SPK Lisanslama Sınavları (SPL Düzey 1–3 ve Türev Araçlar — Alt Konu 50 / Ortalama 60 Puan Barajı)

Sermaye Piyasası Lisanslama Sicil ve Eğitim Kuruluşu (SPL) tarafından düzenlenen SPK Düzey 1, Düzey 2, Düzey 3 ve Türev Araçlar lisanslama sınavları hazırlığı: 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu, bilgi suistimali ve piyasa dolandırıcılığı, sermaye piyasası araçları, yatırım kuruluşları, türev araçlar, kurumsal finansman ve TMS/TFRS.

Category
Türkiye Hukuk, Tıp, Finans ve İş Güvenliği Sınavları — HMGS & Adli/İdari Hakimlik, TUS & DUS (Tıp/Diş Uzmanlık), SPK Lisanslama, İSG (A/B/C Sınıfı) ve Ehliyet (MTSK)
Level
advanced
Languages
tr → tr
Cards
32
Markdown
SPK Lisanslama Sınavları (SPL Düzey 1–3 ve Türev Araçlar — Alt Konu 50 / Ortalama 60 Puan Barajı) (.md)

Flashcards (32)

#Front (Term / Question)Back (Definition / Answer)ExampleMultiple-Choice Options
16362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu'na (SPKn m. 16) göre payları borsada işlem görmeyen bir anonim ortaklığın 'halka açık ortaklık' sayılması için ortak sayısı kaçı aşmalıdır?Pay sahibi sayısı 500'ü aşan anonim ortaklıkların payları halka arz olunmuş sayılır ve bunlar halka açık ortaklık hükümlerine tabidir.Bu ortaklıklar, pay sahibi sayısının 500'ü aştığını öğrendikleri tarihten itibaren en geç 2 yıl içinde paylarının borsada işlem görmesi için başvurmak zorundadır.
2Sabit getirili menkul kıymetlerde tahvilin 'Değiştirilmiş Dürasyonu' ve 'Konveksite' (Dışbükeylik) neyi ifade eder?Değiştirilmiş dürasyon faizdeki %1'lik değişimin tahvil fiyatında yaratacağı yüzde değişimi; konveksite ise fiyat-getiri eğriliğini ölçer.Kuponsuz (iskontolu) bir tahvilin Macaulay dürasyonu vadeye kalan süresine tam olarak eşittir; kupon oranı arttıkça dürasyon kısalır.
36362 sayılı SPKn'nın 26. maddesi ve Pay Alım Teklifi Tebliği uyarınca 'zorunlu pay alım teklifi' (çağrı) yükümlülüğü hangi durumda doğar?Bir kişinin veya birlikte hareket edenlerin halka açık ortaklığın yönetim kontrolünü (oyların >%50'sini veya imtiyazı) almasıyla doğar.Yönetim kontrolünü sağlayan pay iktisabının kamuya açıklandığı tarihten itibaren 6 iş günü içinde SPK'ya başvurulması ve 2 ay içinde fiili alıma başlanması gerekir.
4Vadeli işlem (Futures) piyasalarında 'Başlangıç Teminatı', 'Sürdürme Teminatı' ve 'Teminat Tamamlama Çağrısı' nasıl çalışır?Hesap bakiyesi zararlar nedeniyle sürdürme teminatının altına düştüğünde, bakiyeyi başlangıç teminatına çıkarmak için çağrı yapılır.Yatırımcı sadece sürdürme teminatına kadar olan farkı değil, başlangıç teminatına kadar olan tüm eksik tutarı nakden yatırmak zorundadır.
56362 sayılı SPKn'ya göre 'kayıtlı sermaye sistemi' nedir ve yönetim kuruluna tanınan kayıtlı sermaye tavanı izni en fazla kaç yıl için geçerlidir?Yönetim kuruluna esas sözleşmedeki tavana kadar genel kurul kararı olmadan sermaye artırma yetkisi veren sistemdir; izin en çok 5 yıldır.Kayıtlı sermaye sisteminde çıkarılmış sermaye tamamen satılarak bedelleri ödenmedikçe yeni pay çıkarılamaz.
