HMGS & Adli Hakimlik — Özel Hukuk ve Avukatlık Hukuku
HMGS ve Adli Yargı Hakim-Savcı Yardımcılığı sınavları için Özel Hukuk ve Avukatlık Hukuku hazırlığı: 4721 sayılı TMK, 6098 sayılı TBK, 6102 sayılı TTK, 6100 sayılı HMK, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu (İİK), 4857 sayılı İş Kanunu ve 1136 sayılı Avukatlık Kanunu.
- Category
- Türkiye Hukuk, Tıp, Finans ve İş Güvenliği Sınavları — HMGS & Adli/İdari Hakimlik, TUS & DUS (Tıp/Diş Uzmanlık), SPK Lisanslama, İSG (A/B/C Sınıfı) ve Ehliyet (MTSK)
- Level
- basic
- Languages
- tr → tr
- Cards
- 32
- Markdown
- HMGS & Adli Hakimlik — Özel Hukuk ve Avukatlık Hukuku (.md)
Flashcards (32)
| # | Front (Term / Question) | Back (Definition / Answer) | Example | Multiple-Choice Options |
|---|---|---|---|---|
| 1 | 6102 sayılı TTK'ya göre kambiyo senetlerinde 'aval' nedir ve kefaletten en önemli farkı hangisidir? | Kambiyo senedi borcunu teminat altına alan soyut kambiyo taahhüdüdür; asıl borç şekil dışında geçersiz olsa bile aval geçerlidir. | Avalde TBK'daki eşin rızası şartı aranmaz (Yargıtay İBK 2018) ve avalist kimin için taahhütte bulunduğunu belirtmezse senedi düzenleyen için verilmiş sayılır. | |
| 2 | 6100 sayılı HMK'ya göre hukuk mahkemesi kararlarına karşı istinaf ve temyiz kanun yoluna başvuru süresi tebliğden itibaren ne kadardır? | Hem bölge adliye mahkemesine istinaf hem de Yargıtay'a temyiz başvuru süresi kararın tebliğinden itibaren 2 haftadır. | 7499 sayılı Kanun (2024 yargı paketi) ile HMK, İİK ve İş Mahkemeleri Kanunu'ndaki tefhimden başlayan süreler yeknesaklaştırılarak tebliğden itibaren 2 hafta yapılmıştır. | |
| 3 | 1136 sayılı Avukatlık Kanunu'na göre avukatlık stajının toplam süresi ne kadardır ve hangi iki aşamadan oluşur? | Toplam 1 yıldır; ilk 6 ayı mahkemelerde, kalan 6 ayı ise meslekte en az 5 yıl kıdemi olan bir avukat yanında yapılır. | 2547 sayılı Kanun Ek Madde 41 uyarınca avukatlık stajına başlayabilmek için Hukuk Mesleklerine Giriş Sınavı'ndan (HMGS) en az 70 puan alınması zorunludur. | |
| 4 | 6102 sayılı TTK'ya göre ticari işlerde faiz, teselsül karinesi ve zamanaşımı sürelerinin değiştirilmezliği kuralları nasıldır? | Ticari işlerde kararlaştırılmasa bile faiz yürütülür, müteselsil sorumluluk asıldır ve zamanaşımı süreleri sözleşmeyle değiştirilemez. | TTK m. 6 uyarınca kanunda aksine hüküm olmadıkça ticari hükümlerde öngörülen zamanaşımı süreleri sözleşmeyle kısaltılamaz ve uzatılamaz. | |
| 5 | 4857 sayılı İş Kanunu'nun 18. maddesine göre bir işçinin 'iş güvencesi' hükümlerinden yararlanabilmesi için aranan temel şartlar nelerdir? | İşyerinde en az 30 işçi çalışması, işçinin en az 6 ay kıdemi olması, belirsiz süreli sözleşmeyle çalışması ve işveren vekili olmamasıdır. | Yer altı işlerinde çalışan işçilerde 6 aylık kıdem şartı aranmaz; aynı işverenin aynı işkolundaki birden fazla işyerinde çalışan toplam işçi sayısı dikkate alınır. | |
