Państwowy Egzamin Specjalizacyjny (PES — CEM Łódź, 120 pytań, zwolnienie z ustnego >= 75%)

Zestaw 32 pytań klinicznych i prawno-medycznych do Państwowego Egzaminu Specjalizacyjnego (PES) organizowanego przez Centrum Egzaminów Medycznych (CEM) w Łodzi: zasady egzaminu (120 pytań w 180 min, próg 60% = 72 pkt, zwolnienie z części ustnej przy wyniku >= 75% = 90/120 pkt), choroby wewnętrzne, chirurgia, pediatria, ginekologia i położnictwo, medycyna ratunkowa oraz prawo medyczne i prawa pacjenta.

Category
Egzaminy Prawnicze, Podatkowe, Inżynierskie i Specjalizacyjne w Polsce — Doradca Podatkowy, Biegły Rewident (PIBR), Aplikacje Prawnicze, Uprawnienia Budowlane (PIIB) i PES
Level
advanced
Languages
pl → pl
Cards
32
Markdown
Państwowy Egzamin Specjalizacyjny (PES — CEM Łódź, 120 pytań, zwolnienie z ustnego >= 75%) (.md)

Flashcards (32)

#Front (Term / Question)Back (Definition / Answer)ExampleMultiple-Choice Options
1Czym różni się obraz kliniczny i postępowanie w podgłośniowym zapaleniu krtani (krupie wirusowym) od nagłośniowego zapalenia krtani (epiglottitis) u dziecka?Krup daje szczekający kaszel i stridor (deksametazon, adrenalina), a epiglottitis — gorączkę, ślinotok i brak kaszlu (zakaz szpatułki!).W ostrym zapaleniu nagłośni próba uciśnięcia nasady języka szpatułką może wywołać odruchowe całkowite zamknięcie dróg oddechowych, dlatego zabezpieczenie drożności dróg oddechowych przez doświadczony zespół odbywa się w warunkach bloku operacyjnego.
2W jakim terminie lekarz, który zastosował przymus bezpośredni lub przyjął do szpitala psychiatrycznego osobę z zaburzeniami psychicznymi bez jej zgody w trybie nagłym (art. 23 ustawy o ochronie zdrowia psychicznego), musi uzyskać zatwierdzenie kierownika oddziału, a kierownik szpitala zawiadomić sąd opiekuńczy?Ordynator zatwierdza przyjęcie w ciągu 48 godzin, a kierownik szpitala zawiadamia właściwy sąd opiekuńczy w ciągu 72 godzin od przyjęcia.Sędzia wizytujący szpital wysłuchuje osobę przyjętą do szpitala psychiatrycznego bez jej zgody nie później niż w terminie 48 godzin od otrzymania zawiadomienia kierownika szpitala, a rozprawa powinna odbyć się nie później niż w terminie 14 dni.
3Przez jaki podstawowy okres podmiot udzielający świadczeń zdrowotnych przechowuje dokumentację medyczną oraz przez jaki okres przechowuje się dokumentację w razie zgonu pacjenta na skutek uszkodzenia ciała lub zatrucia według art. 29 ust. 1 ustawy o prawach pacjenta?Podstawowy okres wynosi 20 lat od końca roku ostatniego wpisu, a w razie zgonu wskutek urazu/zatrucia lub dla dzieci do 2. r.ż. — 30 lat.Pierwsza kopia, wyciąg lub odpis dokumentacji medycznej udostępniane są pacjentowi lub jego przedstawicielowi ustawowemu bezpłatnie (art. 28 ust. 2a ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta).
4Jak oblicza się dobowe podstawowe zapotrzebowanie płynowe u dzieci według reguły Hollidaya-Segara (metody 4-2-1)?Dobowo: 100 ml/kg na pierwsze 10 kg + 50 ml/kg na kolejne 10 kg + 20 ml/kg powyżej 20 kg (godzinowo: 4 ml/kg/h + 2 ml/kg/h + 1 ml/kg/h).Przykładowo dla dziecka o masie ciała 25 kg dobowe podstawowe zapotrzebowanie płynowe wynosi: 10 × 100 ml + 10 × 50 ml + 5 × 20 ml = 1 600 ml/dobę (65 ml/h).
5Z ilu pytań składa się część pisemna (testowa) Państwowego Egzaminu Specjalizacyjnego (PES) w CEM w Łodzi, jaki jest próg zaliczenia i jaki wynik zwalnia lekarza z części ustnej?Składa się ze 120 pytań (A–E) w 180 minut; próg zaliczenia to 60% (72 pkt), a wynik >= 75% (min. 90 pkt) zwalnia z części ustnej PES.Zwolnienie lekarza, który uzyskał co najmniej 75% poprawnych odpowiedzi w części testowej, z obowiązku przystępowania do części ustnej PES wynika bezpośrednio z art. 16r ust. 11a ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty.
