Eşlenme çatalında DNA zincirlerini hangi enzim ayırır?

DNA helikaz, ATP hidrolizinden sağlanan enerjiyle çift sarmalı açar ve kopyalanacak zincirleri ayırır.

Telomerler nedir ve insan telomer DNA'sında hangi tekrar bulunur?

Telomerler doğrusal kromozomların uçlarını koruyan DNA–protein yapılarıdır. İnsanın G bakımından zengin telomer zinciri genellikle art arda 5'-TTAGGG-3' tekrarları içerir.

Genotip ve fenotip nasıl farklılaşır?

Genotip, alelleri de içeren genetik yapıdır. Fenotip ise organizmanın gözlenebilir özellikleridir; hem genotipi hem de çevresel etkileri yansıtabilir.

Olağan DNA eşlenmesinde DNA polimeraz zinciri uzatmadan önce neden bir başlatıcı gerekir?

DNA polimeraz nükleotitleri mevcut bir 3'-OH'ye ekler; DNA zincirini sıfırdan başlatmaz. Olağan eşlenme yolunda primaz bir RNA başlatıcısı sağlar.

Genetik bağlantı nedir?

Aynı kromozomdaki yakın lokuslar, bağımsız dağılımın öngördüğünden daha sık birlikte kalıtılma eğilimindedir. Krossing-over alellerini ayırabilir; uzak lokuslar bağlantısızmış gibi davranabilir.

AaBb × AaBb ne zaman beklenen 9:3:3:1 fenotip oranını verir?

Mendel ayrılması, bağımsız dağılım, her lokusta tam baskınlık, epistaz bulunmaması ve eşit yaşama gücü koşullarında: 9 her iki lokusta baskın, 3 yalnız A'da baskın, 3 yalnız B'de baskın ve 1 her ikisinde çekinik.

Telomeraz nedir ve telomerleri nasıl uzatır?

Bir ribonükleoprotein enzimidir. RNA bileşeni kalıp sağlar; ters transkriptaz alt birimi TERT, kromozomun 3' ucuna telomerik DNA tekrarları ekler.

İki gen lokusu ne zaman bağımsız dağılır?

Farklı kromozomlardaki lokuslar normal mayozda genellikle bağımsız dağılır. Aynı kromozomda birbirinden çok uzak lokuslar yaklaşık %50 rekombinasyon gösterebilir ve bağlantısızmış gibi davranabilir.

Krossing-over mayozun hangi evresinde ve hangi kromatitler arasında gerçekleşir?

Profaz I'de, eşleşmiş homolog kromozomların kardeş olmayan kromatitleri arasında gerçekleşir. Karşılık gelen DNA parçalarını değiştirerek yeni alel birleşimleri oluşturabilir.

Geciken zincir neden Okazaki parçaları hâlinde sentezlenir?

Kalıplar antiparaleldir, ancak DNA polimeraz yalnızca 5'ten 3'e uzatır. Bu yüzden geciken zincir, ilerleyen çataldan uzaklaşarak büyüyen ve sonradan birleştirilen kısa parçalar hâlinde yapılır.

Mayotik ayrılmama nedir?

Homolog kromozomların veya kardeş kromatitlerin doğru ayrılmamasıdır. Fazladan ya da eksik kromozomlu gametler oluşturabilir; döllenmeden sonra trizomi 21 gibi anöploidilere yol açabilir.

Pleyotropi ve poligenik kalıtım nasıl farklılaşır?

Pleyotropide bir gen birden çok özelliği etkiler. Poligenik kalıtımda birden çok gen, boy gibi tek bir özelliğe katkıda bulunur; genlerin bağımsız olması gerekmez ve çevre de katkıda bulunabilir.

Eşlenme yapan DNA polimerazlar yeni zinciri hangi yönde uzatır?

5'ten 3'e sentez yapar; büyüyen zincirin 3' ucuna eklerken kalıbı 3'ten 5'e okurlar.

Eksik baskınlık ve eş baskınlık nasıl farklılaşır?

Eksik baskınlıkta heterozigot fenotip iki homozigotun arasındadır. Eş baskınlıkta iki alelle ilişkili ürünler veya özellikler de saptanır; AB kanındaki A ve B antijenleri gibi. Her iki durumda da aleller ayrı kalır.

