Systemy operacyjne, sieci i systemy rozproszone
Powtórz 32 zagadnienia systemowe na poziomie akademickim: procesy, współbieżność i pamięć wirtualną; TCP, DNS, HTTP i TLS; konsensus rozproszony, transakcje i pamięci podręczne. Wymagana jest podstawowa znajomość programowania i sieci komputerowych. W odpowiednich miejscach wyjaśniono wersje protokołów i założenia dotyczące awarii.
- Category
- Computer Science
- Level
- intermediate
- Languages
- pl → pl
- Cards
- 32
- Markdown
- Systemy operacyjne, sieci i systemy rozproszone (.md)
Flashcards (32)
| # | Front (Term / Question) | Back (Definition / Answer) | Example | Multiple-Choice Options |
|---|---|---|---|---|
| 1 | Jak rozwiązywane jest zwykłe zapytanie DNS bez odpowiedzi w pamięci podręcznej? | Klient pyta rekursywny resolver. W razie potrzeby podąża on za odesłaniami od serwera głównego do serwera domeny najwyższego poziomu, a następnie autorytatywnego, uzyskując np. rekordy A lub AAAA. Zwraca odpowiedź i może zachować ją przez TTL; zapamiętane odesłania lub odpowiedzi pozwalają pominąć etapy. | ||
| 2 | Jaki kompromis narzuca CAP replikowanej usłudze danych podczas podziału sieci? | Nie może zagwarantować jednocześnie linearyzowalnych odczytów/zapisów i pomyślnego zakończenia każdego żądania do sprawnego węzła. Linearyzowalność może wymagać oczekiwania lub błędu; obsługa po obu stronach wymaga osłabienia gwarancji spójności. CAP nie jest nieograniczoną zasadą „wybierz dwa” podczas normalnej pracy. | ||
| 3 | Jakie komunikaty tworzą zwykłe trzyetapowe uzgadnianie TCP bez danych? | Klient wysyła SYN z początkowym numerem sekwencyjnym x. Serwer wysyła SYN+ACK z numerem y i potwierdzeniem x+1. Klient wysyła ACK potwierdzające y+1. Każdy SYN zużywa jeden numer sekwencyjny; samo ACK nie. | ||
| 4 | Jak HTTP/3 przez QUIC ogranicza blokowanie początku kolejki w transporcie? | QUIC przenosi niezależne niezawodne strumienie przez UDP; brak danych w jednym nie musi blokować dostarczania w drugim. Obsługa strat i kontrola przeciążenia nadal obejmują połączenie. Możliwe jest uzgodnienie w jeden obieg oraz, przy odpowiednich wznowieniach, opcjonalne dane 0-RTT podatne na odtworzenie. | ||
| 5 | Co robią stany zamknięty, otwarty i półotwarty wyłącznika obwodu (circuit breaker)? | Zamknięty dopuszcza wywołania i śledzi błędy. Otwarty szybko je odrzuca po osiągnięciu ustawionego progu. Po przerwie półotwarty dopuszcza ograniczone próby: poprawa zamyka wyłącznik, nowe błędy otwierają go ponownie. Ogranicza to powtarzane wywołania wadliwej usługi, ale jej nie naprawia. | ||
| 6 | Jakie są kolejno od dołu siedem warstw OSI i cztery typowe warstwy TCP/IP? | OSI: fizyczna, łącza danych, sieciowa, transportowa, sesji, prezentacji, aplikacji. TCP/IP z czterema warstwami: łącza, Internetu, transportowa, aplikacji. To różne modele architektoniczne bez dokładnej odpowiedniości jeden do jednego. | ||
| 7 | Co zabezpiecza typowe połączenie TLS 1.3 uwierzytelniane certyfikatem? | Weryfikacja certyfikatu i podpisy uzgadniania uwierzytelniają drugą stronę; efemeryczne (EC)DHE ustala wspólny materiał kluczy; AEAD chroni poufność i integralność. TLS 1.3 obsługuje też klucze współdzielone z góry: certyfikatów i utajniania z wyprzedzeniem nie wolno zakładać dla każdego trybu ani danych 0-RTT. | ||
