2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'na (İİK) göre 'Genel Haciz Yoluyla İlamlı Olmayan (İlamsız) Takip'te borçlunun ödeme emrine itiraz süresi kaç gündür ve borçlunun itirazı üzerine takibin durması halinde alacaklının başvurabileceği iki hukuki yol ve süreleri nedir?

Ödeme emrine itiraz süresi tebliğden itibaren 7 gündür; itiraz üzerine takip durur ve alacaklı, elinde İİK m. 68'deki belgelerden biri varsa itirazın tebliğinden itibaren 6 ay içinde İcra Mahkemesi'nden 'İtirazın Kaldırılması'nı (kesin veya geçici) isteyebilir ya da 1 yıl içinde genel mahkemede 'İtirazın İptali Davası' (İİK m. 67 — en az %20 icra inkâr tazminatı) açabilir — İİK m. 62 uyarınca genel haciz yolunda ödeme emrine itiraz süresi 7 gündür ve icra dairesine yapılır. İtiraz takibi kendiliğinden durdurur. Alacaklı, İİK m. 68 belgeleri varsa 6 ay içinde İcra Mahkemesinden itirazın kaldırılmasını, belge yoksa veya genel mahkemeyi tercih ediyorsa 1 yıl içinde genel mahkemede itirazın iptali davasını açabilir.

6102 sayılı TTK'ya göre 'Tacir Olmanın Hükümleri ve Sonuçları' arasında aşağıdakilerden hangisi yer alır?

Tacir basiretli bir iş adamı gibi hareket etmekle yükümlüdür; ücret ve sözleşme cezasının fahiş olduğu iddiasıyla indirilmesini (tenkisini) kural olarak mahkemeden isteyemez (TBK m. 182/3 istisnası: ekonomik mahvına sebep olacaksa isteyebilir); fatura ve teyit mektubuna teslimden itibaren 8 gün içinde itiraz etmezse içeriğini kabul etmiş sayılır — TTK m. 18-23 uyarınca tacir; her türlü borcundan dolayı iflasa tabidir, ticaret unvanı seçip kullanmak ve işletmesini tescil ettirmek zorundadır, basiretli iş adamı gibi davranmakla yükümlüdür, ücret ve cezai şartın tenkisini isteyemez (ekonomik yıkım hali hariç) ve aldığı faturaya/teyit mektubuna 8 gün içinde itiraz etmezse içeriğini kabul etmiş sayılır.

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun (İYUK) 7. maddesine göre, özel kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hallerde Danıştay'da, İdare Mahkemelerinde ve Vergi Mahkemelerinde genel dava açma süreleri sırasıyla kaç gündür?

Danıştay ve İdare Mahkemelerinde 60 gün, Vergi Mahkemelerinde 30 gün — 2577 sayılı İYUK m. 7/1 uyarınca dava açma süresi, özel kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hallerde Danıştay'da ve İdare Mahkemelerinde 60 (altmış) ve Vergi Mahkemelerinde 30 (otuz) gündür. Süreler yazılı bildirimin yapıldığı tarihi izleyen günden itibaren işlemeye başlar.

5237 sayılı TCK'nın 37-40. maddelerine göre 'Suça İştirak' hükümlerinde 'Müşterek Faillik', 'Dolaylı Faillik' ve 'Bağlılık Kuralı (m. 40)' neyi ifade eder?

Fiili birlikte gerçekleştirenler müşterek fail, suçun işlenmesinde bir başkasını araç olarak kullanan kişi dolaylı faildir; Bağlılık Kuralı (TCK m. 40) uyarınca suça iştirak için kasten ve hukuka aykırı işlenmiş bir fiilin varlığı yeterlidir, her şerik kendi kusurlu fiiline göre cezalandırılır (sınırlı bağlılık ilkesi) — TCK m. 40'ta kabul edilen 'sınırlı bağlılık kuralı' gereğince azmettiren veya yardım edenin (şeriklerin) cezalandırılabilmesi için asıl failin kasten ve hukuka aykırı bir fiili en azından teşebbüs aşamasına vardırmış olması yeterlidir; asıl failin kusur yeteneğinin olmaması (ör. akıl hastası veya çocuk olması) diğer şeriklerin sorumluluğunu ortadan kaldırmaz.

1982 Anayasası'na göre Anayasa Mahkemesi (AYM) kaç üyeden oluşur ve kanunların, Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin ve TBMM İçtüzüğünün 'esas bakımından' Anayasaya aykırılığı iddiasıyla doğrudan iptal davası açma süresi kaç gündür?

15 üyeden oluşur (3 üye TBMM, 12 üye Cumhurbaşkanı tarafından seçilir); esas bakımından iptal davası açma süresi Resmî Gazete'de yayımlanmasından başlayarak 60 gündür (şekil bakımından ise 10 gündür) — Anayasa m. 146-151 uyarınca Anayasa Mahkemesi 15 üyeden kurulur. Soyut norm denetiminde şekil bozukluğuna dayalı iptal davası (yalnızca kanunlar ve Anayasa değişiklikleri için Cumhurbaşkanı veya en az 1/5 milletvekili [120 MV] tarafından) yayım tarihinden itibaren 10 gün içinde; esas bakımından iptal davası ise 60 gün içinde açılır.

5237 sayılı TCK'nın 35 ve 36. maddelerine göre 'Suça Teşebbüs'ün şartları nedir ve 'Gönüllü Vazgeçme' halinde failin ceza sorumluluğu nasıl belirlenir?

Kişi, işlemeyi kastettiği bir suçu elverişli hareketlerle doğrudan doğruya icraya başlayıp da elinde olmayan nedenlerle tamamlayamazsa teşebbüsten sorumlu tutulur; fail suçun icra hareketlerinden gönüllü vazgeçer veya kendi çabasıyla neticenin gerçekleşmesini önlerse teşebbüsten cezalandırılmaz, fakat tamam olan kısım esasen bir suç oluşturduğu takdirde sadece o suça ait ceza ile cezalandırılır — TCK m. 35 uyarınca suça teşebbüs yalnızca kasten işlenen suçlarda mümkündür ve elverişli hareketlerle doğrudan icraya başlanmasını gerektirir. TCK m. 36 uyarınca gönüllü vazgeçme şahsi bir cezasızlık sebebidir; teşebbüsten ceza verilmez ancak o ana kadar yapılan hareketler bağımsız bir suç (ör. konut dokunulmazlığını ihlal veya yaralama) oluşturuyorsa sadece o suçtan ceza verilir.

6098 sayılı TBK'da düzenlenen 'Kusursuz Sorumluluk' halleri hangi üç ana kategoriye ayrılır ve 'Adam Çalıştıranın Sorumluluğu (TBK m. 66)' ile 'Yapı Malikinin Sorumluluğu (TBK m. 69)' hangi kategoride yer alır?

Hakkaniyet sorumluluğu (ayırt etme gücü olmayanların sorumluluğu), Özen (Olağan Sebep) sorumluluğu (adam çalıştıranın, hayvan bulunduranın ve yapı malikinin sorumluluğu; yapı maliki kurtuluş kanıtı getiremez) ve Tehlike sorumluluğu (önemli ölçüde tehlike arz eden işletmeler - TBK m. 71) — TBK m. 65-71'de kusursuz sorumluluk; (1) Hakkaniyet sorumluluğu, (2) Özen sorumluluğu (adam çalıştıran ve hayvan bulunduran gerekli özeni gösterdiğini veya özen gösterilseydi bile zararın doğacağını ispatlayarak [kurtuluş kanıtı] sorumluluktan kurtulabilirken, yapı maliki kurtuluş kanıtı getiremez) ve (3) Tehlike sorumluluğu olarak üç basamakta düzenlenmiştir.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'na (TTK) göre bir işletmenin 'Ticari İşletme' sayılabilmesi için gereken dört temel unsur nedir?

Esnaf işletmesi için öngörülen sınırı aşacak düzeyde gelir sağlamayı hedef tutmak, faaliyetin devamlı olması ve faaliyetin bağımsız şekilde yürütülmesi (Gelir sağlama amacı, Devamlılık, Bağımsızlık, Esnaf sınırı aşma - TTK m. 11/1) — TTK m. 11/1 uyarınca ticari işletme; esnaf işletmesi için öngörülen sınırı aşan düzeyde gelir sağlamayı hedef tutan faaliyetlerin devamlı ve bağımsız şekilde yürütüldüğü işletmedir.

İdarenin bütünlüğünü sağlayan hukuki araçlardan 'Hiyerarşi' ile 'İdari Vesayet' arasındaki temel farklar nelerdir?

