# Państwowy Egzamin Specjalizacyjny (PES — CEM Łódź, 120 pytań, zwolnienie z ustnego >= 75%)

> Zestaw 32 pytań klinicznych i prawno-medycznych do Państwowego Egzaminu Specjalizacyjnego (PES) organizowanego przez Centrum Egzaminów Medycznych (CEM) w Łodzi: zasady egzaminu (120 pytań w 180 min, próg 60% = 72 pkt, zwolnienie z części ustnej przy wyniku >= 75% = 90/120 pkt), choroby wewnętrzne, chirurgia, pediatria, ginekologia i położnictwo, medycyna ratunkowa oraz prawo medyczne i prawa pacjenta.

- **Canonical URL:** https://flashcards.world/flashcards/sets/c6c1eaa0-a7c9-410f-a534-90706e221d9b/
- **Markdown URL:** https://flashcards.world/flashcards/sets/c6c1eaa0-a7c9-410f-a534-90706e221d9b.md
- **Category:** Egzaminy Prawnicze, Podatkowe, Inżynierskie i Specjalizacyjne w Polsce — Doradca Podatkowy, Biegły Rewident (PIBR), Aplikacje Prawnicze, Uprawnienia Budowlane (PIIB) i PES
- **Level:** advanced
- **Languages:** pl → pl
- **Total Cards:** 32

## Flashcards (32 Cards)

| # | Front (Term / Prompt) | Back (Definition / Answer) | Example | Multiple-Choice Options |
| :--- | :--- | :--- | :--- | :--- |
| 1 | Czym różni się obraz kliniczny i postępowanie w podgłośniowym zapaleniu krtani (krupie wirusowym) od nagłośniowego zapalenia krtani (epiglottitis) u dziecka? | Krup daje szczekający kaszel i stridor (deksametazon, adrenalina), a epiglottitis — gorączkę, ślinotok i brak kaszlu (zakaz szpatułki!). | W ostrym zapaleniu nagłośni próba uciśnięcia nasady języka szpatułką może wywołać odruchowe całkowite zamknięcie dróg oddechowych, dlatego zabezpieczenie drożności dróg oddechowych przez doświadczony zespół odbywa się w warunkach bloku operacyjnego. |  |
| 2 | W jakim terminie lekarz, który zastosował przymus bezpośredni lub przyjął do szpitala psychiatrycznego osobę z zaburzeniami psychicznymi bez jej zgody w trybie nagłym (art. 23 ustawy o ochronie zdrowia psychicznego), musi uzyskać zatwierdzenie kierownika oddziału, a kierownik szpitala zawiadomić sąd opiekuńczy? | Ordynator zatwierdza przyjęcie w ciągu 48 godzin, a kierownik szpitala zawiadamia właściwy sąd opiekuńczy w ciągu 72 godzin od przyjęcia. | Sędzia wizytujący szpital wysłuchuje osobę przyjętą do szpitala psychiatrycznego bez jej zgody nie później niż w terminie 48 godzin od otrzymania zawiadomienia kierownika szpitala, a rozprawa powinna odbyć się nie później niż w terminie 14 dni. |  |
| 3 | Przez jaki podstawowy okres podmiot udzielający świadczeń zdrowotnych przechowuje dokumentację medyczną oraz przez jaki okres przechowuje się dokumentację w razie zgonu pacjenta na skutek uszkodzenia ciała lub zatrucia według art. 29 ust. 1 ustawy o prawach pacjenta? | Podstawowy okres wynosi 20 lat od końca roku ostatniego wpisu, a w razie zgonu wskutek urazu/zatrucia lub dla dzieci do 2. r.ż. — 30 lat. | Pierwsza kopia, wyciąg lub odpis dokumentacji medycznej udostępniane są pacjentowi lub jego przedstawicielowi ustawowemu bezpłatnie (art. 28 ust. 2a ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta). |  |
