नैदानिक, रोगविज्ञान और शल्य चिकित्सा प्रत्यय (-ectomy, -otomy, -ostomy, -plasty, -itis, -osis)
शल्यचिकित्सीय उच्छेदन, चीरा, रंध्र (स्टोमा) व पुनर्निर्माण प्रत्ययों, नैदानिक रिकॉर्डिंग और एंडोस्कोपी प्रत्ययों, रोगविज्ञान एवं अर्बुद प्रत्ययों, रुधिर व तंत्रिका प्रत्ययों, विशेषण प्रत्ययों तथा ग्रीक/लैटिन बहुवचन नियमों पर 32 पुनरावृत्ति कार्ड।
- Level
- basic
- Languages
- hi → hi
- Cards
- 32
- Markdown
- नैदानिक, रोगविज्ञान और शल्य चिकित्सा प्रत्यय (-ectomy, -otomy, -ostomy, -plasty, -itis, -osis) (.md)
Flashcards (32)
| # | Front (Term / Question) | Back (Definition / Answer) | Example | Multiple-Choice Options |
|---|---|---|---|---|
| 1 | रक्तवैज्ञानिक और कोशिकीय प्रत्ययों -penia तथा -cytosis (-philia) की तुलना करें। | -penia = कोशिकाओं की संख्या या ऊतक द्रव्यमान में कमी या असामान्य गिरावट (श्वेताणु अल्पता leukopenia, बिम्बाणु अल्पता thrombocytopenia, सर्वकोशिका अल्पता pancytopenia, अस्थि-अल्पता osteopenia); -cytosis या -philia = कोशिकाओं की संख्या में असामान्य वृद्धि या प्रचुरोद्भवन (श्वेताणु बहुलता leukocytosis, बिम्बाणु बहुलता thrombocytosis, इओसिनरागी बहुलता eosinophilia, उदासीनरागी बहुलता neutrophilia)। | ||
| 2 | पेशीय और गति संबंधी प्रत्ययों -spasm, -clonus, -kinesia (-kinesis) और -taxia का क्या अर्थ है? | -spasm = अचानक होने वाला अनैच्छिक पेशी संकुचन या ऐंठन (श्वसनी-ऐंठन bronchospasm, स्वरयंत्र-ऐंठन laryngospasm, वाहिका-ऐंठन vasospasm); -clonus = पेशी के संकुचन और शिथिलन का तीव्र क्रमिक चक्र (पेशी-अवमोटन myoclonus); -kinesia = गति या हलचल (मंदगतिता bradykinesia, अपगतिता dyskinesia, अगतिता akinesia); -taxia = पेशीय समन्वय या संतुलन (गतिभंग या समन्वयहीनता ataxia)। | ||
| 3 | तीन मूलभूत शल्य-प्रत्ययों (surgical suffixes) में अंतर स्पष्ट करें: -ectomy, -otomy (-tomy) और -ostomy (-stomy)। | -ectomy का अर्थ किसी अंग या संरचना को शल्यक्रिया द्वारा काटकर निकाल देना है (जैसे पित्ताशय-उच्छेदन cholecystectomy); -otomy का अर्थ किसी संरचना में शल्य-चीरा लगाना या काटना है (जैसे कपाल-छेदन craniotomy, श्वासनली-छेदन tracheotomy); -ostomy का अर्थ शरीर की सतह पर या दो खोखले अंगों के बीच कृत्रिम छिद्र या रंध्र (stoma) बनाना है (जैसे बृहदान्त्र-रंध्रण colostomy, जठर-मध्यान्त्र-रंध्रण gastrojejunostomy)। | ||
| 4 | मूत्र संबंधी प्रत्यय -uria, -uresis और -continence क्या दर्शाते हैं? | -uria = मूत्र की स्थिति या मूत्रत्याग (रक्तमेह hematuria, प्रोटीनमेह proteinuria, पूयमेह pyuria, मूत्रकृच्छ्र dysuria, रात्रिमूत्रता nocturia, अमूत्रता anuria); -uresis = मूत्र का उत्सर्जन या प्रवाह (मूत्रलता diuresis, सोडियम-मूत्रोत्सर्जन natriuresis, अनैच्छिक शय्या-मूत्रण enuresis); -continence = मूत्र या मल को स्वेच्छा से रोके रखने की क्षमता (संयम)। | ||
