# LEK Chirurgia, Ginekologia, Farmakologia i Prawo Medyczne

> Ostre schorzenia chirurgiczne, położnictwo i ginekologia, interakcje lekowe oraz prawo medyczne i etyka lekarska na egzamin LEK.

- **Canonical URL:** https://flashcards.world/flashcards/sets/c4383c1c-b749-42af-a172-f207e63a58bb/
- **Markdown URL:** https://flashcards.world/flashcards/sets/c4383c1c-b749-42af-a172-f207e63a58bb.md
- **Level:** advanced
- **Languages:** pl → pl
- **Total Cards:** 32

## Flashcards (32 Cards)

| # | Front (Term / Prompt) | Back (Definition / Answer) | Example | Multiple-Choice Options |
| :--- | :--- | :--- | :--- | :--- |
| 1 | Jakie są zasady odpowiedzialności zawodowej lekarzy przed sądami lekarskimi i jakie kary może orzec sąd lekarski? | Lekarze odpowiadają przed okręgowymi sądami lekarskimi i Naczelnym Sądem Lekarskim za przewinienia zawodowe (naruszenie zasad etyki lekarskiej oraz przepisów związanych z wykonywaniem zawodu); katalog kar obejmuje: upomnienie, naganę, karę pieniężną, zakaz pełnienia funkcji kierowniczych, ograniczenie zakresu czynności, zawieszenie prawa wykonywania zawodu (na okres 1–5 lat) oraz pozbawienie prawa wykonywania zawodu. |  |  |
| 2 | Kiedy lekarz jest zwolniony z obowiązku zachowania tajemnicy lekarskiej zgodnie z ustawą o zawodach lekarza i lekarza dentysty? | Gdy tak stanowią ustawy (np. zawiadomienie o niektórych najcięższych przestępstwach z art. 240 KK), gdy badanie przeprowadzono na wniosek uprawnionych organów, gdy zachowanie tajemnicy może stanowić niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia pacjenta lub innych osób, gdy pacjent lub jego przedstawiciel ustawowy wyrazi zgodę, albo w zakresie niezbędnym do przekazania informacji innemu lekarzowi uczestniczącemu w leczeniu. |  |  |
| 3 | Jak oblicza się dobowe zapotrzebowanie na płyny (krystaloidy) u dorosłego pacjenta z oparzeniem termicznym według reguły Parkland? | Podaje się 4 ml roztworu mleczanowego Ringera × masa ciała w kg × odsetek oparzonej powierzchni ciała (% TBSA oparzeń II i III stopnia); połowę wyliczonej objętości przetacza się w ciągu pierwszych 8 godzin od momentu oparzenia, a drugą połowę w ciągu kolejnych 16 godzin. |  |  |
| 4 | Na czym polega zasada domniemanej zgody (model opt-out) na pobranie komórek, tkanek i narządów ze zwłok ludzkich w polskim prawie transplantacyjnym? | Pobrania komórek, tkanek lub narządów ze zwłok ludzkich w celu ich przeszczepienia można dokonać, jeżeli osoba zmarła nie wyraziła za życia sprzeciwu (poprzez wpis w Centralnym Rejestrze Sprzeciwów, pisemne oświadczenie z własnoręcznym podpisem lub oświadczenie ustne złożone w obecności co najmniej dwóch świadków i pisemnie przez nich potwierdzone). |  |  |
| 5 | Na czym polega objaw Murphy'ego i w jakiej jednostce chorobowej jest on dodatni? | Objaw Murphy'ego polega na nagłym przerwaniu głębokiego wdechu z powodu ostrego bólu podczas palpacji okolicy prawego podżebrza (rzutu dna pęcherzyka żółciowego) i jest charakterystyczny dla ostrego zapalenia pęcherzyka żółciowego. |  |  |
