Selectieproeven Werkenvoor.be (FOD BOSA), Vlaamse Overheid en Belgisch & Nederlands Staats- en Bestuursrecht

Uitgebreide examenset voor overheidsselecties in België en Nederland: de generieke en functiespecifieke selectieproeven van Werkenvoor.be (FOD BOSA) en de Vlaamse overheid (cognitieve redeneertesten, situatiebeoordelingstest en gestructureerd STARR-interview), het Belgische federale staatsrecht (Grondwet, zes staatshervormingen, Gemeenschappen en Gewesten, Grondwettelijk Hof en Raad van State) en het Nederlandse staats- en bestuursrecht (Grondwet en Algemene wet bestuursrecht Awb).

Category
Examens en Certificeringen in Nederland en Vlaanderen — Wft-examens (CDFD), CBR Theorie-examen Auto & Klein Vaarbewijs, BIG-registratie Geneeskunde en Vlaamse Toelatingsproef
Level
advanced
Languages
nl → nl
Cards
32
Markdown
Selectieproeven Werkenvoor.be (FOD BOSA), Vlaamse Overheid en Belgisch & Nederlands Staats- en Bestuursrecht (.md)

Flashcards (32)

#Front (Term / Question)Back (Definition / Answer)ExampleMultiple-Choice Options
1Wie kwalificeert als 'bestuursorgaan' (a-orgaan vs. b-orgaan) en als 'belanghebbende' volgens artikel 1:1 en artikel 1:2 van de Nederlandse Algemene wet bestuursrecht (Awb)?Een a-orgaan is een orgaan van een publiekrechtelijke rechtspersoon; een b-orgaan oefent openbaar gezag uit; belanghebbende is wiens belang rechtstreeks bij een besluit is betrokken.Het rechtstreeks betrokken belang van een individuele burger in artikel 1:2 lid 1 Awb wordt getoetst aan vijf cumulatieve criteria (OPERA): een Objectief bepaalbaar, Persoonlijk, Eigen, Rechtstreeks en Actueel belang.
  • Een a-orgaan is een orgaan van een publiekrechtelijke rechtspersoon; een b-orgaan oefent openbaar gezag uit; belanghebbende is wiens belang rechtstreeks bij een besluit is betrokken.
  • Art. 1:1 Awb onderscheidt a-organen (publiekrechtelijke rechtspersonen) en b-organen (privaatrechtelijke entiteiten voor zover met openbaar gezag bekleed); art. 1:2 Awb definieert belanghebbende via de OPERA-criteria
  • Alleen een belanghebbende in de zin van artikel 1:2 Awb kan ontvankelijk bezwaar maken en beroep instellen bij de bestuursrechter
2Hoe zijn de ambtenarenniveaus bij de Belgische federale overheid (Werkenvoor.be / FOD BOSA) en de Vlaamse overheid ingedeeld naar vereist studiebewijs?Niveau A vereist een masterdiploma, niveau B een bachelordiploma, niveau C een diploma van het secundair onderwijs en niveau D vereist geen specifiek diplomavereiste.Bij de federale overheid (FOD BOSA, voorheen Selor) en het Agentschap Overheidspersoneel van de Vlaamse overheid bepaalt het instapniveau (A, B, C of D) zowel de moeilijkheidsgraad van de generieke computertesten als de weddeschaal.
  • Niveau A = master; niveau B = bachelor; niveau C = secundair onderwijs; niveau D = geen diplomavereiste
  • Vier statutaire en contractuele functieniveaus (A, B, C en D) bij de Belgische federale en Vlaamse overheid
  • Niveau A vereist een masterdiploma, niveau B een bachelordiploma, niveau C een diploma van het secundair onderwijs en niveau D vereist geen specifiek diplomavereiste.
3Hoe luidt artikel 1 van de gecoördineerde Belgische Grondwet en uit welke twee soorten deelstaten bestaat het federale België?Artikel 1 van de Belgische Grondwet luidt: 'België is een federale staat, samengesteld uit de gemeenschappen en de gewesten' (drie Gemeenschappen en drie Gewesten).De drie Gemeenschappen zijn de Vlaamse Gemeenschap, de Franse Gemeenschap en de Duitstalige Gemeenschap; de drie Gewesten zijn het Vlaamse Gewest, het Waalse Gewest en het Brusselse Hoofdstedelijke Gewest.
  • Artikel 1 van de Belgische Grondwet luidt: 'België is een federale staat, samengesteld uit de gemeenschappen en de gewesten' (drie Gemeenschappen en drie Gewesten).
