# Evolutiebiologie en ecologie: van populaties tot ecosystemen

> 32 herhalingskaarten over evolutie, populatiedynamiek, ecologische interacties, energiestromen en voedingsstoffenkringlopen. Veronderstelt basiskennis van genetica en eenvoudige algebra.

- **Canonical URL:** https://flashcards.world/flashcards/sets/c4a34959-5cb3-4e7d-a24e-f21d31e91903/
- **Markdown URL:** https://flashcards.world/flashcards/sets/c4a34959-5cb3-4e7d-a24e-f21d31e91903.md
- **Category:** Biology
- **Level:** intermediate
- **Languages:** nl → nl
- **Total Cards:** 32

## Flashcards (32 Cards)

| # | Front (Term / Prompt) | Back (Definition / Answer) | Example | Multiple-Choice Options |
| :--- | :--- | :--- | :--- | :--- |
| 1 | Welk koud, grotendeels boomloos bioom heeft een kort groeiseizoen, lage planten en wijdverbreide permafrost? | De arctische toendra. Vegetatie en bodemomstandigheden verschillen plaatselijk. |  |  |
| 2 | Wat is een monofyletische groep of clade? | Een groep die een gemeenschappelijke voorouder en al diens nakomelingen omvat. |  |  |
| 3 | Hoe verschilt Batesiaanse van Mülleriaanse mimicry? | Bij Batesiaanse mimicry lijkt een relatief onbeschermde soort op een soort met afweermechanismen. Bij Mülleriaanse mimicry delen twee of meer soorten met afweermechanismen vergelijkbare waarschuwingssignalen. |  |  |
| 4 | Wat voorspelt het principe van competitieve uitsluiting? | Onder stabiele omstandigheden kunnen soorten die zonder nicheverschillen om dezelfde beperkende hulpbronnen concurreren niet onbeperkt samenleven. Verdeling van hulpbronnen kan samenleven mogelijk maken. |  |  |
| 5 | Hoe verschilt een fundamentele niche van een gerealiseerde niche? | De fundamentele niche beschrijft omstandigheden en hulpbronnen die een soort zonder interacties met andere soorten zou kunnen gebruiken. De gerealiseerde niche beschrijft het feitelijke gebruik, gevormd door die interacties en beperkingen zoals verspreiding. |  |  |
| 6 | Wat beschrijft de benaderende 10%-regel in een voedselketen? | Ongeveer 10% van de productie op een trofisch niveau wordt productie op het volgende, maar het rendement varieert. Bij celademhaling komt warmte vrij; niet-gegeten materiaal en afval kunnen terechtkomen in voedselwebben op basis van detritus. |  |  |
| 7 | Wat maakt een soort tot een sleutelsoort? | Haar effect op de structuur van de levensgemeenschap is onevenredig groot ten opzichte van haar aantallen of biomassa. |  |  |
| 8 | Hoe verschillen prezygotische en postzygotische voortplantingsbarrières? | Prezygotische barrières verhinderen bevruchting, bijvoorbeeld door verschillende voortplantingstijden of verschillend paargedrag. Postzygotische barrières verminderen overleving of voortplanting van hybriden, bijvoorbeeld door onlevensvatbaarheid of steriliteit. |  |  |
| 9 | Welke ecologische relatie heeft een +/0-effect op de twee soorten? | Commensalisme: één soort heeft voordeel, terwijl de andere geen voordeel of nadeel ondervindt. |  |  |
| 10 | Wat is een trofische cascade? | Een verandering op één trofisch niveau beïnvloedt andere niveaus indirect. Zo kunnen roofdieren planteneters minder laten eten en de plantaardige biomassa vergroten; de uitkomst hangt af van de context van het ecosysteem. |  |  |
| 11 | Hoe verschillen dichtheidsafhankelijke en dichtheidsonafhankelijke factoren? | Het effect per individu van een dichtheidsafhankelijke factor verandert met de populatiedichtheid; dat van een onafhankelijke factor niet, onder de beschouwde omstandigheden. Dichtheidsafhankelijkheid hoeft niet evenredig of lineair te zijn. |  |  |
| 12 | Hoe verschillen allopatrische en sympatrische soortvorming? | Allopatrische soortvorming omvat geografische scheiding van populaties. Sympatrische soortvorming gebeurt zonder die scheiding, bijvoorbeeld door polyploïdie bij planten. |  |  |
| 13 | Wat kan de primaire productiviteit in de open oceaan beperken? | De aanvoer van voedingsstoffen, waaronder stikstof, fosfor of ijzer, en beschikbaar licht kunnen haar beperken. De belangrijkste beperking varieert met regio, seizoen en menging van het water. |  |  |
| 14 | Wat is denitrificatie en wanneer wordt die bevorderd? | Microben reduceren nitraat via stikstofoxiden als tussenproducten uiteindelijk tot N₂. Dit wordt doorgaans bevorderd wanneer weinig zuurstof aanwezig is. |  |  |
| 15 | Waarom heeft de fosforkringloop geen groot gasvormig reservoir? | De belangrijkste vormen zijn fosfaten in gesteente, bodem, water en organismen, die niet gemakkelijk gasvormig worden. Fosfor in de atmosfeer wordt vooral vervoerd in deeltjes, zoals stof. |  |  |
| 16 | Welke omzettingen vinden plaats tijdens nitrificatie? | Ammoniak/ammonium wordt geoxideerd tot nitriet en daarna nitraat. Ammoniakoxiderende bacteriën of archaea kunnen de eerste stap uitvoeren; nitrietoxiderende bacteriën voeren de tweede uit. Sommige Nitrospira voeren beide uit. |  |  |
