Genetische Overerving, Meiose en DNA-Replicatie

32 herhalingskaarten over mendeliaanse overerving, meiotische recombinatie, DNA-structuur en -replicatie, telomeren en X-inactivatie. Veronderstelt inleidende kennis van celbiologie.

Category
Biology
Level
basic
Languages
nl → nl
Cards
32
Markdown
Genetische Overerving, Meiose en DNA-Replicatie (.md)

Flashcards (32)

#Front (Term / Question)Back (Definition / Answer)ExampleMultiple-Choice Options
1Hoe hangt een centimorgan samen met de recombinatiefrequentie tussen nabijgelegen loci?Voor korte intervallen komt 1 centimorgan (cM) ongeveer overeen met 1% recombinante gameten. Meerdere crossovers kunnen ertoe leiden dat de waargenomen recombinatie de genetische afstand over langere intervallen onderschat.
2Wat is het verschil tussen onvolledige dominantie en codominantie?Bij onvolledige dominantie ligt het heterozygote fenotype tussen de twee homozygote fenotypen. Bij codominantie zijn producten of kenmerken van beide allelen waarneembaar, zoals A- en B-antigenen bij bloedgroep AB. De allelen blijven in beide gevallen onderscheiden varianten.
3Waarom kan verwijdering van de laatste RNA-primer een gat aan het uiteinde van een lineair chromosoom achterlaten?In het gebruikelijke model van de achterblijvende streng laat verwijdering van de eindprimer een gat aan het 5'-uiteinde achter, zonder voorafgaande 3'-OH vanwaar DNA-polymerase kan verlengen. Een circulair chromosoom heeft geen overeenkomstig vrij uiteinde.
4Wat is genetische koppeling?Nabijgelegen loci op hetzelfde chromosoom worden doorgaans vaker samen overgeërfd dan onafhankelijke verdeling voorspelt. Crossing-over kan hun allelen scheiden; verder uit elkaar gelegen loci kunnen zich als ongekoppeld gedragen.
5Hoe helpt een testkruising om een onbekend genotype vast te stellen?Kruis het individu met een dominant fenotype met een homozygoot recessieve tester. Bij eenvoudige mendeliaanse overerving met volledige dominantie tonen recessieve nakomelingen aan dat de geteste ouder heterozygoot is; hun afwezigheid in een eindige steekproef bewijst geen homozygotie.
6Wanneer geeft AaBb × AaBb een verwachte fenotypische verhouding van 9:3:3:1?Bij mendeliaanse segregatie, onafhankelijke verdeling, volledige dominantie op elke locus, geen epistasie en gelijke levensvatbaarheid: 9 dominant op beide loci, 3 alleen dominant bij A, 3 alleen dominant bij B en 1 recessief op beide.
7Wat zijn telomeren en welke herhaling komt voor in menselijk telomeer-DNA?Telomeren zijn DNA–eiwitstructuren die de uiteinden van lineaire chromosomen beschermen. De menselijke G-rijke telomeerstreng bevat doorgaans tandemherhalingen van 5'-TTAGGG-3'.
8Wat zegt Mendels segregatiewet over de twee allelen op een diploïde locus?Tijdens de vorming van gameten gaan de twee allelen uiteen, zodat elke gameet er één ontvangt. Bij gewone mendeliaanse segregatie hebben beide allelen evenveel kans om in een gameet terecht te komen.
9Wanneer worden twee genloci onafhankelijk verdeeld?Loci op verschillende chromosomen worden tijdens een normale meiose doorgaans onafhankelijk verdeeld. Ver uit elkaar gelegen loci op hetzelfde chromosoom kunnen ongeveer 50% recombinatie vertonen en zich als ongekoppelde loci gedragen.
10Wat doen enkelstrengs-DNA-bindende eiwitten bij een replicatievork?Ze bedekken en stabiliseren blootliggend enkelstrengs DNA en helpen zo hernieuwde basenparing en belemmerende haarspeldstructuren te voorkomen.
11Welke enzymklasse verlicht torsiespanning vóór een DNA-replicatievork?Topoisomerasen knippen DNA tijdelijk door en verbinden het weer om de topologie te veranderen. Bacterieel DNA-gyrase is een voorbeeld dat positieve supercoiling vóór de vork kan verwijderen.
12Wat is het verschil tussen genotype en fenotype?Het genotype is de genetische samenstelling van een organisme, inclusief zijn allelen. Het fenotype omvat de waarneembare kenmerken, die zowel het genotype als omgevingsinvloeden kunnen weerspiegelen.
13Wat is het verschil tussen pleiotropie en polygene overerving?Bij pleiotropie beïnvloedt één gen meerdere kenmerken. Bij polygene overerving dragen meerdere genen bij aan één kenmerk, zoals lengte; de genen hoeven niet onafhankelijk te zijn en ook de omgeving kan bijdragen.
14In welke richting verlengen replicatieve DNA-polymerasen een nieuwe streng?Ze synthetiseren van 5' naar 3', voegen toe aan het 3'-uiteinde van de groeiende streng en lezen daarbij de matrijs van 3' naar 5'.