Hiyerarşi tek bir tüzel kişilik içinde (veya devlet tüzel kişiliği içinde) ast-üst ilişkisine dayanan genel ve olağan bir yetki iken; İdari Vesayet, merkezi idarenin yerinden yönetim kuruluşları üzerinde kanunla açıkça öngörülen hallerde kullandığı istisnai bir denetim yetkisidir ve kural olarak ikame (yerine geçerek işlem yapma) yetkisi içermez — Anayasa m. 127/5 uyarınca idari vesayet, merkezi idarenin mahallî idareler (ve hizmet yerinden yönetim kuruluşları) üzerinde kamu hizmetlerinin bütünlüğünü sağlamak amacıyla kanunla açıkça verilen sınırlar içinde kullandığı istisnai bir yetkidir ('kanunsuz vesayet olmaz'). Hiyerarşide ise üst astına emir ve talimat verebilir ancak kural olarak astın yerine geçerek (ikame) işlem yapamaz.

6102 sayılı TTK'ya göre Ticaret Şirketleri hangileridir, bunlardan hangileri 'Şahıs Şirketi' ve hangileri 'Sermaye Şirketi'dir?

Ticaret şirketleri Kollektif, Komandit, Anonim, Limited ve Kooperatif şirketlerden ibarettir; Kollektif ile Adi Komandit şirket 'Şahıs Şirketi', Anonim, Limited ve Sermayesi Paylara Bölünmüş Komandit şirket ise 'Sermaye Şirketi' sayılır (TTK m. 124) ve tüm ticaret şirketleri ticaret siciline tescil ile tüzel kişilik kazanır — TTK m. 124 ve 125 uyarınca tüm ticaret şirketleri tüzel kişiliği haizdir. Kollektif (yalnızca gerçek kişiler ortak olabilir) ve Adi Komandit şirketler şahıs şirketi; Anonim, Limited (1-50 ortak) ve Sermayesi Paylara Bölünmüş Komandit şirketler ise sermaye şirketidir; Kooperatifler ise kendine özgü ticaret şirketidir.

1982 Anayasası'nın 2017 değişikliği sonrasında Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin (TBMM) üye tamsayısı kaçtır ve TBMM'nin seçimlerin yenilenmesine (erken seçime) karar verebilmesi için gereken nitelikli çoğunluk nedir?

600 milletvekili; üye tamsayısının beşte üç çoğunluğu (360 milletvekili) — 6771 sayılı Kanun (2017 Anayasa değişikliği) ile TBMM üye tamsayısı 600'e çıkarılmıştır. Anayasa m. 116 uyarınca TBMM, üye tamsayısının beşte üç çoğunluğuyla (en az 360 milletvekilinin oyuyla) seçimlerin yenilenmesine karar verebilir; bu durumda TBMM genel seçimi ile Cumhurbaşkanlığı seçimi birlikte yapılır.

1982 Anayasası'nın 104. maddesine göre olağan dönem 'Cumhurbaşkanlığı Kararnameleri (CBK)'nin konu sınırı ve kanunlarla çatışması halinde uygulanacak anayasal kural nedir?

Yürütme yetkisine ilişkin konularda çıkarılabilir; Kişinin Hakları ve Ödevleri ile Siyasi Haklar ve Ödevler CBK ile düzenlenemez, Anayasada münhasıran kanunla düzenlenmesi öngörülen veya kanunda açıkça düzenlenen konularda CBK çıkarılamaz; kanun ile CBK'da farklı hükümler bulunması halinde kanun hükümleri uygulanır — Anayasa m. 104/17 uyarınca olağan dönem CBK'ları yalnızca yürütme yetkisine ilişkin konularda ve sosyal/ekonomik haklar (Üçüncü Bölüm) alanında çıkarılabilir; kanunla açıkça düzenlenen konularda CBK çıkarılamaz, sonradan TBMM aynı konuda kanun çıkarırsa CBK hükümsüz hale gelir. Denetimini Anayasa Mahkemesi yapar.

6098 sayılı TBK'nın 183 ve devamı maddelerine göre 'Alacağın Devri (Temliki)' işleminin şekil şartı ve borçlunun rızasının aranıp aranmadığı konusundaki kural nedir?

Kanun, sözleşme veya işin niteliği engel olmadıkça alacaklı, borçlunun rızasını aramaksızın alacağını üçüncü bir kişiye devredebilir; alacağın devrinin geçerliliği 'yazılı şekilde' yapılmış olmasına bağlıdır (alacağın devri sözü verme ise şekle bağlı değildir - TBK m. 184) — TBK m. 183-184 uyarınca iradi alacağın devri (temlik) bir tasarruf işlemidir; borçlunun rızasına gerek yoktur ve adi yazılı şekle tabidir. Borçlu, devri öğrendiği sırada devredene karşı sahip olduğu savunmaları (def'i ve itirazları) yeni alacaklıya karşı da ileri sürebilir (TBK m. 188).

1982 Anayasası'nın 13. maddesine göre temel hak ve hürriyetlerin sınırlandırılmasında kanun koyucunun uymak zorunda olduğu güvenceler nelerdir?

Yalnızca Anayasa'nın ilgili maddelerinde belirtilen sebeplere bağlı olarak ve ancak kanunla sınırlanabilir; sınırlamalar Anayasa'nın sözüne ve ruhuna, demokratik toplum düzeninin ve lâik Cumhuriyetin gereklerine ve ölçülülük ilkesine aykırı olamaz, hakkın özüne dokunamaz — 1982 Anayasası m. 13 (2001 değişikliği) uyarınca temel hak ve hürriyetler özlerine dokunulmaksızın yalnızca Anayasa'nın ilgili maddelerinde belirtilen özel sınırlama sebeplerine bağlı olarak ve ancak kanunla sınırlanabilir; ayrıca sınırlama ölçülülük ilkesine (elverişlilik, gereklilik, orantılılık) uygun olmalıdır.

4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'na (TMK) göre 'Dürüstlük Kuralı (Objektif İyiniyet - TMK m. 2)' ile 'İyiniyet (Sübjektif İyiniyet - TMK m. 3)' hangi hukuki alanlarda işlev görür?

TMK m. 2'deki Dürüstlük Kuralı 'hakların kullanılmasında ve borçların ifasında' (hakkın kötüye kullanılması yasağı) uygulanır; TMK m. 3'teki İyiniyet ise 'bir hakkın doğumu (kazanılması) için kanunen iyiniyet şart koşulan hallerde' (hakkın kazanılmasına engel olan eksikliğin bilinmemesi ve bilebilecek durumda olunmaması) uygulanır — Türk Medeni Kanunu'nda 'Hakların kullanılması ve borçların ifası' alanında TMK m. 2 (dürüstlük kuralı ve hakkın açıkça kötüye kullanılması yasağı); 'Hakların kazanılması' alanında ise TMK m. 3 (sübjektif iyiniyet — gerekli özeni göstermesine rağmen hukuki eksikliği bilmeme) geçerlidir.

1982 Anayasası'nın 98. maddesine göre, 2017 Anayasa değişikliği sonrasında TBMM'nin bilgi edinme ve denetim yolları arasında aşağıdakilerden hangileri yer alır ve hangileri kaldırılmıştır?

Meclis araştırması, Genel görüşme, Meclis soruşturması ve Yazılı soru mevcuttur; Gensoru ve Sözlü soru kaldırılmıştır — 2017 Anayasa değişikliğiyle Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemine geçilmesiyle birlikte 'Gensoru' ve 'Sözlü soru' kaldırılmış; TBMM'nin denetim araçları Yazılı Soru (Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanlarca en geç 15 gün içinde cevaplanır), Genel Görüşme, Meclis Araştırması ve Meclis Soruşturması olarak düzenlenmiştir.

2577 sayılı İYUK'un 27. maddesine göre idari yargı mercilerinin bir idari işlem hakkında 'Yürütmenin Durdurulması (YD)' kararı verebilmesi için hangi iki şartın 'birlikte' gerçekleşmesi zorunludur?

İdari işlemin uygulanması halinde telafisi güç veya imkânsız zararların doğması VE idari işlemin açıkça hukuka aykırı olması şartlarının birlikte gerçekleşmesi — Anayasa m. 125/5 ve İYUK m. 27/2 uyarınca Danıştay veya idari mahkemeler; idari işlemin uygulanması halinde telafisi güç veya imkânsız zararların doğması ve idari işlemin açıkça hukuka aykırı olması şartlarının birlikte gerçekleşmesi durumunda, davalı idarenin savunması alındıktan sonra gerekçe göstererek yürütmenin durdurulmasına karar verebilirler.

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesine göre devlet memurlarına verilebilecek beş disiplin cezası ağırlık sırasına göre hangileridir ve hangi disiplin cezasını Yüksek Disiplin Kurulu verir?

Uyarma — Kınama — Aylıktan Kesme (1/30 ile 1/8 arasında) — Kademe İlerlemesinin Durdurulması (1-3 yıl) — Devlet Memurluğundan Çıkarma (Yüksek Disiplin Kurulu kararıyla verilir) — 657 sayılı DMK m. 125'e göre disiplin cezaları: (1) Uyarma, (2) Kınama, (3) Aylıktan kesme, (4) Kademe ilerlemesinin durdurulması, (5) Devlet memurluğundan çıkarmadır. Devlet memurluğundan çıkarma cezası amirlerin bu yoldaki isteği üzerine memurun bağlı bulunduğu kurumun Yüksek Disiplin Kurulu kararı ile verilir.

