Hệ điều hành, mạng và hệ thống phân tán
Ôn tập 32 khái niệm hệ thống ở bậc đại học: tiến trình, thực thi đồng thời và bộ nhớ ảo; TCP, DNS, HTTP và TLS; đồng thuận phân tán, giao dịch và bộ nhớ đệm. Cần có kiến thức cơ bản về lập trình và mạng máy tính. Phiên bản giao thức và giả định về sự cố được giải thích khi có liên quan.
- Category
- Computer Science
- Level
- intermediate
- Languages
- vi → vi
- Cards
- 32
- Markdown
- Hệ điều hành, mạng và hệ thống phân tán (.md)
Flashcards (32)
| # | Front (Term / Question) | Back (Definition / Answer) | Example | Multiple-Choice Options |
|---|---|---|---|---|
| 1 | TCP và UDP khác nhau thế nào về dịch vụ cung cấp? | TCP cung cấp luồng byte có kết nối, tin cậy và đúng thứ tự, với truyền lại, điều khiển luồng và điều khiển tắc nghẽn; bản thân kết nối vẫn có thể thất bại. UDP giữ ranh giới datagram nhưng không tích hợp bảo đảm chuyển tới, thứ tự hay truyền lại. Ứng dụng dùng UDP có thể tự bổ sung các cơ chế này. | ||
| 2 | Lập lịch round-robin dùng lát thời gian như thế nào và có sự đánh đổi gì? | Mỗi tác vụ có thể chạy được cấp tối đa một lát thời gian trước khi chuyển về cuối hàng đợi sẵn sàng; nó có thể bị chặn, nhường CPU hoặc kết thúc sớm hơn. Lát ngắn cải thiện khả năng đáp ứng nhưng tăng chi phí chuyển ngữ cảnh. Nếu lát dài hơn các đợt sử dụng CPU liên tục, hành vi gần với phục vụ theo thứ tự đến. | ||
| 3 | Từ dưới lên, bảy tầng OSI và bốn tầng TCP/IP thông dụng là gì? | OSI: Vật lý, Liên kết dữ liệu, Mạng, Giao vận, Phiên, Trình diễn, Ứng dụng. Mô hình TCP/IP bốn tầng thông dụng: Liên kết, Internet, Giao vận, Ứng dụng. Đây là hai mô hình kiến trúc khác nhau nên các tầng không tương ứng hoàn toàn một-một. | ||
| 4 | HTTP/3 trên QUIC giảm chặn đầu hàng ở tầng giao vận như thế nào? | QUIC mang các luồng tin cậy độc lập trên UDP, nên dữ liệu thiếu trong một luồng không nhất thiết chặn việc chuyển dữ liệu ở luồng khác. Khôi phục mất mát và điều khiển tắc nghẽn vẫn hoạt động trên toàn kết nối. QUIC hỗ trợ bắt tay một vòng khứ hồi và, với các kết nối dùng cơ chế tiếp tục phiên và đáp ứng điều kiện, dữ liệu 0-RTT tùy chọn có nguy cơ bị phát lại. | ||
| 5 | Các trạng thái closed, open và half-open của circuit breaker làm gì? | Closed cho phép gọi và theo dõi lỗi. Open từ chối nhanh khi chạm ngưỡng lỗi đã cấu hình. Sau một khoảng chờ, half-open cho phép số lượt gọi thăm dò hạn chế: phục hồi thì đóng, lỗi trở lại thì mở lại. Mẫu này hạn chế việc gọi lặp lại một dịch vụ đang lỗi, chứ không sửa chữa dịch vụ đó. | ||
| 6 | Trong hệ điều hành thông thường, tiến trình khác luồng như thế nào? | Tiến trình là đơn vị quản lý tài nguyên và bảo vệ, có không gian địa chỉ ảo riêng. Các luồng bên trong chia sẻ không gian đó và tài nguyên như tệp đang mở, nhưng mỗi luồng có trạng thái thực thi riêng, gồm thanh ghi, bộ đếm chương trình và ngăn xếp. Các tiến trình riêng biệt cũng có thể chia sẻ bộ nhớ một cách tường minh. | ||
| 7 | Nhất quán cuối cùng hứa hẹn gì và các cơ chế xử lý xung đột đóng vai trò nào? | Nếu cập nhật dừng lại và các cập nhật hoặc sửa chữa cuối cùng có thể tới các bản sao, trạng thái phải hội tụ theo quy tắc hòa giải của hệ thống. Đồng hồ vectơ nhận diện thứ tự nhân quả và các phiên bản đồng thời, không tự giải quyết xung đột. Phép gộp CRDT tương thích hoặc chính sách tất định như ghi sau thắng có thể hòa giải trạng thái, nhưng ghi sau thắng có thể loại bỏ cập nhật. | ||
