TUS (Temel Tıp Bilimleri Testi — 100 Soru) & DUS Temel Bilimler

ÖSYM Tıpta Uzmanlık Eğitimi Giriş Sınavı (TUS TTBT: 100 soru, 135 dakika, 4 yanlış 1 doğruyu götürür, 45 puan barajı) ve Diş Hekimliğinde Uzmanlık Sınavı (DUS Temel Bilimler) hazırlığı: Anatomi, Fizyoloji-Histoloji-Embriyoloji, Tıbbi Biyokimya, Tıbbi Mikrobiyoloji, Tıbbi Patoloji ve Tıbbi Farmakoloji.

Category
Türkiye Hukuk, Tıp, Finans ve İş Güvenliği Sınavları — HMGS & Adli/İdari Hakimlik, TUS & DUS (Tıp/Diş Uzmanlık), SPK Lisanslama, İSG (A/B/C Sınıfı) ve Ehliyet (MTSK)
Level
intermediate
Languages
tr → tr
Cards
32
Markdown
TUS (Temel Tıp Bilimleri Testi — 100 Soru) & DUS Temel Bilimler (.md)

Flashcards (32)

#Front (Term / Question)Back (Definition / Answer)ExampleMultiple-Choice Options
1Splenektomi (dalağı çıkarılmış) veya orak hücreli anemi hastalarında ağır sepsis riski nedeniyle aşılama gerektiren başlıca kapsüllü bakteriler hangileridir?Streptococcus pneumoniae, Haemophilus influenzae tip b ve Neisseria meningitidis'tir.Polisakkarit kapsül fagositozu önleyen temel virülans faktörü olup, opsonizasyon ve dalaktaki makrofajlarca temizlenme bu bakterilere karşı ana savunmadır.
2Kollajen biyosentezinde prolil ve lizil hidroksilaz enzimlerinin kofaktörü olan ve eksikliğinde Skorbüt (diş eti kanaması, yara iyileşme bozukluğu) gelişen vitamin hangisidir?C vitaminidir (askorbik asit); hidroksilasyon reaksiyonlarında demiri indirgenmiş (Fe2+) formda tutarak üçlü sarmal stabilitesini sağlar.Hücre dışı aralıkta kollajen fibrillerinin çapraz bağlanmasını sağlayan lizil oksidaz enzimi ise bakır (Cu2+) bağımlıdır.
3Kardiyovasküler fizyolojide 'Frank-Starling Yasası' kalbin atım hacmini hangi temel mekanizma üzerinden açıklar?Diyastol sonu ventrikül hacmi (ön yük) arttıkça miyokard liflerinin gerilmesiyle kasılma gücü ve atım hacmi fizyolojik sınırda artar.Venöz dönüşün artması sarkomer boyunu optimal aktin-miyozin çapraz köprü uzunluğuna yaklaştırarak intrinsik inotropik yanıtı güçlendirir.
4Astım veya KOAH öyküsü olan hipertansiyon hastalarında bronkokonstriksiyonu önlemek için tercih edilen kardiyoselektif (Beta-1 seçici) beta-blokerler hangileridir?Metoprolol, Atenolol, Bisoprolol, Esmolol ve Nebivolol'dür (MABEN kısaltması).Nebivolol aynı zamanda endotelden nitrik oksit (NO) salınımını artırarak vazodilatasyon yapar; Esmolol ise en kısa etkili intravenöz beta-1 blokerdir.
5Amiloidozda Kongo kırmızısı boyası ile boyanan dokular polarize ışık mikroskobunda hangi karakteristik görünümü verir?Beta-pilili tabaka yapısına bağlı olarak karakteristik 'elma yeşili çift kırıcılık' görünümü verir.Primer amiloidozda (multipl miyelom) AL (immünoglobulin hafif zinciri), kronik inflamatuar hastalıklara sekonder amiloidozda ise AA proteini birikir.
6DUS ve TUS mikrobiyolojisinde diş çürüklerinin (dental karyes) başlamasında sukrozdan ekstrasellüler dekstran (biyofilm) sentezleyen ana bakteri hangisidir?Viridans streptokok grubundan Streptococcus mutans'tır.Glukoziltransferaz enzimiyle sukrozdan suda çözünmeyen glukan (mutan) üreterek mine yüzeyine tutunur ve laktik asit üretimiyle mineyi demineralize eder.
7Anatomide humerus cisim (corpus humeri) kırıklarında sulcus nervi radialis'te hangi sinir yaralanır ve klinikte hangi bulgu ortaya çıkar?Nervus radialis yaralanır ve el bileği ile parmak ekstansiyon kaybına bağlı 'düşük el' tablosu gelişir.Humerus cerrahi boyun kırıklarında nervus axillaris, medial epikondil kırıklarında nervus ulnaris (pençe el), suprakondiler kırıklarda ise nervus medianus (ebe eli) zedelenir.