2004 sayılı İİK'da 7101 sayılı Kanunla iflasın ertelenmesi kurumunun kaldırılmasıyla yeniden düzenlenen 'Konkordato' kurumunda 'Geçici Mühlet' ve 'Kesin Mühlet' süreleri azami ne kadardır?

Geçici mühlet 3 aydır ve en fazla 2 ay daha uzatılabilir (toplam en fazla 5 ay); Kesin mühlet ise 1 yıldır ve güçlük arz eden özel durumlarda en fazla 6 aya kadar uzatılabilir (İİK m. 287, 289) — İİK m. 287 ve 289 uyarınca Asliye Ticaret Mahkemesince verilen geçici mühlet 3 ay olup en fazla 2 ay uzatılabilir (toplam 5 ay); kesin mühlet ise 1 yıl olup en fazla 6 ay daha uzatılabilir (toplam 18 ay).

5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'na (TCK) göre 'Olası Kast (m. 21/2)' ile 'Bilinçli Taksir (m. 22/3)' arasındaki kavramsal ve sübjektif sınır nasıl çizilir?

Her ikisinde de fail kanuni tanımdaki fiilin gerçekleşebileceğini öngörür; ancak Olası Kastta fail öngördüğü neticeyi kabullenir/göze alır ('olursa olsun' der), Bilinçli Taksirde ise fail öngördüğü neticenin gerçekleşmeyeceğine (kendi becerisine veya şansına) güvenerek neticeyi istemez — TCK m. 21/2 ve m. 22/3 uyarınca hem olası kastta hem de bilinçli taksirde neticenin öngörülmüş olması ortaktır (Frank formülü). Fail öngördüğü neticeyi kabullenerek harekete devam ediyorsa Olası Kast (cezadan indirim yapılır), neticenin gerçekleşmeyeceğine güvenerek hareket ediyorsa Bilinçli Taksir (taksirli suçun cezası 1/3'ten 1/2'ye kadar artırılır) söz konusudur.

6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'na (TBK) göre sözleşmelerde 'İrade Bozukluğu Halleri (Yanılma, Aldatma, Korkutma - TBK m. 30-39)' ile 'Aşırı Yararlanma (Gabin - TBK m. 28)'da sözleşmeyi iptal etme (bağlı olmadığını bildirme) süreleri nedir?

Yanılma ve aldatmanın öğrenildiği, korkutmanın ise etkisinin ortadan kalktığı andan başlayarak 1 yıllık hak düşürücü süre vardır (TBK m. 39); Aşırı yararlanmada (Gabin) ise zarar gören, düşüncesizlik veya deneyimsizliğini öğrendiği, zor durumda kalmada ise bu durumun ortadan kalktığı tarihten başlayarak 1 yıl ve her hâlde sözleşmenin kurulduğu tarihten başlayarak 5 yıl içinde iptal ve edimlerin geri verilmesini ya da oransızlığın giderilmesini isteyebilir (TBK m. 28) — TBK m. 39 uyarınca yanılma, aldatma veya korkutmada iptal beyanı için 1 yıllık hak düşürücü süre öngörülmüştür; bu sürede bildirim yapılmazsa sözleşme baştan itibaren geçerli (onaylanmış) sayılır. Gabinde (TBK m. 28) ise 1 ve 5 yıllık çifte hak düşürücü süre vardır ve zarar gören sözleşmeyi koruyarak edimler arasındaki oransızlığın giderilmesini (tenkis) de talep edebilir.

5237 sayılı TCK'nın 24, 25 ve 26. maddelerinde düzenlenen 'Hukuka Uygunluk Nedenleri' ile 'Kusurluluğu Kaldıran/Azaltan Nedenler' ayrımında aşağıdakilerden hangisi doğru bir eşleştirmedir?

Kanunun hükmünü yerine getirme, Meşru savunma, Hakkın kullanılması ve İlgilinin rızası fiili hukuka uygun hale getirir (CMK m. 223/2-d uyarınca 'beraat' kararı verilir); Zorunluluk hali (Iztırar - TCK m. 25/2), Hukuka aykırı fakat bağlayıcı emir ve Cebir-Tehdit ise kusurluluğu kaldırır ('ceza verilmesine yer olmadığı' kararı verilir) — 5237 sayılı TCK sistematiğinde Meşru Savunma (m. 25/1), Kanunun Hükmü (m. 24/1), Hakkın Kullanılması (m. 26/1) ve kişinin üzerinde mutlak surette tasarruf edebileceği bir hakka ilişkin İlgilinin Rızası (m. 26/2) hukuka uygunluk nedenidir (beraat). Zorunluluk Hali (m. 25/2) ise hukuka uygunluk nedeni değil, kusurluluğu kaldıran bir nedendir (CMK m. 223/3-b uyarınca CVYO kararı verilir).

6098 sayılı TBK'nın 72 ve 82. maddelerine göre 'Haksız Fiil' ve 'Sebepsiz Zenginleşme'den doğan tazminat/iade alacaklarında zamanaşımı süreleri ile sözleşmelerden doğan alacaklarda genel zamanaşımı süresi (TBK m. 146) ve kira/ücret/faiz gibi dönemsel edimlerde zamanaşımı süresi (TBK m. 147) kaç yıldır?

Haksız fiil ve sebepsiz zenginleşmede öğrenmeden itibaren 2 yıl ve her hâlde 10 yıl (haksız fiil aynı zamanda daha uzun zamanaşımına tabi bir suç oluşturuyorsa ceza dava zamanaşımı uygulanır); genel zamanaşımı süresi 10 yıl (TBK m. 146); kira bedelleri, anapara faizleri, ücretler ile vekâlet/eser/şirket/acente sözleşmelerinden doğan alacaklarda 5 yıl (TBK m. 147) — 6098 sayılı TBK ile haksız fiil (m. 72) ve sebepsiz zenginleşme (m. 82) kısa zamanaşımı süresi 1 yıldan 2 yıla çıkarılmıştır (2 ve 10 yıl). Sözleşmelerde genel zamanaşımı 10 yıl (m. 146), kira/faiz/ücret/vekâlet/eser (ağır kusur hariç)/ortaklık gibi alacaklarda ise 5 yıldır (m. 147).

2577 sayılı İYUK'un 10, 11 ve 13. maddeleri uyarınca idareye yapılan başvurularda idarenin cevap vermemesi halinde 'zımni (örtülü) ret' süresi kaç gündür ve 'İvedi Yargılama Usulü (İYUK m. 20/A)' kapsamında dava açma ve temyiz süreleri nedir?

Zımni ret süresi 30 gündür (7331 sayılı Kanun değişikliğiyle 60 günden 30 güne indirilmiştir); İvedi Yargılama Usulünde (ihale, acele kamulaştırma, özelleştirme vb.) dava açma süresi 30 gün, Danıştay'a temyiz süresi ise 15 gündür (istinaf yolu kapalıdır) — İYUK m. 10, 11 ve 13'te idarenin başvurulara cevap verme (zımni ret) süresi 30 gündür. İYUK m. 20/A'da düzenlenen İvedi Yargılama Usulünde dava açma süresi 30 gün olup verilen nihai kararlara karşı tebliğden itibaren 15 gün içinde doğrudan Danıştay'a temyiz yoluna başvurulabilir.

4721 sayılı TMK'ya göre gerçek kişilerde 'Gaiplik' kararı verilebilmesi için aranan maddi şartlar, bekleme süreleri ve mahkemece yapılacak ilan süresi nedir?

Ölüm tehlikesi içinde kaybolmada tehlikenin üzerinden en az 1 yıl, uzun süreden beri haber alınamamada ise son haber tarihinden itibaren en az 5 yıl geçmiş olması gerekir; mahkemece yapılacak birinci ilandan itibaren en az 6 ay beklenir ve gaiplik kararı ölüm tehlikesinin gerçekleştiği veya son haberin alındığı günden başlayarak hüküm doğurur — TMK m. 32-35 uyarınca gaiplik için ölüm tehlikesinde 1 yıl, uzun süreden beri haber alınamamada 5 yıl başvuru bekleme süresi ve en az 6 aylık ilan süresi vardır. Ölüm karinesinden (TMK m. 31) farklı olarak gaiplikte evlilik kendiliğinden sona ermez; gaibin eşi ayrıca evliliğin feshi talebinde bulunmalıdır (TMK m. 131).

2004 sayılı İİK'ya göre 'Kambiyo Senetlerine (Çek, Bono, Poliçe) Mahsus Haciz Yoluyla Takip'te borçlunun ödeme emrine itiraz süresi, başvuru mercii ve ödeme süresi genel haciz yolundan nasıl ayrılır?

