Vlaamse Toelatingsproef Arts, Tandarts en Dierenarts (AHOVOKS — KIW en Generieke Competenties)
Volledige examenvoorbereiding voor het Vlaamse toelatingsexamen arts, tandarts en dierenarts (georganiseerd door de Vlaamse Examencommissie / AHOVOKS): structuur, cesuur en startquota, Deel 1 Kennis en Inzicht in de Wetenschappen (KIW: Wiskunde, Fysica, Chemie, Biologie) en Deel 2 Generieke Competenties (GC: kritische informatieverwerking en empathisch handelen).
- Category
- Examens en Certificeringen in Nederland en Vlaanderen — Wft-examens (CDFD), CBR Theorie-examen Auto & Klein Vaarbewijs, BIG-registratie Geneeskunde en Vlaamse Toelatingsproef
- Level
- intermediate
- Languages
- nl → nl
- Cards
- 32
- Markdown
- Vlaamse Toelatingsproef Arts, Tandarts en Dierenarts (AHOVOKS — KIW en Generieke Competenties) (.md)
Flashcards (32)
| # | Front (Term / Question) | Back (Definition / Answer) | Example | Multiple-Choice Options |
|---|---|---|---|---|
| 1 | Hoe worden voorwaardelijke kansen, de regel van Bayes en de binomiale kansverdeling berekend in het onderdeel Wiskunde en Kritische Informatieverwerking? | De voorwaardelijke kans bedraagt P(A|B) = P(A∩B)/P(B); bij een binomiale verdeling met n onafhankelijke pogingen en succeskans p geldt P(X=k) = C(n,k)·pᵏ·(1−p)ⁿ⁻ᵏ. | Bij een medische diagnostische test met een sensitiviteit P(T⁺|Z⁺) en een specificiteit P(T⁻|Z⁻) berekent men via de stelling van Bayes de positief voorspellende waarde P(Z⁺|T⁺) aan de hand van de prevalentie. |
|
| 2 | Hoe worden opwaartse stuwkracht (wet van Archimedes) en hydrostatische druk (wet van Pascal en Stevin) berekend in een stilstaande vloeistof? | De hydrostatische druk op diepte h bedraagt p = p₀+ρ·g·h; de opwaartse archimedeskracht is gelijk aan het gewicht van de verplaatste vloeistof: FA = ρ_vloeistof·V_onder·g. | Drijft een ijsblok met dichtheid 900 kg/m³ in zuiver water met dichtheid 1.000 kg/m³, dan bevindt zich exact 900 / 1.000 = 90% van het volume van het ijsblok onder het wateroppervlak. |
|
| 3 | Hoe luidt de algemene gaswet voor ideale gassen en welk molair gasvolume geldt bij normomstandigheden (0 °C en 1013 hPa)? | De ideale gaswet luidt p·V=n·R·T (met druk p in Pa, volume V in m³ en temperatuur T in kelvin); bij normomstandigheden is Vm=22,4 L/mol. | Verdubbelt men de absolute temperatuur T in kelvin bij constante druk (isobare toestandsverandering), dan verdubbelt volgens de wet van Gay-Lussac ook het gasvolume V. |
|
| 4 | Welke formules gelden voor de trillingstijd van een harmonisch massa-veersysteem en een mathematische slinger, en voor de voortplantingssnelheid van een golf? | Voor een massa-veersysteem geldt T=2π·√(m/k), voor een slinger bij kleine uitwijking T=2π·√(l/g) en voor een lopende golf geldt v=λ·f=λ/T. | Verplaatst een geluidsbron zich naar een stilstaande waarnemer toe, dan neemt door het dopplereffect de waargenomen golflengte af en de waargenomen frequentie toe. |
|
| 5 | Hoe luiden de wet van Coulomb voor twee puntladingen en de wetten van Ohm en Kirchhoff voor elektrische gelijkstroomkringen? | De coulombkracht bedraagt F = k·|q₁·q₂|/r²; voor ohmse weerstanden geldt U = I·R, bij serieschakeling Rv = ΣRi en bij parallelschakeling 1/Rv = Σ(1/Ri). | Het elektrisch vermogen ontwikkeld in een ohmse weerstand bedraagt P = U·I = I²·R = U²/R; twee gelijke weerstanden van 10 Ω parallel geschakeld hebben een vervangingsweerstand van 5 Ω. |
|