8DUS ve TUS baş-boyun anatomisinde çiğneme kasları hangileridir ve bunlardan hangisi ağzı açan (mandibulayı depresyona uğratan) tek ana çiğneme kasıdır?M. masseter, m. temporalis, m. pterygoideus medialis ve m. pterygoideus lateralis'tir; ağzı açan tek kas m. pterygoideus lateralis'tir.Tüm çiğneme kasları birinci faringeal arkus türevi olup nervus trigeminus'un mandibular dalı (CN V3) tarafından innerve edilir.
9Omuz eklemini stabilize eden 'rotator manşet' (SITS) kasları hangileridir ve hangisi kolun ilk 15 derecelik abduksiyonunu başlatır?M. supraspinatus, m. infraspinatus, m. teres minor ve m. subscapularis'tir; ilk 15 derece abduksiyonu m. supraspinatus başlatır.Rotator manşet kaslarından yalnızca m. subscapularis tuberculum minus'a tutunarak kola iç rotasyon yaptırır; diğer üçü tuberculum majus'a tutunur.
10Diş hekimliğinde lokal anestezik solüsyonlara adrenalin (epinefrin) veya felipresin gibi vazokonstriktör maddelerin eklenmesinin üç temel amacı nedir?Sistemik emilimi yavaşlatarak anestezi süresini uzatmak, sistemik toksisite riskini azaltmak ve cerrahi sahada kanamayı azaltmaktır.Prilokain yüksek dozda kullanıldığında o-toluidin metaboliti nedeniyle methemoglobinemi yapabilir ve tedavisinde intravenöz metilen mavisi kullanılır.
11Üre döngüsünün hız kısıtlayıcı enzimi hangisidir ve en sık görülen X'e bağlı kalıtsal üre döngüsü enzim eksikliği nedir?Hız kısıtlayıcı enzim Karbamoil Fosfat Sentetaz I (KFS-I), en sık kalıtsal defekt ise Ornitin Transkarbamoilaz (OTC) eksikliğidir.KFS-I'in mutlak allosterik aktivatörü N-asetilglutamattır; OTC eksikliğinde kanda amonyak ve idrarda orotik asit düzeyi belirgin şekilde yükselir.
12Heparin, Varfarin ve Direkt Oral Antikoagülanların (Dabigatran, Rivaroksaban/Apiksaban) spesifik antidotları (panzehirleri) nelerdir?Heparinin antidotu Protamin sülfat, Varfarinin K vitamini/PCC, Dabigatranın İdarusizumab, Faktör Xa inhibitörlerinin Andeksanet alfadır.Fraksiyone olmayan heparin Antitrombin III üzerinden Faktör IIa ve Xa'yı inhibe eder ve aPTT ile izlenir; Varfarin ise K vitaminine bağımlı Faktör II, VII, IX, X'u inhibe eder ve INR ile izlenir.
13Patolojide kazeifiye (peynirleşen) ve non-kazeifiye granülomatöz inflamasyonun prototipik hastalık örnekleri nelerdir?Kazeifiye granülomun prototipi Tüberküloz, non-kazeifiye (kazeifikasyonsuz) granülomun prototipleri ise Sarkoidoz ve Crohn hastalığıdır.Granülom oluşumunda Th1 lenfositlerden salınan İnterferon-gama (IFN-γ), makrofajları epiteloid histiyositlere ve Langhans tipi dev hücrelere dönüştürür.
14Anjiyotensin Dönüştürücü Enzim (ACE) inhibitörlerinin (örn. Enalapril, Ramipril) en sık görülen öksürük ve anjiyoödem yan etkisinin mekanizması nedir?ACE enziminin (kininaz II) inhibisyonuna bağlı olarak akciğerlerde bradikinin ve P maddesi yıkımının azalması ve birikmesidir.ACE inhibitörü kullanımına bağlı kuru öksürük gelişen hastalarda bradikinin birikimi yapmayan Anjiyotensin Reseptör Blokerlerine (ARB: Losartan, Valsartan) geçilir.
15Hepatit B serolojisinde yalnızca 'Anti-HBs pozitifliği' ile 'HBsAg negatif, Anti-HBc IgG pozitif ve Anti-HBs pozitifliği' arasındaki fark nedir?Yalnız Anti-HBs pozitifliği aşıyla kazanılmış bağışıklığı; Anti-HBc IgG + Anti-HBs pozitifliği ise doğal geçirilmiş enfeksiyonu gösterir.Akut HBV enfeksiyonunun pencere döneminde HBsAg kaybolmuş ve Anti-HBs henüz oluşmamışken tanı koydurucu tek gösterge Anti-HBc IgM pozitifliğidir.
