SPK Lisanslama Sınavları (SPL Düzey 1–3 ve Türev Araçlar — Alt Konu 50 / Ortalama 60 Puan Barajı)
Sermaye Piyasası Lisanslama Sicil ve Eğitim Kuruluşu (SPL) tarafından düzenlenen SPK Düzey 1, Düzey 2, Düzey 3 ve Türev Araçlar lisanslama sınavları hazırlığı: 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu, bilgi suistimali ve piyasa dolandırıcılığı, sermaye piyasası araçları, yatırım kuruluşları, türev araçlar, kurumsal finansman ve TMS/TFRS.
- Category
- Türkiye Hukuk, Tıp, Finans ve İş Güvenliği Sınavları — HMGS & Adli/İdari Hakimlik, TUS & DUS (Tıp/Diş Uzmanlık), SPK Lisanslama, İSG (A/B/C Sınıfı) ve Ehliyet (MTSK)
- Level
- advanced
- Languages
- tr → tr
- Cards
- 32
- Markdown
- SPK Lisanslama Sınavları (SPL Düzey 1–3 ve Türev Araçlar — Alt Konu 50 / Ortalama 60 Puan Barajı) (.md)
Flashcards (32)
| # | Front (Term / Question) | Back (Definition / Answer) | Example | Multiple-Choice Options |
|---|---|---|---|---|
| 1 | 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu'na (SPKn m. 16) göre payları borsada işlem görmeyen bir anonim ortaklığın 'halka açık ortaklık' sayılması için ortak sayısı kaçı aşmalıdır? | Pay sahibi sayısı 500'ü aşan anonim ortaklıkların payları halka arz olunmuş sayılır ve bunlar halka açık ortaklık hükümlerine tabidir. | Bu ortaklıklar, pay sahibi sayısının 500'ü aştığını öğrendikleri tarihten itibaren en geç 2 yıl içinde paylarının borsada işlem görmesi için başvurmak zorundadır. | |
| 2 | Sabit getirili menkul kıymetlerde tahvilin 'Değiştirilmiş Dürasyonu' ve 'Konveksite' (Dışbükeylik) neyi ifade eder? | Değiştirilmiş dürasyon faizdeki %1'lik değişimin tahvil fiyatında yaratacağı yüzde değişimi; konveksite ise fiyat-getiri eğriliğini ölçer. | Kuponsuz (iskontolu) bir tahvilin Macaulay dürasyonu vadeye kalan süresine tam olarak eşittir; kupon oranı arttıkça dürasyon kısalır. | |
| 3 | 6362 sayılı SPKn'nın 26. maddesi ve Pay Alım Teklifi Tebliği uyarınca 'zorunlu pay alım teklifi' (çağrı) yükümlülüğü hangi durumda doğar? | Bir kişinin veya birlikte hareket edenlerin halka açık ortaklığın yönetim kontrolünü (oyların >%50'sini veya imtiyazı) almasıyla doğar. | Yönetim kontrolünü sağlayan pay iktisabının kamuya açıklandığı tarihten itibaren 6 iş günü içinde SPK'ya başvurulması ve 2 ay içinde fiili alıma başlanması gerekir. | |
| 4 | Vadeli işlem (Futures) piyasalarında 'Başlangıç Teminatı', 'Sürdürme Teminatı' ve 'Teminat Tamamlama Çağrısı' nasıl çalışır? | Hesap bakiyesi zararlar nedeniyle sürdürme teminatının altına düştüğünde, bakiyeyi başlangıç teminatına çıkarmak için çağrı yapılır. | Yatırımcı sadece sürdürme teminatına kadar olan farkı değil, başlangıç teminatına kadar olan tüm eksik tutarı nakden yatırmak zorundadır. | |
| 5 | 6362 sayılı SPKn'ya göre 'kayıtlı sermaye sistemi' nedir ve yönetim kuruluna tanınan kayıtlı sermaye tavanı izni en fazla kaç yıl için geçerlidir? | Yönetim kuruluna esas sözleşmedeki tavana kadar genel kurul kararı olmadan sermaye artırma yetkisi veren sistemdir; izin en çok 5 yıldır. | Kayıtlı sermaye sisteminde çıkarılmış sermaye tamamen satılarak bedelleri ödenmedikçe yeni pay çıkarılamaz. | |
