Genetische Overerving, Meiose en DNA-Replicatie
32 herhalingskaarten over mendeliaanse overerving, meiotische recombinatie, DNA-structuur en -replicatie, telomeren en X-inactivatie. Veronderstelt inleidende kennis van celbiologie.
- Category
- Biology
- Level
- basic
- Languages
- nl → nl
- Cards
- 32
- Markdown
- Genetische Overerving, Meiose en DNA-Replicatie (.md)
Flashcards (32)
| # | Front (Term / Question) | Back (Definition / Answer) | Example | Multiple-Choice Options |
|---|---|---|---|---|
| 1 | Hoe hangt een centimorgan samen met de recombinatiefrequentie tussen nabijgelegen loci? | Voor korte intervallen komt 1 centimorgan (cM) ongeveer overeen met 1% recombinante gameten. Meerdere crossovers kunnen ertoe leiden dat de waargenomen recombinatie de genetische afstand over langere intervallen onderschat. | ||
| 2 | Wat is het verschil tussen onvolledige dominantie en codominantie? | Bij onvolledige dominantie ligt het heterozygote fenotype tussen de twee homozygote fenotypen. Bij codominantie zijn producten of kenmerken van beide allelen waarneembaar, zoals A- en B-antigenen bij bloedgroep AB. De allelen blijven in beide gevallen onderscheiden varianten. | ||
| 3 | Waarom kan verwijdering van de laatste RNA-primer een gat aan het uiteinde van een lineair chromosoom achterlaten? | In het gebruikelijke model van de achterblijvende streng laat verwijdering van de eindprimer een gat aan het 5'-uiteinde achter, zonder voorafgaande 3'-OH vanwaar DNA-polymerase kan verlengen. Een circulair chromosoom heeft geen overeenkomstig vrij uiteinde. | ||
| 4 | Wat is genetische koppeling? | Nabijgelegen loci op hetzelfde chromosoom worden doorgaans vaker samen overgeërfd dan onafhankelijke verdeling voorspelt. Crossing-over kan hun allelen scheiden; verder uit elkaar gelegen loci kunnen zich als ongekoppeld gedragen. | ||
| 5 | Hoe helpt een testkruising om een onbekend genotype vast te stellen? | Kruis het individu met een dominant fenotype met een homozygoot recessieve tester. Bij eenvoudige mendeliaanse overerving met volledige dominantie tonen recessieve nakomelingen aan dat de geteste ouder heterozygoot is; hun afwezigheid in een eindige steekproef bewijst geen homozygotie. | ||
| 6 | Wanneer geeft AaBb × AaBb een verwachte fenotypische verhouding van 9:3:3:1? | Bij mendeliaanse segregatie, onafhankelijke verdeling, volledige dominantie op elke locus, geen epistasie en gelijke levensvatbaarheid: 9 dominant op beide loci, 3 alleen dominant bij A, 3 alleen dominant bij B en 1 recessief op beide. | ||
| 7 | Wat zijn telomeren en welke herhaling komt voor in menselijk telomeer-DNA? | Telomeren zijn DNA–eiwitstructuren die de uiteinden van lineaire chromosomen beschermen. De menselijke G-rijke telomeerstreng bevat doorgaans tandemherhalingen van 5'-TTAGGG-3'. | ||
| 8 | Wat zegt Mendels segregatiewet over de twee allelen op een diploïde locus? | Tijdens de vorming van gameten gaan de twee allelen uiteen, zodat elke gameet er één ontvangt. Bij gewone mendeliaanse segregatie hebben beide allelen evenveel kans om in een gameet terecht te komen. | ||
| 9 | Wanneer worden twee genloci onafhankelijk verdeeld? | Loci op verschillende chromosomen worden tijdens een normale meiose doorgaans onafhankelijk verdeeld. Ver uit elkaar gelegen loci op hetzelfde chromosoom kunnen ongeveer 50% recombinatie vertonen en zich als ongekoppelde loci gedragen. | ||
| 10 | Wat doen enkelstrengs-DNA-bindende eiwitten bij een replicatievork? | Ze bedekken en stabiliseren blootliggend enkelstrengs DNA en helpen zo hernieuwde basenparing en belemmerende haarspeldstructuren te voorkomen. | ||
| 11 | Welke enzymklasse verlicht torsiespanning vóór een DNA-replicatievork? | Topoisomerasen knippen DNA tijdelijk door en verbinden het weer om de topologie te veranderen. Bacterieel DNA-gyrase is een voorbeeld dat positieve supercoiling vóór de vork kan verwijderen. | ||
| 12 | Wat is het verschil tussen genotype en fenotype? | Het genotype is de genetische samenstelling van een organisme, inclusief zijn allelen. Het fenotype omvat de waarneembare kenmerken, die zowel het genotype als omgevingsinvloeden kunnen weerspiegelen. | ||
| 13 | Wat is het verschil tussen pleiotropie en polygene overerving? | Bij pleiotropie beïnvloedt één gen meerdere kenmerken. Bij polygene overerving dragen meerdere genen bij aan één kenmerk, zoals lengte; de genen hoeven niet onafhankelijk te zijn en ook de omgeving kan bijdragen. | ||
| 14 | In welke richting verlengen replicatieve DNA-polymerasen een nieuwe streng? | Ze synthetiseren van 5' naar 3', voegen toe aan het 3'-uiteinde van de groeiende streng en lezen daarbij de matrijs van 3' naar 5'. | ||