| 8 | Trong phân vùng mạng, CAP buộc dịch vụ dữ liệu sao chép đánh đổi điều gì? | Không thể đồng thời bảo đảm đọc/ghi có tính tuyến tính hóa và mọi yêu cầu tới nút không hỏng đều hoàn tất thành công. Để giữ tính tuyến tính hóa, một số yêu cầu có thể phải chờ hoặc thất bại; để tiếp tục phục vụ hai phía phân vùng, phải nới lỏng một bảo đảm nhất quán nào đó. CAP không phải quy tắc «tùy chọn bất kỳ hai» vô điều kiện trong vận hành bình thường. | ||
| 9 | HTTP/2 ghép kênh yêu cầu như thế nào và còn có thể bị chặn đầu hàng ở đâu? | HTTP/2 xen kẽ các khung nhị phân của nhiều luồng trên một kết nối TCP và nén các phần trường bằng HPACK. Cách này tránh ràng buộc trả lời đúng thứ tự của pipeline HTTP/1.1. Tuy nhiên, TCP vẫn chuyển byte theo thứ tự, nên mất một phân đoạn TCP có thể trì hoãn dữ liệu của nhiều luồng. | ||
| 10 | Cửa sổ nhận rwnd và cửa sổ tắc nghẽn cwnd của TCP giới hạn việc gửi như thế nào? | Bên nhận công bố rwnd để giới hạn lượng dữ liệu sẵn sàng nhận; bên gửi duy trì cwnd để hạn chế tải lên mạng. Khi hoạt động bình thường, lượng dữ liệu đã gửi nhưng chưa được xác nhận bị chặn trên bởi min(rwnd, cwnd). Hai cửa sổ lần lượt xử lý sức chứa bên nhận và tắc nghẽn mạng. | ||
| 11 | Khung PACELC bổ sung gì cho CAP? | Nếu có phân vùng (P), xét đánh đổi giữa tính sẵn sàng và nhất quán (A/C). Nếu không (E), xét độ trễ so với nhất quán (L/C), đặc biệt khi các bản sao cần phối hợp. PACELC là khung thảo luận lựa chọn thiết kế, không khẳng định mọi thao tác đều có một đánh đổi cố định, phổ quát. | ||
| 12 | Lưu đệm write-through khác write-behind như thế nào? | Write-through hoàn tất ghi kho dữ liệu gốc trong thao tác ghi trước khi xác nhận thành công. Write-behind xác nhận cập nhật bộ đệm rồi ghi kho sau, làm giảm độ trễ ghi tức thời. Các ghi đang chờ có thể mất khi gặp lỗi nếu không được bảo vệ bền vững; độ bền phụ thuộc hệ thống chứ không chỉ tên mẫu. | ||
| 13 | Nghịch lý Belady là gì và vì sao LRU tránh được? | Với cùng chuỗi tham chiếu trang, một số chính sách thay thế như FIFO có thể gây nhiều lỗi trang hơn khi được cấp thêm khung. LRU có tính chất ngăn xếp: các trang giữ trong N khung là tập con của những trang giữ trong N+1 khung. Vì vậy tăng số khung của LRU không thể tăng lỗi cho chuỗi đó. | ||
| 14 | Bốn điều kiện Coffman cần thiết cho bế tắc tài nguyên là gì? | Loại trừ tương hỗ, giữ tài nguyên trong khi chờ thêm, không cưỡng chế thu hồi và chờ vòng. Trong mô hình cổ điển về tài nguyên có thể tái sử dụng, phá vỡ bất kỳ điều kiện nào cũng ngăn được dạng bế tắc này. Cho phép các điều kiện tồn tại không có nghĩa mọi lần thực thi đều phải bế tắc. | ||
| 15 | Mẫu cache-aside xử lý thao tác đọc như thế nào? | Ứng dụng kiểm tra bộ đệm. Nếu trúng, trả về giá trị lưu đệm; nếu trượt, đọc kho dữ liệu gốc, điền bộ đệm rồi trả về giá trị. Vẫn cần chính sách hết hạn và vô hiệu hóa vì dữ liệu lưu đệm có thể trở nên cũ. | ||
