Besturingssystemen, netwerken en gedistribueerde systemen
Herhaal 32 systeembegrippen op universitair niveau: processen, gelijktijdigheid en virtueel geheugen; TCP, DNS, HTTP en TLS; gedistribueerde consensus, transacties en caches. Basiskennis van programmeren en computernetwerken is vereist. Protocolversies en aannames over storingen worden waar relevant toegelicht.
- Category
- Computer Science
- Level
- intermediate
- Languages
- nl → nl
- Cards
- 32
- Markdown
- Besturingssystemen, netwerken en gedistribueerde systemen (.md)
Flashcards (32)
| # | Front (Term / Question) | Back (Definition / Answer) | Example | Multiple-Choice Options |
|---|---|---|---|---|
| 1 | Wat is de anomalie van Belady en waarom vermijdt LRU die? | Bij dezelfde referentiereeks kunnen strategieën zoals FIFO met meer frames méér paginafouten veroorzaken. LRU heeft de stackeigenschap: pagina’s bij N frames vormen een deelverzameling van die bij N+1. Meer frames kunnen voor die reeks dus geen extra fouten veroorzaken. | ||
| 2 | Wat zijn de zeven OSI-lagen en de gebruikelijke vier TCP/IP-lagen, van onder naar boven? | OSI: fysiek, datalink, netwerk, transport, sessie, presentatie, toepassing. TCP/IP met vier lagen: link, internet, transport, toepassing. Het zijn verschillende architectuurmodellen zonder exacte één-op-ééncorrespondentie. | ||
| 3 | Wat zijn paginering en een translation lookaside buffer (TLB)? | Paginering koppelt virtuele pagina’s via paginatabellen aan fysieke paginaframes. Een TLB bewaart recente adresvertalingen met bijbehorende toegangsinformatie, zodat minder tabelraadplegingen nodig zijn. Meerdere paginagroottes zijn mogelijk; de TLB bewaart vertalingen, niet de paginagegevens. | ||
| 4 | Wat voegt PACELC toe aan CAP? | Bij een partitie (P) bekijkt het beschikbaarheid versus consistentie (A/C); anders (E) latentie versus consistentie (L/C), vooral bij replicacoördinatie. Het beschrijft ontwerpkeuzes, geen vaste universele afweging voor iedere bewerking. | ||
| 5 | Hoe kiest Raft een leider en wat doen willekeurige verkiezingstermijnen? | Na het verstrijken van de termijn wordt een volger kandidaat, verhoogt zijn termijnnummer, stemt op zichzelf en vraagt stemmen. Een meerderheid is nodig; elke server geeft hoogstens één stem per termijn en controleert hoe actueel het log is. Willekeurige wachttijden verminderen herhaald verdeelde stemmen maar garanderen geen geslaagde verkiezing. | ||
| 6 | Hoe gebruikt round-robinplanning een tijdquantum en welk compromis ontstaat? | Elke uitvoerbare taak krijgt hoogstens één quantum en gaat daarna achteraan de gereedstaande rij; eerder blokkeren, vrijwillig afstaan of eindigen kan ook. Korte quanta verbeteren de reactiesnelheid maar verhogen de wisselkosten. Zijn ze langer dan CPU-bursts, dan benadert het gedrag bediening op volgorde van aankomst. | ||
| 7 | Hoe voorkomt een globale slotvolgorde deadlock door circulair wachten? | Geef sloten een vaste strikte ordening en eis dat threads, zolang zij andere sloten vasthouden, nieuwe alleen in oplopende volgorde verkrijgen. Een cyclus zou stijgen in die ordening en terugkeren naar het begin, wat onmogelijk is. Alle relevante verkrijgingspaden moeten de regel volgen. | ||
| 8 | Wat is een cache stampede en hoe kan die worden beperkt? | Veel verzoeken missen hetzelfde verlopen of ontbrekende item en berekenen of laden het tegelijk opnieuw, waardoor de achterliggende dienst overbelast raakt. Verzoeken per sleutel bundelen, sloten goed beheren of vroeg/probabilistisch verversen kan de piek beperken. Het resultaat hangt af van timing en foutafhandeling. | ||
| 9 | Wat is Rafts log-matching-eigenschap en hoe worden conflicterende volgerlogs hersteld? | Hebben twee logs entries met dezelfde index en hetzelfde termijnnummer, dan zijn hun voorstukken tot die index gelijk. AppendEntries controleert de vorige index en termijn; de leider probeert opnieuw tot een gemeenschappelijk voorstuk is gevonden en vervangt conflicterende volgerentries door zijn eigen entries. Correct Raft verwijdert nooit gecommitte entries. | ||
| 10 | Hoe vermindert HTTP/3 via QUIC head-of-lineblokkering in het transport? | QUIC vervoert onafhankelijke betrouwbare streams via UDP; ontbrekende gegevens in één stream hoeven de bezorging in een andere niet te blokkeren. Verliesherstel en congestieregeling werken nog steeds over de verbinding. Er is een handshake van één heen-en-terugreis mogelijk, en bij geschikte hervattingen optionele 0-RTT-gegevens die vatbaar zijn voor replay. | ||