| 6 | 2004 sayılı İİK'ya göre kambiyo senetlerine (çek, poliçe, bono) mahsus haciz yoluyla takipte ödeme emrine itiraz ve ödeme süreleri kaç gündür? | İmzaya ve borca itiraz süresi 5 gün, ödeme süresi ise 10 gündür; itiraz icra dairesine değil doğrudan icra mahkemesine yapılır. | Kambiyo senetlerine mahsus haciz yoluyla takipte yapılan itiraz, satıştan başka icra takip işlemlerini kendiliğinden durdurmaz. | |
| 7 | 6098 sayılı TBK'nın 72 ve 82. maddelerine göre haksız fiil ve sebepsiz zenginleşmeden doğan alacaklarda zamanaşımı süreleri kaç yıldır? | Zararın/geri isteme hakkının ve yükümlüsünün öğrenildiği tarihten başlayarak 2 yıl ve her halde fiilin/zenginleşmenin üzerinden 10 yıldır. | Ancak haksız fiil aynı zamanda ceza kanunlarının daha uzun bir zamanaşımı öngördüğü cezayı gerektiren bir fiilden doğmuşsa ceza zamanaşımı uygulanır. | |
| 8 | 2004 sayılı İİK'nın 82 ve 83. maddelerine göre borçlunun 'haline münasip evi' ile 'maaş ve ücretleri' ne oranda haczedilebilir? | Borçlunun haline münasip evi haczedilemez; maaş ve ücretlerin ise ailesinin geçim miktarı indirildikten sonra en az 1/4'ü haczedilir. | Emekli maaşları (5510 sayılı Kanun m. 93) nafaka borçları ve SGK prim alacakları dışında borçlunun açık muvafakati bulunmadıkça haczedilemez. | |
| 9 | 6098 sayılı TBK'nın 146 ve 147. maddelerine göre genel zamanaşımı süresi ile kira, faiz ve ücret gibi dönemsel edimlerde zamanaşımı süresi kaç yıldır? | Kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça genel zamanaşımı süresi 10 yıl; kira, faiz, ücret ve şirket sözleşmesi gibi alacaklarda 5 yıldır. | Ayrıca eser sözleşmesinde yüklenicinin ağır kusuru varsa zamanaşımı süresi taşınmaz yapılar için 20 yıl, diğer eserler için 10 yıldır. | |
| 10 | 4721 sayılı TMK'ya göre eşler arasında sözleşmeyle başka bir mal rejimi seçilmemişse geçerli olan yasal mal rejimi nedir ve hangi tarihten beri uygulanır? | Edinilmiş mallara katılma rejimidir ve 1 Ocak 2002 tarihinden itibaren yasal mal rejimi olarak yürürlüktedir. | Eşlerden birinin yalnız kişisel kullanımına yarayan eşyalar, miras yoluyla geçen mallar ve manevi tazminat alacakları kanunen kişisel maldır. | |
| 11 | 1136 sayılı Avukatlık Kanunu'nun 164. maddesine göre avukatlık ücret sözleşmesinde kararlaştırılan ücretin alt ve üst sınırları nelerdir? | Asgari Ücret Tarifesi altında ücret kararlaştırılamaz; dava veya hükmolunacak şeyin değerinin %25'ini aşan sözleşmeler de geçersizdir. | Ücretsiz dava alınması halinde durumun baro yönetim kuruluna bildirilmesi zorunludur; aksi halde asgari ücretten aşağı sözleşme yapılmış sayılır. | |
| 12 | 4721 sayılı TMK'ya göre taşınmaz mülkiyetinin 'olağan zamanaşımı' (m. 712) ve 'olağanüstü zamanaşımı' (m. 713) ile kazanılma süreleri kaç yıldır? | Geçerli bir hukuki sebep olmaksızın tapuda malik görünende 10 yıl (olağan); tapusuz veya maliki belirsiz taşınmazda 20 yıldır (olağanüstü). | Her iki halde de zilyetliğin davasız, aralıksız ve malik sıfatıyla sürdürülmesi gerekir; olağan zamanaşımında ayrıca iyiniyet şarttır. | |