| 4 | Jak oblicza się dobowe podstawowe zapotrzebowanie płynowe u dzieci według reguły Hollidaya-Segara (metody 4-2-1)? | Dobowo: 100 ml/kg na pierwsze 10 kg + 50 ml/kg na kolejne 10 kg + 20 ml/kg powyżej 20 kg (godzinowo: 4 ml/kg/h + 2 ml/kg/h + 1 ml/kg/h). | Przykładowo dla dziecka o masie ciała 25 kg dobowe podstawowe zapotrzebowanie płynowe wynosi: 10 × 100 ml + 10 × 50 ml + 5 × 20 ml = 1 600 ml/dobę (65 ml/h). |  |
| 5 | Z ilu pytań składa się część pisemna (testowa) Państwowego Egzaminu Specjalizacyjnego (PES) w CEM w Łodzi, jaki jest próg zaliczenia i jaki wynik zwalnia lekarza z części ustnej? | Składa się ze 120 pytań (A–E) w 180 minut; próg zaliczenia to 60% (72 pkt), a wynik >= 75% (min. 90 pkt) zwalnia z części ustnej PES. | Zwolnienie lekarza, który uzyskał co najmniej 75% poprawnych odpowiedzi w części testowej, z obowiązku przystępowania do części ustnej PES wynika bezpośrednio z art. 16r ust. 11a ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty. |  |
| 6 | Wymień odwracalne przyczyny nagłego zatrzymania krążenia określane w wytycznych Europejskiej Rady Resuscytacji (ERC) jako „4H i 4T”? | 4H: Hipoksja, Hipowolemia, Hipo-/hiperkaliemia (i zaburzenia metaboliczne), Hipotermia; 4T: Tamponada, Odma prężna, Zakrzepica i Toksyny. | Podczas prowadzenia resuscytacji krążeniowo-oddechowej szybkie użycie protokołu ultrasonograficznego (FEEL / POCUS) pozwala na natychmiastową identyfikację odmy prężnej, tamponady osierdzia lub masywnej zatorowości płucnej bez przerywania uciśnięć klatki piersiowej na dłużej niż 5–10 sekund. |  |
| 7 | Kiedy lekarz może wykonać zabieg operacyjny albo zastosować metodę leczenia lub diagnostyki stwarzającą podwyższone ryzyko bez zgody pacjenta i bez zgody sądu opiekuńczego według art. 34 ust. 7 ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty? | Gdy pacjent jest niezdolny do świadomej zgody, a zwłoka groziłaby mu niebezpieczeństwem utraty życia lub ciężkiego uszczerbku na zdrowiu. | W takim przypadku lekarz ma obowiązek, o ile jest to możliwe, zasięgnąć opinii drugiego lekarza (w miarę możliwości tej samej specjalności), odnotować ten fakt w dokumentacji medycznej oraz niezwłocznie zawiadomić przedstawiciela ustawowego lub sąd opiekuńczy. |  |
| 8 | Jak postępuje się z pytaniem testowym na egzaminie PES, które po weryfikacji merytorycznej przez komisję CEM zostanie unieważnione (zdyskwalifikowane)? | Unieważnione pytanie pomija się przy ustalaniu wyniku, co odpowiednio obniża maksymalną liczbę punktów oraz wymagane progi 60% i 75%. | Zgodnie z art. 16rb ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty zdający może złożyć zastrzeżenie do zadania testowego w trakcie egzaminu albo w terminie 3 dni od dnia jego przeprowadzenia. |  |
| 9 | W jakim maksymalnym czasie od rozpoznania zawału serca z uniesieniem odcinka ST (STEMI) należy wykonać pierwotną przezskórną interwencję wieńcową (pPCI) według wytycznych ESC? | Do 60 min w ośrodku z pracownią hemodynamiki, a do 90 min przy transporcie (maksymalnie do 120 min na wybór pPCI zamiast fibrynolizy). | Jeżeli przewidywany czas od rozpoznania STEMI do wykonania pierwotnej PCI przekracza 120 minut, u pacjenta bez przeciwwskazań należy wdrożyć leczenie fibrynolityczne w ciągu 10 minut od rozpoznania. |  |
