Ökupróf á Íslandi (B-réttindi) — Umferðarlög nr. 77/2019, umferðarmerki, forgangsreglur og punktakerfi

Heildaryfirlit fyrir bóklegt ökupróf Samgöngustofu (A- og B-hluta) til almennra ökuréttinda (B-flokks) samkvæmt umferðarlögum nr. 77/2019: hámarkshraði, hægriregla, hringtorg, einbreiðar brýr, ljósaskylda, nagladekk, 0,20‰ ölvunarmörk og punktakerfi bráðabirgða- og fullnaðarskírteina.

Level
basic
Languages
is → is
Cards
32
Markdown
Ökupróf á Íslandi (B-réttindi) — Umferðarlög nr. 77/2019, umferðarmerki, forgangsreglur og punktakerfi (.md)

Flashcards (32)

#Front (Term / Question)Back (Definition / Answer)ExampleMultiple-Choice Options
1Hvernig breytist hemlunarvegalengd bifreiðar ef ökuhraði tvöfaldast (t.d. úr 40 km/klst í 80 km/klst) við sömu veg- og veðuraðstæður?Hemlunarvegalengdin fjórfaldast, vegna þess að hreyfiorka ökutækisins vex í öðru veldi hraðans (E = ½mv²).Stöðvunarvegalengd er summa viðbragðsvegalengdar (sem tvöfaldast við tvöfaldan hraða) og hemlunarvegalengdar (sem fjórfaldast við tvöfaldan hraða).
  • Hemlunarvegalengdin tvöfaldast í beinu hlutfalli við hraðann.
  • Hemlunarvegalengdin eykst um 50% ef bíllinn er með ABS-hemlakerfi.
  • Hemlunarvegalengdin helst óbreytt en eingöngu viðbragðsvegalengdin tvöfaldast.
  • Hemlunarvegalengdin fjórfaldast, vegna þess að hreyfiorka ökutækisins vex í öðru veldi hraðans (E = ½mv²).
2Hvaða skyldur hvíla á ökumanni sem lendir í eða verður vitni að umferðarslysi samkvæmt 14. gr. umferðarlaga nr. 77/2019?Nema þegar í stað staðar, tryggja slysstaðinn (kveikja neyðarljós og setja út viðvörunarþríhyrning), veita slösuðum fyrstu hjálp og hringja í 112 ef slys á fólki eða verulegt tjón hefur orðið.Að yfirgefa slysstað (stunga af) án þess að sinna lögbundnum skyldum er alvarlegt brot á 14. gr. umferðarlaga og almennum hegningarlögum.
  • Aka strax af vettvangi á næstu bensínstöð áður en rætt er við nokkurn mann.
  • Færa slasaða farþega strax upp í skott á eigin bíl án þess að hringja í 112.
  • Yfirgefa vettvang ef ökumaður telur sig ekki eiga sök á árekstrinum.
  • Nema þegar í stað staðar, tryggja slysstaðinn (kveikja neyðarljós og setja út viðvörunarþríhyrning), veita slösuðum fyrstu hjálp og hringja í 112 ef slys á fólki eða verulegt tjón hefur orðið.
3Hvernig á ökumaður að bregðast við ef búfé (t.d. sauðfé eða hross) er við eða á þjóðvegi?Hægja strax verulega á ferðinni og vera viðbúinn að stöðva, því lömb leita oft til móður sinnar hinum megin við veginn þegar bíll nálgast.Lausaganga sauðfjár við íslenska þjóðvegi að sumarlagi krefst sérstakrar aðgæslu; ef ær er öðrum megin vegar og lömb hinum megin hlaupa lömbin nær undantekningarlaust yfir veginn í veg fyrir bílinn.
  • Hægja strax verulega á ferðinni og vera viðbúinn að stöðva, því lömb leita oft til móður sinnar hinum megin við veginn þegar bíll nálgast.
  • Auka hraðann og þeyta flautuna stöðugt til að komast fram hjá áður en kindin hreyfir sig.
  • Slökkva ökuljósin og aka út í vegöxlina á fullum hraða.
  • Sveigja snöggt á 90 km/klst án þess að stíga á hemlana.
4Hvaða hætta skapast sérstaklega þegar ekið er af bundnu slitlagi (malbiki) inn á malarveg á Íslandi?Viðnámið (veggripið) minnkar skyndilega á lausri möl, hemlunarvegalengd lengist og mikil hætta er á að missa stjórn á bílnum ef ekki er hægt verulega á ferðinni áður en komið er á mölina.Skipti milli bundins slitlags og malarvegar eru meðal algengustu orsaka útafaksturs á íslenskum vegum; því eru þessi skipti sérstaklega merkt með viðvörunarmerkjum.