| 6 | Jak działa warfaryna i acenokumarol oraz jakie jest postępowanie w przypadku przedawkowania VKA z poważnym krwawieniem? | Są to antagoniści witaminy K hamujący epoksydową reduktazę witaminy K i syntezę czynników II, VII, IX, X oraz białek C i S (monitorowane wskaźnikiem INR); w ciężkim krwawieniu podaje się dożylnie koncentrat czynników zespołu protrombiny (4F-PCC) oraz witaminę K1 (fitomenadion) i.v. |  |  |
| 7 | Jaka jest najczęstsza histologiczna postać zróżnicowanego raka tarczycy i jaką ma drogę szerzenia się przerzutów? | Najczęstszym nowotworem złośliwym tarczycy (ok. 80–85%) jest rak brodawkowaty (carcinoma papillare), który szerzy się głównie drogą naczyń chłonnych do regionalnych węzłów chłonnych szyi i ma bardzo dobre rokowanie. |  |  |
| 8 | Jaki wpływ na metabolizm wątrobowy leków (izoenzymy cytochromu P450) wywierają ryfampicyna i karbamazepina w porównaniu z klarytromycyną i itrakonazolem? | Ryfampicyna i karbamazepina są silnymi induktorami CYP3A4, przez co przyspieszają metabolizm i osłabiają działanie np. doustnych antykoagulantów lub antykoncepcji; klarytromycyna i itrakonazol są silnymi inhibitorami CYP3A4, zwiększającymi stężenie i toksyczność innych leków (np. statyn). |  |  |
| 9 | Jakie są najgroźniejsze działania niepożądane antybiotyków aminoglikozydowych (np. gentamycyny, amikacyny) oraz wankomycyny? | Aminoglikozydy wykazują działanie nefrotoksyczne (odwracalne uszkodzenie cewek nerkowych), ototoksyczne (często nieodwracalne uszkodzenie narządu słuchu i równowagi) oraz blokadę płytki nerwowo-mięśniowej; szybki wlew wankomycyny może wywołać niealergiczny wyrzut histaminy (zespół czerwonego człowieka). |  |  |
| 10 | Jak rozpoznaje się śmierć mózgu w Polsce i jaki skład komisji potwierdza trwałe nieodwracalne ustanie czynności mózgu? | Po wykluczeniu czynników odwracalnych (hipotermii, zatruć, leków sedatywnych, zaburzeń metabolicznych) przeprowadza się dwukrotne badania kliniczne (arefleksja pniowa i próba bezdechu) przez komisję złożoną z dwóch lekarzy specjalistów posiadających II stopień specjalizacji lub tytuł specjalisty, w tym jednego z anestezjologii i intensywnej terapii lub neonatologii oraz drugiego z neurologii, neurologii dziecięcej lub neurochirurgii. |  |  |
| 11 | Jakie sześć klasycznych objawów tworzy regułę 6P (Pratta) w ostrym niedokrwieniu kończyny? | Pain (nagły silny ból), Pallor (bladość), Pulselessness (brak tętna), Paresthesia (zaburzenia czucia), Paralysis (niedowład/porażenie ruchowe) oraz Poikilothermia (ochłodzenie kończyny). |  |  |
| 12 | Jakie grupy leków wywołują zespół serotoninowy, jakie są jego główne objawy (triada) i czym różni się on od złośliwego zespołu neuroleptycznego? | Powstaje wskutek połączenia leków serotoninergicznych (np. SSRI/SNRI z inhibitorami MAO lub tramadolem); obejmuje zaburzenia stanu psychicznego, pobudzenie autonomiczne (gorączka, tachykardia, poty) i nadpobudliwość nerwowo-mięśniową (klonusy, wygórowanie odruchów, drżenia), podczas gdy w ZZN po neuroleptykach dominuje sztywność mięśniowa typu rury ołowianej i hiporefleksja. |  |  |
