Anatomische Vlakken, Richtingstermen, Lichaamsholten en Positionele Voorvoegsels

32 herhaalkaarten over de anatomische standaardhouding, anatomische vlakken, richtingstermen, klinische patiëntposities, dorsale en ventrale lichaamsholten, abdominopelviene kwadranten en regio's, bewegingsterminologie en Grieks-Latijnse positionele en kwantitatieve voorvoegsels.

Level
basic
Languages
nl → nl
Cards
32
Markdown
Anatomische Vlakken, Richtingstermen, Lichaamsholten en Positionele Voorvoegsels (.md)

Flashcards (32)

#Front (Term / Question)Back (Definition / Answer)ExampleMultiple-Choice Options
1Wat betekenen de plaatsbepalende voorvoegsels epi-, sub-, infra- en supra-, met van elk een anatomisch voorbeeld?epi- = op of bovenop (epidermis, epigastrisch); sub- = onder (subcutaan, subclavia); infra- = onder of beneden (infraorbitaal, infraspinatus); supra- = boven of over (suprapubisch, suprarenaal).
2Hoe verdelen het sagittale, midsagittale (mediane) en parasagittale anatomische vlak het lichaam?Een sagittaal vlak verdeelt het lichaam verticaal in een rechter- en linkerdeel; het midsagittale (mediane) vlak loopt precies door de mediaanlijn en vormt gelijke rechter- en linkerhelften, terwijl een parasagittaal vlak evenwijdig aan de mediaanlijn loopt en ongelijke rechter- en linkerdelen vormt.
3Wat zijn de onderverdelingen van de thoraxholte (borstholte) en welke organen bevinden zich in het mediastinum?De thoraxholte bevat de linker en rechter pleuraholte (die de longen omgeven) en het centrale mediastinum (tussen de longen, van het sternum tot de wervelkolom), waarin zich de pericardholte (het hart), de thymus, de trachea, de oesofagus en de grote bloedvaten bevinden.
4Maak onderscheid tussen supinatie vs. pronatie van de onderarm en inversie vs. eversie van de voet.Supinatie draait de onderarm naar buiten zodat de handpalm naar voren of naar boven wijst (zoals bij het vasthouden van een kom soep), terwijl pronatie de radius over de ulna draait zodat de handpalm naar achteren of naar beneden wijst; inversie kantelt de voetzool naar mediaal (naar binnen), terwijl eversie de voetzool naar lateraal (naar buiten) kantelt.
5Maak onderscheid tussen de voorvoegsels hemi-, semi-, uni-/mono- en bi-/di-.hemi- = half, meestal één verticale lichaamshelft (hemiplegie, hemicolectomie); semi- = half of gedeeltelijk (semilunaire kleppen, semicoma); uni- (Latijn) en mono- (Grieks) = één of enkel (unilateraal, mononeuropathie); bi- en di- = twee of dubbel (bilateraal, bicuspidaal, diplopie).
6Maak onderscheid tussen de richtingstermen proximaal en distaal bij het beschrijven van ledematen of buisvormige structuren.Proximaal betekent dichter bij het aanhechtingspunt van een ledemaat aan de romp of de oorsprong van een structuur (bijv. de humerus is proximaal ten opzichte van de radius); distaal betekent verder verwijderd van het aanhechtingspunt of de oorsprong (bijv. de falangen zijn distaal ten opzichte van de handwortelbeentjes).
7Maak onderscheid tussen de richtingstermen mediaal, lateraal en intermediair.Mediaal betekent dichter bij de mediaanlijn van het lichaam (bijv. de ulna ligt aan de mediale zijde van de onderarm); lateraal betekent verder van de mediaanlijn verwijderd (bijv. de longen liggen lateraal van het hart); intermediair betekent gelegen tussen een meer mediale en een meer laterale structuur (bijv. de clavicula ligt intermediair tussen het sternum en de schouder).
8Welke buikorganen worden geclassificeerd als retroperitoneaal (vaak onthouden met het ezelsbruggetje SAD PUCKER) in plaats van intraperitoneaal?Bijnieren (glandulae suprarenales), aorta en vena cava inferior, duodenum (2e tot en met 4e deel), pancreas (kop, hals en lichaam; de staart ligt intraperitoneaal), ureteren, colon (colon ascendens en descendens), nieren, oesofagus (distale abdominale deel) en rectum.
9Wat betekenen de plaatsbepalende voorvoegsels peri-, circum-, intra- en inter-, met van elk een klinisch voorbeeld?peri- = rondom of omringend (pericard, periost); circum- = rond of omheen (circumcisie, circumductie); intra- = binnenin (intraveneus, intracranieel); inter- = tussen (intercostale spieren tussen de ribben, tussenwervelschijf of discus intervertebralis).
10Maak onderscheid tussen het pariëtale en het viscerale blad van sereuze vliezen bij de pleura, het pericard en het peritoneum.Het pariëtale blad (wandstandig blad) bekleedt de buitenwand van de lichaamsholte (bijv. de pariëtale pleura tegen de borstwand), terwijl het viscerale blad (orgaanblad) direct het oppervlak van het inwendige orgaan bedekt (bijv. de viscerale pleura op het longparenchym), met daartussen een dunne laag smerend sereus vocht in de virtuele ruimte.