E. coli'de RNA başlatıcılarını hangi enzim çıkarır ve yerlerine DNA koyar?

DNA polimeraz I, 5'ten 3'e ekzonükleaz etkinliğiyle başlatıcıları çıkarır ve polimeraz etkinliğiyle oluşan boşlukları DNA ile doldurur.

Yakın lokuslar için santimorgan ile rekombinasyon sıklığı nasıl ilişkilidir?

Kısa aralıklarda 1 santimorgan (cM), yaklaşık %1 rekombinant gamete karşılık gelir. Çoklu krossing-over olayları, uzun aralıklarda gözlenen rekombinasyonun harita uzaklığını olduğundan küçük göstermesine yol açabilir.

Mendel'in ayrılma yasası diploit bir lokustaki iki alel hakkında ne söyler?

Gamet oluşumu sırasında iki alel ayrılır ve her gamet birini alır. Olağan Mendel ayrılmasında her iki alelin bir gamete geçme olasılığı eşittir.

Çift zincirli DNA'daki standart baz eşleşmesi hangi miktar ilişkilerini doğurur?

A = T ve G = C; dolayısıyla toplam pürinler (A + G), toplam pirimidinlere (T + C) eşittir. Bu ilişkiler tek bir DNA zinciri için ayrı olarak genellikle geçerli değildir.

İşlenmiş Okazaki parçaları arasında kalan tek zincir kesiklerini hangi enzim kapatır?

DNA ligaz, boşluklar doldurulduktan sonra bitişik 3'-OH ve 5'-fosfat uçları arasında fosfodiester bağları oluşturur.

Birçok X'e bağlı çekinik durum neden XY kromozom takımına sahip kişilerde daha yaygındır?

Genellikle ilgili X'e bağlı genin tek kopyasına sahiptirler; dolayısıyla hastalık yapıcı varyantın etkisini maskeleyebilecek ikinci bir X'e bağlı kopya yoktur. Şiddet değişebilir ve iki X kromozomu olan kişiler de etkilenebilir.

E. coli ile yapılan Meselson–Stahl deneyi hangi eşlenme modelini destekledi?

Yarı korunumlu eşlenme: Her yavru çift zincirli DNA molekülü bir eski ana zincir ve bir yeni sentezlenmiş zincir içerir.

Öncü zincir eşlenme çatalının hareketine göre nasıl sentezlenir?

Genellikle 5'ten 3'e kesintisiz olarak, ilerleyen çatalla aynı genel yönde sentezlenir.

Pürin ve pirimidinlerin halka yapıları nasıl farklıdır?

Adenin ve guanin gibi pürinlerin kaynaşmış altı ve beş üyeli halkaları vardır. Sitozin, timin ve urasil gibi pirimidinlerin tek bir altı üyeli halkası vardır.

Kontrol çaprazlaması bilinmeyen genotipi belirlemeye nasıl yardımcı olur?

Baskın fenotipli birey homozigot çekinik bir test bireyiyle çaprazlanır. Tam baskınlıklı basit Mendel kalıtımında çekinik yavrular, incelenen ebeveynin heterozigot olduğunu gösterir; sonlu bir örneklemde çekinik yavru olmaması homozigotluğu kanıtlamaz.

DNA çift sarmalının iki zinciri için antiparalel ne demektir?

Şeker–fosfat omurgaları zıt yönlerde uzanır: biri 5'ten 3'e, diğeri 3'ten 5'e. Bu işaretler omurganın yönünü belirtir; her DNA ucunda belirli serbest grupların bulunmasını şart koşmaz.

Standart Watson–Crick A–T ve G–C baz çiftlerinde kaç hidrojen bağı vardır?

A–T'de 2, G–C'de 3 hidrojen bağı vardır.

DNA eşlenme çatalının önündeki burulma gerilimini hangi enzim sınıfı giderir?

Topoizomerazlar DNA'yı geçici olarak kesip yeniden birleştirerek topolojisini değiştirir. Bakteriyel DNA giraz, çatalın önündeki pozitif süper sarmalları giderebilen bir örnektir.