  • Veggripið eykst um helming á malarvegi og því má auka hraðann úr 80 í 100 km/klst.
  • Stýra skal snöggt til vinstri og stíga fast á hemlana um leið og komið er á mölina.
  • Enginn munur er á veggripi á malbiki og lausri möl.
  • Viðnámið (veggripið) minnkar skyndilega á lausri möl, hemlunarvegalengd lengist og mikil hætta er á að missa stjórn á bílnum ef ekki er hægt verulega á ferðinni áður en komið er á mölina.
5Hvaða regla gildir um fjarlægð milli ökutækja í akstri á þjóðvegum („þriggja sekúndna reglan“)?Halda skal a.m.k. þriggja sekúndna bili í næsta bíl á undan við góðar aðstæður, en lengja bilið í 5–6 sekúndur eða meira í hálku, bleytu eða skertu skyggni.Þriggja sekúndna reglan gefur ökumanni nauðsynlegan viðbragðstíma (um 75 metra á 90 km/klst) ef bíllinn á undan hemlar snögglega.
  • Halda skal 2 metra föstu bili milli bíla á 90 km/klst hraða.
  • Halda skal a.m.k. þriggja sekúndna bili í næsta bíl á undan við góðar aðstæður, en lengja bilið í 5–6 sekúndur eða meira í hálku, bleytu eða skertu skyggni.
  • Bilið í næsta bíl á að vera 0,5 sekúndur svo fleiri bílar komist fyrir á veginum.
  • Í hálku á að aka eins þétt upp við næsta bíl og hægt er.
6Hvaða reglur gilda um framúrakstur á Íslandi samkvæmt 23. og 24. gr. umferðarlaga nr. 77/2019?Framúrakstur skal að jafnaði fara fram vinstra megin; hann er stranglega bannaður við gangbraut, vegamót, blindhæð, beygju og þar sem heil óbrotin lína er á vegi.Það er alvarlegt brot að aka fram úr ökutæki sem nálgast eða hefur stöðvað við gangbraut, sem og að aka yfir heila miðlínu.
  • Framúrakstur á þjóðvegum skal alltaf fara fram hægra megin út á vegöxl.
  • Heimilt er að aka fram úr bíl sem hefur numið staðar við gangbraut til að hleypa gangandi yfir.
  • Framúrakstur skal að jafnaði fara fram vinstra megin; hann er stranglega bannaður við gangbraut, vegamót, blindhæð, beygju og þar sem heil óbrotin lína er á vegi.
  • Heil óbrotin miðlína þýðir að framúrakstur sé sérstaklega leyfður.
7Hvaða regla gildir um ljósanotkun ökutækja á Íslandi samkvæmt 34. gr. umferðarlaga nr. 77/2019?Skylda er að hafa kveikt á ökuljósum (aðalljósum eða viðurkenndum dagljósum að framan og afturljósum) allan sólarhringinn allt árið um kring við akstur.Á Íslandi er ljósaskylda allan sólarhringinn; jafnframt verður ökumaður að gæta þess að afturljós logi (þar sem sumir nýrri bílar kveikja aðeins dagljós að framan í sjálfvirkri stillingu).
  • Aðeins þarf að kveikja ökuljós eftir sólsetur og í jarðgöngum.
  • Dagljós eru bönnuð í þéttbýli á sumrin frá maí til ágúst.
  • Skylda er að hafa kveikt á ökuljósum (aðalljósum eða viðurkenndum dagljósum að framan og afturljósum) allan sólarhringinn allt árið um kring við akstur.
  • Stöðuljós ein og sér nægja við akstur í björtu veðri á þjóðvegum.
8Hvað táknar þríhyrnt umferðarmerki með rauðum jaðri á gulum grunni á Íslandi?Það er viðvörunarmerki sem varar við hættu fram undan á veginum (t.d. krappri beygju, einbreiðri brú, hálku eða lausri möl).Íslensk umferðarmerki skiptast í viðvörunarmerki (þríhyrnd með rauðum jaðri á gulum grunni), bannmerki (hringlaga með rauðum jaðri), boðmerki (bláir hringir) og upplýsingamerki (ferhyrnd).
  • Það er boðmerki sem skyldar ökumann til að aka í tiltekna átt.
  • Það er viðvörunarmerki sem varar við hættu fram undan á veginum (t.d. krappri beygju, einbreiðri brú, hálku eða lausri möl).
  • Það er bannmerki sem bannar allan akstur vélknúinna ökutækja.
  • Það er upplýsingamerki um nálæga þjónustu eða tjaldsvæði.
