# Evrimsel Biyoloji ve Ekoloji: Popülasyonlardan Ekosistemlere

> Evrim, popülasyon dinamikleri, ekolojik etkileşimler, enerji akışı ve besin döngüleri üzerine 32 kavram tekrar kartı. Temel genetik ve basit cebir bilgisi gerektirir.

- **Canonical URL:** https://flashcards.world/flashcards/sets/ccc77d38-5c8a-4a53-a70a-5acef293a72c/
- **Markdown URL:** https://flashcards.world/flashcards/sets/ccc77d38-5c8a-4a53-a70a-5acef293a72c.md
- **Category:** Biology
- **Level:** intermediate
- **Languages:** tr → tr
- **Total Cards:** 32

## Flashcards (32 Cards)

| # | Front (Term / Prompt) | Back (Definition / Answer) | Example | Multiple-Choice Options |
| :--- | :--- | :--- | :--- | :--- |
| 1 | Lojistik model dN/dt = rN(1 − N/K) içindeki K neyi ifade eder? | K taşıma kapasitesidir: bu modelde net büyümenin sıfır olduğu popülasyon büyüklüğü. Doğada taşıma kapasitesi kaynaklarla ve çevre koşullarıyla değişebilir. |  |  |
| 2 | Yönlendirici, dengeleyici ve parçalayıcı seçilim nasıl ayrılır? | Yönlendirici seçilim bir fenotipik ucu; dengeleyici seçilim ara fenotipleri; parçalayıcı seçilim ise ara fenotiplere karşı iki ucu destekler. |  |  |
| 3 | Açık okyanusta birincil üretkenliği neler sınırlayabilir? | Azot, fosfor veya demir gibi besin maddelerinin sağlanması ve kullanılabilir ışık sınırlayıcı olabilir. Başlıca kısıt bölgeye, mevsime ve suların karışmasına göre değişir. |  |  |
| 4 | Batesçi ve Müllerci taklit nasıl ayrılır? | Batesçi taklitte görece savunmasız bir tür, savunmalı bir türe benzer. Müllerci taklitte iki veya daha fazla savunmalı tür benzer uyarı sinyallerini paylaşır. |  |  |
| 5 | Fosfor döngüsünde neden büyük bir gaz rezervuarı yoktur? | Başlıca biçimleri kayaç, toprak, su ve canlılardaki fosfatlardır; bunlar kolayca gaza dönüşmez. Atmosferdeki fosfor çoğunlukla toz gibi parçacıklarla taşınır. |  |  |
| 6 | Bir türü kilit taşı tür yapan nedir? | Komünite yapısı üzerindeki etkisi, bolluğuna veya biyokütlesine göre orantısız derecede büyüktür. |  |  |
| 7 | Rekabetçi dışlama ilkesi ne öngörür? | Kararlı koşullarda, niş farklılığı olmadan aynı sınırlayıcı kaynaklar için rekabet eden türler süresiz birlikte yaşayamaz. Kaynak paylaşımı birlikte yaşamayı mümkün kılabilir. |  |  |
| 8 | Biyolojik azot fiksasyonu nedir? | Nitrojenaz atmosferik N₂'yi amonyağa (NH₃) dönüştürür; bu, suda amonyum (NH₄⁺) oluşturabilir. Böylece azot biyolojik moleküllere katılabilir hâle gelir. |  |  |
| 9 | Genetik sürüklenme doğal seçilimden nasıl ayrılır? | Sürüklenme alel sıklıklarını rastlantısal örnekleme yoluyla değiştirir; etkisi küçük popülasyonlarda daha güçlüdür. Seçilim, kalıtsal özelliklerle ilişkili üreme başarısı farklılıklarını yansıtır. |  |  |
| 10 | Nitrifikasyonda hangi dönüşümler gerçekleşir? | Amonyak/amonyum önce nitrite, ardından nitrata oksitlenir. Amonyak oksitleyen bakteriler veya arkeler ilk basamağı; nitrit oksitleyen bakteriler ikinciyi gerçekleştirebilir. Bazı Nitrospira her ikisini yapar. |  |  |
| 11 | Allopatrik ve simpatrik türleşme nasıl ayrılır? | Allopatrik türleşmede popülasyonlar coğrafi olarak ayrılır. Simpatrik türleşme böyle bir ayrılma olmadan gerçekleşir; bitkilerde poliploidi buna örnek olabilir. |  |  |
| 12 | Homolog ve analog yapılar nasıl ayrılır? | Homolog yapılar, işlevleri farklı olsa bile ortak atasal kökene sahiptir; insan kolu ile yarasanın ön uzvu gibi. Analog yapılar benzer işlevler için bağımsız evrilmiştir; kuş ve böcek kanatları gibi. |  |  |
| 13 | Hardy–Weinberg dengesindeki diploit bir popülasyonda iki alelli bir lokusun genotip sıklıkları nedir? | A alelinin sıklığı p, a alelinin sıklığı q ve p + q = 1 ise AA = p², Aa = 2pq, aa = q² olur. Bu formüller baskınlık gerektirmez. |  |  |
| 14 | Trofik kaskat nedir? | Bir trofik düzeydeki değişim başka düzeyleri dolaylı etkiler. Örneğin yırtıcılar otçulluğu azaltıp bitki biyokütlesini artırabilir; sonuç ekosistemin koşullarına bağlıdır. |  |  |
| 15 | Denitrifikasyon nedir ve hangi koşullarda desteklenir? | Mikroorganizmalar nitratı azot oksit ara ürünleri üzerinden sonunda N₂'ye indirger. Genellikle oksijenin az olduğu koşullarda desteklenir. |  |  |