Borçlunun imzaya veya borca itiraz süresi ödeme emrinin tebliğinden itibaren 5 gündür ve itiraz icra dairesine değil doğrudan 'İcra Mahkemesi'ne dilekçeyle yapılır (itiraz satıştan başka icra takip muamelelerini kendiliğinden durdurmaz); borcu ödeme ve mal beyanında bulunma süresi ise 10 gündür — İİK m. 168-170 uyarınca kambiyo senetlerine mahsus haciz yolunda ödeme ve mal beyanı süresi 10 gün, imzaya ve borca itiraz ile şikâyet süresi ise 5 gündür. Genel haciz yolundan farklı olarak itiraz İcra Mahkemesine yapılır ve satış dışındaki takip işlemlerini kendiliğinden durdurmaz.

5237 sayılı TCK'nın 42, 43 ve 44. maddelerinde düzenlenen 'Bileşik Suç', 'Zincirleme Suç' ve 'Fikri İçtima' kurumlarının temel kuralları nelerdir?

Zincirleme suçta aynı suç işleme kararıyla aynı kişiye karşı farklı zamanlarda işlenen aynı suç için tek ceza verilir ve ceza 1/4'ten 3/4'e kadar artırılır; Fikri içtimada ise işlediği bir fiil ile birden fazla farklı suçun oluşmasına sebebiyet veren kişi bunlardan en ağır cezayı gerektiren suçtan dolayı cezalandırılır (TCK m. 44); kasten öldürme, kasten yaralama, işkence ve yağma suçlarında zincirleme suç hükümleri uygulanmaz — TCK m. 42 Bileşik suç (biri diğerinin unsuru veya ağırlaştırıcı nedeni olan suçlar, ör. yağma = cebir/tehdit + hırsızlık), TCK m. 43 Zincirleme suç (tek ceza + 1/4 ile 3/4 arası artırım; ancak kasten öldürme, kasten yaralama, işkence ve yağmada uygulanmaz) ve TCK m. 44 Farklı neviden fikri içtima (tek fiille birden çok farklı suç oluşması halinde en ağır cezayı gerektiren suçtan ceza verilmesi) hükümlerini düzenler.

Anayasa Mahkemesi'ne 'Somut Norm Denetimi (İtiraz / Def'i Yolu)' ile başvurulduğunda Mahkeme'nin karar verme süresi ve işin esasına girerek verdiği 'ret kararının' tekrar başvuruyu engelleyici etkisi nedir?

AYM işin kendisine gelişinden başlamak üzere 5 ay içinde karar verir ve açıklar; işin esasına girilerek verilen ret kararının Resmî Gazete'de yayımlanmasından sonra 10 yıl geçmedikçe aynı kanun hükmünün Anayasaya aykırılığı iddiasıyla tekrar başvuruda bulunulamaz — Anayasa m. 152 uyarınca bir davaya bakmakta olan mahkeme, uygulanacak bir kanun veya CBK hükmünü Anayasaya aykırı görürse AYM'ye başvurur. AYM 5 ay içinde karar verir; bu sürede karar verilmezse mahkeme davayı yürürlükteki hükümlere göre sonuçlandırır. Esastan ret halinde 10 yıl süreyle aynı hüküm için itiraz yoluna başvurulamaz.

İdare Hukuku'nda idari işlemin beş temel unsuru nelerdir ve 'idarenin yargı organlarının görev alanına giren bir konuda karar alması' ile 'yasama organının yetki alanına giren asli bir düzenleme yapması' sırasıyla hangi ağır sakatlık hallerini oluşturur?

Yetki, Şekil, Sebep, Konu, Amaç; yargı alanına müdahale 'Fonksiyon (Görev) Gaspı', yasama alanına müdahale ise 'Fonksiyon Gaspı' olup her ikisi de 'Yokluk' yaptırımına tabidir — İdari işlemin 5 unsuru Yetki, Şekil, Sebep, Konu ve Amaçtır (YŞSKA). İdareye tamamen yabancı bir kişinin işlem yapması 'Yetki Gaspı', idarenin yasama veya yargı fonksiyonuna giren bir işlem tesis etmesi 'Fonksiyon Gaspı', bir idari makamın başka bir bakanlık/kurumun görev alanına açıkça girmesi ise 'Ağır ve Bariz Yetki Tecavüzü' olup bunların yaptırımı 'Yokluk'tur.

4721 sayılı TMK'ya göre gerçek kişilerin 'Fiil Ehliyeti' bakımından ayrıldığı dört grup nedir ve 'Sınırlı Ehliyetsizlerin (Ayırt etme gücüne sahip küçükler ve kısıtlılar)' tek başına yapabileceği ve kesin olarak yapamayacağı (yasak) işlemler hangileridir?

Tam ehliyetliler, Sınırlı ehliyetliler (yasal danışman atananlar), Sınırlı ehliyetsizler ve Tam ehliyetsizler; Sınırlı ehliyetsizler karşılıksız kazanmaları (ivazsız bağış alma) ve kişiye sıkı sıkıya bağlı hakları tek başına kullanabilirler; ancak vakıf kurmak, önemli bağışlarda bulunmak ve kefil olmak sınırlı ehliyetsizler için (yasal temsilci izniyle dahi) kesin olarak yasak işlemlerdir (TMK m. 449) — Ayırt etme gücüne sahip küçükler ve kısıtlılar 'sınırlı ehliyetsiz'dir: kendilerini borç altına sokan işlemleri yasal temsilcinin rızasıyla (izin veya icazet) yapabilirler; karşılıksız kazanmaları tek başına yapabilirler; ancak kefalet, vakıf kurma ve önemli bağışlama (TMK m. 449) yasak işlemler olup yasal temsilcinin rızasıyla dahi yapılamaz.

6102 sayılı TTK'da düzenlenen Kambiyo Senetleri (Poliçe, Bono, Çek) bakımından 'Ciro Türleri', 'Aval' ve 'Çekte İbraz Süreleri' hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Ciro; mülkiyeti devreden 'Temlik Cirosu', tahsil yetkisi veren 'Tahsil Cirosu' ve rehin hakkı kuran 'Rehin Cirosu' olarak üçe ayrılır (çekte rehin cirosu yapılamaz); Aval kambiyo senetlerine özgü tek taraflı müteselsil kefalet niteliğinde bir teminattır; çekte vade ve kabul yasağı vardır (ibraz süreleri: düzenlendiği yerde ödenecekse 10 gün, başka yerde/aynı kıtada 1 ay, farklı kıtada 3 ay) ve kambiyo senetlerinde zamanaşımı hamilin düzenleyene/kabul edene/keşideciye karşı 3 yıldır — TTK kıymetli evrak hükümlerine göre kambiyo senetleri kanunen emre yazılı senetlerdir. Çek bir ödeme aracı olduğundan çekte vade yoktur (ileri tarihli çekler üzerinde yazılı tarihte ibraz edilir) ve kabul yasağı vardır; ibraz süreleri 10 gün, 1 ay ve 3 aydır. Çekte, poliçede ve bonoda esas borçluya/çekte tüm sorumlulara karşı zamanaşımı süresi 3 yıldır (TTK m. 749, 814).

4721 sayılı TMK'nın 988 ve 989. maddelerine göre, malikin elinden rızasıyla çıkan (ör. emanet bırakılan, kiralanan) bir taşınır malı 'emin sıfatıyla zilyetten' iyiniyetle devralan üçüncü kişinin durumu ile malikin elinden rızası dışında çıkan (çalınan, gasp edilen, kaybedilen) taşınır malı devralanın durumu nedir?

Emin sıfatıyla zilyetten bir taşınırın mülkiyetini veya sınırlı ayni hakkı iyiniyetle devralan kimsenin kazanımı, zilyedin bu tasarrufları yapma yetkisi olmasa bile korunur (derhal kazanır); buna karşılık çalınan veya kaybedilen taşınırlarda asıl malik 5 yıl içinde iyiniyetli zilyede karşı taşınır davası açabilir (pazar/açık artırma/benzeri eşya satıcısından alınmışsa bedeli ödenmedikçe geri alınamaz); para ve hamile yazılı senetler ise rıza dışı çıksa bile iyiniyetli üçüncü kişiden geri alınamaz (TMK m. 990) — TMK m. 988-990 uyarınca taşınır mal malikin elinden rızasıyla çıkmışsa (emin sıfatıyla zilyet) iyiniyetli üçüncü kişinin ayni hak kazanımı derhal korunur. Mal rıza dışı çıkmışsa 5 yıllık taşınır davası süresi işler (olağan kazandırıcı zamanaşımı da 5 yıldır); ancak para ve hamile yazılı senetlerde iyiniyetli üçüncü kişinin kazanımı rıza dışı çıkmada dahi tam olarak korunur.

KPSS A Grubu Hukuk — Anayasa Hukuku, İdare Hukuku ve İdari Yargı (İYUK), Ceza Hukuku, Medeni/Borçlar ve Ticaret Hukuku

ÖSYM KPSS A Grubu Hukuk testi için 1982 Anayasası (2017 değişiklikleri, AYM, CBK), İdare Hukuku ve 2577 sayılı İYUK (60 ve 30 günlük dava süreleri), 5237 sayılı TCK Genel Hükümler, 4721 sayılı TMK, 6098 sayılı TBK, 6102 sayılı TTK ve 2004 sayılı İİK üzerine 32 özgün soru.