9Hvað þýðir umferðarmerkið „Vistgata“ og hvaða hámarkshraði og forgangsreglur gilda þar?Í vistgötu eiga gangandi vegfarendur forgang, hámarkshraði ökutækja er 15 km/klst, leggja má eingöngu á merktum stæðum og við útakstur úr vistgötu er biðskylda.Samkvæmt umferðarlögum nr. 77/2019 má ekki aka hraðar en 15 km/klst í vistgötu, ökumenn verða að víkja fyrir gangandi og hafa biðskyldu þegar þeir aka út úr vistgötunni.
  • Í vistgötu er hámarkshraði 50 km/klst og bannað er fyrir gangandi vegfarendur að fara yfir götuna.
  • Í vistgötu mega aðeins strætisvagnar og leigubílar aka á 30 km/klst.
  • Í vistgötu eiga gangandi vegfarendur forgang, hámarkshraði ökutækja er 15 km/klst, leggja má eingöngu á merktum stæðum og við útakstur úr vistgötu er biðskylda.
  • Við útakstur úr vistgötu gildir hægriregla gagnvart allri umferð á aðalbraut.
10Hver er hámarkshraði bifreiðar sem dregur eftirvagn (t.d. kerru, tjaldvagn eða hjólhýsi) utan þéttbýlis á Íslandi?Hámarkshraði er 80 km/klst, bæði á bundnu slitlagi og malarvegi (en 60 km/klst ef eftirvagn er óhemlaður og vegur meira en tiltekin hlutföll).Samkvæmt 37. gr. umferðarlaga nr. 77/2019 má aldrei aka hraðar en 80 km/klst þegar dreginn er eftirvagn, jafnvel þótt almennur hámarkshraði á veginum sé 90 km/klst.
  • Hámarkshraði með eftirvagn er 90 km/klst á bundnu slitlagi og 80 km/klst á malarvegi.
  • Hámarkshraði er 80 km/klst, bæði á bundnu slitlagi og malarvegi (en 60 km/klst ef eftirvagn er óhemlaður og vegur meira en tiltekin hlutföll).
  • Hámarkshraði með eftirvagn er 100 km/klst á tvöföldum þjóðvegi.
  • Hámarkshraði með eftirvagn er alltaf 40 km/klst utan þéttbýlis.
11Hver er munurinn á biðskyldumerki (þríhyrningi sem snýr oddi niður) og stöðvunarskyldumerki (átthyrndu STOP-merki)?Við stöðvunarskyldu (STOP) verður ökumaður alltaf að nema alveg staðar við stöðvunarlínu áður en ekið er áfram, en við biðskyldu skal hægja ferðina og stöðva ef þörf krefur vegna umferðar á aðalbraut.Brot á stöðvunarskyldu (að nema ekki fullkomlega staðar) og biðskyldu eru meðal alvarlegustu forgangsbrota í umferðarlögum.
  • Við STOP-merki má aka beint yfir á 10 km/klst ef enginn bíll sést á aðalbrautinni.
  • Við stöðvunarskyldu (STOP) verður ökumaður alltaf að nema alveg staðar við stöðvunarlínu áður en ekið er áfram, en við biðskyldu skal hægja ferðina og stöðva ef þörf krefur vegna umferðar á aðalbraut.
  • Biðskyldumerki gildir eingöngu fyrir reiðhjól og létt bifhjól.
  • Við biðskyldumerki á ökumaður forgang gagnvart umferð sem kemur frá vinstri.
12Hvað er viðbragðsvegalengd í akstri og hversu langt ekur bíll á 90 km/klst á einni sekúndu viðbragðstíma?Viðbragðsvegalengd er vegalengdin sem bíllinn fer frá því ökumaður skynjar hættu þar til hann stígur á hemlana; á 90 km/klst fer bíllinn 25 metra á hverri sekúndu.Með því að deila hraða í km/klst með 3,6 fæst hraði í m/s: 90 / 3,6 = 25 m/s. Ef viðbragðstími er 1 sekúnda ekur bíllinn 25 metra áður en hemlun hefst.
  • Á 90 km/klst fer bíllinn 9 metra á hverri sekúndu.
  • Viðbragðsvegalengd er vegalengdin sem bíllinn fer frá því ökumaður skynjar hættu þar til hann stígur á hemlana; á 90 km/klst fer bíllinn 25 metra á hverri sekúndu.
  • Á 90 km/klst fer bíllinn 90 metra á hverri sekúndu.
  • Á 90 km/klst fer bíllinn 45 metra á hverri sekúndu.