Hata düzeltme yapan DNA polimerazlarda yanlış eşleşmiş uç nükleotidi hangi etkinlik çıkarır?

3'ten 5'e ekzonükleaz etkinliği, sentez sürmeden önce yanlış nükleotidi büyüyen zincirin 3' ucundan çıkarır. Her DNA polimeraz bu etkinliğe sahip değildir.

Tek zincirli DNA'ya bağlanan proteinler eşlenme çatalında ne yapar?

Açığa çıkan tek zincirli DNA'yı kaplayıp kararlı tutarlar; yeniden eşleşmeyi ve engelleyici saç tokası yapılarının oluşmasını önlemeye yardımcı olurlar.

Mendel ayrılması, eşit yaşama gücü ve tam baskınlık altında Aa × Aa için hangi oranlar beklenir?

Genotipler: 1 AA : 2 Aa : 1 aa. Fenotipler: 3 baskın : 1 çekinik. Bunlar beklenen olasılıklardır; küçük bir ailede kesin yavru sayıları değildir.

Barr cisimciği nedir ve XIST'in rolü nedir?

Yoğunlaşmış ve büyük ölçüde etkisizleşmiş bir X kromozomudur. XIST, kromozomu kaplayan ve susturulmanın kurulmasına yardımcı olan uzun kodlamayan bir RNA'dır; bazı genler X inaktivasyonundan kaçar.

Son RNA başlatıcısının çıkarılması neden doğrusal kromozom ucunda boşluk bırakabilir?

Olağan geciken zincir modelinde uçtaki başlatıcının çıkarılması, 5' uçta DNA polimerazın uzatmaya başlayabileceği önceki bir 3'-OH bulunmayan boşluk bırakır. Halkasal kromozomda buna karşılık gelen serbest uç yoktur.

Genetik Kalıtım, Mayoz ve DNA Eşlenmesi

Mendel kalıtımı, mayotik rekombinasyon, DNA yapısı ve eşlenmesi, telomerler ve X inaktivasyonu üzerine 32 tekrar kartı. Giriş düzeyinde hücre biyolojisi bilgisi gerektirir.

Level: basic
Languages: tr → tr
Cards: 32
Markdown: Genetik Kalıtım, Mayoz ve DNA Eşlenmesi (.md)

Flashcards (32)