Level: intermediate
Languages: tr → tr
Cards: 32
Markdown: KPSS A Grubu Hukuk — Anayasa Hukuku, İdare Hukuku ve İdari Yargı (İYUK), Ceza Hukuku, Medeni/Borçlar ve Ticaret Hukuku (.md)

Flashcards (32)

#	Front (Term / Question)	Back (Definition / Answer)
1	2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'na (İİK) göre 'Genel Haciz Yoluyla İlamlı Olmayan (İlamsız) Takip'te borçlunun ödeme emrine itiraz süresi kaç gündür ve borçlunun itirazı üzerine takibin durması halinde alacaklının başvurabileceği iki hukuki yol ve süreleri nedir?	Ödeme emrine itiraz süresi tebliğden itibaren 7 gündür; itiraz üzerine takip durur ve alacaklı, elinde İİK m. 68'deki belgelerden biri varsa itirazın tebliğinden itibaren 6 ay içinde İcra Mahkemesi'nden 'İtirazın Kaldırılması'nı (kesin veya geçici) isteyebilir ya da 1 yıl içinde genel mahkemede 'İtirazın İptali Davası' (İİK m. 67 — en az %20 icra inkâr tazminatı) açabilir — İİK m. 62 uyarınca genel haciz yolunda ödeme emrine itiraz süresi 7 gündür ve icra dairesine yapılır. İtiraz takibi kendiliğinden durdurur. Alacaklı, İİK m. 68 belgeleri varsa 6 ay içinde İcra Mahkemesinden itirazın kaldırılmasını, belge yoksa veya genel mahkemeyi tercih ediyorsa 1 yıl içinde genel mahkemede itirazın iptali davasını açabilir.
2	6102 sayılı TTK'ya göre 'Tacir Olmanın Hükümleri ve Sonuçları' arasında aşağıdakilerden hangisi yer alır?	Tacir basiretli bir iş adamı gibi hareket etmekle yükümlüdür; ücret ve sözleşme cezasının fahiş olduğu iddiasıyla indirilmesini (tenkisini) kural olarak mahkemeden isteyemez (TBK m. 182/3 istisnası: ekonomik mahvına sebep olacaksa isteyebilir); fatura ve teyit mektubuna teslimden itibaren 8 gün içinde itiraz etmezse içeriğini kabul etmiş sayılır — TTK m. 18-23 uyarınca tacir; her türlü borcundan dolayı iflasa tabidir, ticaret unvanı seçip kullanmak ve işletmesini tescil ettirmek zorundadır, basiretli iş adamı gibi davranmakla yükümlüdür, ücret ve cezai şartın tenkisini isteyemez (ekonomik yıkım hali hariç) ve aldığı faturaya/teyit mektubuna 8 gün içinde itiraz etmezse içeriğini kabul etmiş sayılır.
3	2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun (İYUK) 7. maddesine göre, özel kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hallerde Danıştay'da, İdare Mahkemelerinde ve Vergi Mahkemelerinde genel dava açma süreleri sırasıyla kaç gündür?	Danıştay ve İdare Mahkemelerinde 60 gün, Vergi Mahkemelerinde 30 gün — 2577 sayılı İYUK m. 7/1 uyarınca dava açma süresi, özel kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hallerde Danıştay'da ve İdare Mahkemelerinde 60 (altmış) ve Vergi Mahkemelerinde 30 (otuz) gündür. Süreler yazılı bildirimin yapıldığı tarihi izleyen günden itibaren işlemeye başlar.
4	5237 sayılı TCK'nın 37-40. maddelerine göre 'Suça İştirak' hükümlerinde 'Müşterek Faillik', 'Dolaylı Faillik' ve 'Bağlılık Kuralı (m. 40)' neyi ifade eder?	Fiili birlikte gerçekleştirenler müşterek fail, suçun işlenmesinde bir başkasını araç olarak kullanan kişi dolaylı faildir; Bağlılık Kuralı (TCK m. 40) uyarınca suça iştirak için kasten ve hukuka aykırı işlenmiş bir fiilin varlığı yeterlidir, her şerik kendi kusurlu fiiline göre cezalandırılır (sınırlı bağlılık ilkesi) — TCK m. 40'ta kabul edilen 'sınırlı bağlılık kuralı' gereğince azmettiren veya yardım edenin (şeriklerin) cezalandırılabilmesi için asıl failin kasten ve hukuka aykırı bir fiili en azından teşebbüs aşamasına vardırmış olması yeterlidir; asıl failin kusur yeteneğinin olmaması (ör. akıl hastası veya çocuk olması) diğer şeriklerin sorumluluğunu ortadan kaldırmaz.
5	1982 Anayasası'na göre Anayasa Mahkemesi (AYM) kaç üyeden oluşur ve kanunların, Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin ve TBMM İçtüzüğünün 'esas bakımından' Anayasaya aykırılığı iddiasıyla doğrudan iptal davası açma süresi kaç gündür?	15 üyeden oluşur (3 üye TBMM, 12 üye Cumhurbaşkanı tarafından seçilir); esas bakımından iptal davası açma süresi Resmî Gazete'de yayımlanmasından başlayarak 60 gündür (şekil bakımından ise 10 gündür) — Anayasa m. 146-151 uyarınca Anayasa Mahkemesi 15 üyeden kurulur. Soyut norm denetiminde şekil bozukluğuna dayalı iptal davası (yalnızca kanunlar ve Anayasa değişiklikleri için Cumhurbaşkanı veya en az 1/5 milletvekili [120 MV] tarafından) yayım tarihinden itibaren 10 gün içinde; esas bakımından iptal davası ise 60 gün içinde açılır.
6	5237 sayılı TCK'nın 35 ve 36. maddelerine göre 'Suça Teşebbüs'ün şartları nedir ve 'Gönüllü Vazgeçme' halinde failin ceza sorumluluğu nasıl belirlenir?	Kişi, işlemeyi kastettiği bir suçu elverişli hareketlerle doğrudan doğruya icraya başlayıp da elinde olmayan nedenlerle tamamlayamazsa teşebbüsten sorumlu tutulur; fail suçun icra hareketlerinden gönüllü vazgeçer veya kendi çabasıyla neticenin gerçekleşmesini önlerse teşebbüsten cezalandırılmaz, fakat tamam olan kısım esasen bir suç oluşturduğu takdirde sadece o suça ait ceza ile cezalandırılır — TCK m. 35 uyarınca suça teşebbüs yalnızca kasten işlenen suçlarda mümkündür ve elverişli hareketlerle doğrudan icraya başlanmasını gerektirir. TCK m. 36 uyarınca gönüllü vazgeçme şahsi bir cezasızlık sebebidir; teşebbüsten ceza verilmez ancak o ana kadar yapılan hareketler bağımsız bir suç (ör. konut dokunulmazlığını ihlal veya yaralama) oluşturuyorsa sadece o suçtan ceza verilir.
7	6098 sayılı TBK'da düzenlenen 'Kusursuz Sorumluluk' halleri hangi üç ana kategoriye ayrılır ve 'Adam Çalıştıranın Sorumluluğu (TBK m. 66)' ile 'Yapı Malikinin Sorumluluğu (TBK m. 69)' hangi kategoride yer alır?	Hakkaniyet sorumluluğu (ayırt etme gücü olmayanların sorumluluğu), Özen (Olağan Sebep) sorumluluğu (adam çalıştıranın, hayvan bulunduranın ve yapı malikinin sorumluluğu; yapı maliki kurtuluş kanıtı getiremez) ve Tehlike sorumluluğu (önemli ölçüde tehlike arz eden işletmeler - TBK m. 71) — TBK m. 65-71'de kusursuz sorumluluk; (1) Hakkaniyet sorumluluğu, (2) Özen sorumluluğu (adam çalıştıran ve hayvan bulunduran gerekli özeni gösterdiğini veya özen gösterilseydi bile zararın doğacağını ispatlayarak [kurtuluş kanıtı] sorumluluktan kurtulabilirken, yapı maliki kurtuluş kanıtı getiremez) ve (3) Tehlike sorumluluğu olarak üç basamakta düzenlenmiştir.
8	6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'na (TTK) göre bir işletmenin 'Ticari İşletme' sayılabilmesi için gereken dört temel unsur nedir?	Esnaf işletmesi için öngörülen sınırı aşacak düzeyde gelir sağlamayı hedef tutmak, faaliyetin devamlı olması ve faaliyetin bağımsız şekilde yürütülmesi (Gelir sağlama amacı, Devamlılık, Bağımsızlık, Esnaf sınırı aşma - TTK m. 11/1) — TTK m. 11/1 uyarınca ticari işletme; esnaf işletmesi için öngörülen sınırı aşan düzeyde gelir sağlamayı hedef tutan faaliyetlerin devamlı ve bağımsız şekilde yürütüldüğü işletmedir.
