Biologia ewolucyjna i ekologia: od populacji do ekosystemów
32 fiszki do powtórki pojęć z ewolucji, dynamiki populacji, oddziaływań ekologicznych, przepływu energii i obiegu składników odżywczych. Wymagają podstaw genetyki i prostej algebry.
- Category
- Biology
- Level
- intermediate
- Languages
- pl → pl
- Cards
- 32
- Markdown
- Biologia ewolucyjna i ekologia: od populacji do ekosystemów (.md)
Flashcards (32)
| # | Front (Term / Question) | Back (Definition / Answer) | Example | Multiple-Choice Options |
|---|---|---|---|---|
| 1 | Czym nisza fundamentalna różni się od zrealizowanej? | Fundamentalna opisuje warunki i zasoby, które gatunek mógłby wykorzystywać bez oddziaływań z innymi gatunkami. Zrealizowana opisuje rzeczywiste wykorzystanie, kształtowane przez te oddziaływania i ograniczenia, takie jak dyspersja. | ||
| 2 | Dlaczego w obiegu fosforu nie ma dużego rezerwuaru gazowego? | Główne formy to fosforany w skałach, glebie, wodzie i organizmach, które nie przechodzą łatwo w gaz. Fosfor atmosferyczny jest przenoszony głównie w cząstkach, takich jak pył. | ||
| 3 | Jakie przemiany zachodzą podczas nitryfikacji? | Amoniak/jon amonowy jest utleniany do azotynu, a następnie azotanu. Bakterie lub archeony utleniające amoniak mogą wykonywać pierwszy etap; bakterie utleniające azotyn wykonują drugi. Niektóre Nitrospira wykonują oba. | ||
| 4 | Czym jest grupa monofiletyczna, czyli klad? | Grupą obejmującą wspólnego przodka i wszystkich jego potomków. | ||
| 5 | Czym dryf genetyczny różni się od doboru naturalnego? | Dryf zmienia częstości alleli wskutek losowego próbkowania, silniej w małych populacjach. Dobór odzwierciedla różnice sukcesu rozrodczego związane z cechami dziedzicznymi. | ||
| 6 | Czym różnią się prezygotyczne i postzygotyczne bariery rozrodcze? | Prezygotyczne zapobiegają zapłodnieniu, na przykład przez różne pory rozrodu lub zachowania godowe. Postzygotyczne ograniczają przeżywalność albo rozród mieszańców, na przykład przez ich niezdolność do życia lub bezpłodność. | ||
| 7 | Jaki zimny, przeważnie bezdrzewny biom ma krótki sezon wegetacyjny, niskie rośliny i rozległą wieloletnią zmarzlinę? | Tundra arktyczna. Roślinność i warunki glebowe różnią się lokalnie. | ||
| 8 | Czym różnią się specjacja allopatryczna i sympatryczna? | Allopatryczna wiąże się z geograficznym rozdzieleniem populacji. Sympatryczna zachodzi bez takiego rozdzielenia, na przykład przez poliploidię u roślin. | ||
| 9 | Jakie pięć standardowych założeń przyjmuje się dla równowagi Hardy’ego–Weinberga? | Losowe kojarzenie się osobników; brak mutacji, migracji i doboru naturalnego; oraz populacja efektywnie nieskończona, dzięki czemu nie występuje dryf genetyczny. | ||
| 10 | Jakie trzy warunki umożliwiają doborowi naturalnemu zmianę populacji przez kolejne pokolenia? | Osobniki różnią się; część tej zmienności jest dziedziczna; a cechy dziedziczne wiążą się z różnicami sukcesu rozrodczego w danym środowisku. | ||
| 11 | Czym różnią się grupy parafiletyczne i polifiletyczne? | Grupa parafiletyczna obejmuje wspólnego przodka, ale pomija część potomków. Grupa polifiletyczna łączy odrębne linie ewolucyjne, wykluczając ich ostatniego wspólnego przodka. | ||
| 12 | Jaka relacja ekologiczna wywiera wpływ +/0 na dwa gatunki? | Komensalizm: jeden gatunek odnosi korzyść, a drugi nie odnosi korzyści ani szkody. | ||
| 13 | Czym jest kaskada troficzna? | Zmiana na jednym poziomie troficznym pośrednio wpływa na inne poziomy. Na przykład drapieżniki mogą ograniczać zgryzanie roślin i zwiększać biomasę roślinną; wynik zależy od kontekstu ekosystemu. | ||
| 14 | Co sprawia, że gatunek jest gatunkiem zwornikowym? | Jego wpływ na strukturę zespołu jest nieproporcjonalnie duży w stosunku do jego liczebności lub biomasy. | ||
| 15 | Czym różnią się dobór kierunkowy, stabilizujący i rozrywający? | Kierunkowy faworyzuje jedną skrajną postać fenotypu; stabilizujący faworyzuje postacie pośrednie; rozrywający faworyzuje obie skrajności względem postaci pośrednich. | ||
| 16 | Co opisuje przybliżona reguła 10% w łańcuchu pokarmowym? | Około 10% produkcji jednego poziomu troficznego staje się produkcją następnego, lecz wydajność jest zmienna. Oddychanie uwalnia ciepło; niezjedzony materiał i odpady mogą trafić do sieci pokarmowych opartych na detrytusie. | ||
