HMGS (120 Soru / 70 Puan Barajı) & Hakimlik — Kamu Hukuku

2547 sayılı Kanun Ek Madde 41 kapsamında Hukuk Mesleklerine Giriş Sınavı (HMGS: 120 soru, 150 dakika, 70 puan barajı) ve Adli/İdari Hakimlik sınavları için Kamu Hukuku hazırlığı: 1982 Anayasası ve Anayasa Yargısı, İdare Hukuku, 2577 sayılı İYUK dava açma süreleri, 5237 sayılı TCK, 5271 sayılı CMK ve Vergi Hukuku.

Category
Türkiye Hukuk, Tıp, Finans ve İş Güvenliği Sınavları — HMGS & Adli/İdari Hakimlik, TUS & DUS (Tıp/Diş Uzmanlık), SPK Lisanslama, İSG (A/B/C Sınıfı) ve Ehliyet (MTSK)
Level
basic
Languages
tr → tr
Cards
32
Markdown
HMGS (120 Soru / 70 Puan Barajı) & Hakimlik — Kamu Hukuku (.md)

Flashcards (32)

#Front (Term / Question)Back (Definition / Answer)ExampleMultiple-Choice Options
15237 sayılı TCK'nın 36. maddesine göre 'gönüllü vazgeçme' halinde failin cezai sorumluluğu nasıl belirlenir?Fail icra hareketlerinden gönüllü vazgeçer veya neticeyi önlerse teşebbüsten ceza almaz; yalnız tamamlanan suçtan sorumlu olur.Suça teşebbüste icra hareketleri elverişli olmalı ve failin elinde olmayan nedenlerle suç tamamlanamamış olmalıdır.
25237 sayılı TCK'ya göre 'zincirleme suç' (m. 43/1) hükümlerinin uygulanabilmesi için hangi şartlar aranır ve hangi suçlarda uygulanamaz?Bir suç işleme kararının icrası kapsamında aynı kişiye karşı aynı suçun değişik zamanlarda birden fazla işlenmesi gerekir.Kasten öldürme, kasten yaralama, işkence ve yağma suçlarında zincirleme suç hükümleri uygulanmaz; gerçek içtima kuralları geçerlidir.
31982 Anayasası'na göre Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin (TBMM) seçimlerin yenilenmesine karar verebilmesi için gereken nitelikli çoğunluk nedir?TBMM üye tamsayısının beşte üç çoğunluğu, yani 600 milletvekilinden en az 360 milletvekilinin kabul oyudur.Anayasa'nın 116. maddesi uyarınca TBMM veya Cumhurbaşkanı tarafından seçimlerin yenilenmesine karar verilirse iki seçim birlikte yapılır.
42577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'na (İYUK m. 7) göre özel kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hallerde genel dava açma süresi kaç gündür?Danıştay'da ve idare mahkemelerinde 60 gün, vergi mahkemelerinde ise 30 gündür.Bu süreler yazılı bildirimin yapıldığı günü izleyen günden itibaren işlemeye başlar ve tatil günleri sürelere dahildir.
55271 sayılı CMK'ya göre ceza yargılamasında olağan kanun yolları nelerdir ve olağanüstü kanun yolları hangileridir?Olağan kanun yolları itiraz, istinaf ve temyiz; olağanüstü yollar Başsavcı itirazı, kanun yararına bozma ve yargılamanın yenilenmesidir.İstinaf ve temyiz başvuru süreleri hükmün gerekçesiyle birlikte tebliğ edildiği tarihten itibaren iki haftadır.
61982 Anayasası'nın 104. maddesine göre olağan dönemde Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi (CBK) ile hangi konular kesinlikle düzenlenemez?Temel haklar, kişi hakları ve ödevleri ile siyasi haklar ve ödevler olağan dönem CBK ile düzenlenemez.Ayrıca Anayasa'da münhasıran kanunla düzenlenmesi öngörülen konularda ve kanunda açıkça düzenlenen hususlarda CBK çıkarılamaz.
75237 sayılı Türk Ceza Kanunu'na (TCK m. 21-22) göre 'olası kast' ile 'bilinçli taksir' arasındaki ayrım kriteri nedir?Fail öngördüğü neticeyi kabulleniyorsa ('olursa olsun' diyorsa) olası kast; gerçekleşmeyeceğine güveniyorsa bilinçli taksir vardır.Bilinçli taksirde taksirli suça ilişkin ceza üçte birden yarısına kadar artırılırken, olası kastta kasten işlenen suçun cezası indirilir.