  • België is een federale staat, samengesteld uit drie Gemeenschappen (Vlaamse, Franse, Duitstalige) en drie Gewesten (Vlaams, Waals, Brussels Hoofdstedelijk)
  • Tweeledig federalisme (art. 1–3 Grondwet) gebaseerd op persoons-/taalgebonden Gemeenschappen en grondgebonden Gewesten
4Wat meet een situatiebeoordelingstest (SJT) bij de selectieproeven van FOD BOSA en de Vlaamse overheid?De kandidaat beoordeelt in realistische werksituaties welke voorgestelde gedragsreacties het meest en het minst effectief zijn volgens de gedragscompetenties en deontologische waarden van de overheid.Bij een situatiebeoordelingstest draait het niet om vaktechnische voorkennis, maar om klantgerichtheid, integriteit, samenwerken, resultaatsgerichtheid en het respecteren van de hiërarchische en deontologische lijnen.
  • Beoordeling van de meest en minst effectieve gedragsopties in praktijkscenario's op de werkvloer
  • De kandidaat beoordeelt in realistische werksituaties welke voorgestelde gedragsreacties het meest en het minst effectief zijn volgens de gedragscompetenties en deontologische waarden van de overheid.
  • Toetsing van generieke gedragscompetenties en ambtelijke deontologie via werkgerelateerde dilemma's
5Wat is het juridische verschil tussen een statutaire ambtenaar en een contractueel personeelslid bij de Belgische en Vlaamse overheid (en na de Wnra in Nederland)?Een statutaire ambtenaar in België wordt eenzijdig benoemd onder een publiekrechtelijk statuut; een contractueel personeelslid werkt met een arbeidsovereenkomst (zoals in Nederland sinds 2020).In Nederland hebben vrijwel alle ambtenaren sinds de inwerkingtreding van de Wet normalisering rechtspositie ambtenaren (Wnra) op 1 januari 2020 een tweezijdige privaatrechtelijke arbeidsovereenkomst onder Boek 7 BW, met behoud van de Ambtenarenwet 2017.
  • Een statutaire ambtenaar in België wordt eenzijdig benoemd onder een publiekrechtelijk statuut; een contractueel personeelslid werkt met een arbeidsovereenkomst (zoals in Nederland sinds 2020).
  • Statutair: eenzijdige bestuursrechtelijke aanstelling en rechtspositieregeling; Contractueel: tweezijdige arbeidsovereenkomst (in Nederland hoofdregel sinds de Wnra 2020)
  • Vlaams Raamstatuut (Vlaamse Personeelsstatuut VPS) versus de Belgische Arbeidsovereenkomstenwet van 3 juli 1978
6Hoe werkt de grondwettelijke alarmbelprocedure (artikel 54 van de Belgische Grondwet) ter bescherming van de taalgroepen in het federale parlement?Een gemotiveerde motie van minstens drie vierde van een taalgroep schort de wetsbehandeling op en verwijst het ontwerp voor 30 dagen naar de paritaire Ministerraad.De federale Ministerraad is krachtens artikel 99 van de Belgische Grondwet (met uitzondering van de eerste minister) taalparitair samengesteld uit evenveel Nederlandstalige als Franstalige ministers.
  • Een gemotiveerde motie van minstens drie vierde van een taalgroep schort de wetsbehandeling op en verwijst het ontwerp voor 30 dagen naar de paritaire Ministerraad.
  • Motie door minstens 3/4 van een taalgroep schort de wetsbehandeling op en verwijst het dossier voor 30 dagen naar de paritaire Ministerraad
  • Communautaire beschermingsgrendel van artikel 54 GW gekoppeld aan de taalpariteit in de federale Ministerraad (art. 99 GW)
7Hoe verloopt de uniforme openbare voorbereidingsprocedure (UOV) van afdeling 3.4 van de Algemene wet bestuursrecht (Awb)?Het bestuursorgaan legt eerst een ontwerpbesluit zes weken ter inzage voor zienswijzen; na het definitieve besluit volgt direct beroep bij de bestuursrechter (zonder bezwaarfase).Wie tijdens de terinzagelegging van het ontwerpbesluit onder afdeling 3.4 Awb (buiten het omgevingsrecht onder het Varkens in Nood-arrest) zienswijzen naar voren brengt, laat het bestuursorgaan tijdig alle belangen meewegen.
  • Het bestuursorgaan legt eerst een ontwerpbesluit zes weken ter inzage voor zienswijzen; na het definitieve besluit volgt direct beroep bij de bestuursrechter (zonder bezwaarfase).
  • Ontwerpbesluit ter inzage → 6 weken zienswijzetermijn → definitief besluit binnen 6 maanden → rechtstreeks beroep bij de bestuursrechter (geen bezwaarprocedure ex art. 7:1 lid 1 sub d Awb)
  • Afdeling 3.4 Awb vervangt de achteraf gevoerde bezwaarprocedure door een openbare zienswijzeprocedure vooraf
8Welke logische inferentieregels gelden bij verbale redeneertesten voor een voorwaardelijke uitspraak 'Als P, dan Q' (P → Q)?Uit 'Als P, dan Q' volgt noodzakelijk het contrapositief 'Als niet-Q, dan niet-P' én bij 'P' dat 'Q' geldt; omkering ('Als Q, dan P') faalt.Uit de regel 'Elke statutaire ambtenaar van niveau A heeft een masterdiploma' volgt met zekerheid dat iemand zonder masterdiploma géén statutaire ambtenaar van niveau A is.