| 16 | Các pha chuẩn bị và quyết định của commit hai pha (2PC) là gì? | Mỗi bên tham gia chỉ bỏ phiếu YES sau khi lưu bền vững trạng thái chuẩn bị, hoặc NO nếu không thể commit. Bên điều phối chỉ ghi bền vững COMMIT khi tất cả đều YES; nếu không, có thể quyết định ABORT trước khi có quyết định commit. Sau đó nó thông báo quyết định. Hết thời hạn sau khi đã chuẩn bị không cho phép bên tham gia tự ý hủy. | ||
| 17 | Dồn dập truy vấn khi trượt bộ đệm (cache stampede) là gì và có thể giảm bằng cách nào? | Nhiều yêu cầu cùng không tìm thấy một mục hết hạn hoặc vắng mặt rồi đồng thời tính lại hay lấy mục đó, làm quá tải dịch vụ gốc. Gộp yêu cầu theo khóa, quản lý khóa đúng cách hoặc làm mới sớm/theo xác suất có thể giảm đợt dồn tải. Hiệu quả phụ thuộc thời điểm và cách xử lý lỗi. | ||
| 18 | Vì sao xảy ra lỗi trang và hệ điều hành có thể xử lý ra sao? | Truy cập bộ nhớ gây lỗi nếu bản dịch địa chỉ chưa hiện diện hoặc quyền không cho phép truy cập. Truy cập hợp lệ có thể cần cấp phát trì hoãn, sao chép khi ghi hoặc đọc trang từ tệp hay vùng hoán đổi; hệ điều hành cập nhật ánh xạ rồi thử lại lệnh. Truy cập không hợp lệ gây lỗi, thường được báo bằng tín hiệu cho tiến trình. Không phải mọi lỗi trang đều cần I/O đĩa. | ||
| 19 | Raft bầu lãnh đạo ra sao và thời hạn bầu cử ngẫu nhiên có tác dụng gì? | Khi hết thời hạn bầu cử, nút theo dõi trở thành ứng viên, tăng nhiệm kỳ, tự bỏ phiếu và xin phiếu. Ứng viên cần đa số; mỗi máy chủ chỉ bỏ tối đa một phiếu trong một nhiệm kỳ và kiểm tra độ mới của nhật ký. Thời hạn ngẫu nhiên giảm việc chia phiếu lặp lại, nhưng không bảo đảm mọi cuộc bầu cử đều thành công. | ||
| 20 | Điều kiện tranh chấp là gì và vì sao vùng tới hạn cần đồng bộ hóa? | Điều kiện tranh chấp xảy ra khi tính đúng đắn phụ thuộc thời điểm hoặc cách xen kẽ các thao tác đồng thời. Vùng tới hạn truy cập trạng thái dùng chung có các bất biến cần được bảo vệ. Loại trừ tương hỗ là cách phổ biến để chỉ một luồng thực thi vùng liên quan tại một thời điểm. | ||
| 21 | Vì sao commit hai pha có thể bị chặn? | Bên đã bỏ phiếu YES phải giữ trạng thái chuẩn bị cho đến khi biết quyết định. Nếu bên điều phối hỏng và không bên tham gia nào còn liên lạc được có đủ thông tin để xác định quyết định, nó có thể phải đợi khôi phục trong khi giữ tài nguyên như khóa. Việc bị chặn là có thể, không phải điều tất yếu sau mọi lỗi của bên điều phối. | ||
| 22 | Các cơ chế nào bảo vệ kết nối TLS 1.3 điển hình xác thực bằng chứng thư? | Kiểm tra chứng thư và chữ ký bắt tay xác thực bên đối tác; (EC)DHE tạm thời tạo vật liệu khóa chung; AEAD bảo vệ tính bí mật và toàn vẹn của dữ liệu ứng dụng. TLS 1.3 cũng hỗ trợ chế độ khóa chia sẻ trước, nên không được mặc định mọi chế độ hoặc dữ liệu 0-RTT đều có chứng thư và tính bí mật chuyển tiếp. | ||
| 23 | Vì sao bên chủ động đóng TCP thường ở TIME-WAIT trong hai lần thời gian sống tối đa của phân đoạn? | TIME-WAIT cho phép xác nhận FIN được truyền lại nếu ACK cuối bị mất, đồng thời để các phân đoạn cũ hết thời gian sống trước khi tái sử dụng cùng bộ định danh kết nối. Khoảng chờ thông thường là 2×MSL. Điều này hỗ trợ đóng an toàn, không bảo đảm ACK không bao giờ bị mất. | ||