82577 sayılı İYUK'un 27. maddesine göre idari yargıda 'yürütmenin durdurulması' kararı verilebilmesi için hangi iki şartın birlikte gerçekleşmesi gerekir?İdari işlemin uygulanması halinde telafisi güç veya imkânsız zararların doğması ve işlemin açıkça hukuka aykırı olması şarttır.Yürütmenin durdurulması kararlarında idari işlemin hangi gerekçelerle hukuka açıkça aykırı olduğu ve doğacak zararların belirtilmesi zorunludur.
9213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 114. maddesine göre vergi hukukunda 'tarh zamanaşımı' süresi kaç yıldır ve ne zaman başlar?Vergi alacağının doğduğu takvim yılını takip eden yılın başından başlayarak 5 yıldır.Beş yıl içinde tarh ve mükellefe tebliğ edilmeyen vergiler zamanaşımına uğrar; takdir komisyonuna başvurulması zamanaşımını en fazla 1 yıl durdurur.
10657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinde düzenlenen disiplin cezaları ağırlık sırasına göre nelerdir?Uyarma, kınama, aylıktan kesme, kademe ilerlemesinin durdurulması ve devlet memurluğundan çıkarmadır.Devlet memurluğundan çıkarma cezası amirlerin bu yoldaki isteği üzerine memurun bağlı bulunduğu kurumun Yüksek Disiplin Kurulu kararı ile verilir.
115237 sayılı TCK'nın 31. maddesine göre ceza sorumluluğu bakımından fiili işlediği sırada kaç yaşını doldurmamış çocukların ceza sorumluluğu yoktur?Fiili işlediği sırada 12 yaşını doldurmamış olan çocukların (işitme ve konuşma engellilerde 15 yaş) ceza sorumluluğu yoktur.Bu çocuklar hakkında ceza kovuşturması yapılamaz; ancak çocuklara özgü güvenlik tedbirleri uygulanabilir.
124734 sayılı Kamu İhale Kanunu'na göre idarelerce mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin ihalelerinde uygulanan temel ihale usulleri nelerdir?Açık ihale usulü, belli istekliler arasında ihale usulü ve kanunda belirtilen özel hallerde pazarlık usulüdür.Açık ihale usulü ve belli istekliler arasında ihale usulü temel usuller olup, doğrudan temin bir ihale usulü değil alım yöntemidir.
135271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'na (CMK m. 91) göre yakalanan kişinin gözaltı süresi bireysel ve toplu suçlarda kural olarak en çok ne kadardır?Bireysel suçlarda yakalama anından itibaren 24 saati geçemez; toplu işlenen suçlarda her defasında 1 gün olmak üzere 3 gün uzatılabilir.Yakalama yerine en yakın hâkim veya mahkemeye gönderilme için zorunlu süre 12 saatten fazla olamaz.
142577 sayılı İYUK'a göre idare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarına karşı istinaf ve temyiz başvuru süresi tebliğden itibaren kaç gündür?Hem bölge idare mahkemesine istinaf hem de Danıştay'a temyiz başvuru süresi kararın tebliğini izleyen günden itibaren 30 gündür.İvedi yargılama usulüne tabi davalarda ise istinaf yolu kapalı olup, 15 gün içinde doğrudan Danıştay'da temyiz yoluna başvurulur.
152577 sayılı İYUK'un 11. maddesine göre ilgililer tarafından idari dava açılmadan önce üst makama başvurma halinde idarenin zımni ret süresi kaç gündür?Başvurma tarihinden itibaren 30 gün içinde bir cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır.Üst makama (üst makam yoksa işlemi yapmış olan makama) başvuru, işlemeye başlamış olan idari dava açma süresini durdurur.
16193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu'na göre gerçek kişilerin bir takvim yılı içinde elde ettikleri kazanç ve iratların yedi unsuru nelerdir?Ticari kazanç, zirai kazanç, ücret, serbest meslek kazancı, gayrimenkul sermaye iradı, menkul sermaye iradı ve diğer kazanç ve iratlardır.Tam mükellef gerçek kişiler Türkiye içinde ve dışında elde ettikleri tüm kazanç ve iratlar üzerinden vergilendirilirler.