  • Geldig: modus ponens (P → Q en P, dus Q) en modus tollens (P → Q en ¬Q, dus ¬P); ongeldig: bevestiging van het gevolg (Q, dus P) en ontkenning van het antecedent (¬P, dus ¬Q)
  • Uit 'Als P, dan Q' volgt noodzakelijk het contrapositief 'Als niet-Q, dan niet-P' én bij 'P' dat 'Q' geldt; omkering ('Als Q, dan P') faalt.
  • P → Q is logisch equivalent met ¬Q → ¬P (contrapositie)
9Welke deontologische kernwaarden en regels rond spreekrecht en discretieplicht gelden voor personeelsleden van de Vlaamse en federale overheid?Ambtenaren handelen integer, loyaal, objectief en klantgericht; zij hebben spreekrecht over feiten waarvan zij kennis hebben, begrensd door het beroepsgeheim, de privacy en de discretieplicht.Vermoedt een personeelslid een ernstige onregelmatigheid of integriteitsschending binnen de overheid, dan kan het via het beschermde interne of externe klokkenluiderskanaal (zoals Audit Vlaanderen of de federale Ombudsman) melding maken.
  • Deontologische kernwaarden (integriteit, neutraliteit/objectiviteit, loyaliteit, professionaliteit) en spreekrecht behoudens wettelijke geheimhoudingsgronden
  • Wettelijke klokkenluidersbescherming bij het te goeder trouw melden van inbreuken en bestuurlijke misstanden
  • Ambtenaren handelen integer, loyaal, objectief en klantgericht; zij hebben spreekrecht over feiten waarvan zij kennis hebben, begrensd door het beroepsgeheim, de privacy en de discretieplicht.
10Wat houdt het grondwettelijke toetsingsverbod voor de rechter in Nederland in (artikel 120 Nederlandse Grondwet) en hoe verhoudt dit zich tot artikel 94 Grondwet?Artikel 120 Grondwet verbiedt toetsing van formele wetten aan de Grondwet; artikel 94 Grondwet verplicht toetsing van formele wetten aan eenieder verbindende verdragsbepalingen.Nederland kent in tegenstelling tot België nog geen constitutioneel hof voor toetsing van formele wetten aan de Grondwet, maar toetst wetten wel rechtstreeks aan het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens.
  • Artikel 120 Grondwet verbiedt toetsing van formele wetten aan de Grondwet; artikel 94 Grondwet verplicht toetsing van formele wetten aan eenieder verbindende verdragsbepalingen.
  • Art. 120 GW: verbod op toetsing van formele wetten aan de Grondwet; art. 94 GW: verplichte toetsing van alle wettelijke voorschriften aan eenieder verbindend internationaal recht
  • Lagere regelgeving (AMvB's, ministeriële regelingen en gemeentelijke verordeningen) mag de Nederlandse rechter wél aan de Grondwet toetsen
11Hoe werken de openbaarheid van bestuur en het recht op informatie van burgers in Nederland (Wet open overheid — Woo) en in België / Vlaanderen (artikel 32 Belgische Grondwet en Bestuursdecreet)?Iedereen heeft zonder een specifiek belang te hoeven aantonen het recht om openbaarmaking van bestuursdocumenten te verzoeken, tenzij een wettelijke absolute of relatieve uitzonderingsgrond geldt.In Nederland verving de Wet open overheid (Woo) op 1 mei 2022 de oude Wob en bedraagt de beslistermijn vier weken (met maximaal twee weken verdaging); in België verankert artikel 32 Grondwet de openbaarheid.
  • Iedereen heeft zonder een specifiek belang te hoeven aantonen het recht om openbaarmaking van bestuursdocumenten te verzoeken, tenzij een wettelijke absolute of relatieve uitzonderingsgrond geldt.
  • Actieve en passieve openbaarheid van bestuur (Woo in Nederland; art. 32 GW en Vlaams Bestuursdecreet in België) zonder dat de verzoeker een persoonlijk belang hoeft te stellen
  • Uitgangspunt 'openbaar, tenzij': weigering is alleen mogelijk op basis van limitatieve wettelijke uitzonderingsgronden
12Wat is in het Belgische staatsrecht het verschil tussen de bevoegdheden van de drie Gemeenschappen en de bevoegdheden van de drie Gewesten?Gemeenschappen zijn bevoegd voor cultuur, onderwijs, taal en persoonsgebonden materies (welzijn en zorg); Gewesten voor plaatsgebonden materies zoals economie, ruimtelijke ordening, milieu, huisvesting en mobiliteit.De federale overheid behoudt de bevoegdheden rond defensie, justitie, politie, buitenlandse zaken, de kern van de sociale zekerheid, het monetair beleid en de staatsschuld.