| 10 | Jakie są laboratoryjne kryteria rozpoznania cukrzycy według zaleceń Polskiego Towarzystwa Diabetologicznego (PTD)? | Glikemia przygodna >= 200 mg/dl z objawami, dwukrotnie na czczo >= 126 mg/dl, w 120. min OGTT >= 200 mg/dl albo HbA1c >= 6,5%. | W przypadku braku typowych objawów hiperglikemii (wielomocz, wzmożone pragnienie, niewytłumaczona utrata masy ciała) rozpoznanie na podstawie glikemii na czczo wymaga dwukrotnego potwierdzenia w kolejnych dniach. |  |
| 11 | Czym różni się obraz kliniczny łożyska przodującego (placenta praevia) od przedwczesnego oddzielenia prawidłowo usadowionego łożyska (abruptio placentae) w drugiej połowie ciąży? | Łożysko przodujące daje bezbolesne jasnoczerwone krwawienie (zakaz badania palcem!), a oddzielenie łożyska — silny ból i napiętą macicę. | W przypadku podejrzenia łożyska przodującego diagnostykę lokalizacji łożyska przeprowadza się za pomocą badania ultrasonograficznego (przezbrzusznego i przezpochwowego), bezwzględnie unikając badania zestawionego przez kanał szyjki macicy. |  |
| 12 | Jakie są elementy pakietu 1-godzinnego w leczeniu sepsy i wstrząsu septycznego według międzynarodowych wytycznych leczenia sepsy (SSC)? | Oznaczenie mleczanów, posiewy krwi przed antybiotykiem, antybiotyk i.v., krystaloidy 30 ml/kg i noradrenalina dla utrzymania MAP >= 65 mmHg. | Według definicji Sepsis-3 wstrząs septyczny rozpoznaje się, gdy pomimo adekwatnej resuscytacji płynowej utrzymuje się konieczność stosowania leków obkurczających naczynia dla utrzymania MAP >= 65 mmHg oraz stężenie mleczanów w surowicy przekracza 2 mmol/l. |  |
| 13 | W jakich wyjątkowych sytuacjach lekarz jest zwolniony z obowiązku zachowania tajemnicy lekarskiej zgodnie z art. 40 ust. 2 ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty? | Gdy tak stanowią ustawy, zachowanie tajemnicy zagraża życiu lub zdrowiu pacjenta/innych osób, dla celów leczenia albo za zgodą pacjenta. | Po śmierci pacjenta zgodę na ujawnienie tajemnicy lekarskiej może wyrazić osoba bliska w rozumieniu ustawy o prawach pacjenta, chyba że sprzeciwi się temu inna osoba bliska lub sam pacjent za życia złożył sprzeciw (art. 40 ust. 3–3a ustawy). |  |
| 14 | Jakie cztery nieprawidłowości anatomiczne tworzą tetralogię Fallota — najczęstszą siniczą wrodzoną wadę serca u dzieci po okresie noworodkowym? | (1) Zwężenie drogi odpływu prawej komory, (2) ubytek przegrody międzykomorowej (VSD), (3) aorta jeździec oraz (4) przerost prawej komory. | W trakcie napadu anoksemicznego (siniczego) u niemowlęcia z tetralogią Fallota pierwszą czynnością ratunkową jest ułożenie dziecka w pozycji kolankowo-piersiowej (zwiększającej opór obwodowy SVR i zmniejszającej przeciek prawo-lewy), podaż tlenu i morfiny. |  |
| 15 | Jakie są kryteria rozpoznania stanu przedrzucawkowego (preeklampsji) u kobiety ciężarnej po 20. tygodniu ciąży i jaki lek jest lekiem z wyboru w profilaktyce oraz leczeniu napadów drgawek rzucawkowych? | Nadciśnienie >= 140/90 mmHg po 20. tyg. ciąży z białkomoczem >= 300 mg/d lub uszkodzeniem narządowym; lekiem z wyboru na drgawki jest MgSO4. | W razie przedawkowania siarczanu magnezu (objawiającego się zniesieniem odruchów kolanowych, depresją oddechową < 12/min i oligurią) swoistą odtrutką podawaną dożylnie jest 10% glukonian wapnia. |  |