65549 sayılı Suç Gelirlerinin Aklanmasının Önlenmesi Hakkında Kanun (MASAK) uyarınca yatırım kuruluşlarında şüpheli işlem bildirimi (ŞİB) süresi kaç iş günüdür?Şüphenin oluştuğu tarihten itibaren en geç 10 iş günü içinde (gecikmesinde sakınca bulunan hallerde derhal) MASAK Başkanlığına bildirilir.Yükümlüler, kimlik tespitine ilişkin belgeleri son işlem tarihinden, defter ve kayıtları ise düzenlendiği tarihten itibaren 8 yıl süreyle saklamak zorundadır.
7TFRS 16 Kiralamalar standardına göre kiracı açısından faaliyet kiralaması ile finansal kiralama ayrımı nasıl değişmiştir?Kiracı açısından ayrım kaldırılmış olup, kısa vadeli ve düşük değerli olanlar hariç bilançoda Kullanım Hakkı Varlığı ve yükümlülük izlenir.Kiraya veren açısından ise faaliyet kiralaması ve finansal kiralama ikili muhasebeleştirme ayrımı aynen devam etmektedir.
8SPK Kurumsal Yönetim İlkeleri'ne göre halka açık ortaklıkların yönetim kurulunda bağımsız üye sayısı ve oranı en az ne kadar olmalıdır?Yönetim kurulu üye sayısı 5'ten az olamaz; bağımsız üye sayısı toplam üye sayısının üçte birinden (1/3) ve her durumda 2'den az olamaz.Denetimden Sorumlu Komite üyelerinin tamamının, diğer zorunlu komitelerin (Kurumsal Yönetim ve Riskin Erken Saptanması) ise başkanlarının bağımsız üye olması şarttır.
9Opsiyon sözleşmelerinde 'Alım Opsiyonu' ve 'Satım Opsiyonu' uzun ve kısa pozisyon taraflarına hangi hak ve yükümlülüğü verir?Uzun alım opsiyonu alım, uzun satım opsiyonu satım hakkı verir; kısa pozisyonlar ise prim karşılığında karşı tarafa yükümlülük taşır.Avrupa tipi opsiyonlar yalnızca vade tarihinde kullanılabilirken, Amerikan tipi opsiyonlar vade tarihine kadar herhangi bir iş gününde kullanılabilir.
10SPK Yatırım Kuruluşları Tebliği'ne göre aracı kurumlar sahip oldukları yetki belgelerine ve asgari özsermaye şartlarına göre hangi üç gruba ayrılır?Dar yetkili aracı kurumlar, kısmi yetkili aracı kurumlar ve geniş yetkili aracı kurumlar olarak üç gruba ayrılır.Emir iletimine aracılık ve yatırım danışmanlığı dar yetkili; işlem aracılığı ve bireysel portföy yöneticiliği kısmi yetkili; aracılık yüklenimi ve saklama ise geniş yetkili kapsamındadır.
11TFRS 15 Müşterilerle Yapılan Sözleşmelerden Doğan Hasılat standardında hasılatın finansal tablolara alınmasında uygulanan 'Beş Aşamalı Model' nedir?Sözleşmenin tanımlanması, edimlerin belirlenmesi, bedelin tespiti, bedelin edimlere dağıtılması ve kontrol devredildikçe hasılat kaydıdır.TFRS 15'e göre hasılatın muhasebeleştirilmesinde 'risk ve getirilerin devri' yerine mal veya hizmetin 'kontrolünün müşteriye devri' kriteri esas alınır.
