CKE Egzamin Zawodowy INF.02 — Sieci komputerowe (IPv4/VLSM, VLAN), systemy Windows Server i Linux oraz sprzęt

32 pytania z kwalifikacji zawodowej INF.02 (Administracja i eksploatacja systemów komputerowych, urządzeń peryferyjnych i lokalnych sieci komputerowych): adresacja IPv4/IPv6, podział podsieci CIDR/VLSM, model ISO/OSI, standardy skrętki T568A/B i światłowodów, VLAN 802.1Q, DHCP, DNS, administracja systemami Linux (chmod, chown, netplan, iptables, Samba/NFS) i Windows Server (Active Directory, GPO, uprawnienia SMB/NTFS) oraz diagnostyka sprzętu, macierze RAID, GPT/UEFI i zasilacze ATX/UPS.

Level
intermediate
Languages
pl → pl
Cards
32
Markdown
CKE Egzamin Zawodowy INF.02 — Sieci komputerowe (IPv4/VLSM, VLAN), systemy Windows Server i Linux oraz sprzęt (.md)

Flashcards (32)

#Front (Term / Question)Back (Definition / Answer)ExampleMultiple-Choice Options
1Jak skonfigurować statyczny adres IPv4 w systemie Ubuntu Server za pomocą narzędzia `netplan` oraz jakich poleceń z pakietu `iproute2` używa się współcześnie zamiast przestarzałego `ifconfig` i `route`?Konfigurację `netplan` zapisuje się w pliku YAML w katalogu `/etc/netplan/*.yaml` (wskazując `dhcp4: false`, `addresses: [192.168.1.10/24]`, `routes` z `to: default` i `via: 192.168.1.1` oraz `nameservers`) i zatwierdza poleceniem `sudo netplan apply`. Współcześnie w `iproute2` adresy wyświetla/dodaje się poleceniem `ip addr` (`ip a`), interfejsy włącza `ip link set dev eth0 up`, a tablicę routingu sprawdza poleceniem `ip route` (`ip r`).Do sprawdzania otwartych gniazd i nasłuchujących portów w Linuksie zamiast starszego `netstat -tulnp` stosuje się obecnie polecenie `ss -tulnp`.
  • Pliki netplan znajdują się w /etc/network/interfaces.conf i zatwierdza się je poleceniem service netplan reload
  • W netplan maskę podsieci podaje się w osobnej sekcji netmask: 255.255.255.0 zamiast notacji CIDR /24
  • Polecenie ip config /all jest natywnym poleceniem pakietu iproute2 w systemie Linux
  • Konfigurację `netplan` zapisuje się w pliku YAML w katalogu `/etc/netplan/*.yaml` (wskazując `dhcp4: false`, `addresses: [192.168.1.10/24]`, `routes` z `to: default` i `via: 192.168.1.1` oraz `nameservers`) i zatwierdza poleceniem `sudo netplan apply`. Współcześnie w `iproute2` adresy wyświetla/dodaje się poleceniem `ip addr` (`ip a`), interfejsy włącza `ip link set dev eth0 up`, a tablicę routingu sprawdza poleceniem `ip route` (`ip r`).
2Jakie są maksymalne przepustowości teoretyczne oraz oznaczenia standardów magistrali USB (USB 2.0, USB 3.2 Gen 1, USB 3.2 Gen 2, USB 3.2 Gen 2x2, USB4) oraz interfejsów SATA III i NVMe (PCIe 4.0 x4)?USB 2.0 (Hi-Speed): **480 Mb/s**; USB 3.2 Gen 1 (dawniej USB 3.0 / 3.1 Gen 1, SuperSpeed): **5 Gb/s**; USB 3.2 Gen 2 (dawniej USB 3.1 Gen 2, SuperSpeed+): **10 Gb/s**; USB 3.2 Gen 2x2: **20 Gb/s**; USB4: **40 Gb/s** (do 80 Gb/s w v2.0). Interfejs dyskowy **SATA III** ma przepustowość **6 Gb/s** (ok. 550–600 MB/s realnego transferu), natomiast dysk SSD M.2 **NVMe** na magistrali **PCIe 4.0 x4** osiąga do **8 GB/s** (64 Gb/s, w praktyce ok. 7000–7500 MB/s).Uwaga na jednostki (`Gb/s` – gigabity na sekundę vs `GB/s` – gigabajty na sekundę) oraz na złącze M.2: dysk M.2 z kluczem B+M pracujący w trybie SATA jest ograniczony do ~550 MB/s (SATA III 6 Gb/s), a dopiero dysk M.2 PCIe NVMe (klucz M) wykorzystuje linie PCI Express!
  • SATA III osiąga 16 Gb/s, a USB 3.2 Gen 1 (dawniej USB 3.0) ma przepustowość 480 Mb/s
  • USB 2.0 (Hi-Speed): **480 Mb/s**; USB 3.2 Gen 1 (dawniej USB 3.0 / 3.1 Gen 1, SuperSpeed): **5 Gb/s**; USB 3.2 Gen 2 (dawniej USB 3.1 Gen 2, SuperSpeed+): **10 Gb/s**; USB 3.2 Gen 2x2: **20 Gb/s**; USB4: **40 Gb/s** (do 80 Gb/s w v2.0). Interfejs dyskowy **SATA III** ma przepustowość **6 Gb/s** (ok. 550–600 MB/s realnego transferu), natomiast dysk SSD M.2 **NVMe** na magistrali **PCIe 4.0 x4** osiąga do **8 GB/s** (64 Gb/s, w praktyce ok. 7000–7500 MB/s).
  • Każdy dysk w formacie fizycznym M.2 korzysta z protokołu NVMe i osiąga prędkość powyżej 3000 MB/s
  • Przepustowość SATA III wyrażona w megabajtach na sekundę wynosi dokładnie 6000 MB/s
3Jakim poleceniem w systemie Linux zmienia się właściciela oraz grupę właścicielską pliku lub całego drzewa katalogów i w jakich plikach przechowywane są dane kont użytkowników oraz skróty haseł?Właściciela i grupę zmienia się poleceniem `chown` (np. `chown jan:informatycy plik.txt`, a rekurencyjnie dla katalogu z opcją `-R`: `chown -R www-data:www-data /var/www/html`). Podstawowe informacje o kontach użytkowników (UID, GID, katalog domowy, powłoka) znajdują się w pliku `/etc/passwd`, natomiast zaszyfrowane skróty haseł (hash) i parametry ważności haseł w pliku `/etc/shadow` (a grupy w `/etc/group`).Uwaga na wielkość liter w opcjach Linuksa na egzaminie INF.02: w poleceniach `chown`, `chmod` i `chgrp` opcja rekurencyjna to wielkie `-R` (natomiast w `cp` czy `rm` działa zarówno `-r`, jak i `-R`).
  • Właściciela zmienia się poleceniem usermod, a skróty haseł są jawnie zapisane w pliku /etc/passwd
  • Opcja -r (małe r) w poleceniu chown i chmod oznacza działanie rekurencyjne
  • Plik /etc/shadow ma domyślnie uprawnienia 644, aby każdy użytkownik mógł odczytać skróty haseł
  • Właściciela i grupę zmienia się poleceniem `chown` (np. `chown jan:informatycy plik.txt`, a rekurencyjnie dla katalogu z opcją `-R`: `chown -R www-data:www-data /var/www/html`). Podstawowe informacje o kontach użytkowników (UID, GID, katalog domowy, powłoka) znajdują się w pliku `/etc/passwd`, natomiast zaszyfrowane skróty haseł (hash) i parametry ważności haseł w pliku `/etc/shadow` (a grupy w `/etc/group`).
4Jak działa zapora sieciowa `iptables` / `ufw` w systemie Linux i jakie są trzy domyślne łańcuchy w tablicy `filter`?W tablicy `filter` programu `iptables` występują trzy wbudowane łańcuchy: **INPUT** (pakiety przychodzące przeznaczone bezpośrednio dla lokalnego hosta), **OUTPUT** (pakiety generowane przez lokalny host i wychodzące na zewnątrz) oraz **FORWARD** (pakiety przechodzące przez host pełniący rolę routera do innej sieci). Podstawowe akcje (targets) to `ACCEPT` (przepuść), `DROP` (odrzuć po cichu bez powiadamiania nadawcy) oraz `REJECT` (odrzuć i odeślij komunikat o błędzie ICMP).Translację adresów w `iptables` konfiguruje się w osobnej tablicy `nat` (`-t nat`), w łańcuchach `PREROUTING` (DNAT / przekierowanie portów) oraz `POSTROUTING` (`MASQUERADE` / SNAT).