| 6 | Welke hulpmiddelen zijn toegestaan tijdens het digitale Vlaamse toelatingsexamen (KIW) en welke hulpmiddelen zijn verboden? | Een eigen rekenmachine is verboden; kandidaten gebruiken uitsluitend het ingebouwde digitale formularium met het periodiek systeem en rekenschema's plus kladpapier. | Doordat alle numerieke berekeningen in Wiskunde, Fysica en Chemie zonder rekenmachine moeten worden opgelost, zijn machten van 10, goniometrische standaardhoeken en breukrekenen essentieel. |
|
| 7 | Hoe luidt de lenzenformule (en spiegelformule) en de formule voor de lineaire vergroting in de geometrische optica? | Het verband tussen brandpuntsafstand f, voorwerpsafstand v en beeldafstand b luidt 1/f = 1/v + 1/b, en de lineaire vergroting bedraagt N = |b|/v. | Bij een convergerende (bolle) lens is de brandpuntsafstand f positief en de lenssterkte S = 1/f (in dioptrie, m⁻¹) positief; bij een divergerende (holle) lens zijn f en S negatief. |
|
| 8 | Welke vormen van isomerie onderscheidt men in de organische chemie tussen structuurisomerie en stereo-isomerie (cis-trans en optische isomerie)? | Structuurisomeren verschillen in atoomvolgorde; cis-trans-isomeren verschillen in ruimtelijke stand rond een dubbele binding of ring; enantiomeren zijn spiegelbeeldisomeren rond een chiraal koolstofatoom. | Een asymmetrisch (chiraal) sp³-koolstofatoom draagt vier verschillende substituenten; heeft een molecuul n chirale centra zonder inwendig symmetrievlak, dan bestaan er maximaal 2ⁿ stereo-isomeren. |
|
| 9 | Welke rekenregels gelden voor logaritmen met grondtal a (a > 0 en a ≠ 1) bij het oplossen van logaritmische en exponentiële vergelijkingen zonder rekenmachine? | Voor logaritmen gelden log_a(x·y) = log_a(x)+log_a(y), log_a(x/y) = log_a(x)−log_a(y), log_a(xʳ) = r·log_a(x) en de grondtalwissel log_a(b) = log_c(b)/log_c(a). | Omdat de decibel-schaal voor geluidsintensiteit en de pH-schaal in Chemie op de tiendelige logaritme berusten, betekent elke toename met 10 dB een vertienvoudiging van de geluidsintensiteit. |
|
| 10 | Hoe luidt de wet van behoud van mechanische energie en het arbeid-energietheorema bij beweging in een conservatief zwaartekrachtveld? | De totale arbeid van alle krachten is gelijk aan de verandering in kinetische energie (W=ΔEk=½mv₂²−½mv₁²); zonder wrijving blijft Ek+Ep = ½mv²+mgh+½kx² constant. | Laat men een voorwerp zonder wrijving vanaf hoogte h vanuit rust naar beneden glijden, dan is de eindsnelheid onderaan v = √(2 · g · h), onafhankelijk van de massa en de hellingshoek. |
|
| 11 | Waar vinden de drie fasen van de aerobe celademhaling (glycolyse, citroenzuurcyclus en oxidatieve fosforylering) plaats en wat is hun functie? | Glycolyse in het cytoplasma splitst glucose in pyruvaat; de citroenzuurcyclus in de mitochondriale matrix en oxidatieve fosforylering op het binnenmembraan leveren het meeste ATP. | Zuurstof fungeert aan het einde van de elektronentransportketen als laatste elektronenacceptor waarbij water wordt gevormd; zonder zuurstof schakelt een spiercel over op melkzuurgisting in het cytoplasma. |
|
| 12 | Welke afgeleiden en onbepaalde integralen (primitieven) gelden voor exponentiële, logaritmische en goniometrische standaardfuncties in het onderdeel Wiskunde? | De afgeleide van eˣ is eˣ, van ln(x) is 1/x, van sin(x) is cos(x) en van cos(x) is −sin(x); bij f(g(x)) geldt de kettingregel f'(g(x))·g'(x). | De oppervlakte ingesloten tussen de grafiek van f(x) = sin(x) en de x-as op het interval [0, π] is gelijk aan de bepaalde integraal van 0 tot π, met uitkomst 1 + 1 = 2. |