| 11 | Wat is een raceconditie en waarom vereist een kritieke sectie synchronisatie? | Correctheid hangt dan af van de timing of verweving van gelijktijdige bewerkingen. Een kritieke sectie benadert gedeelde toestand waarvan de invarianten beschermd moeten blijven. Wederzijdse uitsluiting zorgt er vaak voor dat slechts één thread tegelijk die sectie uitvoert. | ||
| 12 | Waarom ontstaat een paginafout en hoe kan het besturingssysteem die afhandelen? | Toegang veroorzaakt een fout als de vertaling ontbreekt of de rechten toegang verbieden. Geldige toegang kan uitgestelde toewijzing, copy-on-write of het inlezen uit een bestand of swap vereisen; daarna past het systeem de afbeelding aan en herhaalt de instructie. Ongeldige toegang geeft een fout, vaak een processignaal. Niet elke paginafout vereist schijf-I/O. | ||
| 13 | Welke berichten vormen een gewone TCP-drieweg-handshake zonder gegevens? | De client stuurt SYN met beginvolgnummer x. De server stuurt SYN+ACK met volgnummer y en bevestiging x+1. De client stuurt ACK ter bevestiging van y+1. Elke SYN verbruikt één volgnummer; een zuivere ACK niet. | ||
| 14 | Hoe verschillen write-through- en write-behindcaches? | Write-through voltooit de schrijfactie naar de achterliggende opslag vóór de succesbevestiging. Write-behind bevestigt de cachewijziging en schrijft later, wat de directe latentie verlaagt. Wachtende schrijfacties kunnen bij uitval verloren gaan zonder duurzame bescherming; duurzaamheid hangt af van het systeem, niet alleen van de patroonnaam. | ||
| 15 | Wat belooft eventual consistency en wat doen conflictmechanismen? | Als updates stoppen en updates of reparaties uiteindelijk de replica’s kunnen bereiken, behoren die volgens de afstemmingsregels te convergeren. Vectorklokken herkennen causale volgorde en gelijktijdige versies, maar lossen conflicten niet zelf op. Geschikte CRDT-samenvoegingen of deterministische regels zoals last-write-wins stemmen toestand af; die laatste kunnen updates weggooien. | ||
| 16 | Welke vier Coffman-voorwaarden zijn noodzakelijk voor een resource-deadlock? | Wederzijdse uitsluiting, vasthouden en wachten, geen gedwongen afname en circulair wachten. In het klassieke model van herbruikbare middelen voorkomt het doorbreken van één voorwaarde deze deadlock. Het toestaan ervan betekent niet dat elke uitvoering vastloopt. | ||
| 17 | Hoe handelt cache-aside een leesverzoek af? | De toepassing controleert de cache. Bij een treffer retourneert zij de waarde; anders leest zij de achterliggende opslag, vult de cache en retourneert de waarde. Verloop- en ongeldigmakingsbeleid blijven nodig, want cachegegevens kunnen verouderen. | ||
| 18 | Hoe verschilt een mutex van een tellende semafoor? | Een mutex biedt wederzijdse uitsluiting met eigenaarschap: de bezittende thread moet hem vrijgeven. Een tellende semafoor kent die eigendomsregel niet; wachten verbruikt een vergunning en signaleren voegt er één toe. Met aanvankelijk N vergunningen en evenwichtige verkrijging/vrijgave kan hij gelijktijdige gebruikers tot N beperken. | ||
| 19 | Hoe begrenzen TCP-ontvangstvenster rwnd en congestievenster cwnd het verzenden? | De ontvanger meldt rwnd voor de hoeveelheid die hij kan ontvangen; de zender onderhoudt cwnd om de netwerkbelasting te beperken. Normaal zijn verzonden maar onbevestigde gegevens begrensd door min(rwnd, cwnd). De vensters betreffen respectievelijk ontvangercapaciteit en netwerkcongestie. | ||
| 20 | Welke toestand wordt bij een CPU-contextwissel opgeslagen en hersteld? | Het systeem bewaart de uitvoeringstoestand van de vertrekkende taak, zoals registers, programmateller en stackpointer, en herstelt die van de volgende taak. De adresruimtetoestand verandert waar nodig; tussen threads van hetzelfde proces hoeft de wortel van de paginatabel niet te veranderen. Details hangen af van architectuur en implementatie. | ||
| 21 | Hoe verschillen de diensten van TCP en UDP? | TCP levert een verbindingsgerichte, betrouwbare, geordende bytestroom met hertransmissie, stroomregeling en congestieregeling; de verbinding kan nog steeds mislukken. UDP bewaart datagramgrenzen maar garandeert zelf geen bezorging, volgorde of hertransmissie. De toepassing kan die mechanismen toevoegen. | ||