6Wymień odwracalne przyczyny nagłego zatrzymania krążenia określane w wytycznych Europejskiej Rady Resuscytacji (ERC) jako „4H i 4T”?4H: Hipoksja, Hipowolemia, Hipo-/hiperkaliemia (i zaburzenia metaboliczne), Hipotermia; 4T: Tamponada, Odma prężna, Zakrzepica i Toksyny.Podczas prowadzenia resuscytacji krążeniowo-oddechowej szybkie użycie protokołu ultrasonograficznego (FEEL / POCUS) pozwala na natychmiastową identyfikację odmy prężnej, tamponady osierdzia lub masywnej zatorowości płucnej bez przerywania uciśnięć klatki piersiowej na dłużej niż 5–10 sekund.
7Kiedy lekarz może wykonać zabieg operacyjny albo zastosować metodę leczenia lub diagnostyki stwarzającą podwyższone ryzyko bez zgody pacjenta i bez zgody sądu opiekuńczego według art. 34 ust. 7 ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty?Gdy pacjent jest niezdolny do świadomej zgody, a zwłoka groziłaby mu niebezpieczeństwem utraty życia lub ciężkiego uszczerbku na zdrowiu.W takim przypadku lekarz ma obowiązek, o ile jest to możliwe, zasięgnąć opinii drugiego lekarza (w miarę możliwości tej samej specjalności), odnotować ten fakt w dokumentacji medycznej oraz niezwłocznie zawiadomić przedstawiciela ustawowego lub sąd opiekuńczy.
8Jak postępuje się z pytaniem testowym na egzaminie PES, które po weryfikacji merytorycznej przez komisję CEM zostanie unieważnione (zdyskwalifikowane)?Unieważnione pytanie pomija się przy ustalaniu wyniku, co odpowiednio obniża maksymalną liczbę punktów oraz wymagane progi 60% i 75%.Zgodnie z art. 16rb ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty zdający może złożyć zastrzeżenie do zadania testowego w trakcie egzaminu albo w terminie 3 dni od dnia jego przeprowadzenia.
9W jakim maksymalnym czasie od rozpoznania zawału serca z uniesieniem odcinka ST (STEMI) należy wykonać pierwotną przezskórną interwencję wieńcową (pPCI) według wytycznych ESC?Do 60 min w ośrodku z pracownią hemodynamiki, a do 90 min przy transporcie (maksymalnie do 120 min na wybór pPCI zamiast fibrynolizy).Jeżeli przewidywany czas od rozpoznania STEMI do wykonania pierwotnej PCI przekracza 120 minut, u pacjenta bez przeciwwskazań należy wdrożyć leczenie fibrynolityczne w ciągu 10 minut od rozpoznania.
10Jakie są laboratoryjne kryteria rozpoznania cukrzycy według zaleceń Polskiego Towarzystwa Diabetologicznego (PTD)?Glikemia przygodna >= 200 mg/dl z objawami, dwukrotnie na czczo >= 126 mg/dl, w 120. min OGTT >= 200 mg/dl albo HbA1c >= 6,5%.W przypadku braku typowych objawów hiperglikemii (wielomocz, wzmożone pragnienie, niewytłumaczona utrata masy ciała) rozpoznanie na podstawie glikemii na czczo wymaga dwukrotnego potwierdzenia w kolejnych dniach.
11Czym różni się obraz kliniczny łożyska przodującego (placenta praevia) od przedwczesnego oddzielenia prawidłowo usadowionego łożyska (abruptio placentae) w drugiej połowie ciąży?Łożysko przodujące daje bezbolesne jasnoczerwone krwawienie (zakaz badania palcem!), a oddzielenie łożyska — silny ból i napiętą macicę.W przypadku podejrzenia łożyska przodującego diagnostykę lokalizacji łożyska przeprowadza się za pomocą badania ultrasonograficznego (przezbrzusznego i przezpochwowego), bezwzględnie unikając badania zestawionego przez kanał szyjki macicy.
12Jakie są elementy pakietu 1-godzinnego w leczeniu sepsy i wstrząsu septycznego według międzynarodowych wytycznych leczenia sepsy (SSC)?Oznaczenie mleczanów, posiewy krwi przed antybiotykiem, antybiotyk i.v., krystaloidy 30 ml/kg i noradrenalina dla utrzymania MAP >= 65 mmHg.Według definicji Sepsis-3 wstrząs septyczny rozpoznaje się, gdy pomimo adekwatnej resuscytacji płynowej utrzymuje się konieczność stosowania leków obkurczających naczynia dla utrzymania MAP >= 65 mmHg oraz stężenie mleczanów w surowicy przekracza 2 mmol/l.