  • Gemeenschappen: onderwijs, cultuur, media, taal en persoonsgebonden zaken (welzijn/zorg); Gewesten: grondgebonden zaken (economie, leefmilieu, ruimtelijke ordening, verkeer, energie, huisvesting)
  • Onderscheid tussen taal-/persoonsgebonden gemeenschapsbevoegdheden (art. 127–130 GW) en territoriale gewestbevoegdheden (art. 39 GW en BWHI)
  • Gemeenschappen zijn bevoegd voor cultuur, onderwijs, taal en persoonsgebonden materies (welzijn en zorg); Gewesten voor plaatsgebonden materies zoals economie, ruimtelijke ordening, milieu, huisvesting en mobiliteit.
13Onder welke twee wettelijke voorwaarden kan een belanghebbende de voorzieningenrechter verzoeken om een voorlopige voorziening te treffen (artikel 8:81 Awb)?Omdat bezwaar of beroep geen schorsende werking heeft (artikel 6:16 Awb), vereist een voorlopige voorziening formele connexiteit (lopend bezwaar of beroep) én spoedeisend belang.Dreigt een pand op korte termijn te worden gesloopt op basis van een verleende vergunning waartegen bezwaar loopt, dan kan de voorzieningenrechter van de rechtbank het besluit schorsen tot na de beslissing op bezwaar.
  • Omdat bezwaar of beroep geen schorsende werking heeft (artikel 6:16 Awb), vereist een voorlopige voorziening formele connexiteit (lopend bezwaar of beroep) én spoedeisend belang.
  • 1. Connexiteitsvereiste (er moet gelijktijdig bezwaar of beroep zijn ingesteld) en 2. Spoedeisend belang (onverwijlde spoed gelet op de betrokken belangen)
  • Voorlopige rechtsbescherming (art. 8:81 Awb) omdat het indienen van bezwaar of beroep de werking van het besluit niet schorst (art. 6:16 Awb)
14Wat is de wettelijke definitie van een 'besluit' en van een 'beschikking' in de Nederlandse Algemene wet bestuursrecht (artikel 1:3 lid 1 en lid 2 Awb)?Een besluit (art. 1:3 Awb) is een schriftelijke publiekrechtelijke rechtshandeling van een bestuursorgaan; een beschikking is een besluit dat niet van algemene strekking is.Alleen tegen een vatbaar Awb-besluit (zoals het verlenen of weigeren van een vergunning) staat bezwaar en beroep open; tegen algemeen verbindende voorschriften en beleidsregels kan men volgens artikel 8:3 Awb geen beroep instellen.
  • Besluit = schriftelijke publiekrechtelijke rechtshandeling van een bestuursorgaan; Beschikking = besluit niet van algemene strekking (individueel of concreet)
  • Een besluit (art. 1:3 Awb) is een schriftelijke publiekrechtelijke rechtshandeling van een bestuursorgaan; een beschikking is een besluit dat niet van algemene strekking is.
  • Vier cumulatieve elementen van art. 1:3 lid 1 Awb: schriftelijk, bestuursorgaan, beslissing en publiekrechtelijke rechtshandeling
15Hoe berekent men bij numerieke redeneertesten van FOD BOSA en de Vlaamse overheid een procentuele verandering, een samengesteld groeipercentage en een indexcijfer?De procentuele verandering is ((nieuw−oud)/oud)×100%; het indexcijfer ten opzichte van het basisjaar (index 100) is (waarde_jaar / waarde_basisjaar)×100.Stijgt een begrotingspost eerst met 20% (factor 1,20) en daalt zij het jaar daarop met 20% (factor 0,80), dan is het nettoresultaat 1,20 × 0,80 = 0,96, dus een daling van 4%.
  • De procentuele verandering is ((nieuw−oud)/oud)×100%; het indexcijfer ten opzichte van het basisjaar (index 100) is (waarde_jaar / waarde_basisjaar)×100.
  • Procentuele mutatie = ((Nieuw − Oud) / Oud) × 100% en opeenvolgende mutaties via vermenigvuldiging van groeifactoren
  • Procentpunt is het absolute verschil tussen twee percentages; procent is de relatieve verandering
16Welke algemene beginselen van behoorlijk bestuur spelen een centrale rol in zowel het Nederlandse bestuursrecht (Awb) als het Belgische administratief recht?Het legaliteits-, zorgvuldigheids- (art. 3:2 Awb), evenredigheids- (art. 3:4 Awb) en motiveringsbeginsel (art. 3:46 Awb), het verbod van machtsafwending en het gelijkheids-, vertrouwens- en rechtszekerheidsbeginsel.Sinds de Harderwijk-uitspraak van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State (2 februari 2022) toetst de Nederlandse bestuursrechter besluiten onder het evenredigheidsbeginsel van artikel 3:4 lid 2 Awb aan geschiktheid, noodzakelijkheid en evenwichtigheid.