| 13 | Czym różni się obraz kliniczny i radiologiczny niedrożności mechanicznej jelit od niedrożności porażennej? | W niedrożności mechanicznej występują kolkowy ból brzucha i początkowo wzmożona, metaliczna perystaltyka (w RTG przeglądowym liczne poziomy płynów); w niedrożności porażennej brzuch jest wzdęty, ból ma charakter stały, a w osłuchiwaniu stwierdza się całkowitą ciszę w jamie brzusznej. |  |  |
| 14 | Kiedy lekarz może przeprowadzić zabieg operacyjny albo zastosować metodę leczenia lub diagnostyki stwarzającą podwyższone ryzyko bez zgody pacjenta lub sądu opiekuńczego (art. 34 ust. 7 ustawy o zawodach lekarza)? | Wyłącznie wtedy, gdy zwłoka spowodowana postępowaniem w sprawie uzyskania zgody groziłaby pacjentowi niebezpieczeństwem utraty życia, ciężkiego uszkodzenia ciała lub ciężkiego rozstroju zdrowia; lekarz ma wówczas obowiązek, o ile jest to możliwe, zasięgnąć opinii drugiego lekarza, w miarę możliwości tej samej specjalności, i odnotować to w dokumentacji medycznej. |  |  |
| 15 | Jakie leki hipotensyjne są bezpieczne w leczeniu nadciśnienia tętniczego w ciąży, a jakie grupy leków są bezwzględnie przeciwwskazane? | Lekami bezpiecznymi pierwszego wyboru są metylodopa, labetalol oraz nifedypina o przedłużonym uwalnianiu; bezwzględnie przeciwwskazane ze względu na działanie teratogenne i uszkodzenie nerek płodu są inhibitory konwertazy angiotensyny (ACEI), sartany (ARB) oraz inhibitory reniny. |  |  |
| 16 | Jakie są zasady wystawiania zaświadczenia lekarskiego o czasowej niezdolności do pracy (e-ZLA) z datą wsteczną? | Zaświadczenie lekarskie może zostać wystawione na okres wsteczny nie dłuższy niż 3 dni poprzedzające dzień, w którym przeprowadzono badanie, jeżeli jego wyniki wykazują, że ubezpieczony w tym okresie niewątpliwie był niezdolny do pracy; okres ten może być dłuższy, gdy zaświadczenie wystawia lekarz psychiatra w razie stwierdzenia lub podejrzenia zaburzeń psychicznych ograniczających zdolność do oceny własnego postępowania. |  |  |
| 17 | Jak wygląda obraz tomografii komputerowej (TK) głowy i przebieg kliniczny krwiaka nadtwardówkowego w porównaniu z krwiakiem podtwardówkowym? | Krwiak nadtwardówkowy (najczęściej z pęknięcia tętnicy oponowej środkowej) ma w TK kształt dwuwypukłej soczewki nieprzekraczającej szwów czaszkowych i często przebiega z tzw. przerwą jasną; krwiak podtwardówkowy (z żył mostkujących) ma w TK kształt półksiężycowaty przekraczający szwy czaszkowe. |  |  |
| 18 | Jak ocenia się stan przytomności pacjenta w skali Glasgow (GCS) i jaka punktacja definiuje ciężkie obrażenia czaszkowo-mózgowe? | Oceniane są trzy składowe: otwieranie oczu (1–4 pkt), odpowiedź słowna (1–5 pkt) oraz odpowiedź ruchowa (1–6 pkt), co daje zakres od 3 do 15 punktów; wynik GCS ≤8 pkt oznacza śpiączkę i ciężkie obrażenie czaszkowo-mózgowe (wskazanie do intubacji). |  |  |
| 19 | Jakie są warunki zastosowania przymusu bezpośredniego wobec osoby z zaburzeniami psychicznymi zgodnie z ustawą o ochronie zdrowia psychicznego? | Przymus bezpośredni (przytrzymanie, przymusowe zastosowanie leków, unieruchomienie lub izolacja) można zastosować, gdy osoba dopuszcza się zamachu przeciwko życiu lub zdrowiu własnemu lub innej osoby, bezpieczeństwu powszechnemu, w sposób gwałtowny niszczy lub uszkadza przedmioty znajdujące się w jej otoczeniu albo poważnie zakłóca lub uniemożliwia funkcjonowanie zakładu leczniczego. |  |  |
