HMGS & Adli Hakimlik — Özel Hukuk ve Avukatlık Hukuku

HMGS ve Adli Yargı Hakim-Savcı Yardımcılığı sınavları için Özel Hukuk ve Avukatlık Hukuku hazırlığı: 4721 sayılı TMK, 6098 sayılı TBK, 6102 sayılı TTK, 6100 sayılı HMK, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu (İİK), 4857 sayılı İş Kanunu ve 1136 sayılı Avukatlık Kanunu.

Category
Türkiye Hukuk, Tıp, Finans ve İş Güvenliği Sınavları — HMGS & Adli/İdari Hakimlik, TUS & DUS (Tıp/Diş Uzmanlık), SPK Lisanslama, İSG (A/B/C Sınıfı) ve Ehliyet (MTSK)
Level
basic
Languages
tr → tr
Cards
32
Markdown
HMGS & Adli Hakimlik — Özel Hukuk ve Avukatlık Hukuku (.md)

Flashcards (32)

#Front (Term / Question)Back (Definition / Answer)ExampleMultiple-Choice Options
16102 sayılı TTK'ya göre kambiyo senetlerinde 'aval' nedir ve kefaletten en önemli farkı hangisidir?Kambiyo senedi borcunu teminat altına alan soyut kambiyo taahhüdüdür; asıl borç şekil dışında geçersiz olsa bile aval geçerlidir.Avalde TBK'daki eşin rızası şartı aranmaz (Yargıtay İBK 2018) ve avalist kimin için taahhütte bulunduğunu belirtmezse senedi düzenleyen için verilmiş sayılır.
26100 sayılı HMK'ya göre hukuk mahkemesi kararlarına karşı istinaf ve temyiz kanun yoluna başvuru süresi tebliğden itibaren ne kadardır?Hem bölge adliye mahkemesine istinaf hem de Yargıtay'a temyiz başvuru süresi kararın tebliğinden itibaren 2 haftadır.7499 sayılı Kanun (2024 yargı paketi) ile HMK, İİK ve İş Mahkemeleri Kanunu'ndaki tefhimden başlayan süreler yeknesaklaştırılarak tebliğden itibaren 2 hafta yapılmıştır.
31136 sayılı Avukatlık Kanunu'na göre avukatlık stajının toplam süresi ne kadardır ve hangi iki aşamadan oluşur?Toplam 1 yıldır; ilk 6 ayı mahkemelerde, kalan 6 ayı ise meslekte en az 5 yıl kıdemi olan bir avukat yanında yapılır.2547 sayılı Kanun Ek Madde 41 uyarınca avukatlık stajına başlayabilmek için Hukuk Mesleklerine Giriş Sınavı'ndan (HMGS) en az 70 puan alınması zorunludur.
46102 sayılı TTK'ya göre ticari işlerde faiz, teselsül karinesi ve zamanaşımı sürelerinin değiştirilmezliği kuralları nasıldır?Ticari işlerde kararlaştırılmasa bile faiz yürütülür, müteselsil sorumluluk asıldır ve zamanaşımı süreleri sözleşmeyle değiştirilemez.TTK m. 6 uyarınca kanunda aksine hüküm olmadıkça ticari hükümlerde öngörülen zamanaşımı süreleri sözleşmeyle kısaltılamaz ve uzatılamaz.
54857 sayılı İş Kanunu'nun 18. maddesine göre bir işçinin 'iş güvencesi' hükümlerinden yararlanabilmesi için aranan temel şartlar nelerdir?İşyerinde en az 30 işçi çalışması, işçinin en az 6 ay kıdemi olması, belirsiz süreli sözleşmeyle çalışması ve işveren vekili olmamasıdır.Yer altı işlerinde çalışan işçilerde 6 aylık kıdem şartı aranmaz; aynı işverenin aynı işkolundaki birden fazla işyerinde çalışan toplam işçi sayısı dikkate alınır.
62004 sayılı İİK'ya göre kambiyo senetlerine (çek, poliçe, bono) mahsus haciz yoluyla takipte ödeme emrine itiraz ve ödeme süreleri kaç gündür?İmzaya ve borca itiraz süresi 5 gün, ödeme süresi ise 10 gündür; itiraz icra dairesine değil doğrudan icra mahkemesine yapılır.Kambiyo senetlerine mahsus haciz yoluyla takipte yapılan itiraz, satıştan başka icra takip işlemlerini kendiliğinden durdurmaz.