13Á hvaða stöðum er stranglega bannað að stöðva eða leggja ökutæki samkvæmt 29. gr. umferðarlaga nr. 77/2019?Á gangbraut eða innan við 5 metra frá gangbraut og vegamótum, á gangstétt/hjólastíg, í blindhæð eða beygju, á brú og í jarðgöngum.5 metra reglan við gangbrautir og vegamót tryggir útsýni ökumanna og öryggi gangandi og hjólandi vegfarenda.
  • Í merktum bílastæðum við verslunarmiðstöðvar á virkum dögum.
  • Á gangbraut eða innan við 5 metra frá gangbraut og vegamótum, á gangstétt/hjólastíg, í blindhæð eða beygju, á brú og í jarðgöngum.
  • Hægra megin á akbraut í íbúðagötu þar sem 15 metra fjarlægð er frá gatnamótum.
  • Á malarplaninu við upplýsingaskilti Vegagerðarinnar.
14Hvaða stofnun fer með yfirstjórn ökunáms og ökuprófa á Íslandi og hvernig skiptist bóklega ökuprófið fyrir B-réttindi?Samgöngustofa hefur umsjón með námskrá og prófum (framkvæmd í prófstöðvum Frumherja) og skriflega prófið skiptist í A-hluta (almennar spurningar) og B-hluta (myndaspurningar um umferðaraðstæður).Samgöngustofa ber ábyrgð á ökunámskrá og bóklegu sem verklegu ökuprófi; í bóklega prófinu þarf próftaki að standast bæði A-hluta (15 spurningar, mest 2 villur) og B-hluta (15 myndaspurningar, mest 5 villur).
  • Vegagerðin leggur fyrir prófið sem er eingöngu munnlegt viðtal án myndaspurninga.
  • Ríkislögreglustjóri semur prófið sem skiptist í þrjá ritgerðarhluta um bifvélavirkjun.
  • Tryggingastofnun heldur bóklega prófið og krefst 100% réttra svara í öllum hlutum.
  • Samgöngustofa hefur umsjón með námskrá og prófum (framkvæmd í prófstöðvum Frumherja) og skriflega prófið skiptist í A-hluta (almennar spurningar) og B-hluta (myndaspurningar um umferðaraðstæður).
15Hver er almennur hámarkshraði á Íslandi samkvæmt 37. gr. umferðarlaga nr. 77/2019 í þéttbýli, á malarvegum utan þéttbýlis og á bundnu slitlagi utan þéttbýlis?50 km/klst í þéttbýli (eða 30 km/klst í íbúðagötum), 80 km/klst á malarvegum utan þéttbýlis og 90 km/klst á vegum með bundnu slitlagi utan þéttbýlis, nema annað sé merkt.Samkvæmt 37. gr. umferðarlaga nr. 77/2019 gilda þessi þrjú meginhraðamörk (50 / 80 / 90 km/klst) nema umferðarmerki kveði á um lægri eða hærri hámarkshraða (svo sem 30 km/klst í íbúðahverfum).
  • 60 km/klst í þéttbýli, 100 km/klst á malarvegum og 120 km/klst á bundnu slitlagi.
  • 40 km/klst í þéttbýli, 70 km/klst á öllum þjóðvegum og 110 km/klst á hraðbrautum.
  • 50 km/klst í þéttbýli (eða 30 km/klst í íbúðagötum), 80 km/klst á malarvegum utan þéttbýlis og 90 km/klst á vegum með bundnu slitlagi utan þéttbýlis, nema annað sé merkt.
  • 50 km/klst bæði í þéttbýli og á malarvegum, en 100 km/klst á bundnu slitlagi.
16Hvaða heildarþyngd ökutækis og eftirvagns má handhafi almenns B-ökuskírteinis aka?Bifreið að leyfðri heildarþyngd allt að 3.500 kg fyrir allt að 8 farþega auk ökumanns, ásamt eftirvagni allt að 750 kg (eða þyngri eftirvagni ef samanlögð leyfð heildarþyngd fer ekki yfir 3.500 kg).B-réttindi miðast við 3.500 kg leyfða heildarþyngd; fyrir þyngri vogna (3.500–4.250 kg) þarf B96-viðbót og fyrir enn þyngri eftirvagna BE-réttindi.
  • Bifreið allt að 7.500 kg og hópbifreið fyrir 30 farþega.
  • Bifreið allt að 12.000 kg með hvaða eftirvagni sem er.
  • Aðeins bifreið undir 1.500 kg án nokkurs eftirvagns.
  • Bifreið að leyfðri heildarþyngd allt að 3.500 kg fyrir allt að 8 farþega auk ökumanns, ásamt eftirvagni allt að 750 kg (eða þyngri eftirvagni ef samanlögð leyfð heildarþyngd fer ekki yfir 3.500 kg).
