Elektriciteit, magnetisme, trillingen, geluid en optica

32 kaarten voor inleidende universitaire natuurkunde over elektrostatica, schakelingen, magnetische krachten, harmonische beweging, geluid en geometrische en golfoptica. Vereist kennis van algebra, goniometrie, vectoren en elementaire differentiaal- en integraalrekening.

Category
Physics
Level
basic
Languages
nl → nl
Cards
32
Markdown
Elektriciteit, magnetisme, trillingen, geluid en optica (.md)

Flashcards (32)

#Front (Term / Question)Back (Definition / Answer)ExampleMultiple-Choice Options
1Hoe beïnvloedt demping de uitwijkingsresonantie van een aangedreven oscillator?Voor ẍ + 2βẋ + ω0²x = (F0/m)cos(ωt), met vast F0 en positieve demping β, is de stationaire uitwijkingsamplitude maximaal bij ω = √(ω0² − 2β²) als 0 < β < ω0/√2. Dit nadert ω0 bij zwakke demping. Sterkere demping verwijdert deze piek bij positieve frequentie; maximaal geabsorbeerd vermogen is een ander criterium.
2Welk krachtmoment werkt op een vlakke spoel in een homogeen magnetisch veld?Voor N gelijke windingen met oppervlakte A en stroom I is de magnetische momentvector μ = NIA n, met n de eenheidsnormaal volgens de rechterhandregel. Momentvector: τ = μ × B. De grootte is |τ| = NIAB sinθ, met θ de hoek tussen μ en B.
3Hoe wordt het geluidsintensiteitsniveau uitgedrukt in decibel?β = 10 log10(I/I0) dB, met intensiteit I in W/m² en conventionele referentie I0 = 10⁻¹² W/m². Een toename van 10 dB betekent tienmaal de intensiteit; 20 dB betekent honderdmaal. Deze verhoudingen bepalen niet rechtstreeks de waargenomen luidheid.
4Wat betekent de wet van Gauss voor een geleider en een lege gesloten holte in elektrostatisch evenwicht?Voor een gesloten oppervlak geldt ∮E·dA = Q_enclosed/ε0. In geleidend materiaal is het veld nul bij elektrostatisch evenwicht, omdat een niet-nul veld vrije ladingen zou verplaatsen. Ook een lege gesloten holte in een equipotentiële geleider is veldvrij. Nul ingesloten nettolading betekent alleen nul nettoflux, niet noodzakelijk overal een nulveld.
5Wat is capaciteit en wanneer geldt C = κ ε0 A/d?Capaciteit is C = Q/V, waarbij Q de ladingsgrootte op elke plaat is en V de grootte van het potentiaalverschil; 1 F = 1 C/V. Voor evenwijdige platen met oppervlakte A en afstand d, een volledig en uniform met een lineair diëlektricum van relatieve permittiviteit κ gevulde tussenruimte en verwaarloosbare randeffecten geldt C = κ ε0 A/d.
6Hoe is de energie verdeeld in een ideale massa-veeroscillator zonder aandrijving of demping?Met potentiële energie nul bij het evenwicht blijft E = ½mv² + ½kx² = ½kA² constant. Bij x = ±A is de snelheid nul en de energie potentieel. Bij x = 0 is de potentiële energie nul en de kinetische energie maximaal.
7Wat is de dunne-lensformule met de tekenconventie ‘reëel positief’?In het paraxiale dunne-lensmodel met hetzelfde omringende medium aan beide kanten geldt 1/f = 1/d_o + 1/d_i. Een reëel voorwerp heeft d_o > 0 en een virtueel voorwerp d_o < 0; een reëel beeld heeft d_i > 0 en een virtueel beeld d_i < 0. Convergerende lenzen hebben f > 0, divergerende f < 0.
8Wat betekenen teken en grootte van de laterale vergroting van een lens?Met de dunne-lensconventie ‘reëel positief’ geldt m = h_i/h_o = −d_i/d_o. Positief m betekent rechtop ten opzichte van het voorwerp, negatief m omgekeerd. |m| > 1 betekent vergroot en |m| < 1 verkleind. Reëel of virtueel volgt uit de convergentie van stralen en het teken van d_i, niet alleen uit m.
9Hoe combineer je ideale positieve weerstanden in serie en parallel?Serie: R_eq = ΣR_i, met dezelfde stroom door elke weerstand. Parallel: 1/R_eq = Σ(1/R_i), met dezelfde spanning over elke tak. Bij minstens twee eindige positieve parallelweerstanden is R_eq kleiner dan de kleinste afzonderlijke weerstand.