| 13 | 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'na (TMK m. 32-33) göre bir kimse hakkında 'gaiplik kararı' istenebilmesi için geçmesi gereken kanuni süreler nelerdir? | Ölüm tehlikesi içinde kaybolmada tehlike üzerinden en az 1 yıl, uzun süredir haber alınamamada son haber tarihinden itibaren en az 5 yıldır. | Gaiplik kararı, o kişinin Türkiye'deki son yerleşim yeri; hiç yerleşim yeri olmamışsa nüfus siciline kayıtlı olduğu yer sulh hukuk mahkemesinden istenir. | |
| 14 | 4721 sayılı TMK'ya göre fiil ehliyeti bakımından 'sınırlı ehliyetsizler' kimlerdir ve hangi işlemleri kesinlikle (yasal temsilci rızasıyla dahi) yapamazlar? | Ayırt etme gücüne sahip küçükler ve kısıtlılardır; kefil olamaz, vakıf kuramaz ve önemli bağışlamalarda bulunamazlar. | TMK m. 449 uyarınca bu üç yasak işlem yasal temsilcinin izni veya icazeti olsa bile kesin hükümsüzdür (mutlak butlanla batıldır). | |
| 15 | 6098 sayılı TBK'nın 39. maddesine göre yanılma (hata), aldatma (hile) veya korkutma (ikrah) sebebiyle sözleşmeyi iptal etme süresi ne kadardır? | Yanılma veya aldatmanın öğrenildiği ya da korkutmanın etkisinin ortadan kalktığı andan başlayarak 1 yıllık hak düşürücü süredir. | Bu süre içinde sözleşmeyle bağlı olmadığını bildirmeyen taraf sözleşmeye icazet vermiş (onaylamış) sayılır. | |
| 16 | 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'na (TBK m. 28) göre 'aşırı yararlanma' (gabin) halinde zarar gören taraf hangi hakları hangi süre içinde kullanabilir? | Sözleşmeyle bağlı olmadığını bildirerek ediminin geri verilmesini ya da oransızlığın giderilmesini 1 ve 5 yıl içinde isteyebilir. | Bu hak, düşüncesizlik veya deneyimsizliğin öğrenildiği, zor durumda kalmada ise bu durumun ortadan kalktığı tarihten başlayarak 1 yıl ve her halde 5 yılda düşer. | |
| 17 | 1136 sayılı Avukatlık Kanunu'nun 36. maddesine göre avukatın 'sır saklama yükümlülüğü' ve tanıklıktan çekinme hakkının kapsamı nedir? | Avukat öğrendiği meslek sırlarını açığa vuramaz; müvekkilin muvafakati olsa dahi bu hususlarda tanıklık yapmaktan çekinebilir. | Avukatın çekinme hakkını kullanması hukuki ve cezai sorumluluk doğurmaz; ancak avukatın vekili veya müdafii olduğu iş dışındaki görgüye dayalı bilgisi bu kapsamda değildir. | |
| 18 | 6098 sayılı TBK'ya göre kefalet sözleşmesinin geçerlilik şekli nedir ve eşin rızası ne zaman aranır? | Kefilin sorumlu olacağı azami miktarı, kefalet tarihini ve müteselsil ibaresini el yazısıyla yazması ve eşin yazılı rızası şarttır. | Eşin rızası sözleşmenin kurulmasından önce veya en geç kurulması anında verilmelidir; ticari işletme sahibi veya şirket ortağı/yöneticisi kefaletlerinde eş rızası aranmaz. | |