#	Front (Term / Question)	Back (Definition / Answer)
1	Eşlenme çatalında DNA zincirlerini hangi enzim ayırır?	DNA helikaz, ATP hidrolizinden sağlanan enerjiyle çift sarmalı açar ve kopyalanacak zincirleri ayırır.
2	Telomerler nedir ve insan telomer DNA'sında hangi tekrar bulunur?	Telomerler doğrusal kromozomların uçlarını koruyan DNA–protein yapılarıdır. İnsanın G bakımından zengin telomer zinciri genellikle art arda 5'-TTAGGG-3' tekrarları içerir.
3	Genotip ve fenotip nasıl farklılaşır?	Genotip, alelleri de içeren genetik yapıdır. Fenotip ise organizmanın gözlenebilir özellikleridir; hem genotipi hem de çevresel etkileri yansıtabilir.
4	Olağan DNA eşlenmesinde DNA polimeraz zinciri uzatmadan önce neden bir başlatıcı gerekir?	DNA polimeraz nükleotitleri mevcut bir 3'-OH'ye ekler; DNA zincirini sıfırdan başlatmaz. Olağan eşlenme yolunda primaz bir RNA başlatıcısı sağlar.
5	Genetik bağlantı nedir?	Aynı kromozomdaki yakın lokuslar, bağımsız dağılımın öngördüğünden daha sık birlikte kalıtılma eğilimindedir. Krossing-over alellerini ayırabilir; uzak lokuslar bağlantısızmış gibi davranabilir.
6	AaBb × AaBb ne zaman beklenen 9:3:3:1 fenotip oranını verir?	Mendel ayrılması, bağımsız dağılım, her lokusta tam baskınlık, epistaz bulunmaması ve eşit yaşama gücü koşullarında: 9 her iki lokusta baskın, 3 yalnız A'da baskın, 3 yalnız B'de baskın ve 1 her ikisinde çekinik.
7	Telomeraz nedir ve telomerleri nasıl uzatır?	Bir ribonükleoprotein enzimidir. RNA bileşeni kalıp sağlar; ters transkriptaz alt birimi TERT, kromozomun 3' ucuna telomerik DNA tekrarları ekler.
8	İki gen lokusu ne zaman bağımsız dağılır?	Farklı kromozomlardaki lokuslar normal mayozda genellikle bağımsız dağılır. Aynı kromozomda birbirinden çok uzak lokuslar yaklaşık %50 rekombinasyon gösterebilir ve bağlantısızmış gibi davranabilir.
9	Krossing-over mayozun hangi evresinde ve hangi kromatitler arasında gerçekleşir?	Profaz I'de, eşleşmiş homolog kromozomların kardeş olmayan kromatitleri arasında gerçekleşir. Karşılık gelen DNA parçalarını değiştirerek yeni alel birleşimleri oluşturabilir.
10	Geciken zincir neden Okazaki parçaları hâlinde sentezlenir?	Kalıplar antiparaleldir, ancak DNA polimeraz yalnızca 5'ten 3'e uzatır. Bu yüzden geciken zincir, ilerleyen çataldan uzaklaşarak büyüyen ve sonradan birleştirilen kısa parçalar hâlinde yapılır.
11	Mayotik ayrılmama nedir?	Homolog kromozomların veya kardeş kromatitlerin doğru ayrılmamasıdır. Fazladan ya da eksik kromozomlu gametler oluşturabilir; döllenmeden sonra trizomi 21 gibi anöploidilere yol açabilir.
12	Pleyotropi ve poligenik kalıtım nasıl farklılaşır?	Pleyotropide bir gen birden çok özelliği etkiler. Poligenik kalıtımda birden çok gen, boy gibi tek bir özelliğe katkıda bulunur; genlerin bağımsız olması gerekmez ve çevre de katkıda bulunabilir.
13	Eşlenme yapan DNA polimerazlar yeni zinciri hangi yönde uzatır?	5'ten 3'e sentez yapar; büyüyen zincirin 3' ucuna eklerken kalıbı 3'ten 5'e okurlar.
14	Eksik baskınlık ve eş baskınlık nasıl farklılaşır?	Eksik baskınlıkta heterozigot fenotip iki homozigotun arasındadır. Eş baskınlıkta iki alelle ilişkili ürünler veya özellikler de saptanır; AB kanındaki A ve B antijenleri gibi. Her iki durumda da aleller ayrı kalır.
15	E. coli'de RNA başlatıcılarını hangi enzim çıkarır ve yerlerine DNA koyar?	DNA polimeraz I, 5'ten 3'e ekzonükleaz etkinliğiyle başlatıcıları çıkarır ve polimeraz etkinliğiyle oluşan boşlukları DNA ile doldurur.
16	Yakın lokuslar için santimorgan ile rekombinasyon sıklığı nasıl ilişkilidir?	Kısa aralıklarda 1 santimorgan (cM), yaklaşık %1 rekombinant gamete karşılık gelir. Çoklu krossing-over olayları, uzun aralıklarda gözlenen rekombinasyonun harita uzaklığını olduğundan küçük göstermesine yol açabilir.