  • W tablicy `filter` programu `iptables` występują trzy wbudowane łańcuchy: **INPUT** (pakiety przychodzące przeznaczone bezpośrednio dla lokalnego hosta), **OUTPUT** (pakiety generowane przez lokalny host i wychodzące na zewnątrz) oraz **FORWARD** (pakiety przechodzące przez host pełniący rolę routera do innej sieci). Podstawowe akcje (targets) to `ACCEPT` (przepuść), `DROP` (odrzuć po cichu bez powiadamiania nadawcy) oraz `REJECT` (odrzuć i odeślij komunikat o błędzie ICMP).
  • Łańcuch INPUT filtruje pakiety przekazywane między dwiema kartami sieciowymi routera do innej sieci
  • Reguły w łańcuchu iptables są zawsze sprawdzane od ostatniej do pierwszej
  • Tablica filter służy do wykonywania translacji adresów NAT (SNAT i DNAT)
5Jak w systemie Windows Server (Active Directory Domain Services — AD DS) działa hierarchia obiektów (Las, Drzewo, Domena, Jednostka Organizacyjna OU) oraz czym różnią się zasady grupy GPO od grup bezpieczeństwa?Jednostki Organizacyjne (OU — Organizational Units) to kontenery wewnątrz domeny AD służące do delegowania uprawnień administracyjnych oraz przypisywania obiektów zasad grupy (**GPO — Group Policy Objects**), które wymuszają konfigurację systemu i użytkowników (kolejność przetwarzania GPO to **LSDOU**: Local -> Site -> Domain -> Organizational Unit). Grupy bezpieczeństwa (Security Groups: Domain Local, Global, Universal — reguła **AGDLP**) służą natomiast do nadawania uprawnień dostępu do zasobów (np. udziałów plikowych i drukarek).Ważny szczegół na egzaminie praktycznym INF.02: do domyślnych kontenerów `Users` oraz `Computers` w przystawce `Active Directory Users and Computers (dsa.msc)` NIE można podpiąć obiektu GPO — w zadaniu egzaminacyjnym należy zawsze utworzyć nową Jednostkę Organizacyjną (**OU**)!
  • Obiekty GPO przypisuje się bezpośrednio do grup bezpieczeństwa (Security Groups), a uprawnienia NTFS nadaje się jednostkom organizacyjnym (OU)
  • Kolejność stosowania zasad grupy GPO to OUDLS, więc polisa lokalna zawsze nadpisuje polisę domeny
  • Do wbudowanych kontenerów (Builtin, Users, Computers) można bezpośrednio przypinać obiekty GPO tak samo jak do jednostek organizacyjnych OU
  • Jednostki Organizacyjne (OU — Organizational Units) to kontenery wewnątrz domeny AD służące do delegowania uprawnień administracyjnych oraz przypisywania obiektów zasad grupy (**GPO — Group Policy Objects**), które wymuszają konfigurację systemu i użytkowników (kolejność przetwarzania GPO to **LSDOU**: Local -> Site -> Domain -> Organizational Unit). Grupy bezpieczeństwa (Security Groups: Domain Local, Global, Universal — reguła **AGDLP**) służą natomiast do nadawania uprawnień dostępu do zasobów (np. udziałów plikowych i drukarek).
6Czym różni się port Access (dostępowy) od portu Trunk w konfiguracji sieci wirtualnych VLAN (standard IEEE 802.1Q) oraz czym jest router-on-a-stick?Port Access przypisany jest do jednego konkretnego VLAN-u i przesyła ramki nieoznakowane (untagged) do urządzeń końcowych (komputerów, drukarek). Port Trunk przesyła ruch wielu sieci VLAN między przełącznikami lub między przełącznikiem a routerem, dodając do ramek 4-bajtowy znacznik (tag) IEEE 802.1Q (z wyjątkiem tzw. Native VLAN). Router-on-a-stick wykorzystuje jeden fizyczny interfejs routera podzielony na podinterfejsy logiczne (np. `g0/0.10`, `g0/0.20` z `encapsulation dot1Q 10`) do routingu między VLAN-ami.Standard IEEE 802.1Q wstawia 4-bajtowe pole Tag (zawierające 12-bitowy identyfikator VID, co daje 2^{12} = 4096 wartości, z czego użyteczne ID VLAN-ów to `1–4094`).
  • Port Access dodaje 4-bajtowy nagłówek 802.1Q do każdej ramki wysyłanej do komputera PC
  • Standardem znakowania ramek VLAN na łączach Trunk jest IEEE 802.11ax
  • Komputery z różnych sieci VLAN mogą komunikować się bezpośrednio przez przełącznik warstwy 2 bez udziału routera
  • Port Access przypisany jest do jednego konkretnego VLAN-u i przesyła ramki nieoznakowane (untagged) do urządzeń końcowych (komputerów, drukarek). Port Trunk przesyła ruch wielu sieci VLAN między przełącznikami lub między przełącznikiem a routerem, dodając do ramek 4-bajtowy znacznik (tag) IEEE 802.1Q (z wyjątkiem tzw. Native VLAN). Router-on-a-stick wykorzystuje jeden fizyczny interfejs routera podzielony na podinterfejsy logiczne (np. `g0/0.10`, `g0/0.20` z `encapsulation dot1Q 10`) do routingu między VLAN-ami.
7Jakie kategorie skrętki miedzianej (Cat 5e, Cat 6, Cat 6A, Cat 7, Cat 8) stosuje się w sieciach Ethernet i co oznaczają symbole ekranowania `U/UTP`, `F/UTP`, `S/FTP`?Kategorie (maks. długość kanału poziomego to **100 m** = 90 m kabla instalacyjnego + 10 m kabli krosowych, poza Cat 8 do 30 m): **Cat 5e** (100 MHz, 1000BASE-T = 1 Gb/s, oraz 2.5GBASE-T); **Cat 6** (250 MHz, 1 Gb/s do 100 m, 10GBASE-T do 55 m); **Cat 6A** (500 MHz, **10 Gb/s do pełnych 100 m**); **Cat 7** (600 MHz); **Cat 8** (2000 MHz, 25/40 Gb/s do 30 m). W oznaczeniu ISO/IEC `X/YTP` litera przed ukośnikiem oznacza ekran ogólny całego kabla, a po ukośniku ekran pojedynczych par (`U` – nieekranowany, `F` – folia aluminiowa, `S` – oplot z siatki miedzianej): np. **S/FTP** to oplot ogólny na całym kablu oraz każda para osobno ekranowana folią.Oznaczenia ekranowania wg normy ISO/IEC 11801 (`U/UTP`, `F/UTP`, `U/FTP`, `F/FTP`, `S/FTP`) to jedno z klasycznych pytań na części pisemnej egzaminu INF.02.
  • Kategorie (maks. długość kanału poziomego to **100 m** = 90 m kabla instalacyjnego + 10 m kabli krosowych, poza Cat 8 do 30 m): **Cat 5e** (100 MHz, 1000BASE-T = 1 Gb/s, oraz 2.5GBASE-T); **Cat 6** (250 MHz, 1 Gb/s do 100 m, 10GBASE-T do 55 m); **Cat 6A** (500 MHz, **10 Gb/s do pełnych 100 m**); **Cat 7** (600 MHz); **Cat 8** (2000 MHz, 25/40 Gb/s do 30 m). W oznaczeniu ISO/IEC `X/YTP` litera przed ukośnikiem oznacza ekran ogólny całego kabla, a po ukośniku ekran pojedynczych par (`U` – nieekranowany, `F` – folia aluminiowa, `S` – oplot z siatki miedzianej): np. **S/FTP** to oplot ogólny na całym kablu oraz każda para osobno ekranowana folią.
  • Kabel Cat 5e obsługuje standard 10GBASE-T na odległość 100 metrów, a S/FTP oznacza kabel całkowicie nieekranowany
  • Maksymalna długość segmentu skrętki miedzianej dla standardu 1000BASE-T bez przełącznika wynosi 500 metrów
  • W oznaczeniu F/UTP pojedyncze pary są ekranowane folią, a cały kabel nie ma ekranu zewnętrznego
8Jakie standardowe numery portów i protokoły warstwy transportowej (TCP/UDP) przypisane są do usług: FTP, SSH, Telnet, SMTP, DNS, HTTP, POP3, IMAP, HTTPS oraz RDP?FTP: TCP 20 (dane) i TCP 21 (sterowanie); SSH: TCP 22; Telnet: TCP 23; SMTP: TCP 25 (oraz 587/465); DNS: UDP 53 (zapytania) i TCP 53 (transfer stref i duże odpowiedzi); HTTP: TCP 80; POP3: TCP 110 (POP3S: 995); IMAP: TCP 143 (IMAPS: 993); HTTPS: TCP 443; RDP (Pulpit zdalny Windows): TCP/UDP 3389.Dodatkowo na egzaminie INF.02 warto pamiętać o TFTP (Trivial FTP) działającym na porcie **UDP 69**, SNMP na portach **UDP 161/162** oraz SMB/CIFS na porcie **TCP 445**.