| 6 | 5549 sayılı Suç Gelirlerinin Aklanmasının Önlenmesi Hakkında Kanun (MASAK) uyarınca yatırım kuruluşlarında şüpheli işlem bildirimi (ŞİB) süresi kaç iş günüdür? | Şüphenin oluştuğu tarihten itibaren en geç 10 iş günü içinde (gecikmesinde sakınca bulunan hallerde derhal) MASAK Başkanlığına bildirilir. | Yükümlüler, kimlik tespitine ilişkin belgeleri son işlem tarihinden, defter ve kayıtları ise düzenlendiği tarihten itibaren 8 yıl süreyle saklamak zorundadır. | |
| 7 | TFRS 16 Kiralamalar standardına göre kiracı açısından faaliyet kiralaması ile finansal kiralama ayrımı nasıl değişmiştir? | Kiracı açısından ayrım kaldırılmış olup, kısa vadeli ve düşük değerli olanlar hariç bilançoda Kullanım Hakkı Varlığı ve yükümlülük izlenir. | Kiraya veren açısından ise faaliyet kiralaması ve finansal kiralama ikili muhasebeleştirme ayrımı aynen devam etmektedir. | |
| 8 | SPK Kurumsal Yönetim İlkeleri'ne göre halka açık ortaklıkların yönetim kurulunda bağımsız üye sayısı ve oranı en az ne kadar olmalıdır? | Yönetim kurulu üye sayısı 5'ten az olamaz; bağımsız üye sayısı toplam üye sayısının üçte birinden (1/3) ve her durumda 2'den az olamaz. | Denetimden Sorumlu Komite üyelerinin tamamının, diğer zorunlu komitelerin (Kurumsal Yönetim ve Riskin Erken Saptanması) ise başkanlarının bağımsız üye olması şarttır. | |
| 9 | Opsiyon sözleşmelerinde 'Alım Opsiyonu' ve 'Satım Opsiyonu' uzun ve kısa pozisyon taraflarına hangi hak ve yükümlülüğü verir? | Uzun alım opsiyonu alım, uzun satım opsiyonu satım hakkı verir; kısa pozisyonlar ise prim karşılığında karşı tarafa yükümlülük taşır. | Avrupa tipi opsiyonlar yalnızca vade tarihinde kullanılabilirken, Amerikan tipi opsiyonlar vade tarihine kadar herhangi bir iş gününde kullanılabilir. | |
| 10 | SPK Yatırım Kuruluşları Tebliği'ne göre aracı kurumlar sahip oldukları yetki belgelerine ve asgari özsermaye şartlarına göre hangi üç gruba ayrılır? | Dar yetkili aracı kurumlar, kısmi yetkili aracı kurumlar ve geniş yetkili aracı kurumlar olarak üç gruba ayrılır. | Emir iletimine aracılık ve yatırım danışmanlığı dar yetkili; işlem aracılığı ve bireysel portföy yöneticiliği kısmi yetkili; aracılık yüklenimi ve saklama ise geniş yetkili kapsamındadır. | |
| 11 | TFRS 15 Müşterilerle Yapılan Sözleşmelerden Doğan Hasılat standardında hasılatın finansal tablolara alınmasında uygulanan 'Beş Aşamalı Model' nedir? | Sözleşmenin tanımlanması, edimlerin belirlenmesi, bedelin tespiti, bedelin edimlere dağıtılması ve kontrol devredildikçe hasılat kaydıdır. | TFRS 15'e göre hasılatın muhasebeleştirilmesinde 'risk ve getirilerin devri' yerine mal veya hizmetin 'kontrolünün müşteriye devri' kriteri esas alınır. | |
