Moleculaire Biologie, Epigenetica, Genregulatie en Biotechnologie

32 herhalingskaarten over transcriptie, RNA-verwerking, translatie, genregulatie en moleculaire laboratoriummethoden. Basiskennis van celbiologie en genetica wordt verondersteld.

Category
Biology
Level
advanced
Languages
nl → nl
Cards
32
Markdown
Moleculaire Biologie, Epigenetica, Genregulatie en Biotechnologie (.md)

Flashcards (32)

#Front (Term / Question)Back (Definition / Answer)ExampleMultiple-Choice Options
1Welk complex gebruikt miRNA- of siRNA-gidsen om doel-mRNA's stil te leggen?RISC, het RNA-geïnduceerde silencingcomplex, bevat een Argonaute-eiwit dat de gids bindt. Silencing kan RNA-knip, afbraak of translatierepressie omvatten; niet elke Argonaute heeft knipactiviteit.
2Welke drie verwerkingsstappen laten een intronbevattend eukaryotisch pre-mRNA vaak rijpen?Toevoeging van een 5′-7-methylguanosinekap, verwijdering van introns met verbinding van exons, en 3′-knip gevolgd door toevoeging van een poly(A)-staart. Dit zijn gangbare routes, geen vereisten voor elk transcript.
3Welk veelvoorkomend bacterieel ribosoombindingselement helpt het startcodon te positioneren?De Shine–Dalgarno-sequentie, vaak weergegeven met de consensus AGGAGG, paart met het 3′-uiteinde van 16S-rRNA. Niet alle bacteriële mRNA's gebruiken dit element.
4Wat katalyseert de vorming van peptidebindingen in het ribosoom?Het peptidyltransferasecentrum van de grote subeenheid is een RNA-katalysator: 23S-rRNA in bacteriën en 28S-rRNA in menselijke cytoplasmatische ribosomen vormen de katalytische kern.
5Wat zijn de drie fasen van een typische Taq-PCR-cyclus?DNA-denaturatie rond 94–96°C, primerhybridisatie vaak rond 50–65°C en verlenging rond 72°C. De daadwerkelijke temperaturen hangen af van primers, enzym en protocol.
6Waarom maakt Taq-polymerase herhaalde thermische PCR-cycli mogelijk?Door de hittestabiliteit blijft na herhaalde korte denaturatiestappen bij hoge temperatuur voldoende activiteit over. Het enzym hoeft niet elke cyclus te worden vervangen. Thermische inactivatie blijft mogelijk.
7Wat herkent TBP bij een TATA-bevattende promotor van RNA-polymerase II?De TATA-box, vaak ongeveer 25–30 basenparen stroomopwaarts van de startplaats. TBP is onderdeel van TFIID; niet alle polymerase-II-promotoren bevatten een TATA-box.
8Wat zijn de repressor en fysiologische inductor van het lac-operon van E. coli?LacI is de repressor die aan de operator bindt. Allolactose, door β-galactosidase uit lactose gevormd, bindt LacI en vermindert de binding aan de operator.
9Wat maakt wobbleparing tijdens translatie mogelijk?Flexibele paring tussen de derde codonbase en de eerste anticodonbase (5′) laat één tRNA meerdere synonieme codons herkennen. Inosine kan op deze plaats met U, C of A paren.
10Hoe veroorzaakt gidsgerichte SpCas9 een dubbelstrengs DNA-breuk?Het gids-RNA positioneert Cas9. Het HNH-domein knipt de streng die complementair is aan de gids, en het RuvC-domein de andere, doorgaans ongeveer drie basenparen stroomopwaarts van het PAM.
11Is omgekeerde transcriptie in strijd met Cricks oorspronkelijke centrale dogma?Nee. De gebruikelijke expressieroute is DNA → RNA → eiwit; reverse-transcriptase kopieert RNA naar DNA. Cricks dogma sluit overdracht van sequentie-informatie uit een eiwit naar nucleïnezuur of een andere eiwitsequentie uit.
12Hoe kan methylering van promotor-CpG-eilanden bij zoogdieren transcriptie onderdrukken?Ze kan methyl-CpG-bindende repressoren en chromatinemodificerende eiwitten aantrekken, waardoor de promotortoegankelijkheid en transcriptie vaak afnemen. Het effect hangt af van de genomische en cellulaire context.
13Wat betekent de degeneratie van de standaard genetische code?Verschillende codons kunnen hetzelfde aminozuur specificeren; zo coderen zes codons voor leucine. Dit betekent niet dat elk codon gewoonlijk meerdere aminozuren specificeert.
14Hoe kan een eukaryotische enhancer de transcriptie vanaf een verre promotor verhogen?Activator-eiwitten binden aan dit cis-regulerende DNA. Chromatinevouwing kan enhancergebonden eiwitten dichter bij de promotor brengen; cofactoren zoals Mediator ondersteunen de regulatie. Het mechanisme hangt van de context af.
15Welk eiwitlabel kan een eiwit naar het 26S-proteasoom sturen?Ubiquitine, aangehecht via de E1–E2–E3-route. Geschikte polyubiquitineketens kunnen proteasomale afbraak signaleren; ubiquitinering heeft ook functies zonder afbraak.