  • FTP: TCP 20 (dane) i TCP 21 (sterowanie); SSH: TCP 22; Telnet: TCP 23; SMTP: TCP 25 (oraz 587/465); DNS: UDP 53 (zapytania) i TCP 53 (transfer stref i duże odpowiedzi); HTTP: TCP 80; POP3: TCP 110 (POP3S: 995); IMAP: TCP 143 (IMAPS: 993); HTTPS: TCP 443; RDP (Pulpit zdalny Windows): TCP/UDP 3389.
  • SSH używa portu 23, Telnet portu 22, DNS wyłącznie portu TCP 53, a RDP portu 8080
  • SMTP służy do odbierania poczty ze skrzynki na porcie 110, a POP3 do wysyłania poczty na porcie 25
  • HTTPS działa na porcie TCP 8443, a FTP sterowanie na porcie UDP 69
9Czym różni się hiperwizor typu 1 (bare-metal) od hiperwizora typu 2 (hosted) w wirtualizacji serwerów i jakie są ich przykłady?**Hiperwizor typu 1 (bare-metal / natywny)** instalowany jest bezpośrednio na sprzęcie fizycznym serwera bez pośrednictwa osobnego systemu operacyjnego gospodarza, co zapewnia najwyższą wydajność i niski narzut (przykłady: **VMware ESXi, Microsoft Hyper-V, Proxmox VE / KVM, Citrix XenServer**). **Hiperwizor typu 2 (hosted)** działa jako aplikacja uruchomiona wewnątrz zainstalowanego już systemu operacyjnego gospodarza (Host OS), np. **Oracle VM VirtualBox, VMware Workstation / Player**.Aby uruchamiać 64-bitowe maszyny wirtualne w VirtualBox / Hyper-V / KVM, w ustawieniach UEFI/BIOS płyty głównej należy włączyć sprzętowe wsparcie wirtualizacji procesora: **Intel VT-x** (dla procesorów Intel) lub **AMD-V / SVM** (dla procesorów AMD).
  • Oracle VM VirtualBox jest hiperwizorem typu 1, natomiast VMware ESXi jest hiperwizorem typu 2
  • **Hiperwizor typu 1 (bare-metal / natywny)** instalowany jest bezpośrednio na sprzęcie fizycznym serwera bez pośrednictwa osobnego systemu operacyjnego gospodarza, co zapewnia najwyższą wydajność i niski narzut (przykłady: **VMware ESXi, Microsoft Hyper-V, Proxmox VE / KVM, Citrix XenServer**). **Hiperwizor typu 2 (hosted)** działa jako aplikacja uruchomiona wewnątrz zainstalowanego już systemu operacyjnego gospodarza (Host OS), np. **Oracle VM VirtualBox, VMware Workstation / Player**.
  • Hiperwizory typu 2 charakteryzują się mniejszym narzutem sprzętowym i wyższą wydajnością niż hiperwizory typu 1
  • Wirtualizacja sprzętowa nie wymaga włączenia technologii Intel VT-x ani AMD-V w UEFI/BIOS
10Jakie tryby przełączników wiersza poleceń Cisco IOS (`>`, `#`, `(config)#`, `(config-if)#`) występują w przełącznikach i routerach oraz jak przypisać adres IP do interfejsu routera i zapisać konfigurację bieżącą do pamięci NVRAM?Tryby Cisco IOS: tryb użytkownika `Router>`, tryb uprzywilejowany `Router#` (wejście przez `enable`), tryb konfiguracji globalnej `Router(config)#` (wejście przez `configure terminal`), tryb konfiguracji interfejsu `Router(config-if)#` (wejście np. przez `interface GigabitEthernet0/0`). Przypisanie IP i włączenie interfejsu: `ip address 192.168.1.1 255.255.255.0` oraz `no shutdown`. Zapisanie konfiguracji z RAM (`running-config`) do NVRAM (`startup-config`): `copy running-config startup-config` (lub skrótowo `write memory`).Na przełączniku warstwy 2 (np. Cisco Catalyst 2960) adres IP do zdalnego zarządzania przypisuje się do wirtualnego interfejsu SVI (np. `interface vlan 1` -> `ip address ...` -> `no shutdown`), a bramę domyślną przełącznika ustawia się w konfiguracji globalnej poleceniem `ip default-gateway <IP>`.
  • Tryby Cisco IOS: tryb użytkownika `Router>`, tryb uprzywilejowany `Router#` (wejście przez `enable`), tryb konfiguracji globalnej `Router(config)#` (wejście przez `configure terminal`), tryb konfiguracji interfejsu `Router(config-if)#` (wejście np. przez `interface GigabitEthernet0/0`). Przypisanie IP i włączenie interfejsu: `ip address 192.168.1.1 255.255.255.0` oraz `no shutdown`. Zapisanie konfiguracji z RAM (`running-config`) do NVRAM (`startup-config`): `copy running-config startup-config` (lub skrótowo `write memory`).
  • Interfejsy routera Cisco są domyślnie włączone, a konfigurację zapisuje się poleceniem copy startup-config running-config
  • Aby wejść do trybu globalnej konfiguracji bezpośrednio z trybu Router>, wpisuje się polecenie sudo config
  • Polecenie shutdown na interfejsie routera włącza kartę sieciową i uruchamia routing dynamiczny
11Jakie są funkcje 7 warstw modelu ISO/OSI, jakie jednostki danych (PDU) im odpowiadają i na których warstwach pracują repeater/hub, switch (przełącznik) oraz router?Warstwy od 1 do 7: (1) Fizyczna (bity — hub, repeater, kable), (2) Łącza danych (ramki / frames, adresy MAC — switch L2, most), (3) Sieciowa (pakiety / packets, adresy IP — router, switch L3), (4) Transportowa (segmenty TCP / datagramy UDP, numery portów), (5) Sesji, (6) Prezentacji, (7) Aplikacji (dane — HTTP, DNS, FTP, SMTP).Przełącznik (switch L2) rozdziela domeny kolizyjne na każdym porcie (natomiast wszystkie porty w jednym VLAN-ie należą do tej samej domeny rozgłoszeniowej), a router (warstwa 3) rozdziela domeny rozgłoszeniowe (broadcast domains).
  • Switch pracuje w warstwie 1 (bity), router w warstwie 2 (ramki), a karta sieciowa w warstwie 4 (segmenty)
  • Kolejność warstw od dołu to: Fizyczna, Sieciowa, Łącza danych, Sesji, Transportowa, Prezentacji, Aplikacji
  • Warstwy od 1 do 7: (1) Fizyczna (bity — hub, repeater, kable), (2) Łącza danych (ramki / frames, adresy MAC — switch L2, most), (3) Sieciowa (pakiety / packets, adresy IP — router, switch L3), (4) Transportowa (segmenty TCP / datagramy UDP, numery portów), (5) Sesji, (6) Prezentacji, (7) Aplikacji (dane — HTTP, DNS, FTP, SMTP).
  • Adresy fizyczne MAC należą do warstwy 3 (Sieciowej), a adresy logiczne IP do warstwy 2 (Łącza danych)
12Czym różni się tłumaczenie adresów sieciowych Static NAT, Dynamic NAT oraz PAT (NAT Overload / Masquerade) na routerze brzegowym?**Static NAT**: stałe odwzorowanie 1:1 jednego prywatnego adresu IPv4 na jeden publiczny adres IPv4 (stosowane przy wystawianiu serwera z sieci LAN do Internetu). **Dynamic NAT**: odwzorowanie 1:1 adresu prywatnego na wolny adres z puli adresów publicznych. **PAT (Port Address Translation / NAT Overload)**: odwzorowanie wielu prywatnych adresów IPv4 z sieci LAN na **jeden wspólny publiczny adres IPv4** poprzez rozróżnianie sesji za pomocą numerów portów warstwy transportowej TCP/UDP (najpowszechniejszy tryb w routerach domowych i firmowych).Gdy w sieci LAN stoi serwer WWW (np. `192.168.1.100:80`) przy jednym publicznym adresie IP na routerze, dostęp z zewnątrz realizuje się przez **przekierowanie portów (Port Forwarding / DNAT)**.