  • Zorgvuldigheidsbeginsel (art. 3:2 Awb), evenredigheidsbeginsel (art. 3:4 Awb), motiveringsbeginsel (art. 3:46 Awb / Belgische Motiveringswet 29 juli 1991), gelijkheids-, vertrouwens- en rechtszekerheidsbeginsel
  • Het legaliteits-, zorgvuldigheids- (art. 3:2 Awb), evenredigheids- (art. 3:4 Awb) en motiveringsbeginsel (art. 3:46 Awb), het verbod van machtsafwending en het gelijkheids-, vertrouwens- en rechtszekerheidsbeginsel.
  • Formele en materiële beginselen van behoorlijk bestuur als toetsingskader voor elk overheidsbesluit in Nederland en België
17Welke dubbele meerderheidsvereisten gelden volgens artikel 4 laatste lid van de Belgische Grondwet voor het aannemen van een bijzondere meerderheidswet?Aanwezigheid van een meerderheid in elke taalgroep, een gewone meerderheid van de stemmen in élke taalgroep én een tweederdemeerderheid (2/3) van alle uitgebrachte stemmen.De Bijzondere Wet van 8 augustus 1980 tot hervorming der instellingen (BWHI) en de Bijzondere Financieringswet zijn voorbeelden van dergelijke communautaire wetten die alleen met een bijzondere meerderheid kunnen worden gewijzigd.
  • Aanwezigheid meerderheid in beide taalgroepen + goedkeuring door meerderheid in zowel Nederlandse als Franse taalgroep + 2/3 van het totaal der uitgebrachte stemmen
  • Aanwezigheid van een meerderheid in elke taalgroep, een gewone meerderheid van de stemmen in élke taalgroep én een tweederdemeerderheid (2/3) van alle uitgebrachte stemmen.
  • Drievoudige grendel van artikel 4 laatste lid van de Belgische Grondwet voor communautaire bijzondere wetten
18Welke transformatieregels worden systematisch getoetst in de test voor abstract (figuurlijk) redeneren bij overheidsselecties?Rotatie (hoekverdraaiing met of tegen de klok in), spiegeling (horizontale of verticale as), translatie (verschuiving), verandering van aantallen of kleuren en logische combinatie-operaties.Bij de digitale abstracte redeneertest van FOD BOSA bepaalt de kandidaat welke operator een basisfiguur van links naar rechts transformeert door vorm, grootte, opvulling en positie afzonderlijk te volgen.
  • Rotatie (hoekverdraaiing met of tegen de klok in), spiegeling (horizontale of verticale as), translatie (verschuiving), verandering van aantallen of kleuren en logische combinatie-operaties.
  • Vorm-, kleur-, grootte-, positie-, aantal- en rotatieregels in figuratieve reeksen of 3×3-matrices
  • Systematische isolatie van deelkenmerken (rotatie per stap, kleurinversie en optelling/aftrekking van lijnstukken)
19Wat is in België het fundamentele verschil in bevoegdheid tussen het Grondwettelijk Hof en de Raad van State?Het Grondwettelijk Hof toetst wetten, decreten en ordonnanties aan bevoegdheidsregels en grondrechten; de Raad van State geeft wetgevingsadvies en vernietigt onwettige uitvoerende bestuurshandelingen.Tegen een koninklijk besluit, een besluit van de Vlaamse Regering of een gemeentelijk besluit stelt men binnen 60 dagen een beroep tot nietigverklaring in bij de Raad van State (bij het Grondwettelijk Hof 6 maanden).
  • Grondwettelijk Hof: controleert wetgevende normen (wetten, decreten, ordonnanties); Raad van State: wetgevingsadvies + controleert akten van de uitvoerende macht en besturen
  • Het Grondwettelijk Hof toetst wetten, decreten en ordonnanties aan bevoegdheidsregels en grondrechten; de Raad van State geeft wetgevingsadvies en vernietigt onwettige uitvoerende bestuurshandelingen.
  • Vernietigingstermijn bij het Grondwettelijk Hof is 6 maanden (voor wet/decreet) en bij de Raad van State 60 dagen (voor bestuursbeslissingen)
20Hoe verloopt de reguliere totstandkomingsprocedure van een wet in formele zin in Nederland volgens artikel 81 tot en met 88 van de Grondwet?Indiening wetsvoorstel, advies Raad van State, behandeling en amendering in Tweede Kamer, stemming in Eerste Kamer, bekrachtiging, contraseign en publicatie in het Staatsblad.De Tweede Kamer beschikt over het recht van initiatief en het recht van amendement (wijziging van wetsvoorstellen), terwijl de Eerste Kamer een wetsvoorstel uitsluitend in zijn geheel kan aannemen of verwerpen.