| 15 | Hoe wordt de leidende streng gesynthetiseerd ten opzichte van de beweging van de replicatievork? | Meestal continu in de richting 5' naar 3', in dezelfde algemene richting als de voortschrijdende vork. | ||
| 16 | Welk replicatiemodel werd ondersteund door het Meselson–Stahl-experiment met E. coli? | Semiconservatieve replicatie: elk dochter-DNA-duplex bevat één ouderlijke streng en één nieuw gesynthetiseerde streng. | ||
| 17 | Welk enzym verwijdert in E. coli RNA-primers en vervangt ze door DNA? | DNA-polymerase I verwijdert de primers met zijn 5'-naar-3'-exonucleaseactiviteit en vult de ontstane gaten met DNA via zijn polymeraseactiviteit. | ||
| 18 | Welke relaties tussen basenhoeveelheden volgen uit canonieke basenparing in dubbelstrengs DNA? | A = T en G = C; het totaal aan purinen (A + G) is dus gelijk aan het totaal aan pyrimidinen (T + C). Deze relaties gelden doorgaans niet voor één afzonderlijke DNA-streng. | ||
| 19 | Welk enzym sluit de resterende onderbrekingen tussen verwerkte Okazaki-fragmenten? | DNA-ligase vormt fosfodiësterbindingen tussen aangrenzende 3'-OH- en 5'-fosfaatuiteinden nadat de gaten zijn opgevuld. | ||
| 20 | Welke activiteit verwijdert een verkeerd gepaard eindnucleotide bij DNA-polymerasen met proefleesfunctie? | 3'-naar-5'-exonucleaseactiviteit verwijdert het verkeerde nucleotide van het 3'-uiteinde van de groeiende streng voordat de synthese doorgaat. Niet elk DNA-polymerase heeft deze activiteit. | ||
| 21 | Waarom heeft gewone DNA-replicatie een primer nodig voordat DNA-polymerase een streng verlengt? | DNA-polymerase voegt nucleotiden toe aan een bestaande 3'-OH; het begint geen DNA-keten vanuit het niets. In het gebruikelijke replicatieproces levert primase een RNA-primer. | ||
| 22 | In welke meiosefase vindt crossing-over plaats en tussen welke chromatiden? | Tijdens profase I, tussen niet-zusterchromatiden van gepaarde homologe chromosomen. Daarbij worden overeenkomstige DNA-segmenten uitgewisseld, wat nieuwe allelcombinaties kan opleveren. | ||
| 23 | Hoe verschillen de ringstructuren van purinen en pyrimidinen? | Purinen zoals adenine en guanine hebben een gefuseerde zesring en vijfring. Pyrimidinen zoals cytosine, thymine en uracil hebben één zesring. | ||
| 24 | Wat is een Barr-lichaampje en welke rol speelt XIST? | Het is een gecondenseerd, grotendeels inactief X-chromosoom. XIST is een lang niet-coderend RNA dat het chromosoom bedekt en helpt de genactiviteit stil te leggen; sommige genen ontsnappen aan X-inactivatie. | ||
| 25 | Hoeveel waterstofbruggen hebben de canonieke Watson–Crick-basenparen A–T en G–C? | A–T heeft 2 waterstofbruggen; G–C heeft er 3. | ||
| 26 | Wat is telomerase en hoe verlengt het telomeren? | Het is een ribonucleoproteïne-enzym. De RNA-component levert een matrijs en de reverse-transcriptase-subeenheid TERT voegt telomerische DNA-herhalingen toe aan het 3'-uiteinde van een chromosoom. | ||
| 27 | Waarom wordt de achterblijvende streng in Okazaki-fragmenten gesynthetiseerd? | De matrijzen zijn antiparallel, maar DNA-polymerase verlengt alleen van 5' naar 3'. Daarom ontstaat deze streng in korte segmenten die van de voortschrijdende vork af groeien en later worden verbonden. | ||
| 28 | Welke verhoudingen verwacht je bij Aa × Aa met mendeliaanse segregatie, gelijke levensvatbaarheid en volledige dominantie? | Genotypen: 1 AA : 2 Aa : 1 aa. Fenotypen: 3 dominant : 1 recessief. Dit zijn verwachte kansen, geen gegarandeerde aantallen in een klein gezin. | ||
| 29 | Wat betekent antiparallel voor de twee strengen van een DNA-duplex? | Hun suiker–fosfaatruggengraten lopen in tegengestelde richtingen: één van 5' naar 3', de andere van 3' naar 5'. Deze aanduidingen beschrijven de oriëntatie van de ruggengraat, niet verplichte specifieke vrije groepen aan elk DNA-uiteinde. | ||
| 30 | Waarom komen veel X-gebonden recessieve aandoeningen vaker voor bij mensen met een XY-chromosomencomplement? | Zij hebben meestal maar één kopie van het betreffende X-gebonden gen. Een ziekteveroorzakende variant heeft dus geen tweede X-gebonden kopie die het effect kan maskeren. De ernst kan variëren en ook mensen met twee X-chromosomen kunnen aangedaan zijn. | ||
| 31 | Wat is meiotische non-disjunctie? | Homologe chromosomen of zusterchromatiden gaan niet goed uiteen. Dit kan gameten met een extra of ontbrekend chromosoom opleveren; na bevruchting kan dat aneuploïdie veroorzaken, zoals trisomie 21. | ||
| 32 | Welk enzym scheidt DNA-strengen bij een replicatievork? | DNA-helicase gebruikt energie uit ATP-hydrolyse om de dubbele helix af te wikkelen en de strengen te scheiden voor het kopiëren. |