  • PAT wymaga posiadania tylu publicznych adresów IPv4, ile komputerów pracuje jednocześnie w sieci lokalnej LAN
  • NAT służy do szyfrowania ruchu sieciowego między oddziałami firmy przez Internet
  • **Static NAT**: stałe odwzorowanie 1:1 jednego prywatnego adresu IPv4 na jeden publiczny adres IPv4 (stosowane przy wystawianiu serwera z sieci LAN do Internetu). **Dynamic NAT**: odwzorowanie 1:1 adresu prywatnego na wolny adres z puli adresów publicznych. **PAT (Port Address Translation / NAT Overload)**: odwzorowanie wielu prywatnych adresów IPv4 z sieci LAN na **jeden wspólny publiczny adres IPv4** poprzez rozróżnianie sesji za pomocą numerów portów warstwy transportowej TCP/UDP (najpowszechniejszy tryb w routerach domowych i firmowych).
  • W protokole IPv6 stosowanie PAT (NAT Overload) jest technicznie obowiązkowe na każdym routerze
13Jak współdziałają ze sobą uprawnienia udziału sieciowego (Share Permissions) oraz uprawnienia systemu plików NTFS w systemie Windows Server przy dostępie przez sieć?Gdy użytkownik łączy się z folderem udostępnionym przez sieć (SMB), system Windows wyznacza osobno sumaryczne (łączne) uprawnienia udziałowe i osobno sumaryczne uprawnienia NTFS (gdzie jawna odmowa `Deny` ma zawsze priorytet nad zezwoleniem `Allow`), a następnie jako uprawnienie efektywne przyjmuje **BARDZIEJ RESTRYKCYJNE** z tych dwóch (część wspólną uprawnień udziału i NTFS).Przykład egzaminacyjny INF.02: jeśli udział sieciowy ma ustawione prawo `Odczyt (Read)` dla grupy `Wszyscy`, a w zakładce `Zabezpieczenia (NTFS)` użytkownik ma `Pełną kontrolę`, to łącząc się przez sieć użytkownik będzie miał wyłącznie `Odczyt`!
  • Gdy użytkownik łączy się z folderem udostępnionym przez sieć (SMB), system Windows wyznacza osobno sumaryczne (łączne) uprawnienia udziałowe i osobno sumaryczne uprawnienia NTFS (gdzie jawna odmowa `Deny` ma zawsze priorytet nad zezwoleniem `Allow`), a następnie jako uprawnienie efektywne przyjmuje **BARDZIEJ RESTRYKCYJNE** z tych dwóch (część wspólną uprawnień udziału i NTFS).
  • Uprawnienia udziału sieciowego całkowicie zastępują uprawnienia NTFS podczas dostępu przez sieć
  • Uprawnienia udziału sieciowego obowiązują również użytkownika logującego się lokalnie przy konsoli serwera
  • Jeżeli użytkownik należy do dwóch grup, jego uprawnienia w ramach NTFS są częścią wspólną (najbardziej restrykcyjną) uprawnień obu grup
14Jak wygląda kolejność żył w standardach rozszycia skrętki komputerowej T568A oraz T568B we wtyku RJ-45 (8P8C)?Standard T568B (najpopularniejszy): 1-biało-pomarańczowy, 2-pomarańczowy, 3-biało-zielony, 4-niebieski, 5-biało-niebieski, 6-zielony, 7-biało-brązowy, 8-brązowy. Standard T568A zamienia miejscami parę pomarańczową z zieloną: 1-biało-zielony, 2-zielony, 3-biało-pomarańczowy, 4-niebieski, 5-biało-niebieski, 6-pomarańczowy, 7-biało-brązowy, 8-brązowy.Kabel prosty (straight-through) ma ten sam standard na obu końcach (zwykle T568B–T568B), natomiast kabel krosowany (crossover) ma na jednym końcu T568A, a na drugim T568B. Na egzaminie praktycznym INF.02 zaciskanie wtyku RJ-45 i montaż w module Keystone/patchpanelu podlega bezpośredniej ocenie egzaminatora.
  • W T568B piny 1 i 2 są zielone, a piny 3 i 6 pomarańczowe
  • W standardzie T568B wszystkie cztery pary ułożone są kolejno parami: 1-2 pomarańczowa, 3-4 zielona, 5-6 niebieska, 7-8 brązowa
  • Standard T568B (najpopularniejszy): 1-biało-pomarańczowy, 2-pomarańczowy, 3-biało-zielony, 4-niebieski, 5-biało-niebieski, 6-zielony, 7-biało-brązowy, 8-brązowy. Standard T568A zamienia miejscami parę pomarańczową z zieloną: 1-biało-zielony, 2-zielony, 3-biało-pomarańczowy, 4-niebieski, 5-biało-niebieski, 6-pomarańczowy, 7-biało-brązowy, 8-brązowy.
  • Kabel prosty (patchcord) ma na jednym końcu standard T568A, a na drugim końcu T568B
15Jakie napięcia wyjściowe dostarcza zasilacz komputerowy w standardzie ATX (wtyk 24-pin, EPS 4+4-pin, PCIe 6+2-pin / 12VHPWR, SATA) i którym przewodzeniem we wtyku 24-pin uruchamia się zasilacz „na sucho”?Zasilacz ATX dostarcza napięcia stałe: **+12 V** (kolor żółty — procesor, karta graficzna, silniki dysków i wentylatory), **+5 V** (kolor czerwony — elektronika dysków, porty USB), **+3,3 V** (kolor pomarańczowy — pamięć RAM, chipset, dyski M.2), oraz pomocnicze **+5 VSB** (fioletowy) i **-12 V** (niebieski); masa (**GND**) ma kolor czarny. Aby uruchomić zasilacz ATX bez płyty głównej, należy zewrzeć styk **PS_ON# (zielony przewód, pin 16)** z dowolnym przewodem masy **GND (czarny)**.Dopuszczalna tolerancja głównych napięć dodatnich (+12 V, +5 V, +3,3 V) w specyfikacji ATX wynosi **±5%** (czyli np. dla linii +12 V prawidłowy zakres to **11,40 V – 12,60 V**).
  • Zasilacz ATX dostarcza napięcia przemienne 24 V i 12 V, a uruchamia się go zwierając przewód czerwony z żółtym
  • Kolor pomarańczowy we wiązce ATX oznacza napięcie +12 V dla procesora, a żółty +3,3 V
  • Sygnał Power_OK (Power Good, szary przewód) ma napięcie 230 V
  • Zasilacz ATX dostarcza napięcia stałe: **+12 V** (kolor żółty — procesor, karta graficzna, silniki dysków i wentylatory), **+5 V** (kolor czerwony — elektronika dysków, porty USB), **+3,3 V** (kolor pomarańczowy — pamięć RAM, chipset, dyski M.2), oraz pomocnicze **+5 VSB** (fioletowy) i **-12 V** (niebieski); masa (**GND**) ma kolor czarny. Aby uruchomić zasilacz ATX bez płyty głównej, należy zewrzeć styk **PS_ON# (zielony przewód, pin 16)** z dowolnym przewodem masy **GND (czarny)**.
16Czym różni się zasilacz awaryjny UPS typu Offline (VFD), Line-Interactive (VI) oraz Online / Double Conversion (VFI)?**UPS Offline (Standby / VFD)**: w normalnej pracy zasila urządzenia bezpośrednio z sieci, a przy zaniku napięcia przełącza na falownik bateryjny w czasie ok. 4–10 ms (najprostszy i najtańszy). **UPS Line-Interactive (VI)**: posiada autotransformator z układem **AVR (Automatic Voltage Regulation)** stabilizującym wahania napięcia bez przechodzenia na baterię, czas przełączenia ok. 2–4 ms. **UPS Online (z podwójną konwersją / VFI)**: stale przekształca prąd przemienny AC na stały DC i z powrotem na idealną sinusoidę AC w falowniku — **czas przełączenia wynosi 0 ms** (stosowany dla krytycznych serwerów i sprzętu medycznego).Zależność między mocą czynną P [W] a mocą pozorną S [VA] zasilacza UPS określa współczynnik mocy \cosφ (Power Factor, zwykle 0,6 - 0,9): P [W] = S [VA] · PF (np. UPS 1000 VA o współczynniku 0,7 obsłuży obciążenie maksymalnie 700 W).
  • **UPS Offline (Standby / VFD)**: w normalnej pracy zasila urządzenia bezpośrednio z sieci, a przy zaniku napięcia przełącza na falownik bateryjny w czasie ok. 4–10 ms (najprostszy i najtańszy). **UPS Line-Interactive (VI)**: posiada autotransformator z układem **AVR (Automatic Voltage Regulation)** stabilizującym wahania napięcia bez przechodzenia na baterię, czas przełączenia ok. 2–4 ms. **UPS Online (z podwójną konwersją / VFI)**: stale przekształca prąd przemienny AC na stały DC i z powrotem na idealną sinusoidę AC w falowniku — **czas przełączenia wynosi 0 ms** (stosowany dla krytycznych serwerów i sprzętu medycznego).