| 12 | DuPont Özsermaye Kârlılığı (ROE) analizinde Özsermaye Kârlılığı hangi üç temel finansal oranın çarpımına ayrıştırılır? | ROE = Net Kâr Marjı (Net Kâr / Satışlar) × Aktif Devir Hızı (Satışlar / Varlıklar) × Özsermaye Çarpanı (Varlıklar / Özsermaye) çarpımıdır. | Bu ayrıştırma, şirket kârlılığının operasyonel verimlilikten mi, varlık kullanım hızından mı yoksa finansal kaldıraçtan mı kaynaklandığını gösterir. | |
| 13 | Bir işletmenin 'Ağırlıklı Ortalama Sermaye Maliyeti' (AOSM / WACC) hesaplanırken yabancı kaynak (borç) maliyetinin (1 - Vergi Oranı) ile çarpılmasının nedeni nedir? | Ödenen borç faizlerinin kurumlar vergisi matrahından gider olarak indirilebilmesi sayesinde 'faiz vergi kalkanı' sağlamasıdır. | Modigliani-Miller vergili modeline göre kaldıraçlı firmanın değeri, kaldıraçsız firmanın değerine vergi kalkanının bugünkü değerinin (t × D) eklenmesine eşittir. | |
| 14 | 6362 sayılı SPKn'nın 106. maddesinde düzenlenen 'Bilgi Suistimali' (İçeriden Öğrenenlerin Ticareti) suçunun tanımı ve cezai yaptırımı nedir? | Kamuya açıklanmamış içsel bilgilere dayanarak kendisi veya başkası adına menfaat sağlamak üzere işlem yapılmasıdır; cezası 3-5 yıl hapistir. | Suçun işlenmesi suretiyle bir menfaat temin edilmiş olması halinde verilecek adli para cezasının miktarı bu menfaatin iki katından az olamaz. | |
| 15 | TMS 36 Varlıklarda Değer Düşüklüğü standardına göre bir varlığın 'Geri Kazanılabilir Tutarı' nasıl tanımlanır? | Varlığın satış maliyetleri düşülmüş gerçeğe uygun değeri ile kullanım değerinden (nakit akışlarının bugünkü değeri) yüksek olanıdır. | Şerefiye ve sınırsız yararlı ömre sahip maddi olmayan duran varlıklar amortismana tabi tutulmaz; her yıl zorunlu değer düşüklüğü testine tabi tutulur. | |
| 16 | Sermaye Piyasası Lisanslama (SPL) sınavlarında bir adayın ilgili lisansı almaya hak kazanabilmesi için geçerli olan alt konu ve ortalama puan barajı nedir? | Her bir sınav alt konusundan 100 üzerinden en az 50 puan alınması ve tüm alt konuların aritmetik ortalamasının en az 60 olması şarttır. | Lisans sahibi kişilerin lisanslarının geçerliliğini korumak için her 3 yılda bir SPL tarafından düzenlenen lisans yenileme eğitimlerine katılması zorunludur. | |
| 17 | Türev araçlarda 'Faiz Swapı' ile 'Para (Döviz) Swapı' arasındaki anapara değişimi farkı nedir? | Faiz swapında aynı para birimindeki sabit ve değişken faizler takas edilir (anapara değişmez); döviz swapında anaparalar da değişir. | Sabit faiz ödeyip değişken faiz (örn. TLREF veya SOFR) alan taraf faizlerin yükseleceği beklentisiyle hareket etmektedir. | |
| 18 | SPK Kira Sertifikaları Tebliği'ne göre faizsiz finans ilkelerine dayalı ihraç edilen kira sertifikası (Sukuk) türleri hangileridir? | Sahipliğe (İcara), yönetim sözleşmesine (Vekale), alım-satıma (Murabaha), ortaklığa (Mudaraba/Müşareke) ve esere (İstisna) dayalıdır. | Kira sertifikaları, Varlık Kiralama Şirketleri (VKŞ) tarafından her türlü varlık ve hakkın finansmanını sağlamak amacıyla ihraç edilir. | |