| 8 | Czym są stronicowanie i bufor translacji TLB? | Stronicowanie odwzorowuje strony wirtualne na ramki fizyczne przez tablice stron. TLB przechowuje ostatnie translacje adresów i związane z nimi informacje o dostępie, ograniczając odczyty tablic. System może obsługiwać kilka rozmiarów stron; TLB przechowuje translacje, a nie dane stron. | ||
| 9 | Jak Raft wybiera lidera i po co losuje terminy wyborcze? | Po upływie terminu węzeł podążający (follower) staje się kandydatem, zwiększa numer kadencji, głosuje na siebie i prosi o głosy. Potrzebuje większości; każdy serwer oddaje najwyżej jeden głos w kadencji i sprawdza aktualność dziennika. Losowe terminy zmniejszają liczbę powtarzanych podziałów głosów, ale nie gwarantują sukcesu każdych wyborów. | ||
| 10 | Jak spójne haszowanie na pierścieniu ogranicza ponowne przypisywanie kluczy po zmianie węzłów? | Haszuje się klucze i węzły na pierścień; klucz trafia do następnego węzła zgodnie z ruchem wskazówek zegara. Dodanie dzieli przedział, usunięcie przekazuje go następcy. Przy dość równomiernym rozmieszczeniu zmiana jednego z N węzłów przenosi w wartości oczekiwanej O(K/N) z K kluczy, bez gwarancji najgorszego przypadku; węzły wirtualne poprawiają równowagę. | ||
| 11 | Jak globalny porządek blokad zapobiega oczekiwaniu cyklicznemu? | Nadaj blokadom wspólny ścisły porządek i wymagaj pobierania kolejnych tylko rosnąco, gdy inne są już trzymane. Cykl musiałby rosnąć w tym porządku i wrócić do początku, co jest niemożliwe. Wszystkie istotne ścieżki pobierania muszą przestrzegać reguły. | ||
| 12 | Jak planowanie rotacyjne wykorzystuje kwant czasu i jaki wiąże się z tym kompromis? | Każde gotowe zadanie otrzymuje najwyżej jeden kwant, po czym trafia na koniec kolejki; może wcześniej się zablokować, oddać procesor lub zakończyć. Krótkie kwanty poprawiają responsywność, ale zwiększają koszt przełączeń. Gdy przekraczają fazy pracy na CPU, zachowanie zbliża się do obsługi według kolejności przybycia. | ||
| 13 | Czym jest wyścig i dlaczego sekcja krytyczna wymaga synchronizacji? | Poprawność zależy wtedy od czasu lub przeplotu współbieżnych operacji. Sekcja krytyczna korzysta ze wspólnego stanu, którego niezmienniki trzeba chronić. Wzajemne wykluczanie często zapewnia, że tę sekcję wykonuje naraz tylko jeden wątek. | ||
| 14 | Dlaczego zatwierdzanie dwufazowe może blokować? | Kto zagłosował TAK, musi zachować stan przygotowania do poznania decyzji. Jeśli koordynator zawiedzie i żaden osiągalny uczestnik nie może jej ustalić, może być konieczne oczekiwanie na przywrócenie działania z zachowaniem zasobów, np. blokad. Blokowanie jest możliwe, ale nie nieuniknione po każdej awarii koordynatora. | ||
| 15 | Jakie cztery warunki Coffmana są konieczne do zakleszczenia zasobów? | Wzajemne wykluczanie, przetrzymywanie i oczekiwanie, brak wywłaszczania zasobów oraz oczekiwanie cykliczne. W klasycznym modelu zasobów wielokrotnego użytku złamanie dowolnego warunku zapobiega temu zakleszczeniu. Dopuszczenie ich nie oznacza, że każde wykonanie musi się zakleszczyć. | ||