  • UPS Offline ma czas przełączenia 0 ms i wykonuje podwójną konwersję napięcia
  • UPS Line-Interactive nie posiada akumulatorów, a jedynie sam stabilizator napięcia AVR
  • Moc pozorna zasilacza UPS wyrażana w woltoamperach (VA) jest zawsze mniejsza od mocy czynnej wyrażanej w watach (W)
17Jakie są cechy standardów sieci bezprzewodowych Wi-Fi: IEEE 802.11n (Wi-Fi 4), 802.11ac (Wi-Fi 5), 802.11ax (Wi-Fi 6 / 6E) oraz 802.11be (Wi-Fi 7) i dlaczego szyfrowanie WPA2-Enterprise / WPA3 jest bezpieczniejsze od WEP i WPA-PSK?Wi-Fi 4 (`802.11n`): pasma 2,4 GHz i 5 GHz (MIMO); Wi-Fi 5 (`802.11ac`): pasmo 5 GHz (MU-MIMO, kanały do 160 MHz); Wi-Fi 6/6E (`802.11ax`): pasma 2,4 GHz, 5 GHz oraz (w 6E) **6 GHz** (OFDMA, BSS Coloring, modulacja 1024-QAM); Wi-Fi 7 (`802.11be`): kanały 320 MHz, 4096-QAM, MLO. Szyfrowanie **WPA3** używa protokołu **SAE** (Simultaneous Authentication of Equals — odpornego na słownikowe ataki offline) oraz wymusza szyfrowanie ramek zarządzających (**PMF — 802.11w**), a tryb **Enterprise (802.1X)** uwierzytelnia każdego użytkownika indywidualnie przez serwer **RADIUS**.Przypomnienie fizyczne z INF.02: im niższa częstotliwość fali radiowej (2,4 GHz), tym większy zasięg i lepsze przenikanie przez przeszkody, ale mniejsza przepustowość i większe zatłoczenie kanałów (w paśmie 2,4 GHz w Europie tylko kanały **1, 6, 11** — lub 1, 5, 9, 13 — nie nakładają się na siebie!).
  • Wi-Fi 4 (`802.11n`): pasma 2,4 GHz i 5 GHz (MIMO); Wi-Fi 5 (`802.11ac`): pasmo 5 GHz (MU-MIMO, kanały do 160 MHz); Wi-Fi 6/6E (`802.11ax`): pasma 2,4 GHz, 5 GHz oraz (w 6E) **6 GHz** (OFDMA, BSS Coloring, modulacja 1024-QAM); Wi-Fi 7 (`802.11be`): kanały 320 MHz, 4096-QAM, MLO. Szyfrowanie **WPA3** używa protokołu **SAE** (Simultaneous Authentication of Equals — odpornego na słownikowe ataki offline) oraz wymusza szyfrowanie ramek zarządzających (**PMF — 802.11w**), a tryb **Enterprise (802.1X)** uwierzytelnia każdego użytkownika indywidualnie przez serwer **RADIUS**.
  • Standard 802.11ac (Wi-Fi 5) pracuje wyłącznie w paśmie 2,4 GHz, a protokół WEP jest obecnie najbezpieczniejszym szyfrowaniem
  • WPA2-Personal wykorzystuje algorytm szyfrowania RC4, a WEP wykorzystuje szyfrowanie AES-CCMP
  • Pasmo 6 GHz zapewnia znacznie większy zasięg przez grube ściany betonowe niż pasmo 2,4 GHz
18Jak wygląda struktura i jakie są progi zdawalności części pisemnej oraz praktycznej egzaminu zawodowego CKE w kwalifikacjach INF.02, INF.03 i INF.04 (Formuła 2019)?Część pisemna (przy komputerze): 40 pytań zamkniętych jednokrotnego wyboru (A, B, C, D), czas trwania 60 minut, próg zdawalności minimum 50% (co najmniej 20 pkt na 40). Część praktyczna (wykonanie zadania egzaminacyjnego na stanowisku): czas 150 lub 180 minut, próg zdawalności minimum 75% punktów możliwych do uzyskania.Technik informatyk (symbol cyfrowy zawodu 351203) zdaje kwalifikacje INF.02 oraz INF.03, natomiast technik programista (351406) zdaje kwalifikacje INF.03 oraz INF.04. Warunkiem uzyskania certyfikatu kwalifikacji zawodowej jest zdanie obu części: pisemnej (≥ 50%) i praktycznej (≥ 75%).
  • Część pisemna (przy komputerze): 40 pytań zamkniętych jednokrotnego wyboru (A, B, C, D), czas trwania 60 minut, próg zdawalności minimum 50% (co najmniej 20 pkt na 40). Część praktyczna (wykonanie zadania egzaminacyjnego na stanowisku): czas 150 lub 180 minut, próg zdawalności minimum 75% punktów możliwych do uzyskania.
  • Część pisemna: 50 pytań w 90 minut (próg 60%); część praktyczna: 120 minut (próg 50%)
  • Obie części mają próg zdawalności 30%, analogicznie do egzaminu maturalnego CKE
  • Część pisemna zawiera 20 pytań otwartych, a część praktyczna polega na odpowiedzi ustnej przed komisją
19Jak w technice VLSM (Variable Length Subnet Mask) podzielić sieć `192.168.1.0/24` na podsieci dla: Działu Sprzedaży (50 hostów), Działu IT (25 hostów), Księgowości (10 hostów) oraz połączenia punkt-punkt WAN między dwoma routerami (2 hosty)?W VLSM podsieci przydziela się od największej do najmniejszej: (1) Sprzedaż (50 hostów ≤ 62): `192.168.1.0/26` (`.0 – .63`); (2) IT (25 hostów ≤ 30): `192.168.1.64/27` (`.64 – .95`); (3) Księgowość (10 hostów ≤ 14): `192.168.1.96/28` (`.96 – .111`); (4) WAN (2 hosty): `192.168.1.112/30` (`.112 – .115`, maska `255.255.255.252`).Szeregowanie od największej podsieci w VLSM gwarantuje, że adres początkowy każdej kolejnej podsieci jest wielokrotnością jej rozmiaru blokowego (64, 32, 16, 4) i bloki adresowe nie nakładają się na siebie.
  • Wszystkie cztery działy muszą otrzymać maskę /26, aby uniknąć konfliktu adresów w tablicy routingu
  • W VLSM podsieci przydziela się od największej do najmniejszej: (1) Sprzedaż (50 hostów ≤ 62): `192.168.1.0/26` (`.0 – .63`); (2) IT (25 hostów ≤ 30): `192.168.1.64/27` (`.64 – .95`); (3) Księgowość (10 hostów ≤ 14): `192.168.1.96/28` (`.96 – .111`); (4) WAN (2 hosty): `192.168.1.112/30` (`.112 – .115`, maska `255.255.255.252`).
  • Sprzedaż /27, IT /28, Księgowość /29, WAN /31
  • Podsieci w VLSM zawsze adresuje się od najmniejszej (/30) do największej (/26), zaczynając od adresu .0
20Jak w systemie Linux montuje się systemy plików za pomocą `/etc/fstab` oraz jak udostępnia się katalogi w sieci mieszanej Linux–Windows (Samba) i Linux–Linux (NFS)?Trwałe montowanie dysków i partycji przy starcie systemu Linux definiuje się w pliku `/etc/fstab` (wskazując `UUID=...` z polecenia `blkid`, punkt montowania, typ systemu plików np. `ext4`/`xfs`, opcje `defaults`, flagi dump i fsck) i testuje poleceniem `sudo mount -a`. Do udostępniania plików dla klientów Windows (protokół SMB/CIFS) służy serwer **Samba** (plik konfiguracyjny `/etc/samba/smb.conf`, dodawanie użytkownika poleceniem `smbpasswd -a nazwa`), natomiast w środowisku czysto linuksowym/uniksowym stosuje się usługę **NFS** (plik `/etc/exports`).Poprawność składni pliku `/etc/samba/smb.conf` weryfikuje się w systemie Linux poleceniem `testparm`.
  • Trwałe montowanie dysków i partycji przy starcie systemu Linux definiuje się w pliku `/etc/fstab` (wskazując `UUID=...` z polecenia `blkid`, punkt montowania, typ systemu plików np. `ext4`/`xfs`, opcje `defaults`, flagi dump i fsck) i testuje poleceniem `sudo mount -a`. Do udostępniania plików dla klientów Windows (protokół SMB/CIFS) służy serwer **Samba** (plik konfiguracyjny `/etc/samba/smb.conf`, dodawanie użytkownika poleceniem `smbpasswd -a nazwa`), natomiast w środowisku czysto linuksowym/uniksowym stosuje się usługę **NFS** (plik `/etc/exports`).