13W jakich wyjątkowych sytuacjach lekarz jest zwolniony z obowiązku zachowania tajemnicy lekarskiej zgodnie z art. 40 ust. 2 ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty?Gdy tak stanowią ustawy, zachowanie tajemnicy zagraża życiu lub zdrowiu pacjenta/innych osób, dla celów leczenia albo za zgodą pacjenta.Po śmierci pacjenta zgodę na ujawnienie tajemnicy lekarskiej może wyrazić osoba bliska w rozumieniu ustawy o prawach pacjenta, chyba że sprzeciwi się temu inna osoba bliska lub sam pacjent za życia złożył sprzeciw (art. 40 ust. 3–3a ustawy).
14Jakie cztery nieprawidłowości anatomiczne tworzą tetralogię Fallota — najczęstszą siniczą wrodzoną wadę serca u dzieci po okresie noworodkowym?(1) Zwężenie drogi odpływu prawej komory, (2) ubytek przegrody międzykomorowej (VSD), (3) aorta jeździec oraz (4) przerost prawej komory.W trakcie napadu anoksemicznego (siniczego) u niemowlęcia z tetralogią Fallota pierwszą czynnością ratunkową jest ułożenie dziecka w pozycji kolankowo-piersiowej (zwiększającej opór obwodowy SVR i zmniejszającej przeciek prawo-lewy), podaż tlenu i morfiny.
15Jakie są kryteria rozpoznania stanu przedrzucawkowego (preeklampsji) u kobiety ciężarnej po 20. tygodniu ciąży i jaki lek jest lekiem z wyboru w profilaktyce oraz leczeniu napadów drgawek rzucawkowych?Nadciśnienie >= 140/90 mmHg po 20. tyg. ciąży z białkomoczem >= 300 mg/d lub uszkodzeniem narządowym; lekiem z wyboru na drgawki jest MgSO4.W razie przedawkowania siarczanu magnezu (objawiającego się zniesieniem odruchów kolanowych, depresją oddechową < 12/min i oligurią) swoistą odtrutką podawaną dożylnie jest 10% glukonian wapnia.
16Jakie pięć parametrów wchodzi w skład skali CURB-65 oceniającej ciężkość pozaszpitalnego zapalenia płuc (PZP) i od jakiego wyniku wskazana jest hospitalizacja?Splątanie (C), mocznik > 7 mmol/l (U), oddechy >= 30/min (R), RR < 90/<= 60 mmHg (B) i wiek >= 65 lat; wynik >= 2 pkt wymaga hospitalizacji.W warunkach ambulatoryjnych, gdy niedostępne jest oznaczenie stężenia mocznika, stosuje się uproszczoną skalę CRB-65, w której już wynik >= 1 pkt (zwłaszcza poza kryterium samego wieku) uzasadnia ocenę szpitalną.
17Jaki jest czas okna terapeutycznego dla dożylnego leczenia trombolitycznego (alteplazą lub tenekteplazą) oraz dla mechanicznej trombektomii w ostrym udarze niedokrwiennym mózgu?Dożylna tromboliza do 4,5 godziny od zachorowania, a mechaniczna trombektomia standardowo do 6 godzin (i do 24 godzin po ocenie perfuzji).Przed włączeniem leczenia reperfuzyjnego bezwzględnie konieczne jest wykonanie badania neuroobrazowego (TK lub MR głowy) w celu wykluczenia krwawienia śródczaszkowego, a ciśnienie tętnicze przed trombolizą musi zostać obniżone poniżej 185/110 mmHg.
18Jaki jest kluczowy warunek elektrolitowy bezpiecznego rozpoczęcia dożylnego wlewu insuliny w leczeniu cukrzycowej kwasicy ketonowej (DKA)?Należy oznaczyć stężenie potasu i wstrzymać podaż insuliny, gdy kaliemia wynosi < 3,3 mmol/l, uzupełniając najpierw potas i płyny.Insulina powoduje gwałtowne przemieszczenie potasu z przestrzeni zewnątrzkomórkowej do wnętrza komórek, co u pacjenta z wyjściową hipokaliemią (< 3,3 mmol/l) mogłoby wywołać śmiertelne zaburzenia rytmu serca.