10Hoe combineer je ideale capaciteiten in serie en parallel?Parallel: C_eq = ΣC_i, met dezelfde spanning over elke condensator. Serie: 1/C_eq = Σ(1/C_i). In de gebruikelijke aanvankelijk ongeladen serieschakeling ontstaan gelijke ladingsgroottes op de condensatoren en tellen hun potentiaalverschillen op.
11Wanneer treedt totale interne reflectie op en wat is de kritische hoek?Aan een ideale grens tussen transparante media met n1 > n2 geeft inval vanuit medium 1 totale interne reflectie als θ > θ_c, met sinθ_c = n2/n1 en hoeken gemeten vanaf de normaal. Er is geen voortplantende gebroken straal, maar een evanescent veld dringt door in medium 2.
12Hoe geeft de wet van Ampère het buitenveld van een ideaal lange rechte draad?Voor stationaire stromen in vacuüm geldt ∮B·dl = μ0 I_enclosed. Cilindersymmetrie geeft buiten de draad B = μ0 I/(2πr), met r de afstand tot de as en I de stroomgrootte; de richting volgt de rechterhandregel. μ0 ≈ 4π × 10⁻⁷ T·m/A is een benadering, geen exacte waarde in het herziene SI.
13Wat drukken de knooppunt- en lusregels van Kirchhoff uit?Bij een knooppunt zonder ladingsophoping geldt ΣI_in = ΣI_out door behoud van lading. De lusvergelijking brengt spanningsveranderingen en elektromotorische krachten in evenwicht volgens energiebehoud. Als veranderende magnetische flux de lus doorsnijdt, moet de geïnduceerde emk −dΦ_B/dt worden meegenomen; dan is ∮E·dl niet noodzakelijk nul.
14Wat zijn frequentie en periode van een ideale ongedempte massa-veeroscillator?Voor massa m en een massaloze lineaire veer met veerconstante k geldt ω = √(k/m), T = 2π√(m/k) en f = 1/T. Binnen dit ideale lineaire model is de periode onafhankelijk van de amplitude.
15Waarom staat een elektrostatisch veld loodrecht op een equipotentiaalvlak waar E ≠ 0?Langs het vlak geldt dV = −E·dl = 0 voor elke tangentiële verplaatsing dl. Het veld heeft dus geen tangentiële component en staat normaal op het vlak. Waar E = 0 heeft het veld geen bepaalde richting.
16Welke kracht werkt op een rechte stroomvoerende draad in een homogeen magnetisch veld?Vectorkracht: F = I(L × B), waarbij L in de conventionele stroomrichting wijst en als grootte de draadlengte heeft. De krachtgrootte is |F| = ILB sinθ, met I de stroomgrootte en θ de hoek tussen L en B.
17Wat zijn de wet van Ohm en de weerstandsformule voor een uniforme geleider?Voor een ohmse geleider onder vaste fysische omstandigheden geldt V = IR. Bij lengte L, uniforme doorsnede A en uniforme soortelijke weerstand ρ is R = ρL/A. Weerstand wordt gemeten in Ω en soortelijke weerstand in Ω·m; temperatuurveranderingen kunnen ρ en R veranderen.
18Waardoor ontstaan akoestische zwevingen en wat is hun frequentie?Twee geluidsgolven met nabije frequenties interfereren en veroorzaken periodieke veranderingen in amplitude en luidheid. De zwevingsfrequentie is f_beat = |f1 − f2|. Als de frequenties dichter bij elkaar komen, worden de zwevingen trager; gelijke frequenties verwijderen deze zweving.
19Welke magnetische kracht werkt op een bewegende puntlading en verricht die arbeid?Vectorkracht: F_B = q(v × B); grootte: |F_B| = |q|vB sinθ. De rechterhandregel geeft v × B; voor negatieve q wordt de richting omgekeerd. Omdat F_B·v = 0, verricht de magnetische kracht alleen geen arbeid op de lading en verandert zij de kinetische energie niet.
20Welke vergelijking en oplossing beschrijven een ongedempte harmonische beweging?Met uitwijking x vanaf het evenwicht en constante hoekfrequentie ω > 0 geldt ẍ + ω²x = 0. De reële oplossing is x(t) = A cos(ωt + φ), met amplitude A en fase φ. De versnelling a = −ω²x wijst naar het evenwicht.
21Wat is de wet van Malus voor een ideale analysator?Voor invallend lineair gepolariseerd licht met intensiteit I0 is de doorgelaten intensiteit I = I0 cos²θ. θ is de hoek tussen de polarisatierichting van het invallende elektrische veld en de doorlaatas van de analysator. Bij θ = 90° is de ideale transmissie nul.