| 5 | रोगवैज्ञानिक प्रत्यय -megaly, -trophy, -plasia और -plakia क्या दर्शाते हैं? | -megaly = किसी अंग की असामान्य वृद्धि या बड़ा होना (यकृत-प्लीहा-वृद्धि hepatosplenomegaly, हृदयातिवृद्धि cardiomegaly, अग्रकायता acromegaly); -trophy = पोषण या कोशिका के आकार में वृद्धि/विकास (अतिवृद्धि hypertrophy = कोशिका आकार में वृद्धि; अपशोष atrophy = ऊतक का क्षय); -plasia = कोशिकाओं की संख्या में निर्माण या विकास (अतिविकास hyperplasia, अपविकास dysplasia, अविकास aplasia); -plakia = श्लेष्मला सतह पर चपटा धब्बा या चकत्ता (श्वेतचकत्ता leukoplakia)। | ||
| 6 | शल्य और प्रक्रियात्मक प्रत्यय -centesis, -clasis (-clast), -tripsy और -lysis का क्या अर्थ है? | -centesis = द्रव निकालने के लिए शल्य-वेधन या सुई से छेदन करना (उदर-वेधन paracentesis, वक्ष-वेधन thoracentesis, उल्ब-वेधन amniocentesis); -clasis = विकृति सुधारने के लिए हड्डी को जानबूझकर शल्यक्रिया से पुनः तोड़ना (अस्थि-भंजन osteoclasis); -tripsy = शल्यक्रिया द्वारा कुचलना या चूर्णित करना (अश्मरी-भंजन lithotripsy अर्थात गुर्दे या पित्ताशय की पथरी तोड़ना); -lysis = नष्ट करना, घोलना या आसंजनों से मुक्त करना (थक्का-लयन thrombolysis, तंत्रिका-मुक्ति neurolysis)। | ||
| 7 | चार डबल-R रोगवैज्ञानिक प्रत्ययों -rrhea, -rrhage (-rrhagia), -rrhexis और -rrhaphy में अंतर स्पष्ट करें। | -rrhea = द्रव या श्लेष्मा का अत्यधिक बहाव या स्राव (अतिसार diarrhea, नासास्राव rhinorrhea, अनार्तव amenorrhea); -rrhage या -rrhagia = रक्त का अत्यधिक या असामान्य प्रवाह (रक्तस्राव hemorrhage, अत्यार्तव menorrhagia); -rrhexis = किसी अंग, वाहिका या ऊतक का फटना (गर्भाशय-विदारण hysterorrhexis, केंद्रक-विखंडन karyorrhexis); -rrhaphy = शल्य-सीवन या टांका लगाना। | ||
| 8 | पुनर्निर्माण और मरम्मत से संबंधित शल्य-प्रत्ययों -plasty, -pexy, -rrhaphy और -desis में अंतर बताएं। | -plasty = शल्य-मरम्मत या प्लास्टिक पुनर्निर्माण (नासा-संधान rhinoplasty, वाहिका-संधान angioplasty); -pexy = किसी अंग को उसके उचित स्थान पर स्थिर करना या टांगना (अवरुद्ध वृषण का स्थिरीकरण orchiopexy, वृक्क-स्थिरीकरण nephropexy); -rrhaphy = शल्य-सिलाई या टांके लगाना (हर्निया-सीवन herniorrhaphy, तंत्रिका-सीवन neurorrhaphy); -desis = शल्यक्रिया द्वारा जोड़ना, संलयन करना या स्थिर बनाना (संधि-स्थिरीकरण arthrodesis, फुफ्फुसावरण-संलयन pleurodesis)। | ||