  • Plik konfiguracyjny serwera Samba to /etc/exports, a serwera NFS to /etc/samba/smb.conf
  • Użytkownik Samby nie musi posiadać odpowiadającego mu konta systemowego w pliku /etc/passwd
  • Polecenie umount służy do formatowania nowej partycji w systemie plików ext4
21Jakie są rodzaje adresów w protokole IPv6 (128-bitowym) i jakie prefiksy oznaczają adres Global Unicast, Link-Local, Unique Local, Multicast oraz Loopback?W IPv6 (brak broadcastu — zastąpiony przez multicast!): Global Unicast (odpowiednik publicznych IPv4): `2000::/3`; Link-Local (automatyczny na interfejsie, nieroutowalny): `fe80::/10`; Unique Local (ULA, odpowiednik prywatnych IPv4): `fc00::/7` (w praktyce `fd00::/8`); Multicast: `ff00::/8`; adres pętli zwrotnej (Loopback): `::1/128`; adres nieokreślony: `::/128`.Uwaga: podwójny dwukropek `::` zastępujący ciąg sąsiadujących hekstetów zerowych może wystąpić w zapisie adresu IPv6 TYLKO JEDEN RAZ, aby zapis był jednoznaczny.
  • Link-Local ma prefiks 2001::/16, a Global Unicast ma prefiks fe80::/10
  • W IPv6 adres rozgłoszeniowy broadcast ma postać ffff:ffff:ffff:ffff::/64
  • W IPv6 (brak broadcastu — zastąpiony przez multicast!): Global Unicast (odpowiednik publicznych IPv4): `2000::/3`; Link-Local (automatyczny na interfejsie, nieroutowalny): `fe80::/10`; Unique Local (ULA, odpowiednik prywatnych IPv4): `fc00::/7` (w praktyce `fd00::/8`); Multicast: `ff00::/8`; adres pętli zwrotnej (Loopback): `::1/128`; adres nieokreślony: `::/128`.
  • Skrót :: może zostać użyty w jednym adresie IPv6 dowolną liczbę razy do zastąpienia zerowych hekstetów
22Jakie protokoły routingu dynamicznego zaliczamy do protokołów wektora odległości (Distance Vector), a jakie do protokołów stanu łącza (Link-State) i czym różni się metryka w RIP od metryki w OSPF?**RIP (Routing Information Protocol — RIPv1, RIPv2, RIPng)** to protokół wektora odległości, którego metryką jest **liczba skoków (hop count)** — maksymalnie **15 skoków** (16 oznacza sieć nieosiągalną). **OSPF (Open Shortest Path First — OSPFv2 dla IPv4, OSPFv3 dla IPv6)** to protokół stanu łącza (wykorzystujący algorytm Dijkstry SPF), którego metryką jest **koszt (cost)** obliczany na podstawie przepustowości łącza (Koszt = (Przepustowość referencyjna)/(Przepustowość interfejsu)). Protokołem zewnętrznym (EGP) używanym między systemami autonomicznymi AS w Internecie jest **BGP (wektor ścieżki — Path Vector)**.Warto pamiętać: **RIPv1** jest protokołem klasowym (nie przesyła maski podsieci, nie obsługuje VLSM, używa broadcastu `255.255.255.255`), natomiast **RIPv2** jest protokołem bezklasowym (obsługuje VLSM/CIDR i wysyła aktualizacje na adres multicast `224.0.0.9`, a OSPF używa adresów multicast `224.0.0.5` i `224.0.0.6`).
  • RIP jest protokołem stanu łącza używającym przepustowości jako metryki, a OSPF jest protokołem wektora odległości z limitem 15 skoków
  • **RIP (Routing Information Protocol — RIPv1, RIPv2, RIPng)** to protokół wektora odległości, którego metryką jest **liczba skoków (hop count)** — maksymalnie **15 skoków** (16 oznacza sieć nieosiągalną). **OSPF (Open Shortest Path First — OSPFv2 dla IPv4, OSPFv3 dla IPv6)** to protokół stanu łącza (wykorzystujący algorytm Dijkstry SPF), którego metryką jest **koszt (cost)** obliczany na podstawie przepustowości łącza (Koszt = (Przepustowość referencyjna)/(Przepustowość interfejsu)). Protokołem zewnętrznym (EGP) używanym między systemami autonomicznymi AS w Internecie jest **BGP (wektor ścieżki — Path Vector)**.
  • RIPv1 obsługuje maski o zmiennej długości VLSM oraz bezklasowy routing CIDR
  • OSPF wysyła aktualizacje routingu na adres broadcast 255.255.255.255 co 30 sekund
23Jakie rodzaje włókien światłowodowych (jednomodowe SMF vs wielomodowe MMF) oraz jakie złącza optyczne (SC, LC, ST, FC) stosuje się w okablowaniu strukturalnym?**Światłowód jednomodowy (SMF — Single-Mode Fiber, np. OS1/OS2)**: średnica rdzenia **9 µm**, płaszcz **125 µm** (`9/125 µm`, kolor osłony zwykle żółty), źródło światła: laser, zasięg od kilku do ponad 100 km. **Światłowód wielomodowy (MMF — Multi-Mode Fiber, np. OM2, OM3, OM4, OM5)**: średnica rdzenia **50 µm** lub **62,5 µm**, płaszcz **125 µm** (osłona pomarańczowa, turkusowa/aqua lub limonkowa), źródło światła: LED lub VCSEL, zasięg zwykle do 300–550 m. Złącza: **LC** (małe zatrzaskowe, wkładki SFP), **SC** (większe kwadratowe wciskane push-pull), **ST** (okrągłe bagnetowe), **FC** (okrągłe gwintowane). Szlif **APC** (zielony, kąt 8°) minimalizuje odbicia wsteczne w porównaniu ze szlifem **UPC** (niebieski, płaski).Nigdy nie wolno łączyć bezpośrednio wtyku ze szlifem kątowym **APC (zielony)** z wtykiem **UPC (niebieski)**, gdyż powoduje to duże tłumienie wtrąceniowe i może trwale uszkodzić czoło ferruli światłowodowej!
  • Światłowód jednomodowy ma rdzeń 50 µm i służy do krótkich połączeń do 100 metrów, a wielomodowy ma rdzeń 9 µm
  • Złącze APC (zielone) można bezpośrednio łączyć w adapterze ze złączem UPC (niebieskim) bez strat sygnału i ryzyka uszkodzenia czoła ferruli
  • Światłowody są podatne na zakłócenia elektromagnetyczne (EMI) pochodzące od kabli energetycznych
  • **Światłowód jednomodowy (SMF — Single-Mode Fiber, np. OS1/OS2)**: średnica rdzenia **9 µm**, płaszcz **125 µm** (`9/125 µm`, kolor osłony zwykle żółty), źródło światła: laser, zasięg od kilku do ponad 100 km. **Światłowód wielomodowy (MMF — Multi-Mode Fiber, np. OM2, OM3, OM4, OM5)**: średnica rdzenia **50 µm** lub **62,5 µm**, płaszcz **125 µm** (osłona pomarańczowa, turkusowa/aqua lub limonkowa), źródło światła: LED lub VCSEL, zasięg zwykle do 300–550 m. Złącza: **LC** (małe zatrzaskowe, wkładki SFP), **SC** (większe kwadratowe wciskane push-pull), **ST** (okrągłe bagnetowe), **FC** (okrągłe gwintowane). Szlif **APC** (zielony, kąt 8°) minimalizuje odbicia wsteczne w porównaniu ze szlifem **UPC** (niebieski, płaski).
24Jak przebiega czterokrokowy proces przydzielania adresu IP przez serwer DHCP (DORA) i na jakich portach UDP działa protokół DHCP?Proces DORA składa się z 4 komunikatów: (1) **DHCPDISCOVER** (klient wysyła rozgłoszeniowo poszukując serwera), (2) **DHCPOFFER** (serwer oferuje dzierżawę adresu IP i parametry), (3) **DHCPREQUEST** (klient prosi o przydzielenie zaoferowanego adresu), (4) **DHCPACK** (serwer potwierdza dzierżawę). Serwer DHCP nasłuchuje na porcie **UDP 67**, a klient DHCP używa portu **UDP 68**.Aby serwer DHCP z innej podsieci mógł obsłużyć klientów, na interfejsie routera w sieci klientów należy skonfigurować agenta przekazywania DHCP Relay (w Cisco IOS polecenie `ip helper-address <IP_serwera_DHCP>`).
  • Proces działa po protokole TCP na portach 53 i 80 w kolejności Request -> Offer -> Discover -> Ack
  • Proces DORA składa się z 4 komunikatów: (1) **DHCPDISCOVER** (klient wysyła rozgłoszeniowo poszukując serwera), (2) **DHCPOFFER** (serwer oferuje dzierżawę adresu IP i parametry), (3) **DHCPREQUEST** (klient prosi o przydzielenie zaoferowanego adresu), (4) **DHCPACK** (serwer potwierdza dzierżawę). Serwer DHCP nasłuchuje na porcie **UDP 67**, a klient DHCP używa portu **UDP 68**.