175271 sayılı CMK'nın 102. maddesine göre soruşturma evresinde tutukluluk süresi ağır ceza mahkemesinin görevine girmeyen ve giren işlerde en çok ne kadardır?Ağır ceza mahkemesinin görevine girmeyen işlerde 6 ayı, görevine giren işlerde ise 1 yılı geçemez.Devletin güvenliğine karşı suçlar ve Terörle Mücadele Kanunu kapsamındaki suçlarda soruşturma evresi tutukluluk süresi en çok 1 yıl 6 ay + 6 aydır.
185271 sayılı CMK'nın 100. maddesine göre tutuklama kararı verilebilmesi için aranan temel şartlar nelerdir?Kuvvetli suç şüphesinin varlığını gösteren somut delillerin ve bir tutuklama nedeninin bulunması ile ölçülülük ilkesine uygunluktur.Sadece adlî para cezasını gerektiren veya vücut dokunulmazlığına karşı kasten işlenenler hariç üst sınırı 2 yıldan fazla olmayan suçlarda tutuklama yapılamaz.
19213 sayılı Vergi Usul Kanunu'na (VUK) göre vergilendirme sürecinin dört ardışık aşaması (4T kuralı) nelerdir?Vergiyi doğuran olayın ardından sırasıyla tarh, tebliğ, tahakkuk ve tahsil aşamalarıdır.Beyannameye dayanan vergilerde (Gelir Vergisi, Kurumlar Vergisi, KDV) tarh ve tahakkuk işlemleri tahakkuk fişi kesilmesiyle aynı anda gerçekleşir.
201982 Anayasası'nın 13. maddesine göre temel hak ve hürriyetlerin sınırlandırılmasında uyulması zorunlu olan temel ilkeler nelerdir?Sınırlama yalnızca kanunla, özel sınırlama sebeplerine bağlı olarak, hakkın özüne dokunmadan ve ölçülülük ilkesine uygun yapılabilir.Sınırlamalar ayrıca Anayasa'nın sözüne ve ruhuna, demokratik toplum düzeninin ve laik Cumhuriyetin gereklerine aykırı olamaz.
21İdare Hukuku'nda idari işlemin beş temel unsuru nelerdir ve hangi unsurdaki ağır sakatlık 'yetki gaspı' veya 'fonksiyon gaspı' doğurur?Beş unsur yetki, şekil, sebep, konu ve maksattır; yetki unsurundaki ağır sakatlıklar yetki veya fonksiyon gaspı oluşturur.Yetki gaspı, fonksiyon gaspı ve ağır-bariz yetki tecavüzü ile fiili yol hallerinde idari işlem 'yok hükmünde' (mutlak butlan) sayılır.
226183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'a göre kamu alacaklarında 'tahsil zamanaşımı' süresi kaç yıldır?Amme alacağının vadesinin rastladığı takvim yılını takip eden takvim yılı başından itibaren 5 yıldır.Ödeme, haciz tatbiki, ödeme emri tebliği veya mal bildirimi gibi işlemler tahsil zamanaşımını keser ve süre yeni takvim yılı başında baştan başlar.
231982 Anayasası'na göre Anayasa Mahkemesi kaç üyeden oluşur ve üyeleri hangi organlar tarafından seçilir?Toplam 15 üyeden oluşur; üyelerin 3'ü TBMM, 12'si ise Cumhurbaşkanı tarafından seçilir.Anayasa Mahkemesi üyeleri 12 yıl için seçilirler, bir kimse iki defa üye seçilemez ve üyeler 65 yaşını doldurunca emekliye ayrılırlar.
242547 sayılı Kanun Ek Madde 41 ve 2024 yönetmelik değişikliği uyarınca Hukuk Mesleklerine Giriş Sınavı'nda (HMGS) soru sayısı, sınav süresi ve başarı barajı kaçtır?120 çoktan seçmeli soru için 150 dakika verilir; yanlışlar doğruyu götürmez ve en az 70 puan (84 doğru) alınması şarttır.Avukatlık ve noterlik stajına başlamak veya adli/idari hakim ve savcı yardımcılığı sınavlarına katılmak için HMGS veya İYÖS'ten en az 70 puan alınmalıdır.