| 9 | नैदानिक इमेजिंग और रिकॉर्डिंग के तीन प्रत्ययों -graph, -gram और -graphy में अंतर स्पष्ट करें। | -graph = डेटा रिकॉर्ड करने वाला उपकरण या यंत्र (विद्युत-हृद्लेखी electrocardiograph); -gram = रिकॉर्डिंग से प्राप्त वास्तविक अभिलेख, चित्र या ग्राफ (विद्युत-हृद्लेख electrocardiogram, स्तन-चित्र mammogram, वाहिका-चित्र angiogram); -graphy = रिकॉर्ड करने या चित्र लेने की प्रक्रिया (विद्युत-हृद्लेखन electrocardiography, वाहिका-चित्रण angiography)। | ||
| 10 | श्वसन और वाक् संबंधी प्रत्ययों -pnea, -capnia, -oxia और -phasia (-phonia) में अंतर स्पष्ट करें। | -pnea = श्वसन या सांस लेना (श्वासकष्ट dyspnea, शयन-श्वासकष्ट orthopnea, अश्वसन apnea); -capnia = रक्त में कार्बन डाइऑक्साइड का स्तर (अतिकार्बनडाइऑक्साइडरक्तता hypercapnia, अल्पकार्बनडाइऑक्साइडरक्तता hypocapnia); -oxia = ऊतकों में ऑक्सीजन का स्तर (ऊतक-अल्पॉक्सीयता hypoxia बनाम रक्त-अल्पॉक्सीयता hypoxemia); -phasia = भाषा को समझने या व्यक्त करने की क्षमता (वाचाघात aphasia, दुवाचा dysphasia) जबकि -phonia = स्वरयंत्र द्वारा ध्वनि या आवाज का उत्पादन (स्वरभंग dysphonia, अस्वरता aphonia)। | ||
| 11 | रोगवैज्ञानिक प्रत्ययों -itis, -osis, -pathy और -ia (-iasis) के बीच अंतर स्पष्ट करें। | -itis = शोथ, सूजन या संक्रमण (उपांत्र-शोथ appendicitis, तानिका-शोथ meningitis); -osis = असामान्य स्थिति, अपजनन या कोशिकाओं में वृद्धि (वृक्क-अपजनन nephrosis, संधि-अपजनन arthrosis, श्वेताणु-बहुलता leukocytosis); -pathy = किसी अंग या ऊतक का रोग अथवा विकार (तंत्रिका-विकृति neuropathy, हृद्पेशी-विकृति cardiomyopathy); -iasis = पथरी या परजीवी जैसे किसी विशिष्ट कारक से उत्पन्न असामान्य अवस्था (पित्ताश्मरीयता cholelithiasis, फाइलेरिया-रोग filariasis)। | ||
| 12 | दर्द सूचक प्रत्ययों -algia और -dynia में अंतर बताएं तथा प्रत्येक के नैदानिक उदाहरण दें। | दोनों का अर्थ दर्द या पीड़ा है और अक्सर एक-दूसरे के स्थान पर प्रयुक्त होते हैं: -algia ग्रीक शब्द algos से बना है (संधिशूल arthralgia = जोड़ों का दर्द, पेशीशूल myalgia = मांसपेशियों का दर्द, तंत्रिकाशूल neuralgia = नसों का दर्द); -dynia ग्रीक शब्द odyne से बना है (स्पर्शजन्य पीड़ा allodynia, भगशूल vulvodynia, पार्श्वशूल pleurodynia, स्तनशूल mastodynia)। | ||
| 13 | प्रत्ययों -ptosis, -ptysis, -ptychia और -ectopy का क्या अर्थ है? | -ptosis = किसी अंग या पलक का नीचे की ओर झुकना, लटकना या खिसकना (नेत्रच्छदपात blepharoptosis, वृक्कभ्रंश nephroptosis); -ptysis = थूकना या खांसकर बाहर निकालना (रक्तनिष्ठीवन hemoptysis अर्थात निचले श्वसन पथ से खांसी के साथ रक्त आना); -ptychia = किसी ऊतक भित्ति की शल्य-तहबंदी (plication); -ectopy = सामान्य शरीररचनात्मक स्थान से विस्थापन (अस्थानिक गर्भावस्था, निलयी अस्थानिकता)। | ||