  • Serwer DHCP używa portu UDP 68, a klient DHCP portu UDP 67
  • Jeżeli serwer DHCP jest w innej podsieci niż klient, router domyślnie przekazuje pakiety broadcast DHCPDISCOVER bez potrzeby konfiguracji DHCP Relay (ip helper-address)
25Jakie są zakresy prywatnych adresów IPv4 zgodnie z RFC 1918 oraz jaki zakres należy do adresacji APIPA (link-local)?Zakresy prywatne RFC 1918: klasa A `10.0.0.0/8` (`10.0.0.0 – 10.255.255.255`), klasa B `172.16.0.0/12` (`172.16.0.0 – 172.31.255.255`), klasa C `192.168.0.0/16` (`192.168.0.0 – 192.168.255.255`). Zakres APIPA (Automatic Private IP Addressing) to `169.254.0.0/16` (użyteczne `169.254.1.0 – 169.254.254.255`).Częsta pułapka w zadaniach CKE INF.02: adres `172.32.x.x` lub `172.15.x.x` jest adresem PUBLICZNYM, ponieważ pula prywatna w klasie B obejmuje wyłącznie oktety od `172.16.` do `172.31.` (`/12`).
  • Prywatne to 10.0.0.0/8, 172.0.0.0/8 oraz 192.0.0.0/8, a APIPA to 127.0.0.0/8
  • Adres 172.32.0.1 należy do puli adresów prywatnych klasy B
  • Zakres 169.254.0.0/16 jest przeznaczony dla serwerów DNS w sieciach publicznych
  • Zakresy prywatne RFC 1918: klasa A `10.0.0.0/8` (`10.0.0.0 – 10.255.255.255`), klasa B `172.16.0.0/12` (`172.16.0.0 – 172.31.255.255`), klasa C `192.168.0.0/16` (`192.168.0.0 – 192.168.255.255`). Zakres APIPA (Automatic Private IP Addressing) to `169.254.0.0/16` (użyteczne `169.254.1.0 – 169.254.254.255`).
26Czym różni się schemat partycjonowania dysku MBR (Master Boot Record) od GPT (GUID Partition Table)?Schemat **MBR** (współpracujący z tradycyjnym BIOS-em) używa 32-bitowego adresowania LBA, co ogranicza maksymalny rozmiar dysku/partycji do **2 TB** (dokładnie 2 TiB) i pozwala na utworzenie maksymalnie **4 partycji podstawowych** (lub 3 podstawowych i 1 rozszerzonej z dyskami logicznymi). Schemat **GPT** (wymagany do rozruchu w natywnym trybie **UEFI**) używa 64-bitowego LBA (obsługa dysków rzędu zettabajtów — 9,4 ZB), obsługuje domyślnie w Windows do **128 partycji podstawowych** i przechowuje zapasową kopię nagłówka tablicy partycji na końcu dysku (z sumą kontrolną CRC32).W narzędziu `diskpart` w systemie Windows konwersję pustego dysku między tymi stylami wykonuje się poleceniami `convert gpt` oraz `convert mbr`.
  • MBR obsługuje dyski do 16 TB i do 128 partycji podstawowych, a GPT wymaga przestarzałego trybu Legacy BIOS
  • W schemacie GPT konieczne jest tworzenie partycji rozszerzonej, aby założyć więcej niż 4 woluminy
  • Schemat **MBR** (współpracujący z tradycyjnym BIOS-em) używa 32-bitowego adresowania LBA, co ogranicza maksymalny rozmiar dysku/partycji do **2 TB** (dokładnie 2 TiB) i pozwala na utworzenie maksymalnie **4 partycji podstawowych** (lub 3 podstawowych i 1 rozszerzonej z dyskami logicznymi). Schemat **GPT** (wymagany do rozruchu w natywnym trybie **UEFI**) używa 64-bitowego LBA (obsługa dysków rzędu zettabajtów — 9,4 ZB), obsługuje domyślnie w Windows do **128 partycji podstawowych** i przechowuje zapasową kopię nagłówka tablicy partycji na końcu dysku (z sumą kontrolną CRC32).
  • System Windows 11 instalowany w trybie UEFI wymaga dysku sformatowanego w schemacie MBR
27Do czego służą polecenia diagnostyki sieci w systemach Windows i Linux: `ping`, `tracert` / `traceroute`, `ipconfig` / `ip a`, `arp -a`, `nslookup` / `dig` oraz `netstat` / `ss`?`ping`: bada osiągalność hosta i czas odpowiedzi RTT za pomocą komunikatów **ICMP Echo Request / Echo Reply**; `tracert` (Windows) / `traceroute` (Linux): śledzi trasę pakietu przez kolejne routery (skoki / hops) wykorzystując pole **TTL**; `ipconfig /all` (Windows) / `ip a` (Linux): wyświetla konfigurację IP, MAC, bramę, DHCP i DNS; `arp -a`: wyświetla pamięć podręczną mapowań adresów IPv4 na adresy fizyczne MAC; `nslookup` / `dig`: odpytuje serwery DNS; `netstat -ano` / `ss -tulnp`: pokazuje aktywne połączenia, nasłuchujące porty i identyfikatory procesów PID.W systemie Windows zwalnianie dzierżawy DHCP to `ipconfig /release`, odnawianie dzierżawy to `ipconfig /renew`, a czyszczenie pamięci podręcznej klienta DNS to `ipconfig /flushdns`.
  • `ping`: bada osiągalność hosta i czas odpowiedzi RTT za pomocą komunikatów **ICMP Echo Request / Echo Reply**; `tracert` (Windows) / `traceroute` (Linux): śledzi trasę pakietu przez kolejne routery (skoki / hops) wykorzystując pole **TTL**; `ipconfig /all` (Windows) / `ip a` (Linux): wyświetla konfigurację IP, MAC, bramę, DHCP i DNS; `arp -a`: wyświetla pamięć podręczną mapowań adresów IPv4 na adresy fizyczne MAC; `nslookup` / `dig`: odpytuje serwery DNS; `netstat -ano` / `ss -tulnp`: pokazuje aktywne połączenia, nasłuchujące porty i identyfikatory procesów PID.
  • Polecenie ping używa protokołu TCP na porcie 80, a arp -a wyświetla listę serwerów DNS
  • Polecenie tracert w systemie Windows służy do zwalniania dzierżawy adresu DHCP
  • Aby wyczyścić bufor DNS w systemie Windows, należy wpisać polecenie ipconfig /release
28Jakie znaczenie ma zapis uprawnień `chmod 750 skrypt.sh` oraz `chmod 644 plik.txt` w systemie Linux i czym są bity specjalne SUID, SGID oraz Sticky Bit?W zapisie ósemkowym: `r` (odczyt) = 4, `w` (zapis) = 2, `x` (wykonywanie) = 1 dla trzech grup: właściciel (u), grupa (g), pozostali (o). `750` (`rwxr-x---`) daje właścicielowi pełne prawa (7), grupie odczyt i wykonanie (5), a pozostałym brak praw (0). `644` (`rw-r--r--`) daje właścicielowi odczyt i zapis, a grupie i pozostałym tylko odczyt. Bity specjalne: SUID (4000 — uruchomienie z prawami właściciela pliku), SGID (2000 — prawa grupy lub dziedziczenie grupy w katalogu), Sticky Bit (1000, np. `/tmp` `1777` — usunąć plik z katalogu może tylko jego właściciel lub root).Uwaga: w odniesieniu do katalogu w systemie Linux prawo `x` (execute) jest niezbędne, aby móc wejść do tego katalogu (`cd`) i odwołać się do jego podkatalogów!
  • 750 oznacza rwxrw-r--, a wartość ósemkowa 4 oznacza prawo zapisu (write)
  • W zapisie ósemkowym: `r` (odczyt) = 4, `w` (zapis) = 2, `x` (wykonywanie) = 1 dla trzech grup: właściciel (u), grupa (g), pozostali (o). `750` (`rwxr-x---`) daje właścicielowi pełne prawa (7), grupie odczyt i wykonanie (5), a pozostałym brak praw (0). `644` (`rw-r--r--`) daje właścicielowi odczyt i zapis, a grupie i pozostałym tylko odczyt. Bity specjalne: SUID (4000 — uruchomienie z prawami właściciela pliku), SGID (2000 — prawa grupy lub dziedziczenie grupy w katalogu), Sticky Bit (1000, np. `/tmp` `1777` — usunąć plik z katalogu może tylko jego właściciel lub root).