19Jakie są najczęstsze przyczyny krwotoku poporodowego ujęte w regule „4T” i jaki jest próg utraty krwi definiujący krwotok poporodowy?4T: Tone (atonia macicy), Trauma (urazy), Tissue (resztki łożyska), Thrombin (koagulopatie); utrata >= 500 ml po PSN lub >= 1 000 ml po CC.W zapobieganiu i leczeniu krwotoku poporodowego z powodu atonii macicy stosuje się masaż macicy, oksytocynę (lub karbetocynę), kwas traneksamowy (1 g i.v. w ciągu pierwszych 3 godzin) oraz prostaglandyny i tamponadę balonową Bakriego.
20Jak oblicza się punktację w skali CHA2DS2-VASc (lub zaktualizowanej skali CHA2DS2-VA) u pacjenta z migotaniem przedsionków i od jakiego wyniku zaleca się doustne leczenie przeciwkrzepliwe?Po 2 pkt za wiek >= 75 lat i udar/TIA, po 1 pkt za HF, NT, cukrzycę, chorobę naczyniową i wiek 65–74 lata; antykoagulacja od >= 2 pkt.W najnowszych wytycznych ESC dotyczących migotania przedsionków uproszczono skalę do CHA2DS2-VA (usuwając płeć żeńską jako osobny punkt na starcie, gdyż stanowi ona modyfikator ryzyka dopiero przy obecności innych czynników).
21U pacjenta po tępym urazie brzucha z wolnym płynem w badaniu FAST, który jest niestabilny hemodynamicznie pomimo resuscytacji, jakie postępowanie jest wskazane w trybie natychmiastowym?Natychmiastowa laparotomia zwiadowcza (ratunkowa), bez opóźniania zabiegu na wykonywanie tomografii komputerowej jamy brzusznej.Tomografię komputerową (TK całego ciała w protokole politraumy) wykonuje się wyłącznie u pacjentów stabilnych hemodynamicznie lub u tych, którzy ulegli trwałej stabilizacji po wstępnej resuscytacji płynowej.
22Jakie cztery przestrzenie anatomiczne ocenia się w badaniu ultrasonograficznym FAST u pacjenta po urazie wielonarządowym?Zachyłek wątrobowo-nerkowy (Morisona), zachyłek śledzionowo-nerkowy (Kollera), jamę miednicy mniejszej (Douglasa) oraz worek osierdziowy.W rozszerzonym protokole eFAST badanie uzupełnia się o ocenę obu jam opłucnowych w celu szybkiego wykrycia odmy opłucnowej (brak objawu ślizgania opłucnej) lub krwiaka opłucnej.
23Jakie rytmy serca podczas nagłego zatrzymania krążenia (NZK) należą do rytmów do defibrylacji, a jakie do rytmów nie do defibrylacji, i kiedy podaje się w nich adrenalinę według wytycznych ERC?Do defibrylacji: VF i pVT (adrenalina 1 mg i amiodaron 300 mg po 3. wyładowaniu); nie do defibrylacji: asystolia i PEA (adrenalina od razu).W obu ścieżkach zaawansowanych zabiegów resuscytacyjnych (ALS) kolejne dawki 1 mg adrenaliny podaje się co 3–5 minut (czyli co drugą dwuminutową pętlę RKO).
24Na jakiej podstawie i w jakiej procedurze komisja lekarska stwierdza trwałe nieodwracalne ustanie czynności mózgu (śmierć mózgu) zgodnie z art. 43a ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty?Jednomyślnie przez komisję dwóch specjalistów (jeden z anestezjologii i IT/neonatologii, drugi z neurologii lub neurochirurgii).Rozpoznanie śmierci mózgu opiera się na dwukrotnym wykonaniu badań klinicznych odruchów pniowych i próby bezdechu (lub badań instrumentalnych potwierdzających brak przepływu mózgowego) po wykluczeniu czynników odwracalnych, takich jak hipotermia, zatrucia i działanie leków sedacyjnych.
25Jakie trzy kryteria (i ile z nich) muszą zostać spełnione, aby rozpoznać ostre zapalenie trzustki (OZT) zgodnie z klasyfikacją z Atlanty?Wymagane są min. 2 z 3: (1) typowy ból nadbrzusza, (2) lipaza lub amylaza >= 3× górnej granicy normy, (3) cechy OZT w badaniach obrazowych.Wczesna płynoterapia w ostrym zapaleniu trzustki opiera się na umiarkowanej, celowanej resuscytacji zrównoważonymi krystaloidami (np. płynem Ringera z mleczanami) oraz wczesnym żywieniu doustnym lub dojelitowym (zamiast głodzenia).