12DuPont Özsermaye Kârlılığı (ROE) analizinde Özsermaye Kârlılığı hangi üç temel finansal oranın çarpımına ayrıştırılır?ROE = Net Kâr Marjı (Net Kâr / Satışlar) × Aktif Devir Hızı (Satışlar / Varlıklar) × Özsermaye Çarpanı (Varlıklar / Özsermaye) çarpımıdır.Bu ayrıştırma, şirket kârlılığının operasyonel verimlilikten mi, varlık kullanım hızından mı yoksa finansal kaldıraçtan mı kaynaklandığını gösterir.
13Bir işletmenin 'Ağırlıklı Ortalama Sermaye Maliyeti' (AOSM / WACC) hesaplanırken yabancı kaynak (borç) maliyetinin (1 - Vergi Oranı) ile çarpılmasının nedeni nedir?Ödenen borç faizlerinin kurumlar vergisi matrahından gider olarak indirilebilmesi sayesinde 'faiz vergi kalkanı' sağlamasıdır.Modigliani-Miller vergili modeline göre kaldıraçlı firmanın değeri, kaldıraçsız firmanın değerine vergi kalkanının bugünkü değerinin (t × D) eklenmesine eşittir.
146362 sayılı SPKn'nın 106. maddesinde düzenlenen 'Bilgi Suistimali' (İçeriden Öğrenenlerin Ticareti) suçunun tanımı ve cezai yaptırımı nedir?Kamuya açıklanmamış içsel bilgilere dayanarak kendisi veya başkası adına menfaat sağlamak üzere işlem yapılmasıdır; cezası 3-5 yıl hapistir.Suçun işlenmesi suretiyle bir menfaat temin edilmiş olması halinde verilecek adli para cezasının miktarı bu menfaatin iki katından az olamaz.
15TMS 36 Varlıklarda Değer Düşüklüğü standardına göre bir varlığın 'Geri Kazanılabilir Tutarı' nasıl tanımlanır?Varlığın satış maliyetleri düşülmüş gerçeğe uygun değeri ile kullanım değerinden (nakit akışlarının bugünkü değeri) yüksek olanıdır.Şerefiye ve sınırsız yararlı ömre sahip maddi olmayan duran varlıklar amortismana tabi tutulmaz; her yıl zorunlu değer düşüklüğü testine tabi tutulur.
16Sermaye Piyasası Lisanslama (SPL) sınavlarında bir adayın ilgili lisansı almaya hak kazanabilmesi için geçerli olan alt konu ve ortalama puan barajı nedir?Her bir sınav alt konusundan 100 üzerinden en az 50 puan alınması ve tüm alt konuların aritmetik ortalamasının en az 60 olması şarttır.Lisans sahibi kişilerin lisanslarının geçerliliğini korumak için her 3 yılda bir SPL tarafından düzenlenen lisans yenileme eğitimlerine katılması zorunludur.
17Türev araçlarda 'Faiz Swapı' ile 'Para (Döviz) Swapı' arasındaki anapara değişimi farkı nedir?Faiz swapında aynı para birimindeki sabit ve değişken faizler takas edilir (anapara değişmez); döviz swapında anaparalar da değişir.Sabit faiz ödeyip değişken faiz (örn. TLREF veya SOFR) alan taraf faizlerin yükseleceği beklentisiyle hareket etmektedir.
18SPK Kira Sertifikaları Tebliği'ne göre faizsiz finans ilkelerine dayalı ihraç edilen kira sertifikası (Sukuk) türleri hangileridir?Sahipliğe (İcara), yönetim sözleşmesine (Vekale), alım-satıma (Murabaha), ortaklığa (Mudaraba/Müşareke) ve esere (İstisna) dayalıdır.Kira sertifikaları, Varlık Kiralama Şirketleri (VKŞ) tarafından her türlü varlık ve hakkın finansmanını sağlamak amacıyla ihraç edilir.