255271 sayılı CMK'ya göre 'seri muhakeme usulü' (m. 250) ile 'basit yargılama usulü' (m. 251) arasındaki temel evre ve indirim farkı nedir?Seri muhakeme soruşturmada savcılıkça uygulanıp cezada 1/2 indirim sağlar; basit yargılama kovuşturmada mahkemece 1/4 indirim sağlar.Basit yargılama usulü, adli para cezasını ve/veya üst sınırı 2 yıl veya daha az süreli hapis cezasını gerektiren suçlarda duruşmasız uygulanabilir.
26İdare Hukuku'nda 'yetki devri' ile 'imza devri' arasındaki en temel hukuki fark nedir?Yetki devrinde karar alma yetkisi ve sorumluluğu devralana geçerken, imza devrinde karar yetkisi devredende kalır ve işlem şahsa bağlıdır.Yetki devri makama yapılır ve makamda bulunan kişi değişse de devam eder; imza devri ise kişi değiştiğinde kendiliğinden sona erer.
272802 sayılı Hakimler ve Savcılar Kanunu'na göre Adli ve İdari Yargı Hakim ve Savcı Yardımcılığı süresi kaç yıldır ve nasıl tamamlanır?Toplam 3 yıldır; 1 yıl Türkiye Adalet Akademisi'nde eğitim, 2 yıl ise usta-çırak ilişkisiyle yargı mercilerinde görev yapılır.Üç yıllık yardımcılık döneminin sonunda yapılan yazılı ve sözlü son sınavda başarılı olanlar HSK tarafından hakim veya savcı olarak atanır.
28Anayasa Mahkemesi'ne bireysel başvuru (Anayasa m. 148) hangi haklar için ve başvuru yollarının tüketilmesinden itibaren kaç gün içinde yapılabilir?Anayasa'da güvence altına alınmış temel hak ve özgürlüklerden AİHS kapsamındaki herhangi birinin ihlali halinde 30 gün içinde yapılır.Olağan kanun yollarının tüketildiği tarihten veya başvuru yolu öngörülmemişse ihlalin öğrenildiği tarihten itibaren 30 günlük süre hak düşürücüdür.
29Anayasa Mahkemesi'nde kanunların, Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin ve TBMM İçtüzüğü'nün şekil ve esas bakımından iptali davası açma süreleri kaç gündür?Resmî Gazete'de yayımlanmalarından başlayarak şekil bozukluğuna dayalı iptal davası 10 gün, esas bakımından iptal davası 60 gündür.Kanunların şekil bozukluğu iddiasıyla iptali davasını yalnızca Cumhurbaşkanı veya TBMM üye tamsayısının beşte biri (120 milletvekili) açabilir.
30213 sayılı VUK'a göre mükellefin vergi ziyaına sebebiyet veren fiillerini idarenin tespitinden önce kendiliğinden bildirmesi hangi müessesedir?Pişmanlık ve ıslah (VUK m. 371) müessesesidir; vergi ziyaı cezası kesilmez, yalnızca pişmanlık zammı uygulanır.Emlak vergisi için pişmanlık hükümleri uygulanmaz; pişmanlıkla verilen beyanname üzerine hesaplanan vergi 15 gün içinde ödenmelidir.
312577 sayılı İYUK'a göre vergi uyuşmazlıklarında mükellefin vergi mahkemesinde dava açması tahsil işlemlerini nasıl etkiler?Tarh edilen vergi ve cezalara karşı vergi mahkemesinde dava açılması, dava konusu kısmın tahsil işlemlerini kendiliğinden durdurur.Ancak ihtirazi kayıtla verilen beyannameler üzerine yapılan işlemler ile tahsilat aşamasındaki ödeme emrine karşı açılan davalarda tahsilat kendiliğinden durmaz.
325237 sayılı TCK'da düzenlenen hukuka uygunluk nedenleri nelerdir?Kanunun hükmünü yerine getirme, yetkili merciin emrini ifa, meşru savunma, hakkın kullanılması ve ilgilinin rızasıdır.Zorunluluk hali (ıztırar hali, TCK m. 25/2) doktrinde ve Yargıtay uygulamasında hukuka uygunluk nedeni değil, kusurluluğu kaldıran neden sayılır.