| 16 | Jakie pięć parametrów wchodzi w skład skali CURB-65 oceniającej ciężkość pozaszpitalnego zapalenia płuc (PZP) i od jakiego wyniku wskazana jest hospitalizacja? | Splątanie (C), mocznik > 7 mmol/l (U), oddechy >= 30/min (R), RR < 90/<= 60 mmHg (B) i wiek >= 65 lat; wynik >= 2 pkt wymaga hospitalizacji. | W warunkach ambulatoryjnych, gdy niedostępne jest oznaczenie stężenia mocznika, stosuje się uproszczoną skalę CRB-65, w której już wynik >= 1 pkt (zwłaszcza poza kryterium samego wieku) uzasadnia ocenę szpitalną. |  |
| 17 | Jaki jest czas okna terapeutycznego dla dożylnego leczenia trombolitycznego (alteplazą lub tenekteplazą) oraz dla mechanicznej trombektomii w ostrym udarze niedokrwiennym mózgu? | Dożylna tromboliza do 4,5 godziny od zachorowania, a mechaniczna trombektomia standardowo do 6 godzin (i do 24 godzin po ocenie perfuzji). | Przed włączeniem leczenia reperfuzyjnego bezwzględnie konieczne jest wykonanie badania neuroobrazowego (TK lub MR głowy) w celu wykluczenia krwawienia śródczaszkowego, a ciśnienie tętnicze przed trombolizą musi zostać obniżone poniżej 185/110 mmHg. |  |
| 18 | Jaki jest kluczowy warunek elektrolitowy bezpiecznego rozpoczęcia dożylnego wlewu insuliny w leczeniu cukrzycowej kwasicy ketonowej (DKA)? | Należy oznaczyć stężenie potasu i wstrzymać podaż insuliny, gdy kaliemia wynosi < 3,3 mmol/l, uzupełniając najpierw potas i płyny. | Insulina powoduje gwałtowne przemieszczenie potasu z przestrzeni zewnątrzkomórkowej do wnętrza komórek, co u pacjenta z wyjściową hipokaliemią (< 3,3 mmol/l) mogłoby wywołać śmiertelne zaburzenia rytmu serca. |  |
| 19 | Jakie są najczęstsze przyczyny krwotoku poporodowego ujęte w regule „4T” i jaki jest próg utraty krwi definiujący krwotok poporodowy? | 4T: Tone (atonia macicy), Trauma (urazy), Tissue (resztki łożyska), Thrombin (koagulopatie); utrata >= 500 ml po PSN lub >= 1 000 ml po CC. | W zapobieganiu i leczeniu krwotoku poporodowego z powodu atonii macicy stosuje się masaż macicy, oksytocynę (lub karbetocynę), kwas traneksamowy (1 g i.v. w ciągu pierwszych 3 godzin) oraz prostaglandyny i tamponadę balonową Bakriego. |  |
| 20 | Jak oblicza się punktację w skali CHA2DS2-VASc (lub zaktualizowanej skali CHA2DS2-VA) u pacjenta z migotaniem przedsionków i od jakiego wyniku zaleca się doustne leczenie przeciwkrzepliwe? | Po 2 pkt za wiek >= 75 lat i udar/TIA, po 1 pkt za HF, NT, cukrzycę, chorobę naczyniową i wiek 65–74 lata; antykoagulacja od >= 2 pkt. | W najnowszych wytycznych ESC dotyczących migotania przedsionków uproszczono skalę do CHA2DS2-VA (usuwając płeć żeńską jako osobny punkt na starcie, gdyż stanowi ona modyfikator ryzyka dopiero przy obecności innych czynników). |  |
| 21 | U pacjenta po tępym urazie brzucha z wolnym płynem w badaniu FAST, który jest niestabilny hemodynamicznie pomimo resuscytacji, jakie postępowanie jest wskazane w trybie natychmiastowym? | Natychmiastowa laparotomia zwiadowcza (ratunkowa), bez opóźniania zabiegu na wykonywanie tomografii komputerowej jamy brzusznej. | Tomografię komputerową (TK całego ciała w protokole politraumy) wykonuje się wyłącznie u pacjentów stabilnych hemodynamicznie lub u tych, którzy ulegli trwałej stabilizacji po wstępnej resuscytacji płynowej. |  |