76098 sayılı TBK'nın 72 ve 82. maddelerine göre haksız fiil ve sebepsiz zenginleşmeden doğan alacaklarda zamanaşımı süreleri kaç yıldır?Zararın/geri isteme hakkının ve yükümlüsünün öğrenildiği tarihten başlayarak 2 yıl ve her halde fiilin/zenginleşmenin üzerinden 10 yıldır.Ancak haksız fiil aynı zamanda ceza kanunlarının daha uzun bir zamanaşımı öngördüğü cezayı gerektiren bir fiilden doğmuşsa ceza zamanaşımı uygulanır.
82004 sayılı İİK'nın 82 ve 83. maddelerine göre borçlunun 'haline münasip evi' ile 'maaş ve ücretleri' ne oranda haczedilebilir?Borçlunun haline münasip evi haczedilemez; maaş ve ücretlerin ise ailesinin geçim miktarı indirildikten sonra en az 1/4'ü haczedilir.Emekli maaşları (5510 sayılı Kanun m. 93) nafaka borçları ve SGK prim alacakları dışında borçlunun açık muvafakati bulunmadıkça haczedilemez.
96098 sayılı TBK'nın 146 ve 147. maddelerine göre genel zamanaşımı süresi ile kira, faiz ve ücret gibi dönemsel edimlerde zamanaşımı süresi kaç yıldır?Kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça genel zamanaşımı süresi 10 yıl; kira, faiz, ücret ve şirket sözleşmesi gibi alacaklarda 5 yıldır.Ayrıca eser sözleşmesinde yüklenicinin ağır kusuru varsa zamanaşımı süresi taşınmaz yapılar için 20 yıl, diğer eserler için 10 yıldır.
104721 sayılı TMK'ya göre eşler arasında sözleşmeyle başka bir mal rejimi seçilmemişse geçerli olan yasal mal rejimi nedir ve hangi tarihten beri uygulanır?Edinilmiş mallara katılma rejimidir ve 1 Ocak 2002 tarihinden itibaren yasal mal rejimi olarak yürürlüktedir.Eşlerden birinin yalnız kişisel kullanımına yarayan eşyalar, miras yoluyla geçen mallar ve manevi tazminat alacakları kanunen kişisel maldır.
111136 sayılı Avukatlık Kanunu'nun 164. maddesine göre avukatlık ücret sözleşmesinde kararlaştırılan ücretin alt ve üst sınırları nelerdir?Asgari Ücret Tarifesi altında ücret kararlaştırılamaz; dava veya hükmolunacak şeyin değerinin %25'ini aşan sözleşmeler de geçersizdir.Ücretsiz dava alınması halinde durumun baro yönetim kuruluna bildirilmesi zorunludur; aksi halde asgari ücretten aşağı sözleşme yapılmış sayılır.
124721 sayılı TMK'ya göre taşınmaz mülkiyetinin 'olağan zamanaşımı' (m. 712) ve 'olağanüstü zamanaşımı' (m. 713) ile kazanılma süreleri kaç yıldır?Geçerli bir hukuki sebep olmaksızın tapuda malik görünende 10 yıl (olağan); tapusuz veya maliki belirsiz taşınmazda 20 yıldır (olağanüstü).Her iki halde de zilyetliğin davasız, aralıksız ve malik sıfatıyla sürdürülmesi gerekir; olağan zamanaşımında ayrıca iyiniyet şarttır.
134721 sayılı Türk Medeni Kanunu'na (TMK m. 32-33) göre bir kimse hakkında 'gaiplik kararı' istenebilmesi için geçmesi gereken kanuni süreler nelerdir?Ölüm tehlikesi içinde kaybolmada tehlike üzerinden en az 1 yıl, uzun süredir haber alınamamada son haber tarihinden itibaren en az 5 yıldır.Gaiplik kararı, o kişinin Türkiye'deki son yerleşim yeri; hiç yerleşim yeri olmamışsa nüfus siciline kayıtlı olduğu yer sulh hukuk mahkemesinden istenir.
144721 sayılı TMK'ya göre fiil ehliyeti bakımından 'sınırlı ehliyetsizler' kimlerdir ve hangi işlemleri kesinlikle (yasal temsilci rızasıyla dahi) yapamazlar?Ayırt etme gücüne sahip küçükler ve kısıtlılardır; kefil olamaz, vakıf kuramaz ve önemli bağışlamalarda bulunamazlar.TMK m. 449 uyarınca bu üç yasak işlem yasal temsilcinin izni veya icazeti olsa bile kesin hükümsüzdür (mutlak butlanla batıldır).
156098 sayılı TBK'nın 39. maddesine göre yanılma (hata), aldatma (hile) veya korkutma (ikrah) sebebiyle sözleşmeyi iptal etme süresi ne kadardır?Yanılma veya aldatmanın öğrenildiği ya da korkutmanın etkisinin ortadan kalktığı andan başlayarak 1 yıllık hak düşürücü süredir.Bu süre içinde sözleşmeyle bağlı olmadığını bildirmeyen taraf sözleşmeye icazet vermiş (onaylamış) sayılır.
