splitsingen en balancering. LSM-ontwerpen bufferen schrijfacties doorgaans in geheugen, loggen voor herstel, schrijven gesorteerde tabellen weg en compacten ze. Lees-, schrijf- en ruimteversterking hangen af van belasting en implementatie; geen ontwerp is altijd sneller en niet elke B-tree werkt pagina's ter plaatse bij. |  |  |
| 14 | Wat kan een standaard-Bloomfilter met alleen invoegingen over lidmaatschap besluiten? | Bij consistent hashen en intacte toestand wordt een ingevoegd element nooit afwezig genoemd; een afwezig element kan mogelijk aanwezig lijken. Geheugen, aantal hashfuncties en ingevoegde elementen beïnvloeden foutpositieven. Een negatief resultaat kan een SSTable-zoekactie uitsparen; een positief resultaat moet nog worden gecontroleerd. |  |  |
| 15 | Hoe helpt een circuit breaker dienststoringen te beperken? | Gesloten: aanroepen gaan door en fouten worden bewaakt. Open: aanroepen worden geweigerd of omgeleid zonder de defecte afhankelijkheid te benaderen. Halfopen: beperkte proefaanroepen testen herstel. Drempels en herstelbeleid bepalen overgangen; het patroon beperkt overbelastingsketens, maar repareert de afhankelijkheid niet. |  |  |
| 16 | Wat is backpressure en waarom lost onbeperkt bufferen overbelasting niet op? | Benedenstroomse capaciteit of vraag begrenst bovenstroomse productie of verzending. Reactive Streams signaleert vraag voor begrensde asynchrone verwerking. Onbeperkt bufferen zet overbelasting slechts om in geheugengroei; bronnen die niet kunnen vertragen vragen expliciet beleid voor begrensd bufferen, weggooien of falen. |  |  |
| 17 | Hoe verschillen token bucket, leaky-bucket-wachtrij en een schuivend venster met twee tellers? | Een token bucket vult aan met een ingestelde snelheid en staat pieken tot zijn capaciteit toe. Een leaky-bucket-wachtrij laat werk met beheerste snelheid door en begrenst overloop. Twee tellers wegen het vorige interval en tellen het huidige erbij voor een benadering van een bewegend venster; dit is geen exact tijdstempellog. |  |  |
| 18 | Hoe ondersteunen WebSockets, server-sent events en long polling updates? | WebSockets levert tweerichtingsberichten over een langdurige verbinding. SSE stuurt een eventstroom via HTTP van server naar client. Long polling houdt een verzoek open tot gegevens of een timeout, waarna de client opnieuw vraagt. Richting en gedrag van verbindingen en verzoeken verschillen. |  |  |
| 19 | Wat is een bounded context bij domain-driven design? | DDD ontwikkelt softwaremodellen en gedeelde termen rond een bedrijfsdomein. Een bounded context begrenst waar een model en zijn termen consequent gelden. Dezelfde term kan elders iets anders betekenen; relaties en vertalingen tussen contexten moeten expliciet zijn. |  |  |
| 20 | Wat leveren CDN-edgecaching en anycast elk aan contentdistributie? | Edgecaches leveren geschikte inhoud dicht bij gebruikers, verminderen oorsprongbelasting en vaak latentie. Anycast kondigt hetzelfde adres vanaf meerdere locaties aan; routeringsbeleid en netwerktopologie kiezen het doel, niet noodzakelijk geografische nabijheid. Anycast-DNS stuurt DNS-query's naar nameservers en verschilt van contentselectie en caching. |  |  |
| 21 | Wat betekent p99-latentie en waarom bekijken we die naast het gemiddelde? | Voor de gemeten populatie is p99 de latentiedrempel waar ongeveer 99% van de waarnemingen op of onder ligt. Het is niet het maximum of het gemiddelde van de traagste 1%. Staartpercentielen tonen vertragingen die een gemiddelde kan verbergen, vooral bij vertakkende verzoeken; specificeer populatie en meetvenster. |  |  |
| 22 | Hoe verschillen replicatie met één leider en met meerdere leiders? | Voor een gerepliceerde gegevensverzameling ontvangt één leider de schrijfacties en verspreidt die naar volgers. Meerdere leiders accepteren schrijfacties op verschillende knooppunten en moeten conflicterende of anders geordende updates behandelen. Replicatie kan synchroon of asynchroon zijn; asynchrone volgers kunnen verouderde gegevens leveren. |  |  |
| 23 | Hoe verschillen gewone Linux-containers van hardware-VM's? | Een VM draait een eigen gastkernel onder een hypervisor. Linux-containers isoleren processen met een gedeelde kernel, gewoonlijk via namespaces en cgroups. Op niet-Linux-desktops kan die Linux-kernel zelf in een VM draaien. Containers impliceren niet per definitie een aparte kernel of volledige beveiligingsgrens. |  |  |