| 22 | Jakie cztery przestrzenie anatomiczne ocenia się w badaniu ultrasonograficznym FAST u pacjenta po urazie wielonarządowym? | Zachyłek wątrobowo-nerkowy (Morisona), zachyłek śledzionowo-nerkowy (Kollera), jamę miednicy mniejszej (Douglasa) oraz worek osierdziowy. | W rozszerzonym protokole eFAST badanie uzupełnia się o ocenę obu jam opłucnowych w celu szybkiego wykrycia odmy opłucnowej (brak objawu ślizgania opłucnej) lub krwiaka opłucnej. |  |
| 23 | Jakie rytmy serca podczas nagłego zatrzymania krążenia (NZK) należą do rytmów do defibrylacji, a jakie do rytmów nie do defibrylacji, i kiedy podaje się w nich adrenalinę według wytycznych ERC? | Do defibrylacji: VF i pVT (adrenalina 1 mg i amiodaron 300 mg po 3. wyładowaniu); nie do defibrylacji: asystolia i PEA (adrenalina od razu). | W obu ścieżkach zaawansowanych zabiegów resuscytacyjnych (ALS) kolejne dawki 1 mg adrenaliny podaje się co 3–5 minut (czyli co drugą dwuminutową pętlę RKO). |  |
| 24 | Na jakiej podstawie i w jakiej procedurze komisja lekarska stwierdza trwałe nieodwracalne ustanie czynności mózgu (śmierć mózgu) zgodnie z art. 43a ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty? | Jednomyślnie przez komisję dwóch specjalistów (jeden z anestezjologii i IT/neonatologii, drugi z neurologii lub neurochirurgii). | Rozpoznanie śmierci mózgu opiera się na dwukrotnym wykonaniu badań klinicznych odruchów pniowych i próby bezdechu (lub badań instrumentalnych potwierdzających brak przepływu mózgowego) po wykluczeniu czynników odwracalnych, takich jak hipotermia, zatrucia i działanie leków sedacyjnych. |  |
| 25 | Jakie trzy kryteria (i ile z nich) muszą zostać spełnione, aby rozpoznać ostre zapalenie trzustki (OZT) zgodnie z klasyfikacją z Atlanty? | Wymagane są min. 2 z 3: (1) typowy ból nadbrzusza, (2) lipaza lub amylaza >= 3× górnej granicy normy, (3) cechy OZT w badaniach obrazowych. | Wczesna płynoterapia w ostrym zapaleniu trzustki opiera się na umiarkowanej, celowanej resuscytacji zrównoważonymi krystaloidami (np. płynem Ringera z mleczanami) oraz wczesnym żywieniu doustnym lub dojelitowym (zamiast głodzenia). |  |
| 26 | Co składa się na klasyczną triadę Charcota oraz pentadę Reynoldsa i jaką jednostkę chorobową wymagającą pilnego odbarczenia dróg żółciowych one charakteryzują? | Triada Charcota to gorączka, żółtaczka i ból w prawym podżebrzu, a pentada Reynoldsa dodaje wstrząs i splątanie (zapalenie dróg żółciowych). | Leczeniem z wyboru w ciężkim ostrym zapaleniu dróg żółciowych na tle kamicy przewodowej (po wstępnej stabilizacji hemodynamicznej i antybiotykoterapii) jest pilne endoskopowe odbarczenie dróg żółciowych metodą ECPW (ERCP). |  |