|
| 13 | Welke fenotypische en genotypische splitsingsverhoudingen gelden bij een Mendeliaanse monohybride en dihybride kruising van heterozygoten (onafhankelijke overerving)? | Bij een monohybride kruising (Aa×Aa) is de genotypeverhouding 1:2:1 en de fenotypeverhouding 3:1; bij een onafhankelijke dihybride kruising (AaBb×AaBb) is de fenotypeverhouding 9:3:3:1. | Bij een terugkruising (testkruising) van een dihybride heterozygoot (AaBb) met een dubbel homozygoot recessief individu (aabb) ontstaat bij onafhankelijke overerving een nakomelingschap in de verhouding 1:1:1:1. |
|
| 14 | Hoe werken actiepotentialen langs een axolemma en de signaaloverdracht over een chemische synaps in het menselijke zenuwstelsel? | Depolarisatie boven de drempelwaarde opent spanningsafhankelijke Na⁺-kanalen (Na⁺-instroom tot circa +30 mV), gevolgd door repolarisatie via K⁺-uitstroom; synaptische Ca²⁺-instroom geeft neurotransmitter vrij. | Rond gemyeliniseerde axonen met knopen van Ranvier verplaatst het actiepotentiaal zich sprongsgewijs (saltatoire geleiding), wat de geleidingssnelheid drastisch verhoogt en het energieverbruik van de Na⁺/K⁺-pomp verlaagt. |
|
| 15 | Wat gebeurt er bij een elektrochemische cel (galvanische cel vs. elektrolysecel) aan de anode en aan de kathode? | Zowel in een galvanische cel als bij elektrolyse vindt aan de anode altijd de oxidatie plaats (elektronenafgifte) en aan de kathode altijd de reductie (elektronenopname). | Het ezelsbruggetje 'KRAO' (Kathode = Reductie, Anode = Oxidatie) geldt altijd; bij een spontane galvanische cel is de anode de negatieve pool, en de bronspanning is E°cel = E°(kathode) − E°(anode). |
|
| 16 | Hoe bepaalt men in de stoichiometrie (Chemie) het beperkende reagens en het procentuele reactierendement? | Het beperkende reagens heeft de kleinste verhouding tussen aanwezige stofhoeveelheid n en stoichiometrische coëfficiënt; rendement is (werkelijke opbrengst / theoretische opbrengst)×100%. | Reageren 3,0 mol waterstofgas en 2,0 mol zuurstofgas volgens 2 H₂ + O₂ → 2 H₂O, dan is H₂ het beperkende reagens (3/2 < 2/1) en ontstaat theoretisch 3,0 mol water. |
|
| 17 | Hoe berekent men de pH van een sterke zuuroplossing en van een zwakke eenwaardige zuuroplossing met zuurconstante Kz en beginconcentratie c₀? | Voor een sterk eenwaardig zuur geldt pH = −log₁₀(c₀); voor een zwak zuur geldt [H₃O⁺] ≈ √(Kz·c₀) en dus pH = ½·(pKz − log₁₀(c₀)). | Heeft een zwak zuur een pKz van 5,0 en een concentratie van 0,10 mol/L (10⁻¹ mol/L), dan bedraagt de pH bij benadering ½ · (5,0 − (−1)) = 3,0. |
|
| 18 | Welke goniometrische grondformules en verdubbelingsformules moeten uit het hoofd worden toegepast bij het Vlaamse toelatingsexamen Wiskunde? | De grondidentiteit luidt sin²(α)+cos²(α)=1; de verdubbelingsformules luiden sin(2α)=2·sin(α)·cos(α) en cos(2α)=cos²(α)−sin²(α)=2cos²(α)−1=1−2sin²(α). | Voor de bijzondere hoeken 0, π/6 (30°), π/4 (45°), π/3 (60°) en π/2 (90°) zijn de sinuswaarden respectievelijk √0/2 = 0, √1/2 = ½, √2/2, √3/2 en √4/2 = 1. |
|
| 19 | Hoe luidt de wet van Hardy-Weinberg voor de allelfrequenties (p en q) en genotypefrequenties in een ideale populatie in genetisch evenwicht? | De som van de allelfrequenties is p+q=1 en de som van de genotypefrequenties is p²+2pq+q²=1 (waarbij p² homozygoot dominant, 2pq heterozygoot en q² recessief is). | Komt een autosomaal recessieve aandoening voor bij 1 op de 10.000 pasgeborenen (q² = 10⁻⁴), dan is de allelfrequentie q = 0,01 en de dragerschapsfrequentie 2pq ≈ 1 op 50. |