17Hvenær á fólksbifreið að fara í fyrstu aðalskoðun eftir nýskráningu á Íslandi og hvernig ræðst skoðunarmánuður?Fyrsta skoðun er 3 árum eftir nýskráningu, síðan tvisvar á tveggja ára fresti og árlega eftir það (4-2-2-1-1 regla); síðasti tölustafur í fastanúmeri (skráningarmerki) segir til um skoðunarmánuð.Síðasti tölustafur í skráningarmerki (1 = janúar … 9 = september, 0 = október; ef síðasti stafur er bókstafur gildir maí) ákvarðar hvenær ársins færa skal bílinn til skoðunar.
  • Bíll fer í skoðun í hverjum einasta mánuði frá fyrsta degi.
  • Bíll fer aðeins í skoðun á 10 ára fresti og skoðunarmánuður ræðst af lit bílsins.
  • Nýir bílar eru undanþegnir skoðun í 15 ár.
  • Fyrsta skoðun er 3 árum eftir nýskráningu, síðan tvisvar á tveggja ára fresti og árlega eftir það (4-2-2-1-1 regla); síðasti tölustafur í fastanúmeri (skráningarmerki) segir til um skoðunarmánuð.
18Hvenær gildir hægrireglan í umferðinni á Íslandi samkvæmt 26. gr. umferðarlaga nr. 77/2019?Á ómerktum vegamótum jafnrétthárra vega, á bifreiðastæðum og á opnum svæðum ber ökumanni að víkja fyrir umferð sem kemur frá hægri.Hægrireglan gildir á ómerktum gatnamótum, en víkur fyrir umferðarmerkjum (biðskyldu/stöðvunarskyldu), umferðarljósum, fyrirmælum lögreglu og svokallaðri innkeyrslureglu (þegar ekið er út af stæði, lóð, vistgötu eða malarvegi inn á bundið slitlag).
  • Hægrireglan gildir þegar ekið er inn í hringtorg; þá á umferð í hringtorginu að víkja.
  • Hægrireglan gildir þegar ekið er út af bifreiðastæði eða bensínstöð inn á akbraut.
  • Á ómerktum vegamótum jafnrétthárra vega, á bifreiðastæðum og á opnum svæðum ber ökumanni að víkja fyrir umferð sem kemur frá hægri.
  • Hægrireglan gildir umfram umferðarljós þegar grænt ljós logar.
19Hvað er blindhorn (dautt svæði) við akstur og hvernig kemur ökumaður í veg fyrir slys vegna þess við akreinaskipti?Blindhorn er svæðið til hliðar og aftan við bílinn sem sést hvorki í baksýnisspegli né hliðarspeglum; ökumaður verður að líta snöggt yfir öxlina áður en skipt er um akrein.Spegill, stefnuljós og að líta yfir öxlina (í blindhornið) er grunnregla í verklegu og bóklegu ökuprófi við öll akreinaskipti og beygjur.
  • Blindhorn er svæðið beint fyrir framan stuðara bílsins í 50 metra fjarlægð.
  • Nóg er að horfa eingöngu í baksýnisspegilinn inni í bílnum við akreinaskipti.
  • Blindhorn hverfur alveg ef kveikt er á stefnuljósi.
  • Blindhorn er svæðið til hliðar og aftan við bílinn sem sést hvorki í baksýnisspegli né hliðarspeglum; ökumaður verður að líta snöggt yfir öxlina áður en skipt er um akrein.
20Hvernig virkar punktakerfi vegna umferðarlagabrota á Íslandi fyrir handhafa bráðabirgðaskírteinis annars vegar og fullnaðarskírteinis hins vegar?Handhafi bráðabirgðaskírteinis sætir akstursbanni og þarf að taka sérstakt námskeið og endurtaka bæði bóklegt og verklegt próf við 4 punkta, en handhafi fullnaðarskírteinis missir ökuréttindi í 3 mánuði við 12 punkta á 3 árum.Samkvæmt reglugerð um punktakerfi vegna umferðarlagabrota gilda mun strangari mörk (4 punktar) á reynslutíma bráðabirgðaskírteinis en á fullnaðarskírteini (12 punktar á þriggja ára tímabili).
  • Bæði bráðabirgðaskírteini og fullnaðarskírteini eru svipt við 10 punkta á einu ári.
  • Handhafi bráðabirgðaskírteinis sætir akstursbanni og þarf að taka sérstakt námskeið og endurtaka bæði bóklegt og verklegt próf við 4 punkta, en handhafi fullnaðarskírteinis missir ökuréttindi í 3 mánuði við 12 punkta á 3 árum.
  • Handhafi bráðabirgðaskírteinis má fá 8 punkta án viðurlaga en fullnaðarskírteini þolir 20 punkta.