| 19 | 2004 sayılı İİK'ya göre genel haciz yoluyla takipte borçlunun itirazını hükümden düşürmek isteyen alacaklının başvurabileceği iki yol ve süreleri nedir? | İtirazın tebliğinden itibaren 1 yıl içinde 'itirazın iptali davası' veya 6 ay içinde icra mahkemesinde 'itirazın kaldırılması' yoludur. | İcra mahkemesinde itirazın kesin veya geçici kaldırılması yoluna başvurabilmek için alacaklının elinde İİK m. 68 veya 68/a anlamında belge bulunması şarttır. | |
| 20 | 1136 sayılı Avukatlık Kanunu'nun 135. maddesinde düzenlenen avukatlık disiplin cezaları ağırlık sırasına göre nelerdir? | Uyarma, kınama, para cezası, işten çıkarma (3 aydan 3 yıla kadar) ve meslekten çıkarmadır. | Disiplin cezaları baro yönetim kurulunun kovuşturma açılması kararı üzerine baro disiplin kurulunca verilir ve Türkiye Barolar Birliği Disiplin Kurulu'na itiraz edilebilir. | |
| 21 | 4857 sayılı İş Kanunu'na göre haftalık normal çalışma süresi, yıllık azami fazla çalışma sınırı ve fazla çalışma ücret zam oranı nedir? | Haftalık çalışma süresi en çok 45 saattir; fazla çalışma yılda 270 saati aşamaz ve her bir saat fazla çalışma için ücret %50 zamlı ödenir. | Sözleşmeyle haftalık çalışma süresi 45 saatin altında belirlenmişse 45 saate kadar yapılan 'fazla sürelerle çalışma' ücreti %25 zamlı ödenir. | |
| 22 | 4721 sayılı TMK'nın 1023. maddesinde düzenlenen 'tapu siciline güven ilkesi' uyarınca kimin kazanımı korunur? | Tapu kütüğündeki tescile iyiniyetle dayanarak mülkiyet veya başka bir ayni hak kazanan üçüncü kişinin bu kazanımı korunur. | Ancak sahte vekâletname ile yapılan ilk tescil işleminde taraf olan kişi üçüncü kişi sayılmadığından ilk elin kazanımı korunmaz. | |
| 23 | 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'na (HMK m. 2) göre malvarlığı haklarına ve şahıs varlığına ilişkin davalarda genel görevli mahkeme hangisidir? | Dava konusunun değer ve miktarına bakılmaksızın malvarlığı ve şahıs varlığına ilişkin davalarda genel görevli mahkeme asliye hukuktur. | Kira ilişkisinden doğan davalar, taşınır ve taşınmaz mal veya hakkın paylaştırılması (izale-i şuyu) ve kat mülkiyeti uyuşmazlıklarında ise sulh hukuk mahkemesi görevlidir. | |
| 24 | 6102 sayılı TTK'ya göre çekte ibraz süreleri (m. 796) keşide yeri ve ödeme yerine göre kaç gündür? | Düzenlendiği yerde ödenecekse 10 gün; başka bir yerde ödenecekse 1 ay; farklı kıtalarda ancak Akdeniz ülkeleri dışındaysa 3 aydır. | Avrupa ülkeleri ile Akdeniz'e sahili bulunan ülkeler aynı kıtada sayıldığından bu ülkeler arasındaki çeklerde ibraz süresi 1 aydır. | |
| 25 | 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'na (İİK) göre genel haciz yoluyla ilamsız takipte ödeme emrine itiraz süresi kaç gündür ve nereye yapılır? | Ödeme emrinin tebliği tarihinden itibaren 7 gün içinde takibi yapan icra dairesine dilekçeyle veya sözlü olarak yapılır. | Süresi içinde yapılan geçerli itiraz, ilamsız icra takibini kendiliğinden (m. 66) durdurur. | |