9	İdarenin bütünlüğünü sağlayan hukuki araçlardan 'Hiyerarşi' ile 'İdari Vesayet' arasındaki temel farklar nelerdir?	Hiyerarşi tek bir tüzel kişilik içinde (veya devlet tüzel kişiliği içinde) ast-üst ilişkisine dayanan genel ve olağan bir yetki iken; İdari Vesayet, merkezi idarenin yerinden yönetim kuruluşları üzerinde kanunla açıkça öngörülen hallerde kullandığı istisnai bir denetim yetkisidir ve kural olarak ikame (yerine geçerek işlem yapma) yetkisi içermez — Anayasa m. 127/5 uyarınca idari vesayet, merkezi idarenin mahallî idareler (ve hizmet yerinden yönetim kuruluşları) üzerinde kamu hizmetlerinin bütünlüğünü sağlamak amacıyla kanunla açıkça verilen sınırlar içinde kullandığı istisnai bir yetkidir ('kanunsuz vesayet olmaz'). Hiyerarşide ise üst astına emir ve talimat verebilir ancak kural olarak astın yerine geçerek (ikame) işlem yapamaz.
10	6102 sayılı TTK'ya göre Ticaret Şirketleri hangileridir, bunlardan hangileri 'Şahıs Şirketi' ve hangileri 'Sermaye Şirketi'dir?	Ticaret şirketleri Kollektif, Komandit, Anonim, Limited ve Kooperatif şirketlerden ibarettir; Kollektif ile Adi Komandit şirket 'Şahıs Şirketi', Anonim, Limited ve Sermayesi Paylara Bölünmüş Komandit şirket ise 'Sermaye Şirketi' sayılır (TTK m. 124) ve tüm ticaret şirketleri ticaret siciline tescil ile tüzel kişilik kazanır — TTK m. 124 ve 125 uyarınca tüm ticaret şirketleri tüzel kişiliği haizdir. Kollektif (yalnızca gerçek kişiler ortak olabilir) ve Adi Komandit şirketler şahıs şirketi; Anonim, Limited (1-50 ortak) ve Sermayesi Paylara Bölünmüş Komandit şirketler ise sermaye şirketidir; Kooperatifler ise kendine özgü ticaret şirketidir.
11	1982 Anayasası'nın 2017 değişikliği sonrasında Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin (TBMM) üye tamsayısı kaçtır ve TBMM'nin seçimlerin yenilenmesine (erken seçime) karar verebilmesi için gereken nitelikli çoğunluk nedir?	600 milletvekili; üye tamsayısının beşte üç çoğunluğu (360 milletvekili) — 6771 sayılı Kanun (2017 Anayasa değişikliği) ile TBMM üye tamsayısı 600'e çıkarılmıştır. Anayasa m. 116 uyarınca TBMM, üye tamsayısının beşte üç çoğunluğuyla (en az 360 milletvekilinin oyuyla) seçimlerin yenilenmesine karar verebilir; bu durumda TBMM genel seçimi ile Cumhurbaşkanlığı seçimi birlikte yapılır.
12	1982 Anayasası'nın 104. maddesine göre olağan dönem 'Cumhurbaşkanlığı Kararnameleri (CBK)'nin konu sınırı ve kanunlarla çatışması halinde uygulanacak anayasal kural nedir?	Yürütme yetkisine ilişkin konularda çıkarılabilir; Kişinin Hakları ve Ödevleri ile Siyasi Haklar ve Ödevler CBK ile düzenlenemez, Anayasada münhasıran kanunla düzenlenmesi öngörülen veya kanunda açıkça düzenlenen konularda CBK çıkarılamaz; kanun ile CBK'da farklı hükümler bulunması halinde kanun hükümleri uygulanır — Anayasa m. 104/17 uyarınca olağan dönem CBK'ları yalnızca yürütme yetkisine ilişkin konularda ve sosyal/ekonomik haklar (Üçüncü Bölüm) alanında çıkarılabilir; kanunla açıkça düzenlenen konularda CBK çıkarılamaz, sonradan TBMM aynı konuda kanun çıkarırsa CBK hükümsüz hale gelir. Denetimini Anayasa Mahkemesi yapar.
13	6098 sayılı TBK'nın 183 ve devamı maddelerine göre 'Alacağın Devri (Temliki)' işleminin şekil şartı ve borçlunun rızasının aranıp aranmadığı konusundaki kural nedir?	Kanun, sözleşme veya işin niteliği engel olmadıkça alacaklı, borçlunun rızasını aramaksızın alacağını üçüncü bir kişiye devredebilir; alacağın devrinin geçerliliği 'yazılı şekilde' yapılmış olmasına bağlıdır (alacağın devri sözü verme ise şekle bağlı değildir - TBK m. 184) — TBK m. 183-184 uyarınca iradi alacağın devri (temlik) bir tasarruf işlemidir; borçlunun rızasına gerek yoktur ve adi yazılı şekle tabidir. Borçlu, devri öğrendiği sırada devredene karşı sahip olduğu savunmaları (def'i ve itirazları) yeni alacaklıya karşı da ileri sürebilir (TBK m. 188).
14	1982 Anayasası'nın 13. maddesine göre temel hak ve hürriyetlerin sınırlandırılmasında kanun koyucunun uymak zorunda olduğu güvenceler nelerdir?	Yalnızca Anayasa'nın ilgili maddelerinde belirtilen sebeplere bağlı olarak ve ancak kanunla sınırlanabilir; sınırlamalar Anayasa'nın sözüne ve ruhuna, demokratik toplum düzeninin ve lâik Cumhuriyetin gereklerine ve ölçülülük ilkesine aykırı olamaz, hakkın özüne dokunamaz — 1982 Anayasası m. 13 (2001 değişikliği) uyarınca temel hak ve hürriyetler özlerine dokunulmaksızın yalnızca Anayasa'nın ilgili maddelerinde belirtilen özel sınırlama sebeplerine bağlı olarak ve ancak kanunla sınırlanabilir; ayrıca sınırlama ölçülülük ilkesine (elverişlilik, gereklilik, orantılılık) uygun olmalıdır.
15	4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'na (TMK) göre 'Dürüstlük Kuralı (Objektif İyiniyet - TMK m. 2)' ile 'İyiniyet (Sübjektif İyiniyet - TMK m. 3)' hangi hukuki alanlarda işlev görür?	TMK m. 2'deki Dürüstlük Kuralı 'hakların kullanılmasında ve borçların ifasında' (hakkın kötüye kullanılması yasağı) uygulanır; TMK m. 3'teki İyiniyet ise 'bir hakkın doğumu (kazanılması) için kanunen iyiniyet şart koşulan hallerde' (hakkın kazanılmasına engel olan eksikliğin bilinmemesi ve bilebilecek durumda olunmaması) uygulanır — Türk Medeni Kanunu'nda 'Hakların kullanılması ve borçların ifası' alanında TMK m. 2 (dürüstlük kuralı ve hakkın açıkça kötüye kullanılması yasağı); 'Hakların kazanılması' alanında ise TMK m. 3 (sübjektif iyiniyet — gerekli özeni göstermesine rağmen hukuki eksikliği bilmeme) geçerlidir.
16	1982 Anayasası'nın 98. maddesine göre, 2017 Anayasa değişikliği sonrasında TBMM'nin bilgi edinme ve denetim yolları arasında aşağıdakilerden hangileri yer alır ve hangileri kaldırılmıştır?	Meclis araştırması, Genel görüşme, Meclis soruşturması ve Yazılı soru mevcuttur; Gensoru ve Sözlü soru kaldırılmıştır — 2017 Anayasa değişikliğiyle Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemine geçilmesiyle birlikte 'Gensoru' ve 'Sözlü soru' kaldırılmış; TBMM'nin denetim araçları Yazılı Soru (Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanlarca en geç 15 gün içinde cevaplanır), Genel Görüşme, Meclis Araştırması ve Meclis Soruşturması olarak düzenlenmiştir.
17	2577 sayılı İYUK'un 27. maddesine göre idari yargı mercilerinin bir idari işlem hakkında 'Yürütmenin Durdurulması (YD)' kararı verebilmesi için hangi iki şartın 'birlikte' gerçekleşmesi zorunludur?	İdari işlemin uygulanması halinde telafisi güç veya imkânsız zararların doğması VE idari işlemin açıkça hukuka aykırı olması şartlarının birlikte gerçekleşmesi — Anayasa m. 125/5 ve İYUK m. 27/2 uyarınca Danıştay veya idari mahkemeler; idari işlemin uygulanması halinde telafisi güç veya imkânsız zararların doğması ve idari işlemin açıkça hukuka aykırı olması şartlarının birlikte gerçekleşmesi durumunda, davalı idarenin savunması alındıktan sonra gerekçe göstererek yürütmenin durdurulmasına karar verebilirler.