15Hoe wordt de leidende streng gesynthetiseerd ten opzichte van de beweging van de replicatievork?Meestal continu in de richting 5' naar 3', in dezelfde algemene richting als de voortschrijdende vork.
16Welk replicatiemodel werd ondersteund door het Meselson–Stahl-experiment met E. coli?Semiconservatieve replicatie: elk dochter-DNA-duplex bevat één ouderlijke streng en één nieuw gesynthetiseerde streng.
17Welk enzym verwijdert in E. coli RNA-primers en vervangt ze door DNA?DNA-polymerase I verwijdert de primers met zijn 5'-naar-3'-exonucleaseactiviteit en vult de ontstane gaten met DNA via zijn polymeraseactiviteit.
18Welke relaties tussen basenhoeveelheden volgen uit canonieke basenparing in dubbelstrengs DNA?A = T en G = C; het totaal aan purinen (A + G) is dus gelijk aan het totaal aan pyrimidinen (T + C). Deze relaties gelden doorgaans niet voor één afzonderlijke DNA-streng.
19Welk enzym sluit de resterende onderbrekingen tussen verwerkte Okazaki-fragmenten?DNA-ligase vormt fosfodiësterbindingen tussen aangrenzende 3'-OH- en 5'-fosfaatuiteinden nadat de gaten zijn opgevuld.
20Welke activiteit verwijdert een verkeerd gepaard eindnucleotide bij DNA-polymerasen met proefleesfunctie?3'-naar-5'-exonucleaseactiviteit verwijdert het verkeerde nucleotide van het 3'-uiteinde van de groeiende streng voordat de synthese doorgaat. Niet elk DNA-polymerase heeft deze activiteit.
21Waarom heeft gewone DNA-replicatie een primer nodig voordat DNA-polymerase een streng verlengt?DNA-polymerase voegt nucleotiden toe aan een bestaande 3'-OH; het begint geen DNA-keten vanuit het niets. In het gebruikelijke replicatieproces levert primase een RNA-primer.
22In welke meiosefase vindt crossing-over plaats en tussen welke chromatiden?Tijdens profase I, tussen niet-zusterchromatiden van gepaarde homologe chromosomen. Daarbij worden overeenkomstige DNA-segmenten uitgewisseld, wat nieuwe allelcombinaties kan opleveren.
23Hoe verschillen de ringstructuren van purinen en pyrimidinen?Purinen zoals adenine en guanine hebben een gefuseerde zesring en vijfring. Pyrimidinen zoals cytosine, thymine en uracil hebben één zesring.
24Wat is een Barr-lichaampje en welke rol speelt XIST?Het is een gecondenseerd, grotendeels inactief X-chromosoom. XIST is een lang niet-coderend RNA dat het chromosoom bedekt en helpt de genactiviteit stil te leggen; sommige genen ontsnappen aan X-inactivatie.
25Hoeveel waterstofbruggen hebben de canonieke Watson–Crick-basenparen A–T en G–C?A–T heeft 2 waterstofbruggen; G–C heeft er 3.
26Wat is telomerase en hoe verlengt het telomeren?Het is een ribonucleoproteïne-enzym. De RNA-component levert een matrijs en de reverse-transcriptase-subeenheid TERT voegt telomerische DNA-herhalingen toe aan het 3'-uiteinde van een chromosoom.
27Waarom wordt de achterblijvende streng in Okazaki-fragmenten gesynthetiseerd?De matrijzen zijn antiparallel, maar DNA-polymerase verlengt alleen van 5' naar 3'. Daarom ontstaat deze streng in korte segmenten die van de voortschrijdende vork af groeien en later worden verbonden.
28Welke verhoudingen verwacht je bij Aa × Aa met mendeliaanse segregatie, gelijke levensvatbaarheid en volledige dominantie?Genotypen: 1 AA : 2 Aa : 1 aa. Fenotypen: 3 dominant : 1 recessief. Dit zijn verwachte kansen, geen gegarandeerde aantallen in een klein gezin.
29Wat betekent antiparallel voor de twee strengen van een DNA-duplex?Hun suiker–fosfaatruggengraten lopen in tegengestelde richtingen: één van 5' naar 3', de andere van 3' naar 5'. Deze aanduidingen beschrijven de oriëntatie van de ruggengraat, niet verplichte specifieke vrije groepen aan elk DNA-uiteinde.
30Waarom komen veel X-gebonden recessieve aandoeningen vaker voor bij mensen met een XY-chromosomencomplement?Zij hebben meestal maar één kopie van het betreffende X-gebonden gen. Een ziekteveroorzakende variant heeft dus geen tweede X-gebonden kopie die het effect kan maskeren. De ernst kan variëren en ook mensen met twee X-chromosomen kunnen aangedaan zijn.
31Wat is meiotische non-disjunctie?Homologe chromosomen of zusterchromatiden gaan niet goed uiteen. Dit kan gameten met een extra of ontbrekend chromosoom opleveren; na bevruchting kan dat aneuploïdie veroorzaken, zoals trisomie 21.
32Welk enzym scheidt DNA-strengen bij een replicatievork?DNA-helicase gebruikt energie uit ATP-hydrolyse om de dubbele helix af te wikkelen en de strengen te scheiden voor het kopiëren.