11Wat houden de klinische posities van Trendelenburg, anti-Trendelenburg, Fowler en de steensnedeligging (lithotomiepositie) in?Trendelenburg: rugligging waarbij het bed zo gekanteld is dat het hoofd lager ligt dan de voeten; anti-Trendelenburg: rugligging waarbij het hoofd hoger ligt dan de voeten; Fowler-positie: halfzittende houding met het hoofdeinde 45–60 graden omhoog (semi-Fowler is 30–45 graden); steensnedeligging (lithotomie): rugligging met gebogen heupen en knieën en de benen ondersteund in beensteunen.
12Maak onderscheid tussen de voorvoegsels hyper-, hypo-, poly- en oligo-.hyper- = overmatig of boven normaal (hypertensie, hyperglykemie); hypo- = tekort, onder of beneden normaal (hypotensie, hypoglykemie); poly- = veel, meerdere of overmatige frequentie/hoeveelheid (polyurie, polydipsie, polyneuropathie); oligo- = weinig of schaars (oligurie, oligospermie).
13Wat is het verschil tussen ipsilateraal en contralateraal bij klinische lokalisatie?Ipsilateraal betekent gelegen aan of betrekking hebbend op dezelfde zijde van het lichaam (bijv. de rechterarm en het rechterbeen); contralateraal betekent gelegen aan of betrekking hebbend op de tegenovergestelde zijde van het lichaam (bijv. een herseninfarct in de linker motorische cortex veroorzaakt een contralaterale hemiparese rechts).
14Wat betekenen de voorvoegsels para-, juxta-, meta- en ipsi-/contra-?para- = naast, nabij of afwijkend (parathyreoïd, parasagittaal, paresthesie); juxta- = dicht bij of aangrenzend (juxtaglomerulair apparaat); meta- = voorbij, na of verandering/overgang (metastase, metaplasie, middenhandsbeentjes of metacarpalia); ipsi- = dezelfde zijde en contra- = tegenovergestelde zijde.
15Wat betekenen de richtinggevende voorvoegsels endo-, exo-, ecto- en meso-?endo- = binnenin of inwendig (endocard, endoscopie, endocrien); exo- = buiten of naar buiten (exocrien, exoskelet); ecto- = buitenste of uitwendig (ectopische zwangerschap, ectoderm); meso- = midden of middelste (mesoderm, mesenterium).
16Welke anatomische regio's komen overeen met de termen brachiaal, antebrachiaal, carpaal, cruraal, suraal, popliteaal en plantair?Brachiaal = bovenarm; Antebrachiaal = onderarm; Carpaal = pols; Cruraal = voorzijde van het onderbeen (scheen); Suraal = achterzijde van het onderbeen (kuit); Popliteaal = knieholte (achterzijde van de knie); Plantair = voetzool (tegenover palmair/volair = handpalm).
17Wat betekenen de voorvoegsels retro-, ante-, pre- en post- in de medische terminologie?retro- = achter, achterwaarts of posterieur (retroperitoneaal, retrograad); ante- = vóór of naar voren (antepartum, anteflexie); pre- = vóór in tijd of plaats (preoperatief, prefrontaal); post- = na of achter (postpartum, postprandiaal).
18Wat definieert de standaard anatomische positie in de menselijke anatomie en klinische geneeskunde?Rechtopstaand met het hoofd en de ogen naar voren gericht, de voeten iets uit elkaar en naar voren wijzend, en de bovenste ledematen hangend langs het lichaam met de handpalmen naar voren gericht (gesupineerd).
19Maak onderscheid tussen de richtingstermen anterieur (ventraal) en posterieur (dorsaal) bij tweevoeters.Anterieur (ventraal) verwijst naar de voorzijde of buikzijde van het lichaam (bijv. het sternum ligt anterieur van het hart); posterieur (dorsaal) verwijst naar de achterzijde of rugzijde van het lichaam (bijv. de oesofagus ligt posterieur van de trachea).
20Maak onderscheid tussen de richtingstermen superieur (craniaal/cefaal) en inferieur (caudaal).Superieur (craniaal) betekent in de richting van het hoofd of de bovenzijde van een structuur (bijv. het hart ligt superieur ten opzichte van het diafragma); inferieur (caudaal) betekent weg van het hoofd of naar de onderzijde van een structuur (bijv. de maag ligt inferieur ten opzichte van de longen).
21Maak onderscheid tussen de patiëntposities rugligging (supinatiepositie), buikligging (pronatiepositie) en zijligging (laterale decubitus).Rugligging (supine) is plat op de rug liggen met het gezicht naar boven; buikligging (prone) is plat op de buik en borst liggen met het gezicht naar beneden; zijligging (laterale decubitus) is liggen op één zijde (rechter of linker zijligging wordt genoemd naar de zijde die op het bed rust).