166098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'na (TBK m. 28) göre 'aşırı yararlanma' (gabin) halinde zarar gören taraf hangi hakları hangi süre içinde kullanabilir?Sözleşmeyle bağlı olmadığını bildirerek ediminin geri verilmesini ya da oransızlığın giderilmesini 1 ve 5 yıl içinde isteyebilir.Bu hak, düşüncesizlik veya deneyimsizliğin öğrenildiği, zor durumda kalmada ise bu durumun ortadan kalktığı tarihten başlayarak 1 yıl ve her halde 5 yılda düşer.
171136 sayılı Avukatlık Kanunu'nun 36. maddesine göre avukatın 'sır saklama yükümlülüğü' ve tanıklıktan çekinme hakkının kapsamı nedir?Avukat öğrendiği meslek sırlarını açığa vuramaz; müvekkilin muvafakati olsa dahi bu hususlarda tanıklık yapmaktan çekinebilir.Avukatın çekinme hakkını kullanması hukuki ve cezai sorumluluk doğurmaz; ancak avukatın vekili veya müdafii olduğu iş dışındaki görgüye dayalı bilgisi bu kapsamda değildir.
186098 sayılı TBK'ya göre kefalet sözleşmesinin geçerlilik şekli nedir ve eşin rızası ne zaman aranır?Kefilin sorumlu olacağı azami miktarı, kefalet tarihini ve müteselsil ibaresini el yazısıyla yazması ve eşin yazılı rızası şarttır.Eşin rızası sözleşmenin kurulmasından önce veya en geç kurulması anında verilmelidir; ticari işletme sahibi veya şirket ortağı/yöneticisi kefaletlerinde eş rızası aranmaz.
192004 sayılı İİK'ya göre genel haciz yoluyla takipte borçlunun itirazını hükümden düşürmek isteyen alacaklının başvurabileceği iki yol ve süreleri nedir?İtirazın tebliğinden itibaren 1 yıl içinde 'itirazın iptali davası' veya 6 ay içinde icra mahkemesinde 'itirazın kaldırılması' yoludur.İcra mahkemesinde itirazın kesin veya geçici kaldırılması yoluna başvurabilmek için alacaklının elinde İİK m. 68 veya 68/a anlamında belge bulunması şarttır.
201136 sayılı Avukatlık Kanunu'nun 135. maddesinde düzenlenen avukatlık disiplin cezaları ağırlık sırasına göre nelerdir?Uyarma, kınama, para cezası, işten çıkarma (3 aydan 3 yıla kadar) ve meslekten çıkarmadır.Disiplin cezaları baro yönetim kurulunun kovuşturma açılması kararı üzerine baro disiplin kurulunca verilir ve Türkiye Barolar Birliği Disiplin Kurulu'na itiraz edilebilir.
214857 sayılı İş Kanunu'na göre haftalık normal çalışma süresi, yıllık azami fazla çalışma sınırı ve fazla çalışma ücret zam oranı nedir?Haftalık çalışma süresi en çok 45 saattir; fazla çalışma yılda 270 saati aşamaz ve her bir saat fazla çalışma için ücret %50 zamlı ödenir.Sözleşmeyle haftalık çalışma süresi 45 saatin altında belirlenmişse 45 saate kadar yapılan 'fazla sürelerle çalışma' ücreti %25 zamlı ödenir.
224721 sayılı TMK'nın 1023. maddesinde düzenlenen 'tapu siciline güven ilkesi' uyarınca kimin kazanımı korunur?Tapu kütüğündeki tescile iyiniyetle dayanarak mülkiyet veya başka bir ayni hak kazanan üçüncü kişinin bu kazanımı korunur.Ancak sahte vekâletname ile yapılan ilk tescil işleminde taraf olan kişi üçüncü kişi sayılmadığından ilk elin kazanımı korunmaz.
236100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'na (HMK m. 2) göre malvarlığı haklarına ve şahıs varlığına ilişkin davalarda genel görevli mahkeme hangisidir?Dava konusunun değer ve miktarına bakılmaksızın malvarlığı ve şahıs varlığına ilişkin davalarda genel görevli mahkeme asliye hukuktur.Kira ilişkisinden doğan davalar, taşınır ve taşınmaz mal veya hakkın paylaştırılması (izale-i şuyu) ve kat mülkiyeti uyuşmazlıklarında ise sulh hukuk mahkemesi görevlidir.