| 26 | 4857 sayılı İş Kanunu m. 20 ve 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu'na göre işe iade talebinde arabulucuya ve mahkemeye başvuru süreleri ne kadardır? | Fesih tebliğinden itibaren 1 ay içinde arabulucuya, anlaşma olmazsa son tutanak tebliğinden itibaren 2 hafta içinde dava açılır. | Mahkemece feshin geçersizliğine karar verildiğinde işçi kesinleşen kararın tebliğinden itibaren 10 iş günü içinde işe başlamak için işverene başvurmak zorundadır. | |
| 27 | 6100 sayılı HMK'nın 176. maddesine göre 'ıslah' nedir, yargılamanın hangi aşamasına kadar ve kaç kez yapılabilir? | Tarafın usul işlemini tamamen veya kısmen düzeltmesidir; tahkikatın sona ermesine kadar ve bir davada ancak bir kez yapılabilir. | İkrar, tanık ifadeleri, bilirkişi raporları, keşif ve yemin gibi deliller ıslah yoluyla dahi geçersiz kılınamaz. | |
| 28 | 6100 sayılı HMK'ya göre yazılı yargılama usulü ile basit yargılama usulünde dilekçeler teatisi aşaması nasıl farklılaşır? | Yazılı yargılamada 4 dilekçe (dava, cevap, cevaba cevap, ikinci cevap); basit yargılamada ise sadece dava ve cevap (2 dilekçe) verilir. | Basit yargılama usulünde iddianın genişletilmesi veya değiştirilmesi yasağı dava dilekçesinin, savunmanın genişletilmesi yasağı ise cevap dilekçesinin verilmesiyle başlar. | |
| 29 | 2004 sayılı İİK'ya göre konkordato projesinde mahkemece verilen 'geçici mühlet' ve 'kesin mühlet' süreleri en çok ne kadardır? | Geçici mühlet 3 aydır (en fazla 2 ay uzatılabilir); kesin mühlet ise 1 yıldır (güçlük arz eden hallerde 6 aya kadar uzatılabilir). | Geçici ve kesin mühlet içinde borçlu aleyhine 6183 sayılı Kanun'a göre yapılanlar dahil hiçbir takip yapılamaz ve evvelce başlamış takipler durur (rehinli alacakların satışı hariç). | |
| 30 | 4721 sayılı TMK'nın 505 ve 506. maddelerine göre Türk miras hukukunda 'saklı paylı mirasçılar' kimlerdir ve saklı pay oranları nedir? | Altsoyun saklı payı yasal miras payının 1/2'si, ana ve babanın her birinin 1/4'ü, sağ kalan eşin ise 1. veya 2. zümreyle birlikte 4/4'üdür. | Kardeşlerin saklı payı 2007 yılında yapılan kanun değişikliği ile kaldırılmıştır; sağ kalan eş tek başına veya 3. zümreyle mirasçıysa saklı payı 3/4'tür. | |
| 31 | 6098 sayılı TBK'da düzenlenen başlıca 'özen (olağan sebep) sorumluluğu' halleri nelerdir ve kurtuluş kanıtı getirilebilir mi? | Adam çalıştıranın, hayvan bulunduranın ve yapı malikinin sorumluluğudur; yapı maliki sorumluluğu hariç kurtuluş kanıtı getirilebilir. | Yapı maliki (TBK m. 69), binanın yapım bozukluğundan veya bakım eksikliğinden doğan zararlardan kusursuz sorumludur ve kurtuluş kanıtı getiremez. | |
| 32 | 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'na (TTK) ve 2024 Cumhurbaşkanı Kararına göre anonim ve limited şirketlerde asgari esas sermaye tutarları ne kadardır? | Anonim şirketlerde 250.000 TL (kayıtlı sermaye sistemini kabul edenlerde 500.000 TL), limited şirketlerde ise 50.000 TL'dir. | Limited şirketlerde nakden taahhüt edilen sermayenin tescilden önce %25'ini ödeme zorunluluğu kaldırılmış olup tamamı 24 ay içinde ödenebilir. |