| 24 | Khi chuyển ngữ cảnh CPU, trạng thái nào được lưu và khôi phục? | Hệ điều hành lưu trạng thái thực thi của tác vụ rời CPU, như thanh ghi, bộ đếm chương trình và con trỏ ngăn xếp, rồi khôi phục trạng thái tác vụ tiếp theo. Trạng thái không gian địa chỉ chỉ đổi khi cần; chuyển giữa các luồng của cùng tiến trình không nhất thiết phải đổi gốc bảng trang. Chi tiết trạng thái được lưu phụ thuộc kiến trúc và cách triển khai. | ||
| 25 | Phân trang và bộ đệm tra cứu bản dịch địa chỉ TLB là gì? | Phân trang ánh xạ các trang bộ nhớ ảo sang khung trang vật lý qua bảng trang. TLB lưu đệm các bản dịch địa chỉ gần đây cùng thông tin truy cập, giúp giảm số lần tra bảng trang. Hệ thống có thể hỗ trợ nhiều kích thước trang; TLB lưu bản dịch, không lưu dữ liệu của trang. | ||
| 26 | Mutex khác semaphore đếm như thế nào? | Mutex cung cấp loại trừ tương hỗ dựa trên quyền sở hữu: luồng sở hữu phải giải phóng nó. Semaphore đếm không có quy tắc sở hữu đó; thao tác chờ thành công tiêu thụ một quyền, còn post thêm một quyền. Với N quyền ban đầu và việc lấy/trả cân bằng, nó có thể giới hạn số bên đồng thời sử dụng tài nguyên ở N. | ||
| 27 | Tính chất khớp nhật ký của Raft là gì và nhật ký xung đột ở nút theo dõi được sửa ra sao? | Nếu hai nhật ký có mục cùng chỉ số và nhiệm kỳ, các phần đầu đến hết chỉ số đó giống nhau. AppendEntries kiểm tra chỉ số và nhiệm kỳ ngay trước; lãnh đạo thử lại đến khi tìm được phần đầu khớp, rồi thay mục xung đột của nút theo dõi bằng mục của mình. Raft đúng không bao giờ loại bỏ mục đã commit. | ||
| 28 | Thứ tự khóa toàn cục ngăn bế tắc do chờ vòng như thế nào? | Gán cho các khóa một thứ tự nghiêm ngặt, nhất quán và yêu cầu mọi luồng đang giữ khóa chỉ lấy thêm khóa theo thứ tự tăng dần. Một vòng đòi hỏi thứ tự tăng rồi quay về điểm xuất phát, điều không thể xảy ra. Mọi đường thực thi lấy khóa có liên quan đều phải tuân thủ quy tắc. | ||
| 29 | Băm nhất quán trên vòng giảm việc gán lại khóa khi các nút thay đổi như thế nào? | Băm khóa và nút lên vòng, rồi gán mỗi khóa cho nút kế tiếp theo chiều kim đồng hồ. Thêm nút chia một khoảng; bỏ nút chuyển khoảng của nó cho nút kế tiếp. Với vị trí đủ đều, thay đổi một trong N nút làm số khóa phải gán lại trong tổng K khóa có kỳ vọng O(K/N), không phải bảo đảm cho trường hợp xấu nhất. Nút ảo giúp cân bằng. | ||
| 30 | Trong mô hình TCP cổ điển của RFC 5681, khởi đầu chậm và tránh tắc nghẽn tăng cwnd như thế nào? | Dưới ngưỡng khởi đầu chậm, mức tăng theo ACK gần hàm mũ và cwnd có thể xấp xỉ gấp đôi mỗi vòng khứ hồi. Khi tránh tắc nghẽn, mức tăng khoảng một phân đoạn kích thước tối đa mỗi vòng khứ hồi. Hành vi ACK ảnh hưởng mức tăng; các thuật toán điều khiển tắc nghẽn TCP khác không nhất thiết theo đúng mẫu này. | ||
| 31 | Bắt tay TCP ba bước thông thường không mang dữ liệu gồm những thông điệp nào? | Máy khách gửi SYN với số thứ tự ban đầu x. Máy chủ gửi SYN+ACK với số thứ tự y và số xác nhận x+1. Máy khách gửi ACK xác nhận y+1. Mỗi SYN tiêu thụ một số thứ tự; ACK thuần túy thì không. | ||
| 32 | Một truy vấn tên DNS thông thường chưa có trong bộ đệm được giải quyết thế nào? | Máy khách hỏi bộ phân giải đệ quy. Khi cần, bộ phân giải theo chỉ dẫn từ máy chủ gốc tới máy chủ tên miền cấp cao nhất rồi máy chủ có thẩm quyền, để lấy bản ghi như A hoặc AAAA. Nó trả lời và có thể lưu đệm theo TTL; chỉ dẫn hay câu trả lời đã lưu có thể giúp bỏ qua một số bước. |