16Parasetamol (Asetaminofen) aşırı doz zehirlenmesinde karaciğer nekrozuna yol açan toksik metabolit ve spesifik antidotu nedir?Sitokrom P450 ile oluşan toksik metabolit NAPQI'dir; glutatyon depolarını yenileyen spesifik antidot ise N-Asetilsisteindir (NAC).N-Asetilsistein, alımdan sonraki ilk 8-10 saat içinde başlandığında fulminan hepatik yetersizlik gelişimini büyük oranda önler.
17Kafa tabanındaki foramen ovale'den geçen başlıca anatomik yapılar (MALE kısaltması) nelerdir?Nervus mandibularis (CN V3), arteria meningea accessoria, nervus petrosus minor ve emisaryal venlerdir.Arteria meningea media ise foramen spinosum'dan geçer ve pterion bölgesi travmalarında yırtılarak akut epidural hematoma yol açar.
18Tıbbi mikrobiyolojide Corynebacterium diphtheriae ve Pseudomonas aeruginosa'nın ürettiği ekzotoksinler protein sentezini hangi mekanizmayla durdurur?Elongasyon Faktörü-2'yi (EF-2) ADP-ribozillendirerek inaktive eder ve ökaryotik hücrede protein sentezini bloke eder.Benzer şekilde Shiga toksin ve EHEC Shiga-benzeri toksin, 60S ribozomal alt birimin 28S rRNA'sını inaktive ederek protein sentezini durdurur.
19Tıbbi patolojide apoptozun (programlı hücre ölümü) intrinsik (mitokondriyal) yolunda sitokrom c salınımını kontrol eden anti-apoptotik ve pro-apoptotik proteinler nelerdir?Anti-apoptotik proteinler BCL-2 ve BCL-XL; pro-apoptotik kanal oluşturucu proteinler ise BAX ve BAK'tır.Folliküler lenfomada t(14;18) translokasyonu sonucu BCL-2 aşırı eksprese olur ve lenfositlerin apoptoza gitmesi engellenir.
20Organofosfatlı insektisit zehirlenmesinde kolinerjik krizi tedavi etmek için kullanılan muskarinik antagonist ve kolinesteraz reaktivatörü ilaçlar hangileridir?Muskarinik semptomları kontrol eden Atropin ve asetilkolinesteraz enzimini yaşlanma öncesi yeniden aktive eden Pralidoksimdir (PAM).Pralidoksim hem nikotinik (kas fasikülasyonları ve solunum kas felci) hem de muskarinik etkileri geri çevirir ancak santral sinir sistemine geçişi zayıftır.
21Böbrek fizyolojisinde Henle kulpunun çıkan kalın kolunda yer alan ve kıvrım diüretiklerinin hedefi olan taşıyıcı protein hangisidir?Luminal membrandaki Na+-K+-2Cl- (NKCC2) kotransportörüdür ve idrarın dilüsyonunda temel rol oynar.Furosemid bu taşıyıcıyı inhibe ederek hem idrarı konsantre etme hem de dilüe etme yeteneğini bozar ve kalsiyum/magnezyum atılımını artırır.
22ÖSYM tarafından uygulanan Tıpta Uzmanlık Eğitimi Giriş Sınavı'nda (TUS) Temel ve Klinik Tıp Bilimleri testlerinin soru sayısı, süresi ve baraj puanı nedir?TTBT ve KTBT'nin her biri 100 soru ve 135 dakikadır; 4 yanlış 1 doğruyu götürür ve tercih için en az 45 puan şarttır.TUS'a girebilmek veya uzmanlık tercihi yapabilmek için ayrıca YDS, YÖKDİL veya TIPDİL sınavından en az 50 puan alınarak yabancı dil barajı geçilmelidir.
23Tıbbi farmakolojide bakteriyel ribozomun 30S ve 50S alt birimlerine bağlanarak protein sentezini inhibe eden antibiyotik grupları hangileridir?30S alt birimine Aminoglikozidler ve Tetrasiklinler; 50S alt birimine ise Makrolidler, Klindamisin, Kloramfenikol ve Linezolid bağlanır.Aminoglikozidler dışındaki protein sentezi inhibitörleri genel olarak bakteriyostatik etkiliyken, aminoglikozidler geri dönüşümsüz bağlanarak bakterisidal etki gösterir.
