İnsan fizyolojisi: homeostaz ve organ sistemleri

Geri bildirim, dolaşım, solunum, sindirim, böbrek işlevi, hormonal sinyaller, iskelet kası ve deri hakkında 32 kart. Temel biyoloji bilgisiyle mekanizmaları ve önemli ayrımları tekrar edin.

Category
Biology
Level
intermediate
Languages
tr → tr
Cards
32
Markdown
İnsan fizyolojisi: homeostaz ve organ sistemleri (.md)

Flashcards (32)

#Front (Term / Question)Back (Definition / Answer)ExampleMultiple-Choice Options
1Sakin soluk alma sırasında hangi basınç değişimi havayı akciğerlere çeker?Diyafram ve inspiratuvar kaburgalar arası kaslar kasılarak göğüs kafesi ile akciğerleri genişletir. Alveol basıncı atmosfer basıncının altına iner ve hava içeri girer. Plevra içi basınç da daha negatif olur; akımı sağlayan atmosfer ile alveoller arasındaki basınç farkıdır.
2Endokrin, parakrin ve otokrin sinyaller nasıl ayrılır?Endokrin sinyaller dolaşımla hedef hücrelere ulaşır; parakrin sinyaller yerel olarak komşu hücreleri etkiler; otokrin sinyaller kendilerini salgılayan hücreyi etkiler. Yanıt veren hücre uygun sinyal algılama ve iletme bileşenlerine sahip olmalıdır.
3Steroit ve peptit hormonların olağan reseptör yolları nasıl farklıdır?Yağda çözünen steroitler zarlardan geçebilir ve klasik olarak gen ifadesini düzenleyen hücre içi reseptörlere bağlanır. Suda çözünen peptit hormonlar genellikle yüzey reseptörlerine bağlanıp hücre içi yolları etkinleştirir. Bunlar olağan örüntülerdir; her hormonun yalnızca tek mekanizması olduğu anlamına gelmez.
4Erişkinde kanın ana toplardamarlardan kalp ve akciğerler üzerinden aorta gidişini sıralayın.Ana toplardamarlar → sağ atriyum → triküspit kapak → sağ ventrikül → pulmoner kapak → pulmoner gövde ve arterler → akciğer kılcalları → pulmoner venler → sol atriyum → mitral kapak → sol ventrikül → aort kapağı → aort.
5Jukstaglomerüler hücrelerden renin salımını uyaran üç temel sinyal nedir?Böbrek perfüzyon basıncının düşmesi, β₁ reseptörlerinin sempatik uyarılması ve makula densaya NaCl ulaşmasının veya buradaki taşınmasının azalması. Renin anjiyotensin II oluşumuna giden zinciri başlatır.
6Pankreas insülini ve glukagonu kan şekerini nasıl etkiler?Beta hücreleri insülin salgılar; insülin özellikle iskelet kası ve yağ dokusunda glukoz alımını ve depolanmasını destekler, karaciğerin glukoz üretimini azaltır. Alfa hücreleri glukagon salgılar; glukagon başlıca karaciğerde glikojen yıkımı ve glukoneogenezi artırarak kan şekerini yükseltir. Her dokunun glukoz alımı insüline bağlı değildir.
7Karbondioksitin çoğu dokulardan akciğerlere hangi biçimde taşınır?Büyük ölçüde plazmada bikarbonat iyonları (HCO₃⁻) olarak. Alyuvarlardaki karbonik anhidraz, CO₂ ile suyun tepkimesini hızlandırır; oluşan karbonik asit H⁺ ve HCO₃⁻ olarak ayrışır. Bikarbonatın çoğu plazmaya geçer. Akciğerlerde tepkimeler ters yönde ilerler.
8Oksijen-hemoglobin ayrışma eğrisini ne sağa kaydırır ve hangi değişimler Bohr etkisini tanımlar?CO₂ artışı, pH düşüşü, sıcaklık artışı ve 2,3-BPG artışı belirli bir oksijen kısmi basıncında oksijen bırakılmasını kolaylaştırır. Bohr etkisi özellikle artan CO₂ ve asitlikle ilişkili oksijen afinitesi azalmasıdır; sıcaklık ve 2,3-BPG ayrı etkenlerdir.
9Pulmoner sürfaktan ne yapar ve hangi hücreler tarafından üretilir?Tip II alveol hücreleri üretir. Alveollerin hava-sıvı arayüzündeki yüzey gerilimini azaltarak genişlemeyi kolaylaştırır ve özellikle düşük akciğer hacimlerinde çökme eğilimini azaltır.