| 19 | Sermaye bütçelemesinde 'Net Bugünkü Değer' (NBD / NPV) ile 'İç Verim Oranı' (İVO / IRR) çeliştiğinde hangi yöntem tercih edilmelidir ve neden? | Net Bugünkü Değer (NBD) tercih edilmelidir; çünkü ara nakit akışlarının İVO ile değil sermaye maliyeti (AOSM) ile yatırıldığını varsayar. | NBD > 0 olan projeler şirketin piyasa değerini doğrudan NBD tutarı kadar artırır. | |
| 20 | 6362 sayılı SPKn'nın 107. maddesinde düzenlenen 'Piyasa Dolandırıcılığı' (Manipülasyon) suçunun iki türü ve öngörülen hapis cezası nedir? | İşlem bazlı (yapay fiyat/piyasa oluşturma) ve bilgi bazlı (yalan/yanıltıcı bilgi yayma) manipülasyondur; cezası 3-5 yıl arası hapistir. | İşlem bazlı piyasa dolandırıcılığı suçunda fail soruşturma başlamadan önce pişmanlık göstererek elde ettiği menfaatin iki katını Hazineye öderse ceza verilmez. | |
| 21 | TFRS 9 Finansal Araçlar standardına göre finansal varlıklar iş modeli ve nakit akışı özelliklerine göre hangi üç ölçüm kategorisinde sınıflandırılır? | İtfa edilmiş maliyetiyle ölçülenler, GUD farkı diğer kapsamlı gelire yansıtılanlar ve GUD farkı kâr veya zarara yansıtılan varlıklardır. | TFRS 9 ile birlikte gerçekleşmiş zarar modeli terk edilerek 3 aşamalı 'Beklenen Kredi Zararı' (ECL) karşılık modeline geçilmiştir. | |
| 22 | 6362 sayılı SPKn'nın 104. maddesi uyarınca 'Piyasa Bozucu Eylemler' ile 106-107. maddelerdeki suçlar arasındaki temel yaptırım farkı nedir? | Piyasa bozucu eylemler adli suç değil idari kabahat niteliğinde olup SPK tarafından idari para cezası ile yaptırıma bağlanır. | Makul bir ekonomik veya finansal gerekçeyle açıklanamayan ve borsa işleyişini bozan emir veya işlemler piyasa bozucu eylem sayılır. | |
| 23 | TMS 2 Stoklar standardına göre stokların değerlemesinde hangi maliyet ölçütü kullanılır ve hangi stok değerleme yöntemi TMS/TFRS'de yasaklanmıştır? | Stoklar 'maliyet bedeli ile net gerçekleşebilir değerden düşük olanı' ile değerlenir; Son Giren İlk Çıkar (LIFO) TMS 2'de yasaklanmıştır. | TMS 2 kapsamında sadece İlk Giren İlk Çıkar (FIFO), Ağırlıklı Ortalama Maliyet ve Gerçek Parti Maliyeti yöntemlerine izin verilir. | |
| 24 | Türev araçlar piyasasında 'Forward' (Alivre) sözleşmeler ile 'Futures' (Vadeli İşlem) sözleşmeleri arasındaki en temel dört yapısal fark nedir? | Forward tezgâhüstü (OTC), standart olmayan ve karşı taraf riski taşıyan sözleşmeyken; Futures borsada, standart ve günlük uzlaşmalıdır. | Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası'nda (VİOP) işlem gören futures sözleşmelerinde kâr ve zararlar her gün sonunda 'piyasaya göre değerleme' yöntemiyle hesaplanır. | |
| 25 | Türkiye sermaye piyasası altyapı kurumlarından Merkezi Kayıt Kuruluşu (MKK) ile İstanbul Takas ve Saklama Bankası'nın (Takasbank) temel görevleri nelerdir? | MKK sermaye piyasası araçlarının hak sahibi bazında kayden izlendiği merkezi saklama kuruluşudur; Takasbank ise takas ve MKT kurumudur. | MKK bünyesindeki e-YATIRIMCI sistemi üzerinden yatırımcılar pay ve yatırım fonu varlıklarına bloke koyabilir ve e-GKS ile elektronik genel kurullara katılabilir. | |