| 16 | Czym różni się muteks od semafora zliczającego? | Muteks zapewnia wzajemne wykluczanie z właścicielem: zwolnić go musi posiadający go wątek. Semafor zliczający nie ma tej reguły; oczekiwanie zużywa pozwolenie, a sygnalizacja dodaje jedno. Przy N początkowych pozwoleniach i zrównoważonym pobieraniu/zwalnianiu może ograniczać jednoczesnych użytkowników zasobu do N. | ||
| 17 | Co obiecuje spójność ostateczna i do czego służą mechanizmy konfliktów? | Jeśli aktualizacje ustaną i one lub naprawy mogą ostatecznie dotrzeć do replik, repliki powinny zbiec do zgodnego stanu według zasad uzgadniania. Zegary wektorowe wykrywają porządek przyczynowy i współbieżne wersje, lecz same nie rozwiązują konfliktów. Odpowiednie scalenia CRDT lub deterministyczne reguły, np. „ostatni zapis wygrywa”, uzgadniają stan; ta ostatnia może odrzucać aktualizacje. | ||
| 18 | Jaki stan jest zapisywany i odtwarzany przy przełączeniu kontekstu procesora? | System zachowuje stan opuszczającego procesor zadania, np. rejestry, licznik rozkazów i wskaźnik stosu, i odtwarza stan następnego. Stan przestrzeni adresowej zmienia się w razie potrzeby; przejście między wątkami jednego procesu nie wymaga zmiany korzenia tablic stron. Szczegóły zależą od architektury i implementacji. | ||
| 19 | Jak slow start i unikanie przeciążenia zwiększają cwnd w klasycznym TCP z RFC 5681? | Poniżej progu slow start potwierdzenia ACK powodują wzrost zbliżony do wykładniczego, mogący podwajać cwnd na obieg tam i z powrotem. Podczas unikania przeciążenia wzrost wynosi około jednego segmentu maksymalnego rozmiaru na obieg. Wpływa na niego zachowanie ACK; inne algorytmy TCP mogą działać inaczej. | ||
| 20 | Dlaczego aktywnie zamykająca strona TCP zwykle pozostaje w TIME-WAIT przez podwójny maksymalny czas życia segmentu? | Może potwierdzić ponownie wysłany FIN, jeśli końcowe ACK zaginęło, i pozwolić wygasnąć starym segmentom przed ponownym użyciem identyfikatorów połączenia. Typowy czas to 2×MSL. Wspiera to bezpieczne zamknięcie, ale nie gwarantuje, że ACK nigdy nie zginie. | ||
| 21 | Jak HTTP/2 multipleksuje żądania i jakie blokowanie początku kolejki może pozostać? | HTTP/2 przeplata binarne ramki różnych strumieni w jednym połączeniu TCP i kompresuje sekcje pól przez HPACK. Usuwa obowiązek zachowania kolejności odpowiedzi w potokowaniu HTTP/1.1. TCP nadal dostarcza bajty po kolei; utrata segmentu może więc opóźniać kilka strumieni. | ||
| 22 | Czym jest anomalia Belady’ego i dlaczego LRU jej unika? | Dla tej samej sekwencji odwołań polityki takie jak FIFO mogą dawać więcej błędów stron po zwiększeniu liczby ramek. LRU ma własność stosu: strony przy N ramkach są podzbiorem stron przy N+1. Więcej ramek nie może więc zwiększyć liczby błędów dla tej sekwencji. | ||
| 23 | Czym różnią się proces i wątek w typowym systemie operacyjnym? | Proces skupia zasoby i ochronę oraz ma własną wirtualną przestrzeń adresową. Wątki dzielą tę przestrzeń i zasoby, np. otwarte pliki, lecz każdy ma własny stan wykonania: rejestry, licznik rozkazów i stos. Osobne procesy mogą jawnie współdzielić pamięć. | ||
| 24 | Co PACELC dodaje do CAP? | Przy podziale (P) rozważa dostępność kontra spójność (A/C), a w przeciwnym razie (E) opóźnienie kontra spójność (L/C), szczególnie przy koordynacji replik. To opis wyborów projektowych, a nie stałego uniwersalnego kompromisu dla każdej operacji. | ||