| 14 | चिकित्सा शब्दावली में कौन से सामान्य विशेषण प्रत्यय से संबंधित (pertaining to) का अर्थ देते हैं? | -ac (हृदय संबंधी cardiac), -al (वृक्क संबंधी renal, तंत्रिका संबंधी neural), -ar (पेशी संबंधी muscular, वाहिका संबंधी vascular), -ary (फुफ्फुस संबंधी pulmonary, पित्त संबंधी biliary), -ic (जठर संबंधी gastric, यकृत संबंधी hepatic), -ine (गर्भाशय संबंधी uterine), -ior (अग्रवर्ती anterior, ऊर्ध्ववर्ती superior), -ory (श्रवण संबंधी auditory, श्वसन संबंधी respiratory), और -ous (शिरापरक venous, श्लेष्मल mucous)। | ||
| 15 | तंत्रिकीय प्रेरक (neurological motor) प्रत्ययों -plegia और -paresis में अंतर बताएं। | -plegia = पूर्ण पक्षाघात या प्रेरक कार्य का पूर्ण लोप (अर्धांगघात hemiplegia, अधरांगघात paraplegia, चतुरांगघात quadriplegia/tetraplegia, नेत्रपेशीघात ophthalmoplegia); -paresis = आंशिक या अपूर्ण पक्षाघात अथवा पेशीय कमजोरी (आंशिक अर्धांगघात hemiparesis, जठर-शिथिलता gastroparesis अर्थात आमाशय का देर से खाली होना)। | ||
| 16 | कोशिकीय प्रत्ययों -blast, -cyte और -clast में अंतर स्पष्ट करें। | -blast = अपरिपक्व, पूर्ववर्ती या आधात्री-निर्माता कोशिका (लोहिताणु-प्रसू erythroblast, अस्थि-प्रसू osteoblast, तंतु-प्रसू fibroblast); -cyte = परिपक्व विभेदित कोशिका (लाल रक्त कोशिका erythrocyte, अस्थिकोशिका osteocyte, यकृतकोशिका hepatocyte); -clast = ऊतक या आधात्री को तोड़ने या अवशोषित करने वाली कोशिका (अस्थिभंजक osteoclast)। | ||
| 17 | -a, -is, -um, -us, -ix/-ex, -on, -ma और -nx से समाप्त होने वाली चिकित्सा संज्ञाओं के शास्त्रीय ग्रीक और लैटिन बहुवचन नियम क्या हैं? | -a बदलकर -ae हो जाता है (कशेरुका vertebra -> vertebrae); -is बदलकर -es हो जाता है (निदान diagnosis -> diagnoses, वृषण testis -> testes); -um बदलकर -a हो जाता है (अंधवर्ध diverticulum -> diverticula, जीवाणु bacterium -> bacteria); -us बदलकर -i हो जाता है (श्वसनी bronchus -> bronchi, अश्मरी calculus -> calculi); -ix/-ex बदलकर -ices हो जाता है (उपांत्र appendix -> appendices, वल्कुट cortex -> cortices); -on बदलकर -a हो जाता है (गुच्छिका ganglion -> ganglia); -ma बदलकर -mata हो जाता है (कार्सिनोमा carcinoma -> carcinomata); -nx बदलकर -nges हो जाता है (अंगुलास्थि phalanx -> phalanges, स्वरयंत्र larynx -> larynges)। | ||