19Sermaye bütçelemesinde 'Net Bugünkü Değer' (NBD / NPV) ile 'İç Verim Oranı' (İVO / IRR) çeliştiğinde hangi yöntem tercih edilmelidir ve neden?Net Bugünkü Değer (NBD) tercih edilmelidir; çünkü ara nakit akışlarının İVO ile değil sermaye maliyeti (AOSM) ile yatırıldığını varsayar.NBD > 0 olan projeler şirketin piyasa değerini doğrudan NBD tutarı kadar artırır.
206362 sayılı SPKn'nın 107. maddesinde düzenlenen 'Piyasa Dolandırıcılığı' (Manipülasyon) suçunun iki türü ve öngörülen hapis cezası nedir?İşlem bazlı (yapay fiyat/piyasa oluşturma) ve bilgi bazlı (yalan/yanıltıcı bilgi yayma) manipülasyondur; cezası 3-5 yıl arası hapistir.İşlem bazlı piyasa dolandırıcılığı suçunda fail soruşturma başlamadan önce pişmanlık göstererek elde ettiği menfaatin iki katını Hazineye öderse ceza verilmez.
21TFRS 9 Finansal Araçlar standardına göre finansal varlıklar iş modeli ve nakit akışı özelliklerine göre hangi üç ölçüm kategorisinde sınıflandırılır?İtfa edilmiş maliyetiyle ölçülenler, GUD farkı diğer kapsamlı gelire yansıtılanlar ve GUD farkı kâr veya zarara yansıtılan varlıklardır.TFRS 9 ile birlikte gerçekleşmiş zarar modeli terk edilerek 3 aşamalı 'Beklenen Kredi Zararı' (ECL) karşılık modeline geçilmiştir.
226362 sayılı SPKn'nın 104. maddesi uyarınca 'Piyasa Bozucu Eylemler' ile 106-107. maddelerdeki suçlar arasındaki temel yaptırım farkı nedir?Piyasa bozucu eylemler adli suç değil idari kabahat niteliğinde olup SPK tarafından idari para cezası ile yaptırıma bağlanır.Makul bir ekonomik veya finansal gerekçeyle açıklanamayan ve borsa işleyişini bozan emir veya işlemler piyasa bozucu eylem sayılır.
23TMS 2 Stoklar standardına göre stokların değerlemesinde hangi maliyet ölçütü kullanılır ve hangi stok değerleme yöntemi TMS/TFRS'de yasaklanmıştır?Stoklar 'maliyet bedeli ile net gerçekleşebilir değerden düşük olanı' ile değerlenir; Son Giren İlk Çıkar (LIFO) TMS 2'de yasaklanmıştır.TMS 2 kapsamında sadece İlk Giren İlk Çıkar (FIFO), Ağırlıklı Ortalama Maliyet ve Gerçek Parti Maliyeti yöntemlerine izin verilir.
24Türev araçlar piyasasında 'Forward' (Alivre) sözleşmeler ile 'Futures' (Vadeli İşlem) sözleşmeleri arasındaki en temel dört yapısal fark nedir?Forward tezgâhüstü (OTC), standart olmayan ve karşı taraf riski taşıyan sözleşmeyken; Futures borsada, standart ve günlük uzlaşmalıdır.Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası'nda (VİOP) işlem gören futures sözleşmelerinde kâr ve zararlar her gün sonunda 'piyasaya göre değerleme' yöntemiyle hesaplanır.
25Türkiye sermaye piyasası altyapı kurumlarından Merkezi Kayıt Kuruluşu (MKK) ile İstanbul Takas ve Saklama Bankası'nın (Takasbank) temel görevleri nelerdir?MKK sermaye piyasası araçlarının hak sahibi bazında kayden izlendiği merkezi saklama kuruluşudur; Takasbank ise takas ve MKT kurumudur.MKK bünyesindeki e-YATIRIMCI sistemi üzerinden yatırımcılar pay ve yatırım fonu varlıklarına bloke koyabilir ve e-GKS ile elektronik genel kurullara katılabilir.