  • Indiening + advies Raad van State → Tweede Kamer (met amendementsrecht) → Eerste Kamer (enkel goedkeuren of verwerpen) → bekrachtiging/contraseign → publicatie Staatsblad
  • Indiening wetsvoorstel, advies Raad van State, behandeling en amendering in Tweede Kamer, stemming in Eerste Kamer, bekrachtiging, contraseign en publicatie in het Staatsblad.
  • Gezamenlijke uitoefening van de formele wetgevende macht door regering en Staten-Generaal (art. 81 Grondwet)
21Hoe zijn de taken in de Nederlandse gemeente (Gemeentewet en artikel 124–125 Grondwet) verdeeld tussen gemeenteraad, college van B&W en burgemeester?De gemeenteraad vormt het hoofd en stelt verordeningen vast; het college van B&W voert het dagelijks bestuur en medebewind; de burgemeester handhaaft de openbare orde.Bij autonomie regelt en bestuurt de gemeente de eigen huishouding vrij; bij medebewind vordert een hogere wetgever medewerking van het gemeentebestuur (in beginsel uitgevoerd door het college van B&W).
  • Gemeenteraad: kaderstellend, verordenend en controlerend hoofd; College van B&W: dagelijks bestuur en medebewind; Burgemeester: openbare orde en vertegenwoordiging
  • Onderscheid tussen gemeentelijke autonomie en medebewind krachtens artikel 124 van de Nederlandse Grondwet
  • De gemeenteraad vormt het hoofd en stelt verordeningen vast; het college van B&W voert het dagelijks bestuur en medebewind; de burgemeester handhaaft de openbare orde.
22Hoe verhouden de instellingen van de Vlaamse Gemeenschap en het Vlaamse Gewest zich tot elkaar in tegenstelling tot de Franstalige deelstaten in België?In Vlaanderen zijn de instellingen van Gemeenschap en Gewest in 1980 samengevoegd tot één Vlaams Parlement en één Vlaamse Regering; aan Franstalige zijde niet.Doordat het Vlaams Parlement zowel gemeenschaps- als gewestbevoegdheden uitoefent, mogen de zes rechtstreeks verkozen Brusselse Vlaamse Parlementsleden niet meestemmen over zuivere Vlaamse gewestmateries.
  • Institutionele fusie aan Vlaamse zijde (één Vlaams Parlement en één Vlaamse Regering voor Gemeenschap én Gewest) tegenover asymmetrische scheiding aan Franstalige zijde
  • Asymmetrisch Belgisch federalisme krachtens artikel 137 van de Belgische Grondwet
  • In Vlaanderen zijn de instellingen van Gemeenschap en Gewest in 1980 samengevoegd tot één Vlaams Parlement en één Vlaamse Regering; aan Franstalige zijde niet.
23Hoe prioriteert een kandidaat opdrachten tijdens een postbakoefening of planningsproef volgens de prioriteringsmatrix van belangrijkheid en dringendheid?Zaken die zowel dringend als belangrijk zijn worden direct zelf afgehandeld; belangrijke maar niet-dringende taken worden ingepland; dringende maar minder belangrijke taken worden gedelegeerd.Bij een postbakoefening voor niveau A of B controleert de kandidaat eerst de uiterste vervaldata, onderlinge afhankelijkheden tussen agenda-afspraken en de bevoegdheidsverdeling binnen de dienst.
  • 1. Urgent + belangrijk: direct uitvoeren; 2. Belangrijk + niet urgent: plannen; 3. Urgent + minder belangrijk: delegeren; 4. Niet urgent + niet belangrijk: elimineren
  • Zaken die zowel dringend als belangrijk zijn worden direct zelf afgehandeld; belangrijke maar niet-dringende taken worden ingepland; dringende maar minder belangrijke taken worden gedelegeerd.
  • Onderscheid tussen spoedeisendheid (tijdsdruk/termijn) en strategische belangrijkheid (impact op doelstellingen)
24Wat is de wettelijke bezwaar- en beroepstermijn in de Nederlandse Algemene wet bestuursrecht (artikel 6:7 en 6:8 Awb) en welke hoofdregel geldt voor het verplichte bezwaar (artikel 7:1 Awb)?De bezwaar- en beroepstermijn bedraagt zes weken vanaf de dag na bekendmaking; volgens artikel 7:1 Awb moet eerst bezwaar worden gemaakt vóór beroep.Tijdens de bezwaarprocedure verricht het bestuursorgaan op grond van artikel 7:11 Awb een volledige heroverweging naar het recht en de feiten van dat moment (inclusief doelmatigheidstoetsing).
  • 6 weken termijn vanaf de dag ná bekendmaking van het besluit (art. 6:7 en 6:8 Awb; van rechtswege van openbare orde, behoudens verschoonbare termijnoverschrijding ex art. 6:11 Awb)
  • Verplichte voorprocedure van bezwaar (art. 7:1 Awb) met volledige heroverweging vóór beroep bij de rechtbank
  • De bezwaar- en beroepstermijn bedraagt zes weken vanaf de dag na bekendmaking; volgens artikel 7:1 Awb moet eerst bezwaar worden gemaakt vóór beroep.