18	657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesine göre devlet memurlarına verilebilecek beş disiplin cezası ağırlık sırasına göre hangileridir ve hangi disiplin cezasını Yüksek Disiplin Kurulu verir?	Uyarma — Kınama — Aylıktan Kesme (1/30 ile 1/8 arasında) — Kademe İlerlemesinin Durdurulması (1-3 yıl) — Devlet Memurluğundan Çıkarma (Yüksek Disiplin Kurulu kararıyla verilir) — 657 sayılı DMK m. 125'e göre disiplin cezaları: (1) Uyarma, (2) Kınama, (3) Aylıktan kesme, (4) Kademe ilerlemesinin durdurulması, (5) Devlet memurluğundan çıkarmadır. Devlet memurluğundan çıkarma cezası amirlerin bu yoldaki isteği üzerine memurun bağlı bulunduğu kurumun Yüksek Disiplin Kurulu kararı ile verilir.
19	2004 sayılı İİK'da 7101 sayılı Kanunla iflasın ertelenmesi kurumunun kaldırılmasıyla yeniden düzenlenen 'Konkordato' kurumunda 'Geçici Mühlet' ve 'Kesin Mühlet' süreleri azami ne kadardır?	Geçici mühlet 3 aydır ve en fazla 2 ay daha uzatılabilir (toplam en fazla 5 ay); Kesin mühlet ise 1 yıldır ve güçlük arz eden özel durumlarda en fazla 6 aya kadar uzatılabilir (İİK m. 287, 289) — İİK m. 287 ve 289 uyarınca Asliye Ticaret Mahkemesince verilen geçici mühlet 3 ay olup en fazla 2 ay uzatılabilir (toplam 5 ay); kesin mühlet ise 1 yıl olup en fazla 6 ay daha uzatılabilir (toplam 18 ay).
20	5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'na (TCK) göre 'Olası Kast (m. 21/2)' ile 'Bilinçli Taksir (m. 22/3)' arasındaki kavramsal ve sübjektif sınır nasıl çizilir?	Her ikisinde de fail kanuni tanımdaki fiilin gerçekleşebileceğini öngörür; ancak Olası Kastta fail öngördüğü neticeyi kabullenir/göze alır ('olursa olsun' der), Bilinçli Taksirde ise fail öngördüğü neticenin gerçekleşmeyeceğine (kendi becerisine veya şansına) güvenerek neticeyi istemez — TCK m. 21/2 ve m. 22/3 uyarınca hem olası kastta hem de bilinçli taksirde neticenin öngörülmüş olması ortaktır (Frank formülü). Fail öngördüğü neticeyi kabullenerek harekete devam ediyorsa Olası Kast (cezadan indirim yapılır), neticenin gerçekleşmeyeceğine güvenerek hareket ediyorsa Bilinçli Taksir (taksirli suçun cezası 1/3'ten 1/2'ye kadar artırılır) söz konusudur.
21	6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'na (TBK) göre sözleşmelerde 'İrade Bozukluğu Halleri (Yanılma, Aldatma, Korkutma - TBK m. 30-39)' ile 'Aşırı Yararlanma (Gabin - TBK m. 28)'da sözleşmeyi iptal etme (bağlı olmadığını bildirme) süreleri nedir?	Yanılma ve aldatmanın öğrenildiği, korkutmanın ise etkisinin ortadan kalktığı andan başlayarak 1 yıllık hak düşürücü süre vardır (TBK m. 39); Aşırı yararlanmada (Gabin) ise zarar gören, düşüncesizlik veya deneyimsizliğini öğrendiği, zor durumda kalmada ise bu durumun ortadan kalktığı tarihten başlayarak 1 yıl ve her hâlde sözleşmenin kurulduğu tarihten başlayarak 5 yıl içinde iptal ve edimlerin geri verilmesini ya da oransızlığın giderilmesini isteyebilir (TBK m. 28) — TBK m. 39 uyarınca yanılma, aldatma veya korkutmada iptal beyanı için 1 yıllık hak düşürücü süre öngörülmüştür; bu sürede bildirim yapılmazsa sözleşme baştan itibaren geçerli (onaylanmış) sayılır. Gabinde (TBK m. 28) ise 1 ve 5 yıllık çifte hak düşürücü süre vardır ve zarar gören sözleşmeyi koruyarak edimler arasındaki oransızlığın giderilmesini (tenkis) de talep edebilir.
22	5237 sayılı TCK'nın 24, 25 ve 26. maddelerinde düzenlenen 'Hukuka Uygunluk Nedenleri' ile 'Kusurluluğu Kaldıran/Azaltan Nedenler' ayrımında aşağıdakilerden hangisi doğru bir eşleştirmedir?	Kanunun hükmünü yerine getirme, Meşru savunma, Hakkın kullanılması ve İlgilinin rızası fiili hukuka uygun hale getirir (CMK m. 223/2-d uyarınca 'beraat' kararı verilir); Zorunluluk hali (Iztırar - TCK m. 25/2), Hukuka aykırı fakat bağlayıcı emir ve Cebir-Tehdit ise kusurluluğu kaldırır ('ceza verilmesine yer olmadığı' kararı verilir) — 5237 sayılı TCK sistematiğinde Meşru Savunma (m. 25/1), Kanunun Hükmü (m. 24/1), Hakkın Kullanılması (m. 26/1) ve kişinin üzerinde mutlak surette tasarruf edebileceği bir hakka ilişkin İlgilinin Rızası (m. 26/2) hukuka uygunluk nedenidir (beraat). Zorunluluk Hali (m. 25/2) ise hukuka uygunluk nedeni değil, kusurluluğu kaldıran bir nedendir (CMK m. 223/3-b uyarınca CVYO kararı verilir).
23	6098 sayılı TBK'nın 72 ve 82. maddelerine göre 'Haksız Fiil' ve 'Sebepsiz Zenginleşme'den doğan tazminat/iade alacaklarında zamanaşımı süreleri ile sözleşmelerden doğan alacaklarda genel zamanaşımı süresi (TBK m. 146) ve kira/ücret/faiz gibi dönemsel edimlerde zamanaşımı süresi (TBK m. 147) kaç yıldır?	Haksız fiil ve sebepsiz zenginleşmede öğrenmeden itibaren 2 yıl ve her hâlde 10 yıl (haksız fiil aynı zamanda daha uzun zamanaşımına tabi bir suç oluşturuyorsa ceza dava zamanaşımı uygulanır); genel zamanaşımı süresi 10 yıl (TBK m. 146); kira bedelleri, anapara faizleri, ücretler ile vekâlet/eser/şirket/acente sözleşmelerinden doğan alacaklarda 5 yıl (TBK m. 147) — 6098 sayılı TBK ile haksız fiil (m. 72) ve sebepsiz zenginleşme (m. 82) kısa zamanaşımı süresi 1 yıldan 2 yıla çıkarılmıştır (2 ve 10 yıl). Sözleşmelerde genel zamanaşımı 10 yıl (m. 146), kira/faiz/ücret/vekâlet/eser (ağır kusur hariç)/ortaklık gibi alacaklarda ise 5 yıldır (m. 147).
24	2577 sayılı İYUK'un 10, 11 ve 13. maddeleri uyarınca idareye yapılan başvurularda idarenin cevap vermemesi halinde 'zımni (örtülü) ret' süresi kaç gündür ve 'İvedi Yargılama Usulü (İYUK m. 20/A)' kapsamında dava açma ve temyiz süreleri nedir?	Zımni ret süresi 30 gündür (7331 sayılı Kanun değişikliğiyle 60 günden 30 güne indirilmiştir); İvedi Yargılama Usulünde (ihale, acele kamulaştırma, özelleştirme vb.) dava açma süresi 30 gün, Danıştay'a temyiz süresi ise 15 gündür (istinaf yolu kapalıdır) — İYUK m. 10, 11 ve 13'te idarenin başvurulara cevap verme (zımni ret) süresi 30 gündür. İYUK m. 20/A'da düzenlenen İvedi Yargılama Usulünde dava açma süresi 30 gün olup verilen nihai kararlara karşı tebliğden itibaren 15 gün içinde doğrudan Danıştay'a temyiz yoluna başvurulabilir.
25	4721 sayılı TMK'ya göre gerçek kişilerde 'Gaiplik' kararı verilebilmesi için aranan maddi şartlar, bekleme süreleri ve mahkemece yapılacak ilan süresi nedir?	Ölüm tehlikesi içinde kaybolmada tehlikenin üzerinden en az 1 yıl, uzun süreden beri haber alınamamada ise son haber tarihinden itibaren en az 5 yıl geçmiş olması gerekir; mahkemece yapılacak birinci ilandan itibaren en az 6 ay beklenir ve gaiplik kararı ölüm tehlikesinin gerçekleştiği veya son haberin alındığı günden başlayarak hüküm doğurur — TMK m. 32-35 uyarınca gaiplik için ölüm tehlikesinde 1 yıl, uzun süreden beri haber alınamamada 5 yıl başvuru bekleme süresi ve en az 6 aylık ilan süresi vardır. Ölüm karinesinden (TMK m. 31) farklı olarak gaiplikte evlilik kendiliğinden sona ermez; gaibin eşi ayrıca evliliğin feshi talebinde bulunmalıdır (TMK m. 131).