10Süzülme, geri emilim ve salgılama idrar oluşumuna nasıl katkıda bulunur?Süzülme suyu ve küçük çözünmüş maddeleri glomerül kanından Bowman boşluğuna geçirir. Geri emilim maddeleri tübül sıvısından kana döndürür; salgılama kandan tübül sıvısına aktarır. Son ikisi tübül boyunca gerçekleşir, birbirini izleyen iki ayrı evre değildir.
11İnce bağırsağın emilim yüzeyini büyüten üç yapı nedir?Dairesel kıvrımlar, mukozadan uzanan villuslar ve emici hücrelerin apikal yüzeylerindeki mikrovilluslar. Mikrovilluslar fırçamsı kenarı oluşturur; bunlar farklı ölçeklerde yüzey artışı sağlar.
12İskelet kasında uyarılma-kasılma eşleşmesi için kullanılan kalsiyumun çoğunu ne depolar ve salar?Sarkoplazmik retikulum, özellikle terminal sisternaları. Riyanodin reseptör kanalları Ca²⁺’yı sitoplazmaya salar; ATP’ye bağlı pompalar gevşeme sırasında retikuluma geri taşır.
13Nefronun temel bölümleri nelerdir?Glomerül kılcalları ile Bowman kapsülünden oluşan böbrek cisimciği ve proksimal tübül, Henle kulpu ile distal tübülü içeren böbrek tübülü. Nefronlar, birden çok nefrondan sıvı alan toplayıcı kanal sistemine açılır.
14Oksitosin doğum sırasında pozitif geri bildirime nasıl katılır?Rahim ağzının gerilmesi oksitosin salımını artırır; oksitosin rahim kasılmalarını güçlendirerek daha fazla gerilme oluşturur. Bebeğin doğması gerilme uyarısını ortadan kaldırır ve bu güçlenen döngüyü bitirir.
15Kalsiyum düzenlenmesinde PTH ve kalsitoninin rolleri nasıl farklıdır?Paratiroit bezlerinin PTH’si kemik ve böbrek etkileriyle ve kalsitriol oluşumunu destekleyerek kan kalsiyumunu artırır. Tiroit C hücrelerinin kalsitonini kemik rezorpsiyonunu baskılar, ancak sağlıklı erişkin homeostazında çok daha küçük rol oynar. PTH ve kalsitriol temel düzenleyicilerdir; PTH ve kalsitonin eşit önemde karşıt kontroller değildir.
16Kalsiyum iskelet kasında çapraz köprü döngüsüne nasıl izin verir?Ca²⁺ troponin C’ye bağlanıp troponin kompleksini değiştirir; tropomiyozin aktindeki miyozin bağlanma bölgelerinden çekilir. ATP mevcutsa miyozin çapraz köprü kurabilir.
17Sempatik ve parasempatik otonom yolların tipik etkileri nasıl farklıdır?Sempatik etkinlik, örneğin kalp hızını artırarak kaynakları harekete geçirir. Parasempatik etkinlik sıklıkla sindirimi destekler ve kalbi yavaşlatır. İkisi de organları sürekli düzenler; etkiler organa özgüdür ve her zaman karşıt değildir. Enterik devreler de bağırsağı düzenler ve yerel çalışabilir.
18Arterler ve venler yapı ve işlev bakımından genellikle nasıl ayrılır?Arterler kanı kalpten uzaklaştırır ve yüksek basınca dayanmak için genellikle daha kalın kaslı ve elastik duvarlara sahiptir. Venler kanı daha düşük basınçla geri getirir; duvarları çoğunlukla daha ince, lümenleri daha geniştir. Özellikle uzuvlardaki birçok vende geri akımı sınırlayan kapakçıklar bulunur, ancak hepsinde yoktur.
19Ölüm katılığı neden gelişir ve neden geçicidir?ATP tükenmesi miyozinin normal ayrılmasını engeller ve kalsiyum pompalarını bozar; aktin-miyozin bağları sürer. Kas proteinleri parçalandıkça katılık çözülür; devam eden sinir etkinliğinin sürdürdüğü kalıcı kasılma değildir.
20Safra tuzları yağların sindirimine ve emilimine nasıl yardım eder?Yağı küçük damlacıklara dağıtarak lipazın erişebildiği yüzeyi artırır. Ayrıca lipit sindirim ürünlerini ve yağda çözünen vitaminleri emilim için bağırsak yüzeyine taşıyan karışık miseller oluşturur. Safra tuzları sindirim enzimi değildir.