| 22 | Welke mechanismen beveiligen een typische TLS 1.3-verbinding met certificaatauthenticatie? | Certificaatcontrole en handshakehandtekeningen authenticeren de andere partij; tijdelijke (EC)DHE vormt gedeeld sleutelmateriaal; AEAD beschermt vertrouwelijkheid en integriteit. TLS 1.3 ondersteunt ook vooraf gedeelde sleutels: certificaten en forward secrecy mogen niet voor elke modus of voor 0-RTT-gegevens worden aangenomen. | ||
| 23 | Hoe verschillen een proces en een thread in een gebruikelijk besturingssysteem? | Een proces bundelt middelen en bescherming met een eigen virtuele adresruimte. Threads delen die ruimte en middelen zoals open bestanden, maar hebben elk een eigen uitvoeringstoestand met registers, programmateller en stack. Afzonderlijke processen kunnen expliciet geheugen delen. | ||
| 24 | Hoe beperkt consistent hashen op een ring hertoewijzing als knooppunten veranderen? | Hash sleutels en knooppunten op een ring en wijs elke sleutel toe aan het volgende knooppunt met de klok mee. Toevoegen splitst een interval; verwijderen draagt dat over aan de opvolger. Bij redelijk uniforme plaatsing verplaatst een wijziging van één van N knooppunten naar verwachting O(K/N) van K sleutels, zonder worstcasegarantie; virtuele knooppunten verbeteren de verdeling. | ||
| 25 | Waarom blijft de actief sluitende TCP-partij normaal tweemaal de maximale segmentlevensduur in TIME-WAIT? | Zo kan zij een opnieuw verzonden FIN bevestigen als de laatste ACK verloren ging, en oude segmenten laten verlopen voordat dezelfde verbindingsidentificatoren worden hergebruikt. Gewoonlijk duurt dit 2×MSL. Dit ondersteunt veilig afsluiten, maar garandeert niet dat een ACK nooit verloren kan gaan. | ||
| 26 | Hoe wordt een gewone DNS-zoekopdracht zonder gecachet antwoord opgelost? | De client vraagt een recursieve resolver. Die volgt zo nodig verwijzingen van een rootserver naar een topleveldomeinserver en vervolgens een gezaghebbende server, en verkrijgt bijvoorbeeld A- of AAAA-records. Hij retourneert het antwoord en kan het gedurende de TTL cachen; gecachete verwijzingen of antwoorden kunnen stappen overslaan. | ||
| 27 | Welke afweging eist CAP bij een netwerkpartitie van een gerepliceerde gegevensdienst? | Hij kan niet tegelijk lineariseerbaar lezen/schrijven en succesvolle afronding van elk verzoek aan een niet-uitgevallen knooppunt garanderen. Voor lineariseerbaarheid moeten sommige verzoeken wachten of mislukken; aan weerszijden blijven bedienen vergt verzwakking van een consistentiegarantie. CAP is geen onbeperkt «kies er twee» tijdens normaal bedrijf. | ||
| 28 | Hoe multiplexeert HTTP/2 verzoeken en welke head-of-lineblokkering kan blijven bestaan? | HTTP/2 verweeft binaire frames van verschillende streams op één TCP-verbinding en comprimeert veldsecties met HPACK. De verplichte antwoordvolgorde van HTTP/1.1-pipelining vervalt. TCP levert bytes nog wel op volgorde; een verloren segment kan daardoor meerdere streams vertragen. | ||
| 29 | Wat doen de toestanden gesloten, open en halfopen van een circuit breaker? | Gesloten laat aanroepen toe en houdt fouten bij. Open weigert aanroepen snel zodra de ingestelde foutdrempel is bereikt. Na een wachttijd laat halfopen enkele proefaanroepen toe: herstel sluit de schakelaar, nieuwe fouten openen hem weer. Dit beperkt herhaalde aanroepen naar een falende dienst; het repareert die niet. | ||
| 30 | Hoe groeit cwnd bij slow start en congestion avoidance in het klassieke TCP-model van RFC 5681? | Onder de slow-startdrempel zorgen ACKs voor ongeveer exponentiële groei, die cwnd per heen-en-terugreis kan verdubbelen. Bij congestion avoidance groeit het ongeveer één maximaal groot segment per reis. ACK-gedrag beïnvloedt dit; andere TCP-algoritmen hoeven dit patroon niet te volgen. | ||
| 31 | Wat zijn de voorbereidings- en beslissingsfasen van two-phase commit (2PC)? | Een deelnemer stemt pas JA na duurzame voorbereiding, of NEE als hij niet kan committen. De coördinator legt COMMIT pas duurzaam vast als iedereen JA stemt; anders kan hij vóór een commitbesluit ABORT besluiten. Daarna deelt hij het besluit mee. Een voorbereide deelnemer mag niet zelfstandig afbreken vanwege een timeout. | ||
| 32 | Waarom kan two-phase commit blokkeren? | Wie JA stemde, moet voorbereid blijven totdat het besluit bekend is. Valt de coördinator uit en kan geen bereikbare deelnemer het besluit vaststellen, dan kan wachten op herstel nodig zijn, met behoud van middelen zoals sloten. Blokkering is mogelijk, niet onvermijdelijk na iedere coördinatorstoring. |