| 24 | Hoe verschillen GraphQL, gRPC en REST als API-benaderingen? | GraphQL laat clients velden uit een getypeerd schema kiezen. gRPC definieert externe dienstmethoden en ondersteunt unaire en streamingaanroepen, meestal via HTTP/2 met standaard Protocol Buffers. REST gebruikt resources en een uniforme interface. Noch het aantal endpoints noch een universeel latentievoordeel definieert deze benaderingen. |  |  |
| 25 | Wat betekent read-your-writes-consistentie en waarom volstaat een vast tijdvenster voor lezen bij de leider niet? | Latere leesacties in een clientsessie moeten de eigen bevestigde schrijfacties of latere updates weerspiegelen. Lees bij een voldoende actuele leider of eis dat een replica een vastgelegde versie of logpositie bereikt. Een vaste wachttijd garandeert dit niet als replicatievertraging onbegrensd is. |  |  |
| 26 | Welke Kafka-keuzes ondersteunen doorvoer en parallelle consumptie? | Gepartitioneerde logs met toevoegingen, batching, sequentiële I/O en de paginacache van het besturingssysteem. Partities bieden parallelisme; bij toewijzing van volledige partities heeft elke partitie op elk moment hoogstens één actieve consumer per groep. Zero-copy is een optimalisatie waar ondersteund, geen universele route, vooral bij TLS. |  |  |
| 27 | Welke rollen hebben Pod, Deployment en Service in Kubernetes? | Een Pod groepeert een of meer gezamenlijk ingeplande containers met gedeeld netwerk en vastgelegde gedeelde middelen. Een Deployment beheert gerepliceerde Pods via ReplicaSets en updates. Een Service biedt netwerktoegang tot endpoints, doorgaans geselecteerde Pods; headless Services krijgen geen virtueel cluster-IP. |  |  |
| 28 | Wat is databasesharding en welke problemen ontstaan? | Sharding verdeelt gegevens horizontaal, meestal volgens een shardsleutel, over onafhankelijk beheerde partities die op meerdere servers kunnen staan. De sleutel beïnvloedt hotspots, lokaliteit van query's en herverdeling. Query's, joins en transacties over shards vereisen extra coördinatie; shards hoeven niet één-op-één met fysieke servers overeen te komen. |  |  |
| 29 | Hoe verschillen verticaal en horizontaal schalen? | Verticaal schalen voegt middelen toe aan een machine of instantie. Horizontaal schalen voegt instanties of knooppunten toe en verdeelt werk of gegevens. Toestandloze workers zijn handig, maar toestandsvolle systemen kunnen ook horizontaal groeien via partitionering, replicatie en coördinatie. Geen aanpak garandeert op zichzelf beschikbaarheid of lineaire versnelling. |  |  |
| 30 | Wat veroorzaakt een cachestorm en welke maatregelen helpen? | Veel verzoeken missen tegelijk hetzelfde populaire item of verlopen items en overbelasten de achterliggende dienst. Verzoeken samenvoegen en gecontroleerd op de achtergrond vernieuwen beperken dubbel werk. Variërende vervaltijden spreiden het verlopen van verschillende items, maar beschermen op zichzelf niet gegarandeerd één populaire sleutel. |  |  |
| 31 | Hoe verschillen verwerkingsgaranties hoogstens eenmaal, minstens eenmaal en precies eenmaal? | Hoogstens eenmaal vermijdt dubbele verwerking maar kan werk verliezen; minstens eenmaal kan werk door herpogingen herhalen. Precies-eenmaal-effecten vereisen coördinatie of deduplicatie binnen een afgebakend bereik, zoals atomair vastleggen van uitvoer en verbruikte offsets. Producenttransacties alleen maken willekeurige externe effecten niet precies eenmaal. |  |  |
| 32 | Wat maakt chaos engineering een gecontroleerd experiment? | Definieer een hypothese over de stabiele toestand, voeg een realistische storing toe, observeer het resultaat en beperk schade met waarborgen. Voorbeelden zijn instantie-uitval of netwerkvertraging. Experimenten kunnen in test of productie plaatsvinden; productie vereist een bewust beperkte impact en stopvoorwaarden. |  |  |

---
Study this deck interactively with FSRS-6 spaced repetition, audio review, and multiple-choice mode at [Flashcards World](https://flashcards.world/flashcards/sets/8834cb36-091c-40ce-aa6f-ae05911fa591/).