| 26 | Mali tablolar analizinde 'Cari Oran', 'Asit-Test (Likidite) Oranı' ve 'Nakit Oran' arasındaki stok ve alacak farkı nedir? | Cari oran tüm dönen varlıkları kapsar; Asit-test oranında dönen varlıklardan stoklar düşülür; Nakit oranda yalnız hazır değer/menkul alınır. | Enflasyonist dönemlerde veya stok devir hızı düşük işletmelerde likiditeyi ölçmek için Cari Oran yerine Asit-Test Oranı daha güvenilir sonuç verir. | |
| 27 | Finansal yönetimde 'Finansal Varlıkları Fiyatlama Modeli'ne (CAPM / FVM) göre bir özsermaye aracının beklenen getiri oranı formülü nedir? | Beklenen Getiri = Risksiz Faiz Oranı + Beta × (Piyasa Portföyünün Beklenen Getirisi - Risksiz Faiz Oranı) formülüyle hesaplanır. | Beta katsayısı menkul kıymetin çeşitlendirmeyle yok edilemeyen sistematik riskini ölçer; piyasa portföyünün betası 1,0'dır. | |
| 28 | Kullanım fiyatı (K) 100 TL olan bir Alım (Call) ve bir Satım (Put) opsiyonunda, dayanak varlık spot fiyatı (S) 115 TL iken hangi opsiyon 'kârda' durumdadır? | Spot fiyat kullanım fiyatından büyük (115 > 100) olduğu için Alım (Call) opsiyonu 15 TL içsel değerle kârda (ITM), Put ise zarardadır (OTM). | Bir opsiyonun toplam primi, içsel değer (max(0, S-K)) ile zaman değerinin toplamına eşittir. | |
| 29 | Black-Scholes-Merton opsiyon fiyatlama modelinden türetilen 'Opsiyon Yunanlıları'ndan Delta, Gamma, Vega ve Theta neyi ölçer? | Delta dayanak varlık fiyatına, Gamma deltanın değişimine, Vega volatiliteye, Theta ise vadeye kalan sürenin azalmasına duyarlılığı ölçer. | Uzun alım ve satım opsiyonlarının Vega'sı her zaman pozitif (volatilite artışı her iki opsiyonun değerini artırır), Theta'sı ise genel olarak negatiftir. | |
| 30 | 6362 sayılı SPKn'ya göre Yatırımcı Tazmin Merkezi'nin (YTM) amacı nedir ve yatırım hizmetlerinden doğan alacaklarda zamanaşımı süresi kaç yıldır? | Yatırım kuruluşlarının nakit ödeme veya araç teslim yükümlülüğünü yerine getirememesi halinde yatırımcıyı tazmin eder; zamanaşımı 10 yıldır. | Son işlem tarihinden itibaren 10 yıl içinde aranmayan emanet ve alacaklar zamanaşımına uğrayarak YTM'ye gelir kaydedilir. | |
| 31 | 6362 sayılı SPKn'nın 23 ve 24. maddelerine göre halka açık ortaklıklarda 'ayrılma hakkı' hangi ortaklara ve hangi fiyat üzerinden tanınır? | Önemli nitelikteki işlemlere ilişkin genel kurul toplantısına katılıp olumsuz oy kullanarak muhalefet şerhini tutanağa işletenlere tanınır. | Ayrılma hakkı kullanım fiyatı, SPK tarafından belirlenen esaslara göre adil bir bedel üzerinden ortaklığın payları satın alması suretiyle kullandırılır. | |
| 32 | Portföy performans ölçütlerinden 'Sharpe Oranı', 'Treynor Oranı' ve 'Jensen Alfa'sı arasındaki risk ölçütü farkı nedir? | Sharpe oranı toplam riski (standart sapmayı), Treynor oranı ve Jensen Alfası ise yalnızca sistematik riski (Beta katsayısını) esas alır. | İyi çeşitlendirilmemiş tekil portföylerin değerlendirilmesinde toplam riski dikkate alan Sharpe Oranı [(Rp - Rf) / σp] daha uygundur. |