| 17 | Wat is biologische stikstoffixatie? | Nitrogenase zet atmosferisch N₂ om in ammoniak (NH₃), dat in water ammonium (NH₄⁺) kan vormen. Zo wordt stikstof beschikbaar voor opname in biologische moleculen. |  |  |
| 18 | Waarom kunnen DDT en methylkwik bij roofdieren biomagnificeren? | Roofdieren nemen verontreinigende stoffen op via prooien en kunnen die langzaam uitscheiden, waardoor concentraties langs voedselketens stijgen. DDT hoopt zich op in vet; methylkwik bindt vooral aan eiwitten. |  |  |
| 19 | Hoe verschilt primaire van secundaire successie? | Primaire successie begint op substraat met weinig of geen ontwikkelde bodem. Secundaire successie volgt op een verstoring waarbij bodem en sommige biologische overblijfselen behouden blijven. |  |  |
| 20 | Wat definieert een soort volgens het biologische soortconcept? | Natuurlijke populaties die daadwerkelijk of potentieel onderling voortplanten en reproductief geïsoleerd zijn van andere dergelijke groepen. Dit concept is moeilijk op fossielen toe te passen en past niet bij ongeslachtelijk voortplantende organismen. |  |  |
| 21 | Welke drie voorwaarden maken het mogelijk dat natuurlijke selectie een populatie over generaties verandert? | Individuen verschillen; een deel van die variatie is erfelijk; en erfelijke kenmerken hangen in een bepaalde omgeving samen met verschillen in voortplantingssucces. |  |  |
| 22 | Wat is adaptieve radiatie en wat kan die bevorderen? | Een afstammingslijn splitst zich relatief snel in soorten met verschillende ecologische rollen. Nieuwe ecologische kansen of kenmerken die toegang tot nieuwe hulpbronnen geven, kunnen dit bevorderen. |  |  |
| 23 | Hoe verschillen homologe en analoge structuren? | Homologe structuren hebben een gemeenschappelijke evolutionaire oorsprong, maar kunnen verschillende functies hebben, zoals menselijke armen en voorpoten van vleermuizen. Analoge structuren ontstonden onafhankelijk voor vergelijkbare functies, zoals vogel- en insectenvleugels. |  |  |
| 24 | Wat zijn de genotypefrequenties bij een diploïde locus met twee allelen in Hardy–Weinberg-evenwicht? | Als allel A frequentie p heeft en allel a frequentie q, met p + q = 1, dan geldt AA = p², Aa = 2pq en aa = q². Deze formules vereisen geen dominantie. |  |  |
| 25 | Hoe kan afstromend water met te veel stikstof en fosfor zuurstofgebrek in water veroorzaken? | Voedingsstoffenverrijking kan algengroei stimuleren. Celademhaling en afbraak verbruiken vervolgens opgeloste zuurstof, wat hypoxie en vissterfte kan veroorzaken. Dit is een mogelijk gevolg van door mensen veroorzaakte eutrofiëring. |  |  |
| 26 | Hoe verschilt genetische drift van natuurlijke selectie? | Drift verandert allelfrequenties door toevallige steekproefeffecten, met sterkere effecten in kleine populaties. Selectie weerspiegelt verschillen in voortplantingssucces die samenhangen met erfelijke kenmerken. |  |  |
| 27 | Wat betekent K in het logistische model dN/dt = rN(1 − N/K)? | K is de draagkracht: de populatiegrootte waarbij de nettogroei in dit model nul is. In de natuur kan die veranderen met hulpbronnen en omgevingsomstandigheden. |  |  |
| 28 | Hoe verschillen parafyletische en polyfyletische groepen? | Een parafyletische groep omvat een gemeenschappelijke voorouder, maar laat sommige nakomelingen weg. Een polyfyletische groep combineert afzonderlijke afstammingslijnen zonder hun meest recente gemeenschappelijke voorouder. |  |  |
| 29 | Wat zijn de vijf gebruikelijke aannames van het Hardy–Weinberg-evenwicht? | Willekeurige paring; geen mutatie, migratie of natuurlijke selectie; en een effectief oneindige populatie, zodat genetische drift afwezig is. |  |  |
| 30 | Wat is het stichtereffect? | Wanneer een kleine groep een populatie sticht, kunnen haar allelfrequenties door toeval verschillen van die van de bronpopulatie. Dit is een vorm van genetische drift. |  |  |
| 31 | Welk contrast beschrijft het klassieke r/K-kader en wat is de beperking ervan? | Het stelt vroegere voortplanting met veel nakomelingen en weinig investering per nakomeling tegenover latere voortplanting met minder nakomelingen en meer investering. Dit zijn vereenvoudigde tendensen, geen twee starre klassen voor alle soorten. |  |  |
| 32 | Hoe verschillen gerichte, stabiliserende en disruptieve selectie? | Gerichte selectie bevoordeelt één fenotypisch uiterste; stabiliserende selectie bevoordeelt tussenvormen; disruptieve selectie bevoordeelt beide uitersten boven tussenvormen. |  |  |

---
Study this deck interactively with FSRS-6 spaced repetition, audio review, and multiple-choice mode at [Flashcards World](https://flashcards.world/flashcards/sets/c4a34959-5cb3-4e7d-a24e-f21d31e91903/).