22Wat zijn de twee hoofdonderverdelingen van de dorsale lichaamsholte en de ventrale lichaamsholte, en welke structuur scheidt de borstholte van de buik- en bekkenholte?De dorsale lichaamsholte bestaat uit de schedelholte (hersenen) en het wervelkanaal (ruggenmerg); de ventrale lichaamsholte bestaat uit de thoraxholte (borstholte) en de abdominopelviene holte (buik- en bekkenholte), die van elkaar worden gescheiden door het musculaire diafragma (middenrif).
23Wat zijn de belangrijkste organen in elk van de vier abdominopelviene kwadranten (RBK, LBK, ROK, LOK)?Rechter bovenkwadrant (RBK): lever, galblaas, galwegen, pancreaskop, duodenum, flexura hepatica; Linker bovenkwadrant (LBK): maag, milt, pancreasstaart, flexura lienalis; Rechter onderkwadrant (ROK): caecum, appendix vermiformis, terminale ileum, rechter ovarium en tuba uterina; Linker onderkwadrant (LOK): colon sigmoideum, colon descendens, linker ovarium en tuba uterina.
24Hoe verdelen het coronale (frontale) en transversale (axiale/horizontale) anatomische vlak het lichaam?Het coronale (frontale) vlak verdeelt het lichaam verticaal in een anterieur (ventraal/voorste) en een posterieur (dorsaal/achterste) deel; het transversale (axiale) vlak verdeelt het lichaam horizontaal in een superieur (craniaal/bovenste) en een inferieur (caudaal/onderste) deel.
25Wat zijn de negen abdominopelviene regio's gerangschikt in een 3x3-raster van superieur naar inferieur?Bovenste rij: rechter regio hypochondriaca, epigastrium (maagkuiltje), linker regio hypochondriaca; Middelste rij: rechter regio lumbalis (flank), regio umbilicalis (navelstreek), linker regio lumbalis (flank); Onderste rij: rechter regio iliaca (liesstreek), hypogastrium (regio suprapubica), linker regio iliaca (liesstreek).
26Maak onderscheid tussen de voorvoegsels ab-, ad-, dia- en trans-.ab- = weg van (abductie, abnormaal); ad- = naar toe of bij (adductie, adrenaal); dia- = doorheen, volledig of dwars door (dialyse, diarree, diagnose); trans- = doorheen, overheen of voorbij (transdermaal, transurethraal).
27Wat betekenen de voorvoegsels brady-, tachy-, macro- en micro-?brady- = abnormaal traag (bradycardie, bradykinesie); tachy- = abnormaal snel of versneld (tachycardie, tachypneu); macro- = groot of abnormaal vergroot (macrocytaire anemie, macroglossie); micro- = klein (microcytair, microangiopathie).
28Wat geven de voorvoegsels a-/an-, dys-, eu- en mal- aan wanneer ze aan een stamwoord worden gehecht?a- of an- = zonder of afwezigheid van (apneu, anemie, analgesie); dys- = pijnlijk, moeilijk of gestoord (dyspneu, dysfagie, dysplasie); eu- = normaal, goed of gezond (eupneu, euthyreoïdie); mal- = slecht, gebrekkig of gestoord (malabsorptie, malunion).
29Maak onderscheid tussen de paren van tegengestelde bewegingstermen: flexie vs. extensie en abductie vs. adductie.Flexie (buiging) verkleint de hoek van een gewricht, terwijl extensie (strekking) de hoek van een gewricht vergroot; abductie beweegt een ledemaat weg van de mediaanlijn van het lichaam, terwijl adductie een ledemaat naar de mediaanlijn toe beweegt.
30Wat betekenen de kwantitatieve voorvoegsels nulli-, primi-, multi- en pan- in de klinische statusvoering (zoals in de verloskunde)?nulli- = geen (nullipara = een vrouw die nog nooit een levensvatbaar kind heeft gebaard); primi- = eerste (primigravida = eerste zwangerschap); multi- = veel of meerdere (multipara = twee of meer bevallingen); pan- = alles of geheel (pancytopenie, pandemie).
31Maak onderscheid tussen de richtingstermen superficiaal (extern) en profundus (diep/intern).Superficiaal (oppervlakkig) betekent naar of aan het lichaamsoppervlak (bijv. de epidermis ligt superficiaal ten opzichte van de dermis); profundus (diep) betekent verder weg van het lichaamsoppervlak of meer inwendig (bijv. de ribben liggen diep ten opzichte van de borstspieren).
32Maak onderscheid tussen de voorvoegsels iso-, anis/o-, home/o- (homo-) en heter/o-.iso- = gelijk of hetzelfde (isotone zoutoplossing, isocorie); anis/o- = ongelijk of verschillend in grootte (anisocorie = ongelijke pupilgrootte, anisocytose = ongelijke grootte van erytrocyten); home/o- = gelijkblijvend of evenwichtig (homeostase) en homo- = gelijk (homolateraal); heter/o- = verschillend of andersoortig (heterogeen).