22Wat is de wet van Coulomb voor twee stilstaande puntladingen in vacuüm?De krachtgrootte is F = k_e |q1 q2|/r², met onderlinge afstand r en k_e = 1/(4π ε0) ≈ 8.988 × 10⁹ N·m²/C². De kracht werkt langs de verbindingslijn: gelijke tekens stoten elkaar af, tegengestelde tekens trekken elkaar aan.
23Hoe hangen elektrostatisch potentiaalverschil, energieverandering en arbeid samen?Voor een lading q geldt ΔU = qΔV en verricht het elektrische veld arbeid W_field = −qΔV. Blijft de kinetische energie gelijk en verrichten alleen de elektrische kracht en een externe kracht arbeid, dan is W_ext = qΔV. Potentiaal is energie per lading: 1 V = 1 J/C.
24Welke eigenfrequenties zijn toegestaan op een ideale snaar die aan beide uiteinden vastzit?Voor een uniforme snaar met lengte L, spankracht T en lineaire massadichtheid μ geldt v = √(T/μ) en f_n = nv/(2L), n = 1, 2, 3, …. Beide uiteinden zijn uitwijkingsknopen. Alle gehele harmonischen zijn toegestaan, maar de aanslag of aandrijving bepaalt welke aanwezig zijn.
25Wat is optische dispersie en waarom scheidt een gewoon glazen prisma wit licht?Dispersie betekent dat de brekingsindex afhangt van de lichtfrequentie. In het normale-dispersiegebied van gewoon glas voor zichtbaar licht heeft violet een grotere brekingsindex dan rood en wordt het sterker afgebogen door een prisma. Verschillende kleuren komen daardoor in verschillende richtingen naar buiten.
26Wat is de periode van een eenvoudige slinger bij kleine hoeken?Voor een puntmassa aan een massaloze, onrekbare ophanging met lengte L in uniforme zwaartekracht g geldt T ≈ 2π√(L/g). Dit gebruikt sinθ ≈ θ met θ in radialen. De periode is onafhankelijk van de massa en slechts bij kleine hoeken bij benadering onafhankelijk van de amplitude.
27Wat zijn de wetten van terugkaatsing en breking aan een gewone transparante grenslaag?Hoeken worden gemeten vanaf de normaal. Terugkaatsing: θ_reflected = θ_incident. Breking: n1 sinθ1 = n2 sinθ2. Bij niet-loodrechte inval in een medium met grotere brekingsindex (n2 > n1) buigt de doorgelaten straal naar de normaal en neemt zijn snelheid af, want v = c/n.
28Hoe verschillen de modi van ideale open–open en open–gesloten buizen?Zonder eindcorrecties is een open uiteinde een uitwijkingsbuik en drukknoop; bij een gesloten uiteinde is het omgekeerd. Open–open: f_n = nv/(2L), n = 1, 2, 3, …. Open–gesloten: f_m = mv/(4L), m = 1, 3, 5, …. L is de buislengte en v de geluidssnelheid.
29Hoe wordt het elektrische veld gedefinieerd en hoe lopen de veldlijnen van een puntlading?E = F/q0 is de kracht per eenheid kleine positieve proeflading, in N/C of V/m; E en F zijn vectoren. Veldlijnen wijzen van een positieve puntlading af en naar een negatieve toe. Dichter bij elkaar liggende lijnen stellen een sterker veld voor.
30Wat voor golf is geluid in een fluïdum en wat bepaalt zijn snelheid?Bij kleine adiabatische verstoringen in een fluïdum is geluid een longitudinale druk- en dichtheidsgolf met v = √(B_s/ρ), waarbij B_s de isentrope bulkmodulus en ρ de evenwichtsdichtheid is. Er is een materieel medium nodig. Vaste stoffen kunnen ook schuifgolven dragen; deze formule is daarvoor niet universeel.
31Welke drie gelijkwaardige formules geven het gedissipeerde vermogen van een ohmse weerstand?P = IV = I²R = V²/R, met V de spanningsval over weerstand R en I de stroom. Dit zijn momentane relaties; bij stationaire gelijkstroom geven ze constant vermogen. Vermogen wordt gemeten in watt (W).
32Wat zijn de ideale interferentievoorwaarden bij een dubbele spleet?Voor twee smalle spleten met gelijke, coherente, in-fase belichting en dezelfde polarisatie voldoen heldere strepen aan d sinθ = mλ en donkere aan d sinθ = (m + ½)λ, met geheel m. d is de spleetafstand en λ de golflengte. Voor een ver scherm op afstand L en kleine hoeken is de afstand tussen naburige heldere strepen Δy ≈ λL/d.