| 17 | Jakie są częstości genotypów w diploidalnym locus z dwoma allelami w równowadze Hardy’ego–Weinberga? | Jeśli allel A ma częstość p, a allel a częstość q, przy p + q = 1, to AA = p², Aa = 2pq i aa = q². Te wzory nie wymagają dominacji allelu. | ||
| 18 | Jak spływ z nadmiarem azotu i fosforu może wyczerpać tlen w wodzie? | Wzbogacenie w składniki odżywcze może pobudzać wzrost glonów. Oddychanie i rozkład zużywają następnie rozpuszczony tlen, co może prowadzić do hipoksji i śmierci ryb. To możliwy skutek eutrofizacji wywołanej działalnością człowieka. | ||
| 19 | Co przewiduje zasada wykluczania konkurencyjnego? | W stabilnych warunkach gatunki konkurujące o te same ograniczające zasoby, bez różnic niszowych, nie mogą współistnieć bez końca. Podział zasobów może umożliwić współistnienie. | ||
| 20 | Czym sukcesja pierwotna różni się od wtórnej? | Pierwotna zaczyna się na podłożu ze słabo wykształconą glebą lub bez niej. Wtórna następuje po zaburzeniu tam, gdzie zachowały się gleba i pewne pozostałości biologiczne. | ||
| 21 | Co może ograniczać produktywność pierwotną otwartego oceanu? | Mogą ją ograniczać dostępność składników odżywczych, w tym azotu, fosforu lub żelaza, oraz dostępne światło. Główne ograniczenie zmienia się z regionem, porą roku i mieszaniem wody. | ||
| 22 | Czym jest biologiczne wiązanie azotu? | Nitrogenaza przekształca atmosferyczny N₂ w amoniak (NH₃), który w wodzie może tworzyć jon amonowy (NH₄⁺). Dzięki temu azot staje się dostępny do wbudowania w cząsteczki biologiczne. | ||
| 23 | Jak biologiczna koncepcja gatunku definiuje gatunek? | Jako naturalne populacje, które rzeczywiście lub potencjalnie krzyżują się ze sobą i są rozrodczo izolowane od innych takich grup. Koncepcję trudno stosować do skamieniałości; nie pasuje ona do organizmów rozmnażających się bezpłciowo. | ||
| 24 | Co oznacza K w modelu logistycznym dN/dt = rN(1 − N/K)? | K to pojemność środowiska: liczebność populacji, przy której wzrost netto w tym modelu wynosi zero. W przyrodzie może się zmieniać wraz z zasobami i warunkami środowiskowymi. | ||
| 25 | Jaki kontrast opisuje klasyczny model r/K i jakie ma ograniczenie? | Przeciwstawia wcześniejszy rozród z licznym potomstwem i małym nakładem na potomka późniejszemu rozrodowi z mniej licznym potomstwem i większym nakładem. To uproszczone tendencje, a nie dwie sztywne klasy obejmujące wszystkie gatunki. | ||
| 26 | Czym różnią się czynniki zależne i niezależne od zagęszczenia? | Wpływ czynnika zależnego w przeliczeniu na osobnika zmienia się z zagęszczeniem populacji; wpływ niezależnego nie zmienia się w rozpatrywanych warunkach. Zależność nie musi być proporcjonalna ani liniowa. | ||
| 27 | Dlaczego DDT i metylortęć mogą ulegać biomagnifikacji u drapieżników? | Drapieżniki pobierają zanieczyszczenia z ofiarami i mogą je powoli usuwać, co zwiększa stężenia wzdłuż łańcuchów pokarmowych. DDT gromadzi się w tłuszczu; metylortęć wiąże się głównie z białkami. | ||
| 28 | Czym różnią się struktury homologiczne od analogicznych? | Struktury homologiczne mają wspólne pochodzenie ewolucyjne, lecz mogą pełnić różne funkcje, jak ręka człowieka i kończyna przednia nietoperza. Struktury analogiczne wyewoluowały niezależnie do podobnych funkcji, jak skrzydła ptaków i owadów. | ||
| 29 | Czym mimikra batesowska różni się od müllerowskiej? | W batesowskiej gatunek o stosunkowo słabych mechanizmach obronnych przypomina gatunek skutecznie broniony. W müllerowskiej dwa lub więcej gatunków dysponujących obroną ma podobne sygnały ostrzegawcze. | ||
| 30 | Czym jest efekt założyciela? | Gdy mała grupa tworzy populację, częstości jej alleli mogą przypadkowo różnić się od częstości w populacji wyjściowej. Jest to forma dryfu genetycznego. | ||
| 31 | Czym jest denitryfikacja i jakie warunki jej sprzyjają? | Mikroby redukują azotan przez pośrednie tlenki azotu, ostatecznie do N₂. Zwykle sprzyja temu niedobór tlenu. | ||
| 32 | Czym jest radiacja adaptacyjna i co może jej sprzyjać? | Linia ewolucyjna stosunkowo szybko różnicuje się na gatunki pełniące odmienne role ekologiczne. Sprzyjać temu mogą nowe możliwości ekologiczne lub cechy dające dostęp do nowych zasobów. |