25Wat waren de kernhervormingen van de zes opeenvolgende Belgische staatshervormingen tussen 1970 en 2014?1970: Cultuurgemeenschappen; 1980: Gewesten; 1988–1989: onderwijs en Brussel; 1993: federale staat (art. 1 GW); 2001: Lambermont (fiscale autonomie); 2011–2014: splitsing BHV, kinderbijslag en Senaatshervorming.Bij de Zesde Staatshervorming (Vlinderakkoord 2011–2014) werd het kiesarrondissement Brussel-Halle-Vilvoorde (BHV) gesplitst, werd de Senaat omgevormd tot een deelstatenkamer en kregen de Gewesten ruime fiscale opcentiemenbevoegdheid.
  • 1970: Cultuurgemeenschappen; 1980: Gewesten; 1988–1989: onderwijs en Brussel; 1993: federale staat (art. 1 GW); 2001: Lambermont (fiscale autonomie); 2011–2014: splitsing BHV, kinderbijslag en Senaatshervorming.
  • 1e (1970: Cultuurgemeenschappen), 2e (1980: Gewesten), 3e (1988: Onderwijs + Brussel), 4e (1993: Sint-Michielsakkoord / art. 1 GW), 5e (2001: Lambermont), 6e (2011–2014: Vlinderakkoord / BHV / kinderbijslag)
  • Stapsgewijze centrifugale federalisering van de unitaire Belgische staat via zes staatshervormingen
26Uit welke twee opeenvolgende modules bestaan de selectieprocedures van Werkenvoor.be (FOD BOSA) voor de Belgische federale overheid?Eerst een generieke digitale screening (cognitieve testen en situatiebeoordelingstest) met herbruikbare scores, gevolgd door een functiespecifieke screening met interview en casus bij de wervende overheidsdienst.Slaagt een kandidaat voor de generieke screening van een bepaald niveau bij FOD BOSA, dan blijft dat positieve testresultaat gedurende een vastgestelde termijn geldig voor andere vacatures op hetzelfde niveau.
  • Stap 1: generieke digitale capaciteiten- en situatiebeoordelingstesten; Stap 2: functiespecifieke proeven en competentiegericht interview bij de wervende overheidsdienst
  • Eerst een generieke digitale screening (cognitieve testen en situatiebeoordelingstest) met herbruikbare scores, gevolgd door een functiespecifieke screening met interview en casus bij de wervende overheidsdienst.
  • Tweetrapsselectie bij FOD BOSA met herbruikbare generieke deelscores
27Welke vier hoogste bestuursrechters kennen we in het Nederlandse stelsel van bestuursrechtspraak voor hoger beroep?De Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State, de Centrale Raad van Beroep, het College van Beroep voor het bedrijfsleven en de Hoge Raad (belastingkamer).Tegen een toezichtsbesluit of boete van de Autoriteit Financiële Markten (AFM) of De Nederlandsche Bank (DNB) onder de Wft staat beroep open bij de rechtbank Rotterdam en hoger beroep bij het CBb.
  • 1. ABRvS (algemeen bestuursrecht/omgevingsrecht), 2. CRvB (sociale zekerheid/ambtenarenzaken), 3. CBb (economisch/financieel bestuursrecht), 4. Hoge Raad (belastingrecht)
  • Vier hoogste bestuursrechtelijke colleges in Nederland afhankelijk van het rechtsgebied
  • De Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State, de Centrale Raad van Beroep, het College van Beroep voor het bedrijfsleven en de Hoge Raad (belastingkamer).
28Wat is in het Nederlandse bestuursrecht (hoofdstuk 5 Awb) het verschil tussen herstelsancties (last onder bestuursdwang en last onder dwangsom) en bestraffende sancties (bestuurlijke boete)?Een herstelsanctie strekt tot het beëindigen of ongedaan maken van een overtreding (met begunstigingstermijn); een bestraffende sanctie (bestuurlijke boete) beoogt leedtoevoeging met zwijgrecht en onschuldpresumptie.Op grond van artikel 5:6 Awb mag een bestuursorgaan voor dezelfde overtreding niet gelijktijdig een last onder bestuursdwang én een last onder dwangsom opleggen (cumulatieverbod herstelsancties).
  • Herstelsancties (last onder bestuursdwang / last onder dwangsom): gericht op herstel van de rechtmatige toestand; Bestraffende sanctie (bestuurlijke boete): punitief, met zwijgrecht en cautieplicht (art. 5:10a Awb)
  • Een herstelsanctie strekt tot het beëindigen of ongedaan maken van een overtreding (met begunstigingstermijn); een bestraffende sanctie (bestuurlijke boete) beoogt leedtoevoeging met zwijgrecht en onschuldpresumptie.