| 16 | Fazla azot ve fosforun yüzey akışıyla taşınması suda oksijeni nasıl azaltabilir? | Besin maddesi zenginleşmesi alg büyümesini artırabilir. Ardından solunum ve ayrışma çözünmüş oksijeni tüketerek hipoksiye ve balık ölümlerine yol açabilir. Bu, insan kaynaklı ötrofikasyonun olası bir sonucudur. |  |  |
| 17 | Temel niş ile gerçekleşen niş nasıl ayrılır? | Temel niş, türün başka türlerle etkileşim olmadan kullanabileceği koşul ve kaynakları tanımlar. Gerçekleşen niş, bu etkileşimlerin ve yayılma gibi kısıtların şekillendirdiği fiilî kullanımı tanımlar. |  |  |
| 18 | Doğal seçilimin bir popülasyonu nesiller boyunca değiştirmesini sağlayan üç koşul nedir? | Bireyler farklılık gösterir; bu farklılıkların bir kısmı kalıtsaldır; kalıtsal özellikler belirli bir çevrede üreme başarısındaki farklılıklarla ilişkilidir. |  |  |
| 19 | Hardy–Weinberg dengesinin beş standart varsayımı nedir? | Rastgele çiftleşme; mutasyon, göç ve doğal seçilim olmaması; genetik sürüklenmenin bulunmayacağı kadar, fiilen sonsuz bir popülasyon. |  |  |
| 20 | Kısa büyüme mevsimi, alçak bitkiler ve yaygın permafrostla tanınan soğuk, büyük ölçüde ağaçsız biyom hangisidir? | Arktik tundra. Yerel bitki örtüsü ve toprak koşulları değişir. |  |  |
| 21 | Kurucu etkisi nedir? | Küçük bir grup yeni popülasyon kurduğunda alel sıklıkları, kaynak popülasyondakilerden rastlantıyla farklı olabilir. Bu, genetik sürüklenmenin bir biçimidir. |  |  |
| 22 | Biyolojik tür kavramına göre tür nedir? | Gerçekte veya potansiyel olarak birbiriyle çiftleşen ve diğer gruplardan üreme bakımından yalıtılmış doğal popülasyonlardır. Bu kavramı fosillere uygulamak zordur ve eşeysiz canlılara uygun değildir. |  |  |
| 23 | Besin zincirindeki yaklaşık %10 kuralı neyi açıklar? | Bir trofik düzeydeki üretimin yaklaşık %10'u sonraki düzeyin üretimine dönüşür; verim değişkendir. Solunum ısı açığa çıkarır; yenmeyen maddeler ve atıklar detritus besin ağlarına katılabilir. |  |  |
| 24 | Parafiletik ve polifiletik gruplar nasıl ayrılır? | Parafiletik grup ortak atayı içerir ama bazı torunlarını dışarıda bırakır. Polifiletik grup, farklı soyları bir araya getirirken bunların en yakın ortak atasını dışarıda bırakır. |  |  |
| 25 | Klasik r/K çerçevesi hangi karşıtlığı açıklar ve sınırı nedir? | Erken üreme ve az yatırım yapılan çok sayıda yavruyu, geç üreme ve çok yatırım yapılan daha az yavruyla karşılaştırır. Bunlar basitleştirilmiş eğilimlerdir; tüm türleri kapsayan iki katı sınıf değildir. |  |  |
| 26 | Hangi ekolojik ilişki iki tür üzerinde +/0 etkisine sahiptir? | Kommensalizm: bir tür yarar görürken diğeri ne yarar ne zarar görür. |  |  |
| 27 | Birincil ve ikincil süksesyon nasıl ayrılır? | Birincil süksesyon, gelişmiş toprağın çok az olduğu veya bulunmadığı zeminde başlar. İkincil süksesyon, toprağın ve bazı biyolojik kalıntıların korunduğu bir bozulmadan sonra gerçekleşir. |  |  |
| 28 | Zigot öncesi ve zigot sonrası üreme engelleri nasıl ayrılır? | Zigot öncesi engeller döllenmeyi önler; farklı üreme zamanları veya çiftleşme davranışları gibi. Zigot sonrası engeller melezlerin yaşamasını veya üremesini azaltır; melezlerin yaşayamaması ya da kısır olması gibi. |  |  |
| 29 | DDT ve metilcıva neden yırtıcılarda biyolojik büyütme gösterebilir? | Yırtıcılar kirleticileri avlarıyla alır ve yavaş uzaklaştırabilir; böylece besin zinciri boyunca derişimler artar. DDT yağda birikir; metilcıva başlıca proteinlere bağlanır. |  |  |
| 30 | Yoğunluğa bağlı ve yoğunluktan bağımsız etkenler nasıl ayrılır? | Yoğunluğa bağlı etkenin birey başına etkisi popülasyon yoğunluğuyla değişir; bağımsız etkenin etkisi incelenen koşullarda değişmez. Yoğunluğa bağlılık orantılı veya doğrusal olmak zorunda değildir. |  |  |
| 31 | Monofiletik grup veya klad nedir? | Ortak bir atayı ve onun bütün torunlarını içeren gruptur. |  |  |
| 32 | Uyumsal açılım nedir ve neler bunu kolaylaştırabilir? | Bir soy, farklı ekolojik roller üstlenen türlere görece hızla çeşitlenir. Yeni ekolojik fırsatlar veya yeni kaynaklara erişim sağlayan özellikler bunu kolaylaştırabilir. |  |  |

---
Study this deck interactively with FSRS-6 spaced repetition, audio review, and multiple-choice mode at [Flashcards World](https://flashcards.world/flashcards/sets/ccc77d38-5c8a-4a53-a70a-5acef293a72c/).