246102 sayılı TTK'ya göre çekte ibraz süreleri (m. 796) keşide yeri ve ödeme yerine göre kaç gündür?Düzenlendiği yerde ödenecekse 10 gün; başka bir yerde ödenecekse 1 ay; farklı kıtalarda ancak Akdeniz ülkeleri dışındaysa 3 aydır.Avrupa ülkeleri ile Akdeniz'e sahili bulunan ülkeler aynı kıtada sayıldığından bu ülkeler arasındaki çeklerde ibraz süresi 1 aydır.
252004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'na (İİK) göre genel haciz yoluyla ilamsız takipte ödeme emrine itiraz süresi kaç gündür ve nereye yapılır?Ödeme emrinin tebliği tarihinden itibaren 7 gün içinde takibi yapan icra dairesine dilekçeyle veya sözlü olarak yapılır.Süresi içinde yapılan geçerli itiraz, ilamsız icra takibini kendiliğinden (m. 66) durdurur.
264857 sayılı İş Kanunu m. 20 ve 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu'na göre işe iade talebinde arabulucuya ve mahkemeye başvuru süreleri ne kadardır?Fesih tebliğinden itibaren 1 ay içinde arabulucuya, anlaşma olmazsa son tutanak tebliğinden itibaren 2 hafta içinde dava açılır.Mahkemece feshin geçersizliğine karar verildiğinde işçi kesinleşen kararın tebliğinden itibaren 10 iş günü içinde işe başlamak için işverene başvurmak zorundadır.
276100 sayılı HMK'nın 176. maddesine göre 'ıslah' nedir, yargılamanın hangi aşamasına kadar ve kaç kez yapılabilir?Tarafın usul işlemini tamamen veya kısmen düzeltmesidir; tahkikatın sona ermesine kadar ve bir davada ancak bir kez yapılabilir.İkrar, tanık ifadeleri, bilirkişi raporları, keşif ve yemin gibi deliller ıslah yoluyla dahi geçersiz kılınamaz.
286100 sayılı HMK'ya göre yazılı yargılama usulü ile basit yargılama usulünde dilekçeler teatisi aşaması nasıl farklılaşır?Yazılı yargılamada 4 dilekçe (dava, cevap, cevaba cevap, ikinci cevap); basit yargılamada ise sadece dava ve cevap (2 dilekçe) verilir.Basit yargılama usulünde iddianın genişletilmesi veya değiştirilmesi yasağı dava dilekçesinin, savunmanın genişletilmesi yasağı ise cevap dilekçesinin verilmesiyle başlar.
292004 sayılı İİK'ya göre konkordato projesinde mahkemece verilen 'geçici mühlet' ve 'kesin mühlet' süreleri en çok ne kadardır?Geçici mühlet 3 aydır (en fazla 2 ay uzatılabilir); kesin mühlet ise 1 yıldır (güçlük arz eden hallerde 6 aya kadar uzatılabilir).Geçici ve kesin mühlet içinde borçlu aleyhine 6183 sayılı Kanun'a göre yapılanlar dahil hiçbir takip yapılamaz ve evvelce başlamış takipler durur (rehinli alacakların satışı hariç).
304721 sayılı TMK'nın 505 ve 506. maddelerine göre Türk miras hukukunda 'saklı paylı mirasçılar' kimlerdir ve saklı pay oranları nedir?Altsoyun saklı payı yasal miras payının 1/2'si, ana ve babanın her birinin 1/4'ü, sağ kalan eşin ise 1. veya 2. zümreyle birlikte 4/4'üdür.Kardeşlerin saklı payı 2007 yılında yapılan kanun değişikliği ile kaldırılmıştır; sağ kalan eş tek başına veya 3. zümreyle mirasçıysa saklı payı 3/4'tür.
316098 sayılı TBK'da düzenlenen başlıca 'özen (olağan sebep) sorumluluğu' halleri nelerdir ve kurtuluş kanıtı getirilebilir mi?Adam çalıştıranın, hayvan bulunduranın ve yapı malikinin sorumluluğudur; yapı maliki sorumluluğu hariç kurtuluş kanıtı getirilebilir.Yapı maliki (TBK m. 69), binanın yapım bozukluğundan veya bakım eksikliğinden doğan zararlardan kusursuz sorumludur ve kurtuluş kanıtı getiremez.
326102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'na (TTK) ve 2024 Cumhurbaşkanı Kararına göre anonim ve limited şirketlerde asgari esas sermaye tutarları ne kadardır?Anonim şirketlerde 250.000 TL (kayıtlı sermaye sistemini kabul edenlerde 500.000 TL), limited şirketlerde ise 50.000 TL'dir.Limited şirketlerde nakden taahhüt edilen sermayenin tescilden önce %25'ini ödeme zorunluluğu kaldırılmış olup tamamı 24 ay içinde ödenebilir.