21Derinin kendisini hangi katmanlar oluşturur ve hipodermis nerededir?Epidermis dış epitel katmanıdır; dermis onun altındaki damar ve sinir içeren bağ dokusudur. Hipodermis, yani deri altı doku, derinin kendisinin altında bulunur; değişen miktarlarda yağ ve gevşek bağ dokusu içerir.
22Henle kulpunun kolları böbrek medullasındaki ozmotik gradyanı nasıl oluşturur?Su, suya geçirgen inen bölümlerden ozmozla çıkar. Çıkan bölümler NaCl geri emer ama büyük ölçüde suya geçirimsizdir: ince çıkan kolda taşıma pasif, kalın kolda aktiftir. Ters yönlü akım özellikle dış medullada gradyana katkı sağlar. Üre geri dönüşümü de katkıda bulunur; vasa rectadaki karşı akım değişimi gradyanın yıkanmasını sınırlar.
23Aldosteron böbrekte sodyum, potasyum ve hidrojen iyonu taşınmasını nasıl etkiler?Distal nefronda esas hücrelerde, ENaC ve Na⁺/K⁺-ATPaz dahil mekanizmalarla sodyum geri emilimini ve potasyum salgılanmasını artırır. Tip A interkale hücrelerden H⁺ salgılanmasını da artırabilir. Sodyum tutulması hücre dışı sıvı hacmini destekler; eşlik eden su tutulması suyun bulunmasına ve ADH etkisi dahil su geçirgenliğine bağlıdır.
24Atriyoventriküler düğümde yavaş iletim neden yararlıdır?Ventriküllerin etkinleşmesini geciktirerek atriyum kasılmasının ventriküller kasılmadan önce doluşa katkıda bulunmasını sağlar. Gecikme çoğu zaman yaklaşık 0,1 saniyedir; atriyumların tamamen boşaldığı anlamına gelmez.
25Alyuvarlar kandaki oksijenin çoğunu nasıl taşır?Hemoglobinleri dört protein alt birimi içerir; her birindeki demirli hem grubu bir O₂ molekülünü geri dönüşümlü bağlayabilir. Bir hemoglobin böylece en fazla dört O₂ taşır. Oksijenin küçük bir kısmı hemoglobine bağlı değil, çözünmüş durumdadır.
26Pepsinojen midede nasıl etkinleşir?Asitli ortam, baskılayıcı bölümünün uzaklaştırılmasını ve etkin pepsin oluşumunu kolaylaştırır. Pepsin daha sonra başka pepsinojenleri etkinleştirir; bu otokatalitik bir süreçtir. Asitleşme ve enzim aracılı etkinleşme birbirinden ayrılmalıdır.
27Hipotalamusta üretilip arka hipofizde depolanan ve salınan iki hormon hangisidir?Oksitosin ve antidiüretik hormon (ADH, vazopressin). Hipotalamus nöronlarında sentezlenir, aksonlarla arka hipofize taşınır ve buradan kana salınır.
28ADH, yani vazopressin, toplayıcı kanallarda suyun geri emilimini nasıl artırır?Esas hücrelerin apikal zarına akuaporin-2 kanallarının yerleştirilmesini sağlar. Su ozmotik gradyanı izleyerek tübül sıvısından interstisyuma ve kana geçer. Böylece su atılımı azalır ve idrarın yoğunlaştırılması desteklenir.
29Çapraz köprü döngüsünde bağlı miyozin başını aktinden ne ayırır?Yeni bir ATP’nin miyozin başına bağlanması aktine afinitesini azaltır ve ayrılmasını sağlar. Sonraki ATP hidrolizi başı yeni döngüye hazırlar.
30Hangi mide hücreleri hidroklorik asit, intrinsik faktör ve pepsinojen üretir?Pariyetal hücreler hidroklorik asit ve B₁₂ vitamini emilimini destekleyen intrinsik faktörü üretir. Esas hücreler proteinleri sindiren pepsinin etkisiz öncülü pepsinojeni üretir.
31Homeostaz nedir ve negatif geri bildirim onu nasıl destekler?Homeostaz, bozucu etkilere rağmen iç koşulları düzenlenen aralıklarda tutar. Negatif geri bildirim bir değişikliği algılar ve ona karşı koyan yanıt oluşturur. Düzenlenen değer dalgalanabilir ve hedefi değişebilir; homeostaz değişmez bir denge değildir.
32İnsan kalbinin ritmini normalde hangi yapı belirler ve nerede bulunur?Üst ana toplardamarın yakınında, sağ atriyum duvarının üst kısmındaki özelleşmiş kalp hücrelerinden oluşan sinoatriyal düğüm. Kendiliğinden elektriksel etkinliği normalde her kalp atımını başlatır.