16Welk enzym verwerkt in de canonieke dierlijke miRNA-route pre-miRNA na export naar het cytoplasma?Dicer knipt de haarspeldvoorloper tot een kort RNA-duplex, doorgaans ongeveer 21–23 nucleotiden per streng. RNA-interferentie gebruikt kleine gids-RNA's om genexpressie te verminderen; niet elk miRNA volgt deze route.
17Welke lassoverbinding ontstaat bij spliceosomale splicing?Het 5′-uiteinde van het intron verbindt zich via een 2′–5′-fosfodiësterbinding met het adenosine op het vertakkingspunt. Zo ontstaat een vertakt lasso-intermediair.
18Welke component van RNA-polymerase herkent de gebruikelijke −10- en −35-promotorelementen in E. coli?De sigmafactor σ⁷⁰, die het bacteriële RNA-polymerase-holo-enzym helpt deze promotoren te herkennen.
19Wat is het canonieke PAM van veelgebruikte SpCas9, en wat doet het?Het DNA-motief 5′-NGG-3′, met N als willekeurige base, ligt naast de bij de gids passende doelsequentie. PAM-herkenning helpt SpCas9 DNA te binden en te knippen; PAM-eisen verschillen tussen Cas-eiwitten en varianten.
20Welke machinerie verwijdert de meeste introns van nucleair pre-mRNA, en welke dinucleotiden begrenzen ze doorgaans?Het major-spliceosoom gebruikt U1-, U2-, U4-, U5- en U6-snRNP's. De meeste van zijn introns beginnen met 5′-GU en eindigen met AG-3′; er zijn uitzonderingen en een minor-spliceosoom.
21Wanneer activeert CAP–cAMP het lac-operon van E. coli sterk?Weinig glucose verhoogt doorgaans cAMP, waardoor CAP/CRP–cAMP de rekrutering van RNA-polymerase ondersteunt. Sterke transcriptie vereist ook opheffing van LacI-repressie, normaal door allolactose; weinig glucose alleen volstaat niet.
22Waarom beëindigen ddNTP's de DNA-synthese bij Sanger-sequencing?Ze missen de 3′-OH-groep die nodig is om het volgende nucleotide toe te voegen. Gewone DNA-nucleotiden missen al een 2′-OH-groep; het ontbreken daarvan veroorzaakt dus niet de ketenbeëindiging.
23Hoe verschillen euchromatine en heterochromatine?Euchromatine is doorgaans minder compact en toegankelijker; heterochromatine is compacter en meestal repressief. Toegankelijkheid maakt transcriptie mogelijk, maar betekent niet dat elk gen actief is.
24Welke stopcodons van de standaardcode veroorzaken afgifte van het polypeptide, en wat herkent ze?UAA, UAG en UGA worden op de ribosomale A-plaats herkend door releasefactoren die uit eiwit bestaan. Deze bevorderen hydrolyse van de binding tussen het polypeptide en zijn tRNA.
25Hoe bevordert veel geladen tRNAᵀʳᵖ de attenuatie van het trp-operon van E. coli?Het ribosoom vertaalt de Trp-codons in de leaderregio zonder te stagneren. Dit bevordert de 3–4-terminatorhaarspeld in plaats van de 2–3-antiterminator, waardoor transcriptie vroegtijdig eindigt.
26Hoe beïnvloeden histonacetyltransferasen en -deacetylasen chromatine?HAT's voegen acetylgroepen aan lysines toe, neutraliseren hun positieve lading en bevorderen vaak toegankelijkheid. HDAC's verwijderen deze groepen en bevorderen vaak repressie. Geen van beide modificaties garandeert de activiteit van een bepaald gen.
27Waarom beweegt DNA in agarosegels naar de anode, en hoe worden lineaire fragmenten gescheiden?De fosfaatruggengraat is negatief geladen. Onder gebruikelijke omstandigheden bewegen kleinere vergelijkbare lineaire DNA-fragmenten sneller; ook de conformatie en gelomstandigheden beïnvloeden de migratie.
28Herkennen alle type-II-restrictie-enzymen palindromische sequenties?Nee. EcoRI herkent het palindroom 5′-GAATTC-3′, dat op beide strengen in richting 5′→3′ hetzelfde leest. Type-IIS-enzymen behoren tot type II, herkennen asymmetrische sequenties en knippen daarbuiten.
29Hoe werkt een typische intrinsieke terminator van bacteriële transcriptie?Een GC-rijke RNA-haarspeld met daarna een U-rijk traject bevordert pauzering en destabiliseert het transcriptiecomplex. Daardoor kan RNA zonder de Rho-factor vrijkomen.
30Wat transcriberen nucleaire RNA-polymerasen I, II en III vooral in menselijke cellen?I: een voorloper van 18S-, 5.8S- en 28S-rRNA. II: eiwitcoderende pre-mRNA's en veel snRNA's. III: tRNA's, 5S-rRNA en enkele andere kleine RNA's.
31Hoe kan alternatieve splicing de eiwitdiversiteit uit één gen vergroten?Verschillende keuzes van spliceplaatsen en exoncombinaties kunnen verschillende mRNA's en eiwitisoformen opleveren. Niet elk spliceproduct leidt tot een stabiel, functioneel eiwit.
32Hoe vermindert tryptofaan de transcriptie-initiatie bij het trp-operon van E. coli?Het werkt als corepressor: binding aan TrpR stelt de repressor in staat aan de operator te binden en de transcriptie-initiatie te verminderen.