24Non-steroid antiinflamatuar ilaçların (NSAİİ) mide mukozası hasarı, böbrek kan akımı azalması ve duktus arteriozusun erken kapanması etkileri hangi mekanizmaya bağlıdır?Siklooksijenaz (COX-1 ve COX-2) enzimlerinin inhibisyonuna bağlı olarak koruyucu prostaglandinlerin (PGE2, PGI2) sentezinin baskılanmasıdır.Aspirin COX enzimini geri dönüşümsüz (irreversibl) olarak asetiller ve trombosit ömrü boyunca (7-10 gün) Tromboksan A2 sentezini bloke eder.
25Hücre döngüsünün G1/S kontrol noktasında 'genomun bekçisi' olarak görev yapan ve Li-Fraumeni sendromunda germline mutasyona uğrayan tümör baskılayıcı gen hangisidir?17p13 kromozomunda yer alan TP53 (p53) genidir; DNA hasarında p21 ekspresyonunu artırarak hücre döngüsünü durdurur.DNA hasarı onarılamayacak düzeydeyse p53, BAX genini aktive ederek hücreyi apoptoza yönlendirir; insan kanserlerinde en sık mutasyona uğrayan gendir.
26Lipoprotein metabolizmasında şilomikron ve VLDL'deki trigliseridleri hidrolize eden damar endoteli enzimi ile apo-kofaktörü hangisidir?Lipoprotein lipaz (LPL) enzimidir ve aktivasyonu için Apolipoprotein C-II (Apo C-II) kofaktörüne gereksinim duyar.Ailesel LPL veya Apo C-II eksikliğinde Tip I hiperlipoproteinemi gelişir; plazmada şilomikronlar birikir ve akut pankreatit riski artar.
27Tıbbi biyokimyada glikoliz yolunun hız kısıtlayıcı (regülatör) ve geri dönüşümsüz üç enzimi hangileridir?Heksokinaz (veya Glukokinaz), Fosfofruktokinaz-1 (PFK-1, en önemli hız kısıtlayıcı basamak) ve Pirüvat Kinaz enzimleridir.Fruktoz-2,6-bisfosfat ve AMP, PFK-1'in en güçlü allosterik aktivatörleriyken; ATP ve sitrat PFK-1'in allosterik inhibitörleridir.
28Böbrek patolojisinde erişkinde ve çocukta nefrotik sendromun en sık primer nedenleri nelerdir?Çocuklarda en sık neden Minimal Değişiklik Hastalığı, erişkinlerde ise Fokal Segmental Glomerüloskleroz (FSGS) ve Membranöz Nefropatidir.Minimal değişiklik hastalığında ışık mikroskobisi normal olup elektron mikroskobisinde podosit ayaksı çıkıntılarında yaygın silinme (füzyon) görülür ve steroide yanıtı mükemmeldir.
29Embriyolojide 3. ve 4. faringeal (brankiyal) poşlardan (keselerden) gelişen endokrin bezler ve lenfoid organlar hangileridir?3. faringeal poştan timus ve alt paratiroid bezleri; 4. faringeal poştan ise üst paratiroid bezleri ve ultimobrankiyal cisim gelişir.22q11.2 delesyonuna bağlı DiGeorge sendromunda 3. ve 4. faringeal poş gelişim kusuru sonucu timik aplazi (T hücre yetmezliği) ve hipokalsemi görülür.
30DUS ve TUS farmakolojisinde diş hekimliğinde en sık kullanılan amid yapılı lokal anestezikler hangileridir ve etki mekanizmaları nedir?Lidokain, Artikain, Mepivakain, Prilokain ve Bupivakain'dir; akson zarındaki voltaj kapılı Na+ kanallarını iç yüzeyden bloke ederler.İnflamasyonlu (apse) dokuda ortam pH'ı asidik olduğu için lokal anesteziklerin iyonize formu artar, hücre zarını geçemez ve anestezik etkinlik azalır.
31Mitokondriyal elektron taşıma zincirinde (ETZ) Kompleks IV'ü (Sitokrom c oksidaz) inhibe ederek hücresel solunumu durduran klasik zehirler nelerdir?Siyanür (CN-), karbonmonoksit (CO), hidrojen sülfür (H2S) ve sodyum aziddir.Rotenon ve barbitüratlar Kompleks I'i, antimisin A Kompleks III'ü, oligomisin ise ATP sentazın Fo alt birimini inhibe eder.
32Solunum fizyolojisinde alveol yüzey gerilimini düşürerek kollapsı (atelektaziyi) önleyen sürfaktan hangi hücreler tarafından sentezlenir ve ana lipidi nedir?Tip II alveoler epitel hücreleri (Tip II pnömositler) tarafından sentezlenir ve en önemli bileşeni dipalmitoilfosfatidilkolindir (lesitin).Kortizol sürfaktan sentezini uyarırken, maternal diyabetteki fetal hiperinsülinemi sürfaktan sentezini baskılayarak Yenidoğanın Respiratuar Distres Sendromu (RDS) riskini artırır.