# Programlama dilleri: derleyiciler, bellek, türler ve eşzamanlılık

> Derleyiciler ve çalışma ortamları, bellek yönetimi, tür sistemleri, yazılım tasarımı, veri gösterimi ve eşzamanlılık üzerine orta düzeyde 32 tekrar kartı. Programlama deneyimi ve temel veri yapıları bilgisi gerektirir.

- **Canonical URL:** https://flashcards.world/flashcards/sets/a5332624-a92f-44aa-a1f1-a702582273c1/
- **Markdown URL:** https://flashcards.world/flashcards/sets/a5332624-a92f-44aa-a1f1-a702582273c1.md
- **Category:** Computer Science
- **Level:** intermediate
- **Languages:** tr → tr
- **Total Cards:** 32

## Flashcards (32 Cards)

| # | Front (Term / Prompt) | Back (Definition / Answer) | Example | Multiple-Choice Options |
| :--- | :--- | :--- | :--- | :--- |
| 1 | Big-endian ve little-endian bayt sıraları nasıl ayrılır? | Çok baytlı bir değerde big-endian en anlamlı baytı en düşük adrese, little-endian en az anlamlıyı oraya koyar. 0x12345678 için artan adreslerde sırasıyla 12 34 56 78 veya 78 56 34 12 bulunur. |  |  |
| 2 | Çöp toplamalı programlarda da görülebilen bellek sızıntısı nedir? | Artık gerekmeyen tahsisli belleğin geri kazanılmamasıdır. Elle yönetimde son işaretçi kaybolabilir; izlemeli toplayıcı ise önbellekler, dinleyiciler veya başka güçlü referanslar yüzünden erişilebilir kalan gereksiz nesneleri tutabilir. |  |  |
| 3 | Derleyicide hangi aşamalar yaygındır? | Sözcüksel çözümleme token üretir, ayrıştırma sözdizim ağacı kurar, anlamsal çözümleme adları ve türleri denetler. Ara gösterime dönüştürme, optimizasyon ve hedef kod üretimi izler. Gerçeklemeler aşamaları birleştirebilir veya atlayabilir. |  |  |
| 4 | Kuyruk çağrısı optimizasyonu nedir; yalnızca özyinelemeye mi uygulanır? | Çağrı sonucu başka iş yapılmadan döndürülüyorsa çağıranın çerçevesini tutmaktan kaçınır. Desteklenen kuyruk çağrısı zinciri sabit çağrı yığını alanı kullanabilir; özyineleme şart değildir ve başka bellek kullanımı yine artabilir. |  |  |
| 5 | Temel işaretle-süpür çöp toplama nasıl çalışır? | Canlı yığın referansları ve küresel değişkenler gibi köklerden erişilebilir nesneleri işaretler; sonra işaretlenmemiş öbek nesnelerini geri kazanır. Erişilemez döngüler de toplanabilir: referans sayısı değil köklerden erişilebilirlik belirleyicidir. |  |  |
| 6 | Derleme ile yorumlama nasıl ayrılır? | Derleme programı başka bir gösterime çevirir; yorumlama AST veya bayt kodu gibi bir gösterimi yürütür. Bir dil gerçeklemesi ikisini birleştirebilir; derlemenin çalıştırmadan önce yapılması zorunlu değildir. |  |  |
| 7 | Soyut sözdizim ağacı neyi gösterir? | İşleçler, ifadeler ve deyimler gibi program yapılarının hiyerarşisini. Genellikle somut sözdiziminin bir kısmını çıkarır; ancak parantezler ve kaynak ayrıntıları korunabilir. Her AST tüm noktalama işaretlerini kaldırmaz. |  |  |
| 8 | Çağrı yığınını ne tüketebilir? | Çok fazla etkin çağrı veya aşırı büyük çerçeveler. Sonsuz özyineleme bir nedendir; sonlu ama derin özyineleme de taşmaya yol açabilir. Taban durumunun bulunması yeterli yığın alanını garanti etmez. |  |  |
| 9 | Cebirsel veri türlerinde çarpım ile toplam nasıl ayrılır? | Çarpım, demet veya kayıt gibi bütün bileşen değerlerini birleştirir: A × B. Toplam, Option<T> veya Result<T, E> gibi etiketli seçeneklerden birini seçer: A + B. |  |  |