26Co składa się na klasyczną triadę Charcota oraz pentadę Reynoldsa i jaką jednostkę chorobową wymagającą pilnego odbarczenia dróg żółciowych one charakteryzują?Triada Charcota to gorączka, żółtaczka i ból w prawym podżebrzu, a pentada Reynoldsa dodaje wstrząs i splątanie (zapalenie dróg żółciowych).Leczeniem z wyboru w ciężkim ostrym zapaleniu dróg żółciowych na tle kamicy przewodowej (po wstępnej stabilizacji hemodynamicznej i antybiotykoterapii) jest pilne endoskopowe odbarczenie dróg żółciowych metodą ECPW (ERCP).
27Od jakiego wieku małoletni pacjent w Polsce posiada tzw. zgodę kumulatywną (równoległą wraz z przedstawicielem ustawowym) na udzielenie świadczenia zdrowotnego zgodnie z art. 32 ust. 5 ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty?Od ukończenia 16. roku życia wymagana jest zgoda zarówno małoletniego pacjenta, jak i jego przedstawiciela ustawowego.W przypadku rozbieżności oświadczeń pomiędzy małoletnim, który ukończył 16 lat, a jego przedstawicielem ustawowym (lub lekarzem), rozstrzygnięcie należy do sądu opiekuńczego właściwego ze względu na miejsce wykonywania czynności medycznych (art. 32 ust. 6 ustawy).
28Jakie cztery grupy leków tworzą tzw. cztery filary farmakoterapii poprawiającej rokowanie w przewlekłej niewydolności serca z obniżoną frakcją wyrzutową (HFrEF, LVEF <= 40%) według wytycznych ESC?ARNI (lub inhibitor ACE), beta-adrenolityk, antagonista receptora mineralokortykoidowego (MRA) oraz inhibitor SGLT2 (flozyna).Flozyny (inhibitory SGLT2) zostały również zalecone w wytycznych ESC jako leki pierwszego wyboru poprawiające rokowanie u pacjentów z niewydolnością serca z łagodnie obniżoną (HFmrEF) oraz zachowaną frakcją wyrzutową (HFpEF).
29Jaki jest lek pierwszego wyboru, droga podania oraz dawka w leczeniu wstrząsu anafilaktycznego u dorosłych i dzieci według wytycznych ERC?Adrenalina domięśniowo (i.m.) w przednio-boczną powierzchnię uda: 0,5 mg u dorosłych, 0,3 mg u dzieci 6–12 lat i 0,15 mg u dzieci < 6 lat.W razie braku poprawy klinicznej po 5 minutach dawkę domięśniową adrenaliny należy powtórzyć, prowadząc równolegle tlenoterapię wysokoprzepływową i szybką dożylną podaż krystaloidów.
30Co oznacza skrót zespołu HELLP stanowiącego ciężkie powikłanie położnicze i jakie jest postępowanie przyczynowe?Hemolysis (hemoliza), Elevated Liver enzymes (wzrost AST/ALT), Low Platelets (płytki < 100 tys./µl); leczeniem jest ukończenie ciąży.Jeżeli zespół HELLP wystąpi przed ukończeniem 34. tygodnia ciąży, a stan matki i płodu pozwala na kilkudziesięciogodzinne odroczenie porodu, podaje się kurs glikokortykosteroidów (betametazonu lub deksametazonu) w celu stymulacji dojrzewania płuc płodu.
31Jak definiuje się ostre uszkodzenie nerek (AKI) według kryteriów KDIGO oraz jakie są bezwzględne wskazania do pilnej dializoterapii?Wzrost kreatyniny o >= 0,3 mg/dl w 48 h lub >= 1,5× w 7 dni albo diureza < 0,5 ml/kg/h przez 6 h; dializa w opornej hiperkaliemii/kwasicy.Klasycznym lekiem pierwszego rzutu chroniącym mięsień sercowy w ciężkiej hiperkaliemii ze zmianami w EKG (wysokie, spiczaste załamki T, poszerzenie QRS) jest dożylne podanie soli wapnia (glukonianu lub chlorku wapnia).
32Jak definiuje się „Bezpieczny Widok Krytyczny” (CVS) Strasberga podczas laparoskopowej cholecystektomii?Wypreparowanie trójkąta Calota, oddzielenie dolnej 1/3 pęcherzyka od wątroby i uwidocznienie 2 struktur wchodzących do pęcherzyka.Uzyskanie Bezpiecznego Widoku Krytycznego przed zaklipsowaniem i przecięciem struktur anatomicznych jest najważniejszym standardem chirurgicznym zapobiegającym jatrogennemu uszkodzeniu głównej drogi żółciowej.