  • Polecenie chmod służy do zmiany właściciela i grupy pliku, a chown do zmiany praw dostępu
  • Dla katalogu prawo x (1) nie ma żadnego znaczenia, wystarczy samo prawo r (4), aby wejść do katalogu poleceniem cd
29Jakie są kluczowe różnice między macierzami dyskowymi RAID 0, RAID 1, RAID 5, RAID 6 oraz RAID 10 (minimalna liczba dysków, pojemność użyteczna, odporność na awarię)?Przy n dyskach o pojemności C każdy: **RAID 0** (striping): min. 2 dyski, poj. n · C, brak nadmiarowości (awaria 1 dysku = utrata wszystkich danych); **RAID 1** (mirroring): min. 2 dyski, poj. C (50% przy 2 dyskach), wytrzymuje awarię n-1 dysków; **RAID 5** (striping z rozproszoną parzystością): min. 3 dyski, poj. (n-1) · C, wytrzymuje awarię 1 dysku; **RAID 6** (podwójna parzystość): min. 4 dyski, poj. (n-2) · C, wytrzymuje awarię 2 dysków; **RAID 10** (1+0, pasy luster): min. 4 dyski, poj. n/2 · C, wytrzymuje awarię co najmniej 1 dysku (a do n/2 dysków z różnych par).Zadanie obliczeniowe z INF.02: 4 dyski po 2 TB w macierzy RAID 5 dają pojemność użyteczną (4 - 1) × 2 TB = 6 TB, natomiast w RAID 10 lub RAID 6 dają 2 × 2 TB = 4 TB.
  • RAID 0 zapewnia najwyższe bezpieczeństwo danych dzięki duplikacji bloków, a RAID 5 wymaga minimum 2 dysków
  • W macierzy RAID 5 złożonej z 4 dysków po 2 TB pojemność użyteczna wynosi 4 TB
  • RAID 10 można zbudować z 3 dysków twardych
  • Przy n dyskach o pojemności C każdy: **RAID 0** (striping): min. 2 dyski, poj. n · C, brak nadmiarowości (awaria 1 dysku = utrata wszystkich danych); **RAID 1** (mirroring): min. 2 dyski, poj. C (50% przy 2 dyskach), wytrzymuje awarię n-1 dysków; **RAID 5** (striping z rozproszoną parzystością): min. 3 dyski, poj. (n-1) · C, wytrzymuje awarię 1 dysku; **RAID 6** (podwójna parzystość): min. 4 dyski, poj. (n-2) · C, wytrzymuje awarię 2 dysków; **RAID 10** (1+0, pasy luster): min. 4 dyski, poj. n/2 · C, wytrzymuje awarię co najmniej 1 dysku (a do n/2 dysków z różnych par).
30Jakie jest znaczenie poszczególnych typów rekordów zasobów w strefie serwera DNS: `A`, `AAAA`, `CNAME`, `MX`, `PTR`, `NS` oraz `SOA`?`A`: mapuje nazwę domenową na 32-bitowy adres IPv4; `AAAA`: mapuje nazwę na 128-bitowy adres IPv6; `CNAME`: tworzy alias (nazwę kanoniczną) wskazującą na inną nazwę domenową; `MX`: wskazuje serwer poczty elektronicznej obsługujący domenę wraz z priorytetem; `PTR`: rekord strefy odwrotnej (Reverse DNS) mapujący adres IP na nazwę domenową; `NS`: wskazuje autorytatywny serwer nazw dla domeny; `SOA`: początek autoryzacji strefy (numer seryjny, czasy odświeżania).W rekordzie `MX` niższa liczba oznacza WYŻSZY priorytet serwera pocztowego (np. serwer z priorytetem 10 ma pierwszeństwo przed serwerem z priorytetem 20).
  • Rekord A mapuje adres IP na nazwę hosta, a rekord PTR mapuje nazwę hosta na adres IPv6
  • `A`: mapuje nazwę domenową na 32-bitowy adres IPv4; `AAAA`: mapuje nazwę na 128-bitowy adres IPv6; `CNAME`: tworzy alias (nazwę kanoniczną) wskazującą na inną nazwę domenową; `MX`: wskazuje serwer poczty elektronicznej obsługujący domenę wraz z priorytetem; `PTR`: rekord strefy odwrotnej (Reverse DNS) mapujący adres IP na nazwę domenową; `NS`: wskazuje autorytatywny serwer nazw dla domeny; `SOA`: początek autoryzacji strefy (numer seryjny, czasy odświeżania).
  • Rekord MX służy do przekierowania ruchu HTTP na inny port serwera WWW
  • Rekord CNAME może wskazywać wyłącznie bezpośrednio na adres IPv4, a nie na nazwę domenową
31Ile użytecznych adresów hostów, jaki adres sieci, adres rozgłoszeniowy (broadcast) i maskę dziesiętną ma podsieć IPv4 `192.168.10.64/26`?Maska `/26` to `255.255.255.192` (6 bitów na hosta: 2^6 = 64 adresy całkowite, 2^6 - 2 = 62 użyteczne adresy hostów). Adres sieci to `192.168.10.64`, zakres użytecznych hostów to `192.168.10.65 – 192.168.10.126`, a adres rozgłoszeniowy (broadcast) to `192.168.10.127`.W masce `/26` ostatni oktet ma postać binarną `11000000` (128 + 64 = 192), co daje krok podsieci równy 256 - 192 = 64 (kolejne podsieci zaczynają się od `.0`, `.64`, `.128`, `.192`).
  • Maska 255.255.255.128, 126 hostów, adres sieci 192.168.10.0, broadcast 192.168.10.127
  • Maska 255.255.255.224, 30 hostów, adres sieci 192.168.10.64, broadcast 192.168.10.95
  • Maska 255.255.255.240, 14 hostów, adres sieci 192.168.10.64, broadcast 192.168.10.79
  • Maska `/26` to `255.255.255.192` (6 bitów na hosta: 2^6 = 64 adresy całkowite, 2^6 - 2 = 62 użyteczne adresy hostów). Adres sieci to `192.168.10.64`, zakres użytecznych hostów to `192.168.10.65 – 192.168.10.126`, a adres rozgłoszeniowy (broadcast) to `192.168.10.127`.
32Czym różni się kopia zapasowa pełna (Full), różnicowa (Differential) oraz przyrostowa (Incremental) pod względem szybkości wykonywania backupu, rozmiaru archiwum i liczby plików potrzebnych do odtworzenia danych?**Pełna (Full)**: kopiuje wszystkie wybrane dane i zeruje atrybut archiwalny (`A`); najwolniejszy zapis, ale najszybsze odtwarzanie (tylko 1 zestaw). **Przyrostowa (Incremental)**: kopiuje tylko pliki zmienione od *ostatniej dowolnej kopii* (pełnej lub przyrostowej) i zeruje atrybut `A`; najszybszy backup i najmniejszy rozmiar, ale do odtworzenia wymaga ostatniej kopii pełnej ORAZ wszystkich kolejnych kopii przyrostowych po kolei. **Różnicowa (Differential)**: kopiuje wszystkie pliki zmienione od *ostatniej kopii pełnej* i NIE zeruje atrybutu `A`; do odtworzenia wymaga dokładnie 2 zestawów: ostatniej kopii pełnej oraz ostatniej kopii różnicowej.Pytanie o bit archiwalny (`Archive bit`) oraz liczbę nośników potrzebnych do odtworzenia systemu w środę/piątek po niedzielnej kopii pełnej regularnie pojawia się w części pisemnej INF.02.
  • Kopia różnicowa zeruje atrybut archiwalny pliku i wymaga wszystkich pośrednich kopii z całego tygodnia do odtworzenia
  • Kopia przyrostowa zajmuje zawsze więcej miejsca na dysku niż kopia różnicowa po pięciu dniach pracy
  • **Pełna (Full)**: kopiuje wszystkie wybrane dane i zeruje atrybut archiwalny (`A`); najwolniejszy zapis, ale najszybsze odtwarzanie (tylko 1 zestaw). **Przyrostowa (Incremental)**: kopiuje tylko pliki zmienione od *ostatniej dowolnej kopii* (pełnej lub przyrostowej) i zeruje atrybut `A`; najszybszy backup i najmniejszy rozmiar, ale do odtworzenia wymaga ostatniej kopii pełnej ORAZ wszystkich kolejnych kopii przyrostowych po kolei. **Różnicowa (Differential)**: kopiuje wszystkie pliki zmienione od *ostatniej kopii pełnej* i NIE zeruje atrybutu `A`; do odtworzenia wymaga dokładnie 2 zestawów: ostatniej kopii pełnej oraz ostatniej kopii różnicowej.
  • Do odtworzenia danych z kopii przyrostowej wystarczy wyłącznie ostatni plik kopii przyrostowej z piątku