|
| 20 | Uit welke twee hoofdonderdelen bestaat het Vlaamse toelatingsexamen voor arts, tandarts en dierenarts (AHOVOKS) en hoeveel tijd en vragen omvat elk deel? | Voormiddag: Kennis en Inzicht in de Wetenschappen (KIW: 40 vragen over vier wetenschapsvakken in 180 minuten); namiddag: Generieke Competenties (40 vragen in 150 minuten). | In het onderdeel KIW krijgt de kandidaat exact 10 meerkeuzevragen per wetenschapsvak (Wiskunde, Fysica, Chemie en Biologie), afgenomen op een digitale toetscomputer zonder giscorrectie sinds 2023. |
|
| 21 | Hoe verhouden het aantal chromosomen (n) en de hoeveelheid genetisch materiaal (c) zich tijdens de mitose en tijdens meiose I en meiose II? | Mitose vormt uit een diploïde cel (2n,4c) twee identieke diploïde dochtercellen (2n,2c); meiose I reduceert naar haploïd (1n,2c) en meiose II vormt vier gameten (1n,1c). | Bij de mens (2n = 46) bevat een cel in de G₂-fase 46 chromosomen bestaande uit 92 chromatiden (4c); na meiose I heeft elke dochtercel 23 chromosomen met elk twee chromatiden (1n, 2c). |
|
| 22 | Hoe luidt de vergelijking van Henderson-Hasselbalch voor het berekenen van de pH van een zure bufferoplossing in het onderdeel Chemie? | pH = pKz + log₁₀([geconjugeerde base A⁻]/[zwak zuur HA]), waarbij bij gelijke concentraties van zuur en geconjugeerde base geldt dat pH = pKz. | Bevat een acetaatbuffer 0,10 mol/L azijnzuur (pKz = 4,75) en 1,0 mol/L natriumacetaat, dan is de verhouding [A⁻]/[HA] = 10 en bedraagt de pH = 4,75 + log₁₀(10) = 5,75. |
|
| 23 | Wanneer is een kandidaat gunstig gerangschikt voor het Vlaamse toelatingsexamen arts, tandarts of dierenarts sinds de afschaffing van de giscorrectie? | De kandidaat moet op zowel KIW als Generieke Competenties ten minste de wettelijke cesuur behalen én binnen het vastgestelde Vlaamse startquotum voor de opleiding eindigen. | Sinds 2023 wordt op het Vlaamse toelatingsexamen geen puntenaftrek bij een fout antwoord (giscorrectie) meer toegepast, maar is de cesuur per deel verhoogd om voor de gokkans te corrigeren. |
|
| 24 | Welke richting en grootte heeft de lorentzkracht op een bewegend geladen deeltje of een stroomvoerende geleider in een homogeen magnetisch veld? | Op een bewegende lading werkt FL=|q|·v·B·sin(α) en op een stroomdraad werkt FL=B·I·l·sin(α), telkens loodrecht op zowel de bewegingsrichting als het magneetveld. | Schiet een deeltje met massa m en lading q loodrecht een homogeen magneetveld B binnen, dan levert de lorentzkracht de middelpuntzoekende kracht, zodat de cirkelstraal r = (m·v)/(|q|·B) bedraagt. |
|
| 25 | Hoe regelen de hormonen LH, FSH, oestradiol en progesteron de vrouwelijke menstruele cyclus (folliculaire fase, ovulatie en luteale fase)? | FSH stimuleert de follikelrijping die oestradiol vormt; een hoge oestradiolpiek wekt via positieve terugkoppeling de LH-piek en ovulatie op, waarna het gele lichaam progesteron afscheidt. | Progesteron uit het gele lichaam (corpus luteum) houdt het baarmoederslijmvlies (endometrium) in stand en remt via negatieve terugkoppeling de afgifte van GnRH, LH en FSH. |
|