| 10 | Statik ve dinamik tür denetimi nasıl ayrılır? | Statik denetim tür kısıtlarını yürütmeden önce analiz eder; dinamik denetim değerler üzerindeki işlemleri çalışma sırasında doğrular. Dinamik türlenen değerlerin de türleri vardır; statik türlenen bir dil çalışma zamanı denetimleri de yapabilir. |  |  |
| 11 | Ad hoc, alt tür ve parametrik çok biçimlilik nasıl ayrılır? | Ad hoc, aşırı yüklemeler gibi türe özgü gerçeklemeler sağlar; alt tür çok biçimliliği ortak üst tür arayüzünden alt tür davranışını kullanır; parametrik çok biçimlilik tür parametreleriyle soyutlar. Çağrı seçimi ve gerçekleme dile bağlıdır. |  |  |
| 12 | Nesil tabanlı toplama neden kullanılır ve genç nesil toplaması neyi incelemelidir? | Birçok iş yükü çoğunlukla kısa ömürlü nesneler üretir; gençler daha sık toplanır. Kökler ve yaşlıdan gence referanslar, çoğu kez hatırlanan kümelerle, hesaba katılmalıdır. Yalnızca yeni tahsisli nesnelere bakmak yetmez. |  |  |
| 13 | İkili kayan nokta hesabı neden 0.1 + 0.2 ≠ 0.3 verebilir? | Sonlu ikili biçimler 1/10 değerini tam gösteremez; saklanan değerler ve sonuçlar yuvarlanır. IEEE 754 ikili ve ondalık biçimler tanımlar; yaygın binary64 örneği bütün biçimlerin tabanının 2 olduğunu söylemez. |  |  |
| 14 | Yığın ve öbek tahsisi genellikle nasıl ayrılır? | Yığın, iç içe çağrıların yaşam sürelerini izler ve dönüşte çerçeveleri bırakır. Öbek tahsisleri tek bir çağrıdan uzun yaşayabilir; açık veya otomatik geri kazanım gerekir. İlkel ya da nesne türü olmak tek başına konumu belirlemez. |  |  |
| 15 | Rust'ın sahiplik ve ödünç alma kuralları hangi güvenceleri destekler? | Güvenli Rust, unsafe bileşenlerin sözleşmelerine uyması koşuluyla, izlemeli GC gerektirmeden bellek güvenliği ihlallerini ve veri yarışlarını önler. Normalde geçerli yaşam süreleriyle paylaşılan referanslar veya tek başına erişim sağlayan değiştirilebilir bir referans mümkündür. İç değişebilirlik ek kurallar ve denetimler kullanır. |  |  |
| 16 | SOLID neyi ifade eder? | Tek Sorumluluk, Açık/Kapalı, Liskov Yerine Geçme, Arayüz Ayrımı ve Bağımlılığın Tersine Çevrilmesi. Bunlar tasarım ilkeleridir; tasarımın doğruluğunun kanıtı değildir. |  |  |
| 17 | Bir vtable dinamik çağrı seçimini nasıl sağlayabilir? | Çağrı, nesnenin çalışma zamanı türüne bağlı tablodan yöntem gerçeklemesini seçer. Tablo referansı nesnede veya nesneye referansta bulunabilir; her nesnede gizli işaretçi bulunması evrensel değildir. |  |  |
| 18 | n bitlik ikinin tümleyeni işaretli tam sayıları nasıl gösterir? | Aralık −2^(n−1) ile 2^(n−1)−1 arasındadır. İşaret değiştirme bitleri ters çevirip mod 2^n altında 1 ekler. En negatif değerin aynı işaretli biçimde pozitif karşılığı yoktur. |  |  |
| 19 | Bir işlevi saf yapan nedir? | Sonucunun yalnızca girdilere bağlı olması ve değerlendirilmesinin gözlenebilir yan etki üretmemesidir. İç değişiklik dışarıdan gözlenemiyorsa saflıkla bağdaşabilir. |  |  |
| 20 | Eşzamanlılık ile paralellik nasıl ayrılır? | Eşzamanlılık, ilerlemeleri zamanda örtüşebilen görevleri düzenler; paralellik işi aynı anda yürütür. Tek iş parçacıklı olay döngüsü, callback'lerini paralel çalıştırmadan eşzamanlılık sağlayabilir. |  |  |
| 21 | Değerle ve referansla aktarım nasıl ayrılır? | Değerle aktarım parametreye kendi değerini verir; kopyalanan işaretçi veya referans değeri yine ortak nesneyi gösterebilir. Referansla aktarım çağıranın değişkenine takma ad oluşturur; parametre üzerinden atama bu değişkeni değiştirebilir. |  |  |