  • Punktakerfið gildir eingöngu um atvinnubílstjóra á hópbifreiðum og vörubifreiðum.
21Hvaða öryggisbúnað verða börn lægri en 135 sm (helst 150 sm) að nota í bifreið samkvæmt 77. gr. umferðarlaga nr. 77/2019?Barn sem er lægra en 135 sm á hæð skal alltaf nota viðurkenndan barnabílstól eða sessu með baki sem hæfir hæð þess og þyngd, og barn má aldrei sitja í framsæti með virkan líknarbelg í bakvísandi stól.Öryggisbúnaður barna í bíl er á ábyrgð ökumanns; líknarbelgur (öryggispúði) í framsæti verður að vera óvirkur ef bakvísandi barnabílstóll er settur þar.
  • Börn mega sitja í fangi fullorðins farþega í aftursæti ef bílbelti er spennt utan um báða.
  • Barn sem er lægra en 135 sm á hæð skal alltaf nota viðurkenndan barnabílstól eða sessu með baki sem hæfir hæð þess og þyngd, og barn má aldrei sitja í framsæti með virkan líknarbelg í bakvísandi stól.
  • Börn eldri en 3 ára þurfa engan sérstakan öryggisbúnað annan en venjulegt bílbelti.
  • Setja skal bakvísandi ungbarnastól í framsæti með virkan líknarbelg til aukins öryggis.
22Hve lengi gildir bráðabirgðaskírteini (B-réttindi) og hvaða skilyrði þarf ökumaður að uppfylla til að fá fullnaðarskírteini?Bráðabirgðaskírteini er gefið út til 3 ára; ökumaður getur þó fengið fullnaðarskírteini eftir 12 mánaða samfelldan punktalausan og sviptingarlausan akstur að loknu akstursmati hjá ökukennara.Samkvæmt 58. gr. umferðarlaga nr. 77/2019 er fyrsta ökuskírteini bráðabirgðaskírteini til þriggja ára, en punktalaus ökumaður getur sótt um fullnaðarskírteini eftir 1 ár (eða eftir 1 ár frá síðasta punkti) að undangengnu akstursmati.
  • Bráðabirgðaskírteini gildir í 5 ár og breytist sjálfkrafa í fullnaðarskírteini án akstursmats.
  • Bráðabirgðaskírteini gildir í 6 mánuði og krefst nýs bóklegs prófs hjá Samgöngustofu.
  • Bráðabirgðaskírteini er gefið út til 3 ára; ökumaður getur þó fengið fullnaðarskírteini eftir 12 mánaða samfelldan punktalausan og sviptingarlausan akstur að loknu akstursmati hjá ökukennara.
  • Bráðabirgðaskírteini gildir þar til ökumaður nær 25 ára aldri óháð akstursreynslu.
23Hvaða réttindi og skyldur gilda um hjólreiðafólk og ökumenn rafhlaupahjóla (smáfarartækja) samkvæmt umferðarlögum nr. 77/2019?Hámarkshraði rafhlaupahjóla er 25 km/klst, börn undir 16 ára verða að nota hjálm á reiðhjóli og léttufarartæki, og ökumenn skulu hægja á sér og sýna gangandi vegfarendum fulla tillitsemi.Samkvæmt umferðarlögum nr. 77/2019 gilda sömu reglur um bann við ölvunarakstri á rafhlaupahjóli og reiðhjóli, bannað er að vera fleiri en einn á rafhlaupahjóli og hjálmaskylda nær til allra undir 16 ára aldri.
  • Rafhlaupahjól mega aka á 70 km/klst á stofnbrautum og tveir mega standa saman á einu hjóli.
  • Hjálmaskylda gildir aðeins um fólk eldra en 65 ára.
  • Hámarkshraði rafhlaupahjóla er 25 km/klst, börn undir 16 ára verða að nota hjálm á reiðhjóli og léttufarartæki, og ökumenn skulu hægja á sér og sýna gangandi vegfarendum fulla tillitsemi.
  • Ökumenn rafhlaupahjóla eru undanþegnir öllum ákvæðum um ölvunarakstur.
24Hvaða reglur gilda um akstur í einbreiðum jarðgöngum á Íslandi (t.d. í göngum með útskotum á Vestfjörðum eða Norðurlandi)?Sá ökumaður sem hefur útskot hægra megin við sig á að víkja inn í útskotið fyrir umferð úr gagnstæðri átt, og skylt er að hafa kveikt á aðalljósum og gæta fyllstu varúðar.Í einbreiðum jarðgöngum eru útskot merkt með bláu merki („M“) hægra megin í aðra akstursáttina og sú akstursátt ber biðskyldu gagnvart umferð á móti.