| 20 | Jakie są cztery stopnie przewlekłego niedokrwienia kończyn dolnych w klasyfikacji Fontaine'a? | Stopień I: bezobjawowy lub parestezje/uczucie chłodu; stopień II: chromanie przestankowe (IIa ≥200 m, IIb <200 m); stopień III: ból spoczynkowy stopy; stopień IV: martwica lub owrzodzenie niedokrwienne. |  |  |
| 21 | Jakie są swoiste odtrutki (antidota) w ostrym zatruciu paracetamolem, opioidami, benzodiazepinami oraz metanolem/glikolem etylenowym? | W zatruciu paracetamolem: N-acetylocysteina (NAC); w zatruciu opioidami: nalokson; w zatruciu benzodiazepinami: flumazenil; w zatruciu metanolem lub glikolem etylenowym: fomepizol (lub etanol) jako kompetycyjny inhibitor dehydrogenazy alkoholowej. |  |  |
| 22 | Na czym polega przywilej terapeutyczny (ograniczenie obowiązku informacyjnego lekarza) uregulowany w art. 31 ust. 4 ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty? | W sytuacjach wyjątkowych, jeżeli rokowanie jest niepomyślne dla pacjenta, lekarz może ograniczyć informację o stanie zdrowia i o rokowaniu, jeżeli według oceny lekarza przemawia za tym dobro pacjenta; w takich przypadkach lekarz informuje przedstawiciela ustawowego pacjenta lub osobę upoważnioną przez pacjenta, jednak na wyraźne żądanie pacjenta lekarz ma obowiązek udzielić mu pełnej informacji. |  |  |
| 23 | Jak działa heparyna niefrakcjonowana (UFH), jakim badaniem laboratoryjnym monitoruje się jej działanie i jaki lek jest jej swoistym antidotum? | UFH wiąże się z antytrombiną III, nasilając inaktywację trombiny (czynnika IIa) oraz czynnika Xa; jej działanie monitoruje się czasem częściowej tromboplastyny po aktywacji (APTT), a swoistym antidotum całkowicie odwracającym jej działanie jest siarczan protaminy. |  |  |
| 24 | Jakie są kryteria rotterdamskie rozpoznania zespołu policystycznych jajników (PCOS) u dorosłych kobiet? | Spełnienie co najmniej 2 z 3 kryteriów (po wykluczeniu innych przyczyn hiperandrogenizmu, np. WPN, guzów, hiperprolaktynemii): 1) rzadkie owulacje lub brak owulacji, 2) kliniczne i/lub biochemiczne cechy hiperandrogenizmu, 3) obraz policystycznych jajników w USG. |  |  |
| 25 | Jakie objawy składają się na triadę Charcota oraz pentadę Reynoldsa w ostrym zapaleniu dróg żółciowych (cholangitis)? | Triada Charcota obejmuje gorączkę z dreszczami, ból w prawym podżebrzu oraz żółtaczkę; pentada Reynoldsa to triada Charcota poszerzona o wstrząs septyczny (hipotensję) oraz zaburzenia świadomości. |  |  |
| 26 | Jakie są zasady przerywania ciąży w Polsce według obowiązującej ustawy o planowaniu rodziny, ochronie płodu ludzkiego i warunkach dopuszczalności przerywania ciąży (po wyroku TK z 2020 r.)? | Przerwanie ciąży przez lekarza jest dopuszczalne w dwóch przypadkach: 1) gdy ciąża stanowi zagrożenie dla życia lub zdrowia kobiety ciężarnej (bez ograniczenia wieku ciąży), 2) gdy zachodzi uzasadnione podejrzenie, że ciąża powstała w wyniku czynu zabronionego (do 12 tygodni od początku ciąży, stwierdzone przez prokuratora). |  |  |