| 22 | Referans sayımı nesneleri nasıl bırakır ve döngüler neden sorun olur? | Güçlü sahiplik referanslarını sayar ve sayı sıfır olduğunda nesneyi bırakır. Erişilemez güçlü referans döngüleri pozitif sayıları koruyabilir; bunu çözmek için zayıf referanslar veya ek bir döngü toplayıcı gerekir. |  |  |
| 23 | Closure nedir? | Bir işlev ile serbest değişkenleri için gerekli sözcüksel ortamın birleşimidir. Yakalanan bağlar değer veya referans olarak tutulabilir; gerekli yaşam süreleri oluşturucu çağrıyı aşabilir. |  |  |
| 24 | Kısa devreli mantıksal AND ve OR işlenenleri nasıl değerlendirir? | Önce soldakini. AND, sol yanlışsa sağı atlar; OR, sol doğruysa sağı atlar. Atlanan işlenenin yan etkileri oluşmaz; işlecin kesin kuralları dile bağlıdır. |  |  |
| 25 | Liskov ilkesi uyarınca davranışsal alt türleme ne gerektirir? | Alt tür, üst türün davranış sözleşmesini korumalıdır: daha güçlü önkoşullar istememeli, daha zayıf sonkoşullar vaat etmemeli; gerekli değişmezlere ve geçmiş kısıtlarına uymalıdır. |  |  |
| 26 | Bileşim ne zaman kalıtıma tercih edilebilir? | İşi bileşen nesnelere devretmek, miras alınan gerçeklemeye bağımlılığı azaltabilir ve davranış değiştirmeyi kolaylaştırabilir. Kalıtım gerçek davranışsal alt türlere uygundur; bileşim bir tasarım seçimidir, evrensel kural değildir. |  |  |
| 27 | Bağlamdan bağımsız dilbilgisi ve BNF nedir? | Her üretimin solunda tek bir sonlanmayan simge, sağında sonlanan veya sonlanmayan simgelerden oluşan, boş da olabilen bir dizi vardır. BNF bir gösterimdir; her bağlamdan bağımsız dilbilgisi LL veya LR ayrıştırıcısına uygun değildir. |  |  |
| 28 | Tam zamanında derleme (JIT) nedir? | Yürütme sırasında yerel makine koduna derlemedir. Yöntemleri talep üzerine derleyebilir veya sık çalışan kodu çalışma profilleriyle optimize edebilir; her JIT için önceden yorumlama ve profilleme şart değildir. |  |  |
| 29 | Nominal ve yapısal türleme, ördek türlemesinden nasıl ayrılır? | Nominal uyumluluk bildirilen tür kimliklerine ve ilişkilerine; yapısal uyumluluk gerekli üyelere ve türlerine dayanır. Ördek türlemesi çalışma anında desteklenen işlemleri kullanır; statik yapısal türlemeyle ilişkilidir ama aynı değildir. |  |  |
| 30 | Referans şeffaflığı nedir? | Dilin değerlendirme anlamına göre bir ifade, programın gözlenebilir davranışı değişmeden değeriyle değiştirilebilir. Değişebilir dış duruma bağımlılık veya gözlenebilir yan etkiler bu ikameyi geçersiz kılabilir. |  |  |
| 31 | Asenkron olay döngüsü işi nasıl düzenler? | Hazır callback'leri veya coroutine adımlarını genellikle kendi iş parçacığında sırayla planlarken G/Ç, işletim sistemi ya da işçiler üzerinden ilerler. Bloklayan veya CPU yoğun bir callback döngüyü duraklatabilir; asenkronluk bütün işin tek iş parçacığında çalışması değildir. |  |  |
| 32 | Değişmezlik eşzamanlılığa neden yardımcıdır ve neyi garanti etmez? | Derinlemesine değişmez durumu rakip yazıcılar değiştiremez; bu, eşzamanlı okumayı kolaylaştırır. Doğru oluşturma, yayımlama ve yaşam süresi yine önemlidir; değişebilir veriye salt okunur referans veya ortak değişebilir bağ otomatik olarak güvenli değildir. |  |  |

---
Study this deck interactively with FSRS-6 spaced repetition, audio review, and multiple-choice mode at [Flashcards World](https://flashcards.world/flashcards/sets/a5332624-a92f-44aa-a1f1-a702582273c1/).