26	2004 sayılı İİK'ya göre 'Kambiyo Senetlerine (Çek, Bono, Poliçe) Mahsus Haciz Yoluyla Takip'te borçlunun ödeme emrine itiraz süresi, başvuru mercii ve ödeme süresi genel haciz yolundan nasıl ayrılır?	Borçlunun imzaya veya borca itiraz süresi ödeme emrinin tebliğinden itibaren 5 gündür ve itiraz icra dairesine değil doğrudan 'İcra Mahkemesi'ne dilekçeyle yapılır (itiraz satıştan başka icra takip muamelelerini kendiliğinden durdurmaz); borcu ödeme ve mal beyanında bulunma süresi ise 10 gündür — İİK m. 168-170 uyarınca kambiyo senetlerine mahsus haciz yolunda ödeme ve mal beyanı süresi 10 gün, imzaya ve borca itiraz ile şikâyet süresi ise 5 gündür. Genel haciz yolundan farklı olarak itiraz İcra Mahkemesine yapılır ve satış dışındaki takip işlemlerini kendiliğinden durdurmaz.
27	5237 sayılı TCK'nın 42, 43 ve 44. maddelerinde düzenlenen 'Bileşik Suç', 'Zincirleme Suç' ve 'Fikri İçtima' kurumlarının temel kuralları nelerdir?	Zincirleme suçta aynı suç işleme kararıyla aynı kişiye karşı farklı zamanlarda işlenen aynı suç için tek ceza verilir ve ceza 1/4'ten 3/4'e kadar artırılır; Fikri içtimada ise işlediği bir fiil ile birden fazla farklı suçun oluşmasına sebebiyet veren kişi bunlardan en ağır cezayı gerektiren suçtan dolayı cezalandırılır (TCK m. 44); kasten öldürme, kasten yaralama, işkence ve yağma suçlarında zincirleme suç hükümleri uygulanmaz — TCK m. 42 Bileşik suç (biri diğerinin unsuru veya ağırlaştırıcı nedeni olan suçlar, ör. yağma = cebir/tehdit + hırsızlık), TCK m. 43 Zincirleme suç (tek ceza + 1/4 ile 3/4 arası artırım; ancak kasten öldürme, kasten yaralama, işkence ve yağmada uygulanmaz) ve TCK m. 44 Farklı neviden fikri içtima (tek fiille birden çok farklı suç oluşması halinde en ağır cezayı gerektiren suçtan ceza verilmesi) hükümlerini düzenler.
28	Anayasa Mahkemesi'ne 'Somut Norm Denetimi (İtiraz / Def'i Yolu)' ile başvurulduğunda Mahkeme'nin karar verme süresi ve işin esasına girerek verdiği 'ret kararının' tekrar başvuruyu engelleyici etkisi nedir?	AYM işin kendisine gelişinden başlamak üzere 5 ay içinde karar verir ve açıklar; işin esasına girilerek verilen ret kararının Resmî Gazete'de yayımlanmasından sonra 10 yıl geçmedikçe aynı kanun hükmünün Anayasaya aykırılığı iddiasıyla tekrar başvuruda bulunulamaz — Anayasa m. 152 uyarınca bir davaya bakmakta olan mahkeme, uygulanacak bir kanun veya CBK hükmünü Anayasaya aykırı görürse AYM'ye başvurur. AYM 5 ay içinde karar verir; bu sürede karar verilmezse mahkeme davayı yürürlükteki hükümlere göre sonuçlandırır. Esastan ret halinde 10 yıl süreyle aynı hüküm için itiraz yoluna başvurulamaz.
29	İdare Hukuku'nda idari işlemin beş temel unsuru nelerdir ve 'idarenin yargı organlarının görev alanına giren bir konuda karar alması' ile 'yasama organının yetki alanına giren asli bir düzenleme yapması' sırasıyla hangi ağır sakatlık hallerini oluşturur?	Yetki, Şekil, Sebep, Konu, Amaç; yargı alanına müdahale 'Fonksiyon (Görev) Gaspı', yasama alanına müdahale ise 'Fonksiyon Gaspı' olup her ikisi de 'Yokluk' yaptırımına tabidir — İdari işlemin 5 unsuru Yetki, Şekil, Sebep, Konu ve Amaçtır (YŞSKA). İdareye tamamen yabancı bir kişinin işlem yapması 'Yetki Gaspı', idarenin yasama veya yargı fonksiyonuna giren bir işlem tesis etmesi 'Fonksiyon Gaspı', bir idari makamın başka bir bakanlık/kurumun görev alanına açıkça girmesi ise 'Ağır ve Bariz Yetki Tecavüzü' olup bunların yaptırımı 'Yokluk'tur.
30	4721 sayılı TMK'ya göre gerçek kişilerin 'Fiil Ehliyeti' bakımından ayrıldığı dört grup nedir ve 'Sınırlı Ehliyetsizlerin (Ayırt etme gücüne sahip küçükler ve kısıtlılar)' tek başına yapabileceği ve kesin olarak yapamayacağı (yasak) işlemler hangileridir?	Tam ehliyetliler, Sınırlı ehliyetliler (yasal danışman atananlar), Sınırlı ehliyetsizler ve Tam ehliyetsizler; Sınırlı ehliyetsizler karşılıksız kazanmaları (ivazsız bağış alma) ve kişiye sıkı sıkıya bağlı hakları tek başına kullanabilirler; ancak vakıf kurmak, önemli bağışlarda bulunmak ve kefil olmak sınırlı ehliyetsizler için (yasal temsilci izniyle dahi) kesin olarak yasak işlemlerdir (TMK m. 449) — Ayırt etme gücüne sahip küçükler ve kısıtlılar 'sınırlı ehliyetsiz'dir: kendilerini borç altına sokan işlemleri yasal temsilcinin rızasıyla (izin veya icazet) yapabilirler; karşılıksız kazanmaları tek başına yapabilirler; ancak kefalet, vakıf kurma ve önemli bağışlama (TMK m. 449) yasak işlemler olup yasal temsilcinin rızasıyla dahi yapılamaz.
31	6102 sayılı TTK'da düzenlenen Kambiyo Senetleri (Poliçe, Bono, Çek) bakımından 'Ciro Türleri', 'Aval' ve 'Çekte İbraz Süreleri' hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?	Ciro; mülkiyeti devreden 'Temlik Cirosu', tahsil yetkisi veren 'Tahsil Cirosu' ve rehin hakkı kuran 'Rehin Cirosu' olarak üçe ayrılır (çekte rehin cirosu yapılamaz); Aval kambiyo senetlerine özgü tek taraflı müteselsil kefalet niteliğinde bir teminattır; çekte vade ve kabul yasağı vardır (ibraz süreleri: düzenlendiği yerde ödenecekse 10 gün, başka yerde/aynı kıtada 1 ay, farklı kıtada 3 ay) ve kambiyo senetlerinde zamanaşımı hamilin düzenleyene/kabul edene/keşideciye karşı 3 yıldır — TTK kıymetli evrak hükümlerine göre kambiyo senetleri kanunen emre yazılı senetlerdir. Çek bir ödeme aracı olduğundan çekte vade yoktur (ileri tarihli çekler üzerinde yazılı tarihte ibraz edilir) ve kabul yasağı vardır; ibraz süreleri 10 gün, 1 ay ve 3 aydır. Çekte, poliçede ve bonoda esas borçluya/çekte tüm sorumlulara karşı zamanaşımı süresi 3 yıldır (TTK m. 749, 814).
32	4721 sayılı TMK'nın 988 ve 989. maddelerine göre, malikin elinden rızasıyla çıkan (ör. emanet bırakılan, kiralanan) bir taşınır malı 'emin sıfatıyla zilyetten' iyiniyetle devralan üçüncü kişinin durumu ile malikin elinden rızası dışında çıkan (çalınan, gasp edilen, kaybedilen) taşınır malı devralanın durumu nedir?	Emin sıfatıyla zilyetten bir taşınırın mülkiyetini veya sınırlı ayni hakkı iyiniyetle devralan kimsenin kazanımı, zilyedin bu tasarrufları yapma yetkisi olmasa bile korunur (derhal kazanır); buna karşılık çalınan veya kaybedilen taşınırlarda asıl malik 5 yıl içinde iyiniyetli zilyede karşı taşınır davası açabilir (pazar/açık artırma/benzeri eşya satıcısından alınmışsa bedeli ödenmedikçe geri alınamaz); para ve hamile yazılı senetler ise rıza dışı çıksa bile iyiniyetli üçüncü kişiden geri alınamaz (TMK m. 990) — TMK m. 988-990 uyarınca taşınır mal malikin elinden rızasıyla çıkmışsa (emin sıfatıyla zilyet) iyiniyetli üçüncü kişinin ayni hak kazanımı derhal korunur. Mal rıza dışı çıkmışsa 5 yıllık taşınır davası süresi işler (olağan kazandırıcı zamanaşımı da 5 yıldır); ancak para ve hamile yazılı senetlerde iyiniyetli üçüncü kişinin kazanımı rıza dışı çıkmada dahi tam olarak korunur.