| 25 | Dlaczego występuje błąd strony i jak system może go obsłużyć? | Dostęp wywołuje błąd, gdy brakuje translacji lub uprawnienia go zabraniają. Poprawny dostęp może wymagać odroczonego przydziału, kopiowania przy zapisie albo wczytania strony z pliku lub obszaru wymiany; system aktualizuje mapowanie i ponawia instrukcję. Nieprawidłowy dostęp powoduje błąd, często sygnał do procesu. Nie każdy błąd strony wymaga dyskowego wejścia/wyjścia. | ||
| 26 | Jak wzorzec cache-aside obsługuje odczyt? | Aplikacja sprawdza pamięć podręczną. Przy trafieniu zwraca wartość; przy chybieniu czyta magazyn bazowy, wypełnia pamięć podręczną i zwraca wartość. Nadal potrzebne są reguły wygasania i unieważniania, bo dane mogą się zdezaktualizować. | ||
| 27 | Jakie są fazy przygotowania i decyzji zatwierdzania dwufazowego (2PC)? | Uczestnik głosuje TAK dopiero po trwałym przygotowaniu, a NIE, jeśli nie może zatwierdzić. Koordynator trwale zapisuje COMMIT tylko przy samych głosach TAK; inaczej przed decyzją zatwierdzającą może zdecydować ABORT. Następnie przekazuje decyzję. Przygotowany uczestnik nie może sam przerwać transakcji wskutek timeoutu. | ||
| 28 | Czym różnią się usługi TCP i UDP? | TCP zapewnia połączeniowy, niezawodny i uporządkowany strumień bajtów z retransmisją oraz kontrolą przepływu i przeciążenia; połączenie nadal może zawieść. UDP zachowuje granice datagramów, ale samo nie gwarantuje dostarczenia, kolejności ani retransmisji. Aplikacja może dodać takie mechanizmy. | ||
| 29 | Czym jest lawina chybień pamięci podręcznej i jak ją ograniczać? | Wiele żądań nie znajduje tego samego brakującego lub wygasłego elementu i oblicza lub pobiera go jednocześnie, przeciążając usługę bazową. Łączenie żądań według klucza, poprawnie zarządzane blokady lub wczesne/probabilistyczne odświeżanie mogą zmniejszyć szczyt. Skuteczność zależy od czasu i obsługi awarii. | ||
| 30 | Na czym polega zgodność dzienników Raft i jak naprawia się rozbieżności? | Jeśli dwa dzienniki mają wpisy o tym samym indeksie i kadencji, ich prefiksy do tego indeksu są identyczne. AppendEntries sprawdza poprzedni indeks i kadencję; lider ponawia próby do znalezienia zgodnego prefiksu, po czym zastępuje sprzeczne wpisy węzła podążającego własnymi. Poprawny Raft nigdy nie usuwa zatwierdzonych wpisów. | ||
| 31 | Jak okno odbioru TCP rwnd i okno przeciążenia cwnd ograniczają wysyłanie? | Odbiorca ogłasza rwnd zgodnie ze zdolnością odbioru, a nadawca utrzymuje cwnd, by ograniczać obciążenie sieci. Normalnie dane wysłane i jeszcze niepotwierdzone ogranicza min(rwnd, cwnd). Okna dotyczą odpowiednio pojemności odbiorcy i przeciążenia sieci. | ||
| 32 | Czym różnią się pamięci podręczne write-through i write-behind? | Write-through kończy zapis do magazynu bazowego przed potwierdzeniem powodzenia operacji. Write-behind potwierdza zmianę w pamięci podręcznej i zapisuje później, obniżając natychmiastowe opóźnienie. Oczekujące zapisy mogą zostać utracone podczas awarii, jeśli nie mają trwałej ochrony; trwałość zależy od systemu, nie samej nazwy wzorca. |