  • Stærri bíllinn á alltaf að bakka út úr göngunum óháð því hvoru megin útskot eru.
  • Í einbreiðum jarðgöngum skal alltaf aka með háu ljósin kveikt þegar mætt er öðrum bíl.
  • Sá ökumaður sem hefur útskot hægra megin við sig á að víkja inn í útskotið fyrir umferð úr gagnstæðri átt, og skylt er að hafa kveikt á aðalljósum og gæta fyllstu varúðar.
  • Heimilt er að stöðva bíl í útskoti í jarðgöngum til að taka ljósmyndir.
25Hvaða regla gildir við einbreiðar brýr á íslenskum þjóðvegum?Sá ökumaður sem er nær brúnni (kemur fyrstur að henni) á forgang, en hinn skal hægja ferðina eða nema staðar í öruggri fjarlægð fyrir framan brúna.Einbreiðar brýr eru algengar á Hringveginum (þjóðvegi 1); hægja skal verulega á ferðinni, meta fjarlægð og veita þeim forgang sem er kominn inn á eða er nær brúnni.
  • Umferð sem ekur í norðurátt á alltaf forgang yfir einbreiðar brýr á Íslandi.
  • Tveir fólksbílar mega mætast á einbreiðri brú ef þeir aka undir 30 km/klst.
  • Sá ökumaður sem er nær brúnni (kemur fyrstur að henni) á forgang, en hinn skal hægja ferðina eða nema staðar í öruggri fjarlægð fyrir framan brúna.
  • Sá sem ekur hraðar á forgang yfir einbreiða brú óháð fjarlægð.
26Hvaða reglur gilda um notkun farsíma og snjalltækja við akstur samkvæmt 56. gr. umferðarlaga nr. 77/2019?Ökumanni er óheimilt að nota farsíma eða annað snjalltæki án handfrjáls búnaðar við akstur; bannað er að halda á símanum eða slá inn texta á meðan ekið er.Brot á banni við notkun farsíma án handfrjáls búnaðar við akstur varðar háum sektum (40.000 kr.) og punktum í ökuferilsskrá.
  • Heimilt er að skrifa skilaboð í farsíma ef ekið er undir 30 km/klst í þéttbýli.
  • Heimilt er að halda á farsíma við eyrað á þjóðvegum utan þéttbýlis.
  • Ökumanni er óheimilt að nota farsíma eða annað snjalltæki án handfrjáls búnaðar við akstur; bannað er að halda á símanum eða slá inn texta á meðan ekið er.
  • Notkun handfrjáls búnaðar er einnig bönnuð í öllum fólksbifreiðum.
27Hver eru refsimörk ölvunaraksturs á Íslandi samkvæmt 49. gr. umferðarlaga nr. 77/2019 og hvaða regla gildir um ávana- og fíkniefni í akstri?Refsimörk áfengis eru 0,20‰ (prómill) í blóði eða 0,10 mg/l í útöndunarlofti, en algjört núllþol gildir gagnvart ólöglegum ávana- og fíkniefnum í blóði eða þvagi ökumanns.Í 49. og 50. gr. umferðarlaga nr. 77/2019 eru mörkin við 0,20 prómill í blóði (0,10 mg/l í lofti) og algjört bann (núllþol) gildir við akstri undir áhrifum ávana- og fíkniefna.
  • Refsimörk áfengis eru 0,50‰ í blóði og væg slævandi fíkniefni eru leyfð í dagsbirtu.
  • Refsimörk áfengis eru 0,20‰ (prómill) í blóði eða 0,10 mg/l í útöndunarlofti, en algjört núllþol gildir gagnvart ólöglegum ávana- og fíkniefnum í blóði eða þvagi ökumanns.
  • Refsimörk áfengis eru 0,80‰ í blóði fyrir fullnaðarskírteini en 0,20‰ fyrir bráðabirgðaskírteini.
  • Refsimörk áfengis eru 0,00‰ í blóði en sektir leggjast aðeins á ef vínandamagn fer yfir 1,00‰.
28Hvað felst í svokallaðri „rennilásareglu“ þegar tvær akreinar í sömu akstursátt sameinast í eina?Ökumenn á báðum akreinum skulu hleypa hvor öðrum fram hjá til skiptis (einn af hvorri akrein eins og í rennilás) við þrenginguna.Samkvæmt 28. gr. umferðarlaga nr. 77/2019 gildir gagnkvæm tillitsemi (rennilásaregla) þegar akreinum fækkar, þannig að umferð flæði jafnt af báðum akreinum.
  • Ökumenn á báðum akreinum skulu hleypa hvor öðrum fram hjá til skiptis (einn af hvorri akrein eins og í rennilás) við þrenginguna.