| 18 | उत्पत्ति और निर्माण सूचक प्रत्ययों -genesis, -genic, -poiesis और -oid में अंतर स्पष्ट करें। | -genesis = उत्पादन, उत्पत्ति या विकास (रोगजनन pathogenesis, नवग्लूकोसजनन gluconeogenesis, कर्कटजनन carcinogenesis); -genic = उत्पन्न करने वाला, से उत्पन्न या के कारण होने वाला (चिकित्साजन्य iatrogenic, हृद्जन्य cardiogenic, तंत्रिकाजन्य neurogenic); -poiesis = निर्माण, विशेषकर रक्त कोशिकाओं का निर्माण (रक्तोत्पत्ति hematopoiesis, लोहिताणु-उत्पत्ति erythropoiesis); -oid = के सदृश या के समान (श्लेष्माभ mucoid, वसाभ lipoid, आमवाताभ rheumatoid)। | ||
| 19 | पाचन संबंधी प्रत्ययों -emesis, -pepsia, -phagia और -orexia में अंतर स्पष्ट करें। | -emesis = वमन या उल्टी (रक्तवमन hematemesis, गर्भावस्था का अत्यधिक वमन); -pepsia = पाचन (अपच या अग्निमांद्य dyspepsia); -phagia = खाना या निगलना (निगलने में कठिनाई dysphagia, निगलने में दर्द odynophagia, अतिक्षुधा polyphagia); -orexia = भूख या रुचि (अरुचि या भूख न लगना anorexia)। | ||
| 20 | अंतर्दर्शी (endoscopic) प्रत्ययों -scope और -scopy में अंतर बताएं तथा तीन नैदानिक उदाहरण दें। | -scope = दृश्य परीक्षण के लिए प्रयुक्त प्रकाशयुक्त प्रकाशिक यंत्र (श्वसनी-दर्शी bronchoscope, उदर-दर्शी laparoscope, मूत्राशय-दर्शी cystoscope); -scopy = किसी आंतरिक गुहा या अंग का दृश्य परीक्षण करने की नैदानिक प्रक्रिया (श्वसनी-दर्शन bronchoscopy, उदर-दर्शन laparoscopy, मूत्राशय-दर्शन cystoscopy)। | ||
| 21 | मापन से संबंधित दोनों प्रत्ययों -meter और -metry में अंतर बताएं तथा नैदानिक उदाहरण दें। | -meter = मापने के लिए प्रयुक्त यंत्र (श्वसनमापी spirometer, रक्तदाबमापी sphygmomanometer, श्रोणिमापी pelvimeter); -metry = मापने की प्रक्रिया या विधि (श्वसनमिति spirometry, स्पंद ऑक्सीमिति, श्रवणमिति audiometry)। | ||
| 22 | प्रत्ययों -cele, -oma, -oncus और -cyst में अंतर स्पष्ट करें। | -cele = किसी भित्ति दोष से होकर होने वाला हर्निया, उभार या सूजन (तानिका-हर्निया meningocele, वृषणकोश-जलवृद्धि hydrocele, वृषण-शिरास्फीति varicocele, मलाशय-भ्रंश rectocele); -oma = अर्बुद (ट्यूमर), नववृद्धि या स्थानीयकृत गांठ (कार्सिनोमा carcinoma, सार्कोमा sarcoma, रक्तगुल्म hematoma, कणिकागुल्म granuloma); -oncus = अर्बुद या गांठ (अर्बुदविज्ञान oncology); -cyst = द्रव से भरी बंद थैली (पुटी)। | ||
| 23 | रक्त की स्थिति दर्शाने वाले प्रत्ययों -emia और -ischemia में अंतर स्पष्ट करें। | -emia = रक्त की स्थिति या रक्तप्रवाह में किसी पदार्थ की उपस्थिति (रक्त-अल्पॉक्सीयता hypoxemia, जीवाणुरक्तता bacteremia, यूरिमिया uremia, अतिपोटैशियमरक्तता hyperkalemia, श्वेतरक्तता leukemia); जबकि इस्कीमिया ischemia (isch/o = रोकना + -emia) का अर्थ अवरोध या वाहिकासंकीर्णन के कारण किसी अंग या ऊतक को धमनी रक्त की आपूर्ति में कमी होना है (जैसे हृद्पेशी अरक्तता)। | ||