  • Onderscheid reparatoire versus punitieve sancties in artikel 5:2 Awb en het verbod op dubbele bestraffing (art. 5:43 Awb)
29Welke procedure geldt voor een wijziging van de Nederlandse Grondwet volgens artikel 137 van de Grondwet (de twee-lezingenprocedure)?Eerste lezing: aanneming van een verklaringswet met gewone meerderheid; daarna ontbinding en verkiezing van de Tweede Kamer; tweede lezing: aanneming met tweederdemeerderheid in beide Kamers.In België verloopt een grondwetsherziening via artikel 195 van de Belgische Grondwet op vergelijkbare wijze: een herzieningsverklaring leidt tot kamerontbinding, waarna een tweederdemeerderheid én een aanwezigheidsquorum van 2/3 vereist zijn.
  • 1e lezing met gewone meerderheid (verklaringswet) → Tweede Kamerverkiezingen → 2e lezing met ten minste 2/3 meerderheid in zowel Tweede als Eerste Kamer
  • Eerste lezing: aanneming van een verklaringswet met gewone meerderheid; daarna ontbinding en verkiezing van de Tweede Kamer; tweede lezing: aanneming met tweederdemeerderheid in beide Kamers.
  • Verzwaarde herzieningsprocedure van artikel 137 Nederlandse Grondwet (en artikel 195 Belgische Grondwet)
30Wat houdt de STARR-methodiek in tijdens het gestructureerde competentiegerichte selectie-interview bij de Vlaamse en Nederlandse overheid?De kandidaat beschrijft een concreet praktijkvoorbeeld uit het verleden via vijf stappen: Situatie, Taak, Actie (wat de kandidaat zélf deed), Resultaat en Reflectie.De selectiecommissie hanteert het principe dat gedetailleerd gedrag uit het verleden de beste voorspeller is van toekomstig werkgedrag; vage antwoorden in de 'wij'-vorm leveren weinig punten op.
  • Situatie, Taak, Actie, Resultaat en Reflectie als vaste structuur voor gedragsgerichte interviewvragen
  • De kandidaat beschrijft een concreet praktijkvoorbeeld uit het verleden via vijf stappen: Situatie, Taak, Actie (wat de kandidaat zélf deed), Resultaat en Reflectie.
  • STARR-analyse toetst aantoonbaar gedrag uit eerdere praktijksituaties en het leervermogen (Reflectie)
31Welke twee hoofdprincipes beheersen de bevoegdheidsverdeling tussen de federale overheid en de deelstaten in België (en wat betekent het ontbreken van normenhiërarchie)?Het exclusiviteitsbeginsel (elke materie hoort bij één overheidsniveau) en de normengelijkwaardigheid: een federale wet, een Vlaams of Waals decreet en een Brusselse ordonnantie zijn evenwaardig.Omdat er in België geen hiërarchie bestaat tussen een federale wet en een decreet (beide hebben kracht van wet binnen hun eigen exclusieve bevoegdheidssfeer), beslecht het Grondwettelijk Hof eventuele bevoegdheidsconflicten.
  • Het exclusiviteitsbeginsel (elke materie hoort bij één overheidsniveau) en de normengelijkwaardigheid: een federale wet, een Vlaams of Waals decreet en een Brusselse ordonnantie zijn evenwaardig.
  • Exclusieve bevoegdheidstoewijzing (geen concurrerende bevoegdheden als hoofdregel) en nevengeschiktheid (gelijkwaardigheid) tussen wet en decreet
  • Federale wetten en deelstaatdecreten zijn evenwaardig en enkel onderworpen aan de Grondwet en het internationaal/Europees recht
32Wat is in het bestuursrecht (afdeling 10.1.1 en 10.1.2 Awb) het essentiële verschil tussen mandaat en delegatie van een bestuursbevoegdheid?Bij mandaat (artikel 10:1 Awb) handelt men namens en onder verantwoordelijkheid van de mandaatgever; bij delegatie (artikel 10:13 Awb) gaat de bevoegdheid geheel over.Voor delegatie is altijd een wettelijke grondslag vereist en kan de delegans de bevoegdheid niet langer zelf uitoefenen; bij mandaat is geen wettelijke grondslag vereist en blijft de mandaatgever zelf bevoegd.
  • Mandaat: uitoefening in naam en onder verantwoordelijkheid van de mandaatgever (geen wettelijke grondslag vereist, mandaatgever blijft zelf bevoegd); Delegatie: overdracht van bevoegdheid onder eigen verantwoordelijkheid (wettelijke grondslag vereist, delegans verliest de bevoegdheid)
  • Artikel 10:1 t/m 10:12 Awb (mandaat) versus artikel 10:13 t/m 10:21 Awb (delegatie)
  • Bij mandaat (artikel 10:1 Awb) handelt men namens en onder verantwoordelijkheid van de mandaatgever; bij delegatie (artikel 10:13 Awb) gaat de bevoegdheid geheel over.