17	Mendel'in ayrılma yasası diploit bir lokustaki iki alel hakkında ne söyler?	Gamet oluşumu sırasında iki alel ayrılır ve her gamet birini alır. Olağan Mendel ayrılmasında her iki alelin bir gamete geçme olasılığı eşittir.
18	Çift zincirli DNA'daki standart baz eşleşmesi hangi miktar ilişkilerini doğurur?	A = T ve G = C; dolayısıyla toplam pürinler (A + G), toplam pirimidinlere (T + C) eşittir. Bu ilişkiler tek bir DNA zinciri için ayrı olarak genellikle geçerli değildir.
19	İşlenmiş Okazaki parçaları arasında kalan tek zincir kesiklerini hangi enzim kapatır?	DNA ligaz, boşluklar doldurulduktan sonra bitişik 3'-OH ve 5'-fosfat uçları arasında fosfodiester bağları oluşturur.
20	Birçok X'e bağlı çekinik durum neden XY kromozom takımına sahip kişilerde daha yaygındır?	Genellikle ilgili X'e bağlı genin tek kopyasına sahiptirler; dolayısıyla hastalık yapıcı varyantın etkisini maskeleyebilecek ikinci bir X'e bağlı kopya yoktur. Şiddet değişebilir ve iki X kromozomu olan kişiler de etkilenebilir.
21	E. coli ile yapılan Meselson–Stahl deneyi hangi eşlenme modelini destekledi?	Yarı korunumlu eşlenme: Her yavru çift zincirli DNA molekülü bir eski ana zincir ve bir yeni sentezlenmiş zincir içerir.
22	Öncü zincir eşlenme çatalının hareketine göre nasıl sentezlenir?	Genellikle 5'ten 3'e kesintisiz olarak, ilerleyen çatalla aynı genel yönde sentezlenir.
23	Pürin ve pirimidinlerin halka yapıları nasıl farklıdır?	Adenin ve guanin gibi pürinlerin kaynaşmış altı ve beş üyeli halkaları vardır. Sitozin, timin ve urasil gibi pirimidinlerin tek bir altı üyeli halkası vardır.
24	Kontrol çaprazlaması bilinmeyen genotipi belirlemeye nasıl yardımcı olur?	Baskın fenotipli birey homozigot çekinik bir test bireyiyle çaprazlanır. Tam baskınlıklı basit Mendel kalıtımında çekinik yavrular, incelenen ebeveynin heterozigot olduğunu gösterir; sonlu bir örneklemde çekinik yavru olmaması homozigotluğu kanıtlamaz.
25	DNA çift sarmalının iki zinciri için antiparalel ne demektir?	Şeker–fosfat omurgaları zıt yönlerde uzanır: biri 5'ten 3'e, diğeri 3'ten 5'e. Bu işaretler omurganın yönünü belirtir; her DNA ucunda belirli serbest grupların bulunmasını şart koşmaz.
26	Standart Watson–Crick A–T ve G–C baz çiftlerinde kaç hidrojen bağı vardır?	A–T'de 2, G–C'de 3 hidrojen bağı vardır.
27	DNA eşlenme çatalının önündeki burulma gerilimini hangi enzim sınıfı giderir?	Topoizomerazlar DNA'yı geçici olarak kesip yeniden birleştirerek topolojisini değiştirir. Bakteriyel DNA giraz, çatalın önündeki pozitif süper sarmalları giderebilen bir örnektir.
28	Hata düzeltme yapan DNA polimerazlarda yanlış eşleşmiş uç nükleotidi hangi etkinlik çıkarır?	3'ten 5'e ekzonükleaz etkinliği, sentez sürmeden önce yanlış nükleotidi büyüyen zincirin 3' ucundan çıkarır. Her DNA polimeraz bu etkinliğe sahip değildir.
29	Tek zincirli DNA'ya bağlanan proteinler eşlenme çatalında ne yapar?	Açığa çıkan tek zincirli DNA'yı kaplayıp kararlı tutarlar; yeniden eşleşmeyi ve engelleyici saç tokası yapılarının oluşmasını önlemeye yardımcı olurlar.
30	Mendel ayrılması, eşit yaşama gücü ve tam baskınlık altında Aa × Aa için hangi oranlar beklenir?	Genotipler: 1 AA : 2 Aa : 1 aa. Fenotipler: 3 baskın : 1 çekinik. Bunlar beklenen olasılıklardır; küçük bir ailede kesin yavru sayıları değildir.
31	Barr cisimciği nedir ve XIST'in rolü nedir?	Yoğunlaşmış ve büyük ölçüde etkisizleşmiş bir X kromozomudur. XIST, kromozomu kaplayan ve susturulmanın kurulmasına yardımcı olan uzun kodlamayan bir RNA'dır; bazı genler X inaktivasyonundan kaçar.
32	Son RNA başlatıcısının çıkarılması neden doğrusal kromozom ucunda boşluk bırakabilir?	Olağan geciken zincir modelinde uçtaki başlatıcının çıkarılması, 5' uçta DNA polimerazın uzatmaya başlayabileceği önceki bir 3'-OH bulunmayan boşluk bırakır. Halkasal kromozomda buna karşılık gelen serbest uç yoktur.