26Mali tablolar analizinde 'Cari Oran', 'Asit-Test (Likidite) Oranı' ve 'Nakit Oran' arasındaki stok ve alacak farkı nedir?Cari oran tüm dönen varlıkları kapsar; Asit-test oranında dönen varlıklardan stoklar düşülür; Nakit oranda yalnız hazır değer/menkul alınır.Enflasyonist dönemlerde veya stok devir hızı düşük işletmelerde likiditeyi ölçmek için Cari Oran yerine Asit-Test Oranı daha güvenilir sonuç verir.
27Finansal yönetimde 'Finansal Varlıkları Fiyatlama Modeli'ne (CAPM / FVM) göre bir özsermaye aracının beklenen getiri oranı formülü nedir?Beklenen Getiri = Risksiz Faiz Oranı + Beta × (Piyasa Portföyünün Beklenen Getirisi - Risksiz Faiz Oranı) formülüyle hesaplanır.Beta katsayısı menkul kıymetin çeşitlendirmeyle yok edilemeyen sistematik riskini ölçer; piyasa portföyünün betası 1,0'dır.
28Kullanım fiyatı (K) 100 TL olan bir Alım (Call) ve bir Satım (Put) opsiyonunda, dayanak varlık spot fiyatı (S) 115 TL iken hangi opsiyon 'kârda' durumdadır?Spot fiyat kullanım fiyatından büyük (115 > 100) olduğu için Alım (Call) opsiyonu 15 TL içsel değerle kârda (ITM), Put ise zarardadır (OTM).Bir opsiyonun toplam primi, içsel değer (max(0, S-K)) ile zaman değerinin toplamına eşittir.
29Black-Scholes-Merton opsiyon fiyatlama modelinden türetilen 'Opsiyon Yunanlıları'ndan Delta, Gamma, Vega ve Theta neyi ölçer?Delta dayanak varlık fiyatına, Gamma deltanın değişimine, Vega volatiliteye, Theta ise vadeye kalan sürenin azalmasına duyarlılığı ölçer.Uzun alım ve satım opsiyonlarının Vega'sı her zaman pozitif (volatilite artışı her iki opsiyonun değerini artırır), Theta'sı ise genel olarak negatiftir.
306362 sayılı SPKn'ya göre Yatırımcı Tazmin Merkezi'nin (YTM) amacı nedir ve yatırım hizmetlerinden doğan alacaklarda zamanaşımı süresi kaç yıldır?Yatırım kuruluşlarının nakit ödeme veya araç teslim yükümlülüğünü yerine getirememesi halinde yatırımcıyı tazmin eder; zamanaşımı 10 yıldır.Son işlem tarihinden itibaren 10 yıl içinde aranmayan emanet ve alacaklar zamanaşımına uğrayarak YTM'ye gelir kaydedilir.
316362 sayılı SPKn'nın 23 ve 24. maddelerine göre halka açık ortaklıklarda 'ayrılma hakkı' hangi ortaklara ve hangi fiyat üzerinden tanınır?Önemli nitelikteki işlemlere ilişkin genel kurul toplantısına katılıp olumsuz oy kullanarak muhalefet şerhini tutanağa işletenlere tanınır.Ayrılma hakkı kullanım fiyatı, SPK tarafından belirlenen esaslara göre adil bir bedel üzerinden ortaklığın payları satın alması suretiyle kullandırılır.
32Portföy performans ölçütlerinden 'Sharpe Oranı', 'Treynor Oranı' ve 'Jensen Alfa'sı arasındaki risk ölçütü farkı nedir?Sharpe oranı toplam riski (standart sapmayı), Treynor oranı ve Jensen Alfası ise yalnızca sistematik riski (Beta katsayısını) esas alır.İyi çeşitlendirilmemiş tekil portföylerin değerlendirilmesinde toplam riski dikkate alan Sharpe Oranı [(Rp - Rf) / σp] daha uygundur.