  • Umferð á vinstri akrein á alltaf algjöran forgang og má þvinga hægri akrein út í kant.
  • Ökumenn á þeirri akrein sem endar verða að nema staðar og bíða þar til vegurinn er alveg auður.
  • Báðir ökumenn eiga að auka hraðann til að komast fyrstir inn á þrenginguna.
29Hvaða forgangsregla gildir við akstur inn í og út úr hringtorgi á Íslandi?Við innakstur í hringtorg er biðskylda gagnvart umferð sem þegar er í hringtorginu; í tveggja akreina hringtorgi hefur innri akrein forgang út úr hringtorginu og ytri akrein skal víkja.Sérstök íslensk regla í tveggja akreina hringtorgum (27. gr. umferðarlaga nr. 77/2019) kveður á um að ökumaður á ytri akrein skuli veita ökumanni á innri akrein forgang þegar sá síðarnefndi ekur út úr hringtorginu.
  • Umferð sem ekur inn í hringtorg hefur forgang samkvæmt hægrireglu.
  • Í tveggja akreina hringtorgi er bannað að aka út úr hringtorginu af innri akrein.
  • Við innakstur í hringtorg er biðskylda gagnvart umferð sem þegar er í hringtorginu; í tveggja akreina hringtorgi hefur innri akrein forgang út úr hringtorginu og ytri akrein skal víkja.
  • Ikveikja skal á stefnuljósi til vinstri allan tímann á meðan ekið er út úr hringtorgi.
30Hvaða lögbundna tryggingu verður sérhvert skráningarskylt vélknúið ökutæki á Íslandi að hafa samkvæmt umferðarlögum?Lögboðna ábyrgðartryggingu (ásamt slysatryggingu ökumanns og eiganda), sem bætir tjón sem ökutækið veldur öðrum í umferðinni.Ábyrgðartrygging ökutækis er lagaskylda samkvæmt VIII. kafla umferðarlaga nr. 77/2019; sé hún ekki í gildi er lögreglu/Samgöngustofu skylt að klippa skráningarmerki af ökutækinu.
  • Eingöngu kaskótryggingu sem bætir aðeins rispur á eigin bíl.
  • Engin tryggingaskylda er á Íslandi fyrir fólksbíla eldri en 10 ára.
  • Lögboðna ábyrgðartryggingu (ásamt slysatryggingu ökumanns og eiganda), sem bætir tjón sem ökutækið veldur öðrum í umferðinni.
  • Líftryggingu hjá Seðlabanka Íslands.
31Hver er lágmarksdýpt mynstrs á hjólbörðum fólksbifreiðar (B-réttindi) í sumar- og vetrarfærð á Íslandi?Lágmarksmynstursdýpt er 1,6 mm að sumarlagi, en í vetrarfærð (1. nóvember – 15. apríl) er mælt með og krafist a.m.k. 3,0 mm mynstursdýptar á vetrarhjólbörðum.Slitnir hjólbarðar auka hemlunarvegalengd og hættu á flotakstri (flot við akstur í vatnslagi) verulega; lögboðið algjört lágmark er 1,6 mm en 3,0 mm fyrir vetrarhjólbarða í vetrarfærð.
  • Lágmarksmynstursdýpt er 0,5 mm allt árið um kring.
  • Lágmarksmynstursdýpt er 5,0 mm að sumarlagi og 8,0 mm að vetrarlagi.
  • Engar reglur gilda um mynstursdýpt hjólbarða á fólksbifreiðum undir 3.500 kg.
  • Lágmarksmynstursdýpt er 1,6 mm að sumarlagi, en í vetrarfærð (1. nóvember – 15. apríl) er mælt með og krafist a.m.k. 3,0 mm mynstursdýptar á vetrarhjólbörðum.
32Hvaða tímabil ársins er heimilt að nota neglda hjólbarða (nagladekk) á Íslandi án þess að eiga sekt á hættu, ef akstursaðstæður krefjast þess ekki sérstaklega?Frá 1. nóvember til og með 15. apríl ár hvert (en heimilt er að víkja frá mörkunum ef hálka eða vetrarfærð gerir þess þörf).Í reglugerð um gerð og búnað ökutækja er notkun negldra hjólbarða bönnuð frá 16. apríl til 31. október nema akstursaðstæður (snjór/ísing) krefjist þess.
  • Frá 1. október til 1. júní ár hvert án undantekninga.
  • Eingöngu í desember, janúar og febrúar.
  • Frá 1. nóvember til og með 15. apríl ár hvert (en heimilt er að víkja frá mörkunum ef hálka eða vetrarfærð gerir þess þörf).
  • Allt árið um kring á öllum þjóðvegum landsins.