| 26 | Welke factoren beïnvloeden de reactiesnelheid van een chemische reactie volgens de botsingstheorie en de wet van Guldberg en Waage? | Hogere concentratie (of gasdruk), fijnere verdeling, hogere temperatuur en een katalysator verhogen de reactiesnelheid; de katalysator verlaagt de activeringsenergie Ea. | Voor een elementaire reactie aA + bB → producten luidt de snelheidswet v = k·[A]ᵃ·[B]ᵇ, waarbij de reactiesnelheidsconstante k exponentieel stijgt met de temperatuur. |
|
| 27 | Hoe verloopt de genexpressie van DNA via pre-mRNA naar een eiwit in eukaryote cellen (transcriptie, RNA-rijping en translatie)? | RNA-polymerase leest de matrijsstreng van 3' naar 5' af en vormt pre-mRNA (5'→3'); na verwijdering van intronen vertaalt het ribosoom mRNA-codons via tRNA-anticodons naar aminozuren. | Het startcodon op het mRNA is bijna altijd AUG (codeert voor methionine); de drie stopcodons UAA, UAG en UGA coderen niet voor een aminozuur maar beëindigen de translatie. |
|
| 28 | Wat is in het menselijke afweersysteem het verschil tussen humorale afweer (B-lymfocyten) en cellulaire specifieke afweer (T-lymfocyten)? | Geactiveerde B-lymfocyten vormen plasmacellen die antistoffen tegen extracellulaire ziekteverwekkers afgeven; cytotoxische T-lymfocyten (CD8⁺) vernietigen geïnfecteerde of afwijkende lichaamseigen cellen. | Thelpercellen (CD4⁺) herkennen antigenen gepresenteerd op MHC-II-moleculen van antigeenpresenterende cellen en activeren via cytokinen zowel de B-lymfocyten als de cytotoxische T-lymfocyten. |
|
| 29 | Welke twee deelgebieden worden getoetst in het namiddaggedeelte 'Generieke Competenties' (GC) van de Vlaamse toelatingsproef? | Enerzijds kritische informatieverwerking en wetenschappelijk redeneren op basis van wetenschappelijke bronnen, en anderzijds communicatie, samenwerken, empathisch handelen en integriteit via casussen. | Bij de casusvragen over empathisch en professioneel handelen beoordeelt de kandidaat hoe een arts of dierenarts in een lastig gesprek met een angstige patiënt of cliënt het best reageert. |
|
| 30 | Hoe berekent men de determinant en de inverse van een vierkante 2×2-matrix en het scalair product van twee vectoren in de Wiskunde? | Voor een 2×2-matrix [[a,b],[c,d]] is de determinant det(A) = a·d−b·c (inverteerbaar als det(A)≠0); het scalair product van twee vectoren is u·v = |u|·|v|·cos(θ). | Staan twee niet-nulvectoren in het vlak of de ruimte loodrecht (orthogonaal) op elkaar, dan is de ingesloten hoek θ = 90° en is hun inwendig (scalair) product exact gelijk aan nul. |
|
| 31 | Hoe luiden de bewegingsvergelijkingen voor een eenparig versnelde rechtlijnige beweging (EVRB) en de tweede wet van Newton in de Fysica? | Voor een EVRB geldt v(t)=v₀+a·t, x(t)=x₀+v₀·t+½a·t² en v²−v₀²=2a·Δx; volgens de tweede wet van Newton is de resulterende kracht ΣF = m·a. | Remt een voertuig vanaf een beginsnelheid van 20 m/s eenparig af met een vertraging van 4 m/s² tot stilstand, dan duurt het remmen 5 seconden en bedraagt de remweg 50 meter. |
|
| 32 | Hoe voorspelt het principe van Le Chatelier de verschuiving van een chemisch evenwicht bij verandering van concentratie, druk (volume) of temperatuur? | Een evenwichtsreactie verschuift in de richting die de opgelegde verstoring tegenwerkt: drukverhoging verschuift naar de kant met de minste gasdeeltjes; temperatuursverhoging naar de endotherme kant. | Het toevoegen van een katalysator versnelt zowel de heen- als de terugreactie even sterk, waardoor het evenwicht sneller wordt bereikt maar de evenwichtsconstante K en de ligging niet veranderen. |
|