| 24 | वे चार प्रमुख अपवाद कौन से हैं जिनके अंत में -oma आता है (नाम में sarcoma या carcinoma के बिना) फिर भी वे दुर्दम्य कैंसर (malignant neoplasms) हैं? | मेलानोमा (Melanoma, वर्णक कोशिकाओं का दुर्दम्य अर्बुद), लिम्फोमा (Lymphoma, लसीका ऊतक का दुर्दम्य अर्बुद), बहु-मायलोमा (प्लाज्मा कोशिकाओं का दुर्दम्य अर्बुद), तथा सेमिनोमा (Seminoma) / डिसजर्मिनोमा (Dysgerminoma) / हेपाटोब्लास्टोमा (Hepatoblastoma) / ग्लियोब्लास्टोमा (Glioblastoma) / मेसोथेलियोमा (Mesothelioma)। | ||
| 25 | प्रत्ययों -phil (-philia), -phobia, -mania और -thymia का क्या अर्थ है? | -phil या -philia = आकर्षण, बंधुता या असामान्य प्रवृत्ति (इओसिनरागी कोशिका eosinophil, हीमोफीलिया hemophilia, घनास्त्रता-प्रवृत्ति thrombophilia); -phobia = असामान्य भय या असहिष्णुता (प्रकाशभीति या प्रकाश के प्रति असहिष्णुता photophobia, जलभीति hydrophobia, विवृतस्थानभीति agoraphobia); -mania = अत्यधिक उन्माद या बढ़ी हुई मनोदशा (चौर्योन्माद kleptomania, अल्पोन्माद hypomania); -thymia = मन की स्थिति या मनोदशा (दीर्घकालिक अवसादामनस्कता dysthymia, सामान्य मनोदशा euthymia, चक्रीय मनोदशा विकार cyclothymia)। | ||
| 26 | नलिका के व्यास से जुड़े प्रत्ययों -stenosis (या -arctation) और -ectasis (-ectasia) की तुलना करें। | -stenosis = किसी वाहिनी, नलिका या कपाट का असामान्य संकुचन या सिकुड़न (जठरनिर्गम संकुचन, महाधमनी कपाट संकुचन, मेरु-नाल संकुचन); -ectasis या -ectasia = किसी खोखली संरचना का असामान्य फैलाव या विस्तार (श्वसनी-विस्फार bronchiectasis अर्थात श्वसनियों का स्थायी फैलाव; केशिका-विस्फार telangiectasia; फुफ्फुस-अविस्फार atelectasis अर्थात फेफड़े का अपूर्ण फैलाव या सिमटना)। | ||
| 27 | नेत्र संबंधी प्रत्ययों -opia (-opsia) और -coria का क्या अर्थ है? | -opia या -opsia = दृष्टि या दृष्टि की स्थिति (द्विदृष्टिता diplopia = दोहरा दिखना, जरादृष्टिता presbyopia, निकटदृष्टिता myopia, दूरदृष्टिता hyperopia, अर्धदृष्टिहीनता hemianopsia); -coria = पुतली (तारा) की स्थिति (असमान पुतली आकार anisocoria, समान पुतली आकार isocoria, श्वेत पुतली प्रतिवर्त leukocoria)। | ||
| 28 | संज्ञा mucus और विशेषण mucous के बीच, तथा शरीररचनात्मक शब्दों ilium और ileum के बीच अंतर स्पष्ट करें। | Mucus (संज्ञा, अंत में -us) स्वयं चिपचिपा श्लेष्म स्राव है, जबकि mucous (विशेषण, अंत में -ous) का अर्थ श्लेष्मा से संबंधित या श्लेष्मा स्रावित करने वाला है (जैसे श्लेष्मला झिल्ली जो श्लेष्मा स्रावित करती है); Ilium (अंग्रेजी वर्ण i के साथ) कूल्हे या श्रोणि अस्थि का ऊपरी चौड़ा भाग (श्रोणिफलक) है, जबकि Ileum (अंग्रेजी वर्ण e के साथ) छोटी आंत का अंतिम तीसरा भाग (शेषान्त्र) है। | ||