| 27 | Jakie są kryteria rozpoznania stanu przedrzucawkowego (preeklampsji) u ciężarnej i jaki lek jest lekiem pierwszego wyboru w profilaktyce i leczeniu drgawek rzucawkowych? | Rozpoznaje się go przy wystąpieniu nadciśnienia tętniczego (≥140/90 mmHg) po 20. tygodniu ciąży wraz z białkomoczem (≥300 mg/d) lub uszkodzeniem narządowym (małopłytkowość, wzrost transaminaz, niewydolność nerek, obrzęk płuc, objawy OUN); lekiem z wyboru w prewencji i leczeniu rzucawki jest siarczan magnezu (MgSO4). |  |  |
| 28 | W jakim wieku pacjent małoletni w Polsce uzyskuje prawo do wyrażenia tzw. zgody podwójnej (kumulatywnej) na świadczenie zdrowotne? | Po ukończeniu 16. roku życia (do osiągnięcia pełnoletności w wieku 18 lat) — wymagana jest wówczas równoczesna zgoda małoletniego pacjenta oraz jego przedstawiciela ustawowego; w razie rozbieżności oświadczeń rozstrzyga sąd opiekuńczy. |  |  |
| 29 | Jaki czynnik etiologiczny odpowiada za rozwój raka szyjki macicy i jakie typy onkogenne mają największe znaczenie kliniczne? | Przewlekłe zakażenie wysokoonkogennymi typami ludzkiego wirusa brodawczaka (HPV), spośród których typy HPV-16 i HPV-18 odpowiadają łącznie za ponad 70% przypadków raka szyjki macicy. |  |  |
| 30 | Kiedy w ciąży ektopowej (pozamacicznej) można zastosować leczenie zachowawcze metotreksatem zamiast leczenia operacyjnego? | Gdy pacjentka jest stabilna hemodynamicznie, nie ma objawów pęknięcia jajowodu, brak jest czynności serca zarodka w USG, średnica zmiany nie przekracza 3,5–4 cm, a wyjściowe stężenie podjednostki beta-hCG wynosi zazwyczaj <5000 mIU/ml. |  |  |
| 31 | Na czym polegają objawy otrzewnowe i lokalizacyjne w ostrym zapaleniu wyrostka robaczkowego: objaw Blumberga, Rovsinga, Jaworskiego i psoas? | Objaw Blumberga to ostry ból przy nagłym zwolnieniu ucisku powłok brzusznych; objaw Rovsinga to ból w prawym dole biodrowym przy uciskaniu lewego dołu biodrowego; objaw Jaworskiego to ból przy opuszczaniu wyprostowanej prawej kończyny dolnej podczas ucisku w punkcie McBurneya; objaw psoas (biodrowo-lędźwiowy) to ból w prawym dole biodrowym przy biernym przeproście lub czynnym zgięciu prawego stawu biodrowego (wskazuje na położenie zakątnicze wyrostka). |  |  |
| 32 | Czym różni się obraz kliniczny krwawienia z dróg rodnych w łożysku przodującym (placenta praevia) od przedwczesnego oddzielenia prawidłowo usadowionego łożyska (abruptio placentae)? | W łożysku przodującym krwawienie jest bezbolesne, jasnoczerwone, a napięcie macicy jest prawidłowe (badanie wewnętrzne palcem przez pochwę jest przeciwwskazane przed USG!); w przedwczesnym oddzieleniu łożyska występuje silny ból brzucha, wzmożone (deskowate) napięcie macicy, ciemnoczerwone krwawienie i gwałtowne zagrożenie zamartwicą płodu. |  |  |

---
Study this deck interactively with FSRS-6 spaced repetition, audio review, and multiple-choice mode at [Flashcards World](https://flashcards.world/flashcards/sets/c4383c1c-b749-42af-a172-f207e63a58bb/).