| 27 | Od jakiego wieku małoletni pacjent w Polsce posiada tzw. zgodę kumulatywną (równoległą wraz z przedstawicielem ustawowym) na udzielenie świadczenia zdrowotnego zgodnie z art. 32 ust. 5 ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty? | Od ukończenia 16. roku życia wymagana jest zgoda zarówno małoletniego pacjenta, jak i jego przedstawiciela ustawowego. | W przypadku rozbieżności oświadczeń pomiędzy małoletnim, który ukończył 16 lat, a jego przedstawicielem ustawowym (lub lekarzem), rozstrzygnięcie należy do sądu opiekuńczego właściwego ze względu na miejsce wykonywania czynności medycznych (art. 32 ust. 6 ustawy). |  |
| 28 | Jakie cztery grupy leków tworzą tzw. cztery filary farmakoterapii poprawiającej rokowanie w przewlekłej niewydolności serca z obniżoną frakcją wyrzutową (HFrEF, LVEF <= 40%) według wytycznych ESC? | ARNI (lub inhibitor ACE), beta-adrenolityk, antagonista receptora mineralokortykoidowego (MRA) oraz inhibitor SGLT2 (flozyna). | Flozyny (inhibitory SGLT2) zostały również zalecone w wytycznych ESC jako leki pierwszego wyboru poprawiające rokowanie u pacjentów z niewydolnością serca z łagodnie obniżoną (HFmrEF) oraz zachowaną frakcją wyrzutową (HFpEF). |  |
| 29 | Jaki jest lek pierwszego wyboru, droga podania oraz dawka w leczeniu wstrząsu anafilaktycznego u dorosłych i dzieci według wytycznych ERC? | Adrenalina domięśniowo (i.m.) w przednio-boczną powierzchnię uda: 0,5 mg u dorosłych, 0,3 mg u dzieci 6–12 lat i 0,15 mg u dzieci < 6 lat. | W razie braku poprawy klinicznej po 5 minutach dawkę domięśniową adrenaliny należy powtórzyć, prowadząc równolegle tlenoterapię wysokoprzepływową i szybką dożylną podaż krystaloidów. |  |
| 30 | Co oznacza skrót zespołu HELLP stanowiącego ciężkie powikłanie położnicze i jakie jest postępowanie przyczynowe? | Hemolysis (hemoliza), Elevated Liver enzymes (wzrost AST/ALT), Low Platelets (płytki < 100 tys./µl); leczeniem jest ukończenie ciąży. | Jeżeli zespół HELLP wystąpi przed ukończeniem 34. tygodnia ciąży, a stan matki i płodu pozwala na kilkudziesięciogodzinne odroczenie porodu, podaje się kurs glikokortykosteroidów (betametazonu lub deksametazonu) w celu stymulacji dojrzewania płuc płodu. |  |
| 31 | Jak definiuje się ostre uszkodzenie nerek (AKI) według kryteriów KDIGO oraz jakie są bezwzględne wskazania do pilnej dializoterapii? | Wzrost kreatyniny o >= 0,3 mg/dl w 48 h lub >= 1,5× w 7 dni albo diureza < 0,5 ml/kg/h przez 6 h; dializa w opornej hiperkaliemii/kwasicy. | Klasycznym lekiem pierwszego rzutu chroniącym mięsień sercowy w ciężkiej hiperkaliemii ze zmianami w EKG (wysokie, spiczaste załamki T, poszerzenie QRS) jest dożylne podanie soli wapnia (glukonianu lub chlorku wapnia). |  |
| 32 | Jak definiuje się „Bezpieczny Widok Krytyczny” (CVS) Strasberga podczas laparoskopowej cholecystektomii? | Wypreparowanie trójkąta Calota, oddzielenie dolnej 1/3 pęcherzyka od wątroby i uwidocznienie 2 struktur wchodzących do pęcherzyka. | Uzyskanie Bezpiecznego Widoku Krytycznego przed zaklipsowaniem i przecięciem struktur anatomicznych jest najważniejszym standardem chirurgicznym zapobiegającym jatrogennemu uszkodzeniu głównej drogi żółciowej. |  |

---
Study this deck interactively with FSRS-6 spaced repetition, audio review, and multiple-choice mode at [Flashcards World](https://flashcards.world/flashcards/sets/c6c1eaa0-a7c9-410f-a534-90706e221d9b/).