| 29 | रोगविज्ञान में अर्बुद (neoplastic) शब्दों Benign बनाम Malignant और Carcinoma बनाम Sarcoma में क्या अंतर है? | सुदम्य या सौम्य (Benign) ट्यूमर (प्रायः मूल शब्द + -oma, जैसे ग्रंथि-अर्बुद adenoma, अरेखितपेशी-अर्बुद leiomyoma, वसा-अर्बुद lipoma) सुविभेदित होते हैं और शरीर में फैलते (metastasize) नहीं हैं; दुर्दम्य (Malignant) ट्यूमर स्थानीय ऊतकों पर आक्रमण करते हैं और दूरस्थ अंगों में फैलते हैं: कार्सिनोमा (जैसे ग्रंथिकार्सिनोमा adenocarcinoma, शल्की कोशिका कार्सिनोमा) उपकला ऊतकों से उत्पन्न होते हैं, जबकि सार्कोमा (जैसे अस्थिसार्कोमा osteosarcoma, अरेखितपेशीसार्कोमा leiomyosarcoma, वसासार्कोमा liposarcoma) संयोजी और मध्यजनस्तर ऊतकों से उत्पन्न होते हैं। | ||
| 30 | ऊतक की सघनता दर्शाने वाले प्रत्ययों -malacia और -sclerosis की तुलना करें तथा प्रत्येक के दो नैदानिक उदाहरण दें। | -malacia = ऊतक का असामान्य रूप से मुलायम या कोमल पड़ जाना (अस्थिमृदुता osteomalacia अर्थात हड्डियों का मुलायम होना; उपास्थिमृदुता chondromalacia; श्वासनली-मृदुता tracheomalacia); -sclerosis = ऊतक का असामान्य रूप से कठोर होना या तंतुमय कड़ापन (धमनीकाठिन्य atherosclerosis, बहु-काठिन्य रोग, पेशीशोषी पार्श्व काठिन्य)। | ||
| 31 | संवेदी और बोधात्मक प्रत्ययों -esthesia, -algesia, -osmia और -geusia का क्या अर्थ है? | -esthesia = संवेदना, अनुभूति या बोध (अपसंवेदना या झुनझुनी paresthesia, संज्ञाहीनता या निश्चेतना anesthesia, दुःसंवेदना dysesthesia); -algesia = दर्द के प्रति संवेदनशीलता (पीड़ाहरण analgesia = दर्द का अभाव, अतिपीड़ासंवेदिता hyperalgesia = दर्द की बढ़ी हुई संवेदनशीलता); -osmia = सूंघने की शक्ति या घ्राण-संवेदना (घ्राणनाश anosmia, अपघ्राणता parosmia); -geusia = स्वाद की संवेदना (स्वादनाश ageusia, अपस्वादता dysgeusia)। | ||
| 32 | प्रत्ययों -lith, -lithiasis, -poietin और -crine का क्या अर्थ है? | -lith = पथरी या अश्मरी (मलाश्मरी fecalith, शिराश्मरी phlebolith); -lithiasis = पथरी की असामान्य उपस्थिति या निर्माण (वृक्काश्मरीयता nephrolithiasis, पित्तवाहिनी-अश्मरीयता choledocholithiasis); -poietin = निर्माण को प्रेरित करने वाला पदार्थ (एरिथ्रोपोइटिन erythropoietin, थ्रोम्बोपोइटिन thrombopoietin); -crine = स्रावित करना (अंतःस्रावी endocrine = रक्त में आंतरिक स्राव, बहिःस्रावी exocrine = नलिकाओं